Broniarz kontra dobra zmiana

Broniarz kontra dobra zmiana

Sławomir Broniarz
Sławomir Broniarz / Źródło: Newspix.pl / GRZEGORZ KRZYZEWSKI / FOTONEWS
Szef ZNP Sławomir Broniarz przetrzymał jedenastu ministrów edukacji, ale dopiero teraz wywołał ogólnopolskie zamieszanie, które może mieć wpływ na wynik wyborów parlamentarnych.

Wubiegłą środę, gdy mimo strajku nauczycieli odbywały się w szkołach pierwsze egzaminy gimnazjalne, wśród nauczycieli krążyła podobno notatka w sprawie ewentualnego zablokowania klasyfikacji uczniów do następnej klasy. Chodziło też o to, by w ten sposób storpedować matury. – Notatka w sprawie matury nie jest nasza. Nie jest przez nikogo z nas podpisana, a anonimów nie rozsyłamy – mówi w rozmowie z „Wprost” Sławomir Broniarz, szef ZNP, człowiek, który rozkręcił największy protest nauczycieli od 1993 r. Przetrzymał jak dotąd 11 ministrów edukacji narodowej. Wadził się chyba z każdym, choć z niektórymi mniej, a z innymi więcej. Od 1998 r. kieruje ZNP i ma dużą szansę utrzymać stanowisko przez kolejną kadencję. Kilka tygodni temu, jeszcze przed rozpoczęciem wielkiego strajku w oświacie, Broniarz wspomniał o możliwości zablokowania promocji uczniów w ramach eskalacji protestu, a potem – pod ciężarem krytyki – szybko się z tego wycofał. Może jednak w tyle głowy ciągle mu się kołacze, że zablokowanie promocji byłoby dla systemu oświaty czymś w rodzaju bomby atomowej.

Kto kogo

Rozpoczęty w ubiegłym tygodniu bezterminowy strajk nauczycieli, który w dużej mierze jest udziałem ZNP, ale do którego przystąpili również nauczyciele niezrzeszeni, a nawet ci z Solidarności, zaczyna przypominać grę w to, kto kogo przechytrzy. Strajk ogłoszony tuż przed egzaminami na koniec gimnazjów miał skłonić rząd do szybkich ustępstw, żeby nie doszło do egzaminacyjnego armagedonu. Rząd jednak zorganizował zastępstwa na egzaminy i postanowił wziąć nauczycieli na przeczekanie. Dosyć to okrutne, bo za czas strajku pensja się im nie należy. – Nauczyciele są od lat źle opłacani, nie mają zaplecza finansowego, żeby funkcjonować dłuższy czas bez wynagrodzenia – mówi warszawska nauczycielka Agnieszka, która do ZNP nie należy, ale do strajku przystąpiła. W odpowiedzi na akcję rządu Broniarz ogłosił, że uruchomi fundusz strajkowy, zapewne żeby nauczyciele w obliczu finansowej zapaści nie wracali do pracy. Zarazem związkowcy rozważają zawieszenie strajku na czas przerwy z okazji świąt wielkanocnych. I tak mają w tym czasie wolne, a jeżeli strajk zawieszą, to dostaną pensję. No i szukają form zaostrzenia protestu. Te notatki o możliwym zablokowaniu promocji do następnej klasy może nie są rozsyłane przez ZNP, ale krążą w środowisku. Rząd z kolei przygotowuje się do organizacji matur mimo strajku. Obie strony najwyraźniej nie zamierzają więc odpuścić. Sławomir Broniarz w rozmowie z „Wprost”: – Czujemy się osaczeni, jak zwierzęta zagonione w róg, nie przerwiemy protestu. Wiemy, że rząd ma pieniądze na podwyżki. Nie chce ich przyznać nauczycielom nie ze względów ekonomicznych, tylko politycznych. Zawarł porozumienie z Solidarnością i nie może się teraz cofnąć.

Zawsze na nie

Broniarz, rocznik ’58, od zawsze walczy o dwie sprawy – podwyżki i utrzymanie PRL-owskiej Karty nauczyciela. Gdyby tak bliżej przyjrzeć się aktywności Broniarza, to jego głównym stanowiskiem jest – „Nie”. Protestował przeciwko wprowadzeniu gimnazjów w 1999 r. i przeciwko ich likwidacji. Występował przeciwko każdej próbie zmiany w Karcie nauczyciela, a w szczególności gdy chodziło o zwiększenie pensum (czyli godzin przepracowanych przy tablicy), jednego z najniższych w Europie. Protestował, gdy minister Krystyna Łybacka z SLD chciała, żeby nauczyciele poświęcali dwie godziny tygodniowo na zajęcia pozalekcyjne z uczniami (z tych 22, których nie przepracowują przy tablicy, tylko poświęcają na inne formy aktywności).

Także wtedy gdy minister Krystyna Szumilas z PO przez pół roku negocjowała ze związkami nauczycielskimi i samorządami możliwość zmiany Karty. Skończyło się na kosmetycznych poprawkach. Rząd uległ związkowcom na całej linii. Samorządowcy narzekali, że koszta edukacji stale rosną, a nie idzie za tym poprawa jakości kształcenia. Nic jednak nie wskórali. W 2014 r. za rządów w MEN minister Joanny Kluzik-Rostkowskiej ZNP protestował przeciwko wprowadzeniu asystentów nauczycieli, którzy mieliby pomagać pedagogom w pracy z sześciolatkami. Chodziło o to, że asystenci mieli być zatrudniani na podstawie kodeksu pracy, a nie Karty nauczyciela. Związek uznał, że posłuży to do rozmontowania Karty.

Fachowiec od negocjacji

Mirosław Handke, twórca gimnazjów, był pierwszym ministrem, z którym wojował Broniarz, bo w czasie jego kadencji w MEN przejął władzę w związku. Gdy rząd Buzka postanowił wprowadzić gimnazja, szef ZNP stanął pierwszy na barykadach w obronie starego systemu oświaty, czyli ośmioletniej podstawówki i czteroletniej szkoły ponadpodstawowej. Handke nie chce jednak rozmawiać o Broniarzu. Ma zresztą żal, że kolejne rządy niszczyły jego reformę, z której dziś nic już nie pozostało. Krystyna Łybacka, kolejna szefowa MEN, kiedyś powiedziała, że Broniarz przysporzył jej najwięcej siwych włosów. Ale już Joanna Kluzik-Rostkowska, była szefowa MEN w drugim rządzie Donalda Tuska, mówi, że szef ZNP jako negocjator nie jest człowiekiem specjalnie miłym, ale jest profesjonalistą.

– Skoncentrowany na osiągnięciu celu, nie skraca dystansu. Raczej chłodny w zachowaniu, podczas rozmów nie zbacza z tematów zawodowych na prywatne, ale też wystrzega się słownej agresji – opowiada. – Dosyć często rozmawialiśmy z ZNP, Solidarnością i innymi związkami, nie tylko o kwestiach wynagrodzeń dla nauczycieli, i mogę powiedzieć jedno, Broniarz jest twardym negocjatorem. Katarzyna Hall, minister edukacji w pierwszym rządzie Tuska, dodaje, że szef ZNP cieszy się dużym autorytetem w związku i dobrze wyczuwa nastroje panujące wśród nauczycieli. – W negocjacjach był trudnym przeciwnikiem, bo zawsze świetnie się przygotowywał do rozmów – mówi. Hall dodaje, że to były czasy, kiedy wzrost wynagrodzeń nauczycieli – mimo kryzysu gospodarczego – przekroczył 40 proc. w ciągu czterech lat. Związkowcy siłą rzeczy musieli być usatysfakcjonowani.

Pod rękę z sld?

Rządząca prawica uważa, że Broniarz jest politycznie po stronie obecnej opozycji, a strajk nauczycieli to element walki politycznej. Mówiąc wprost – ma obniżyć szanse wyborcze obozu władzy, a zwiększyć szanse jego przeciwników. Ta teza jest trochę naciągana, bo kiedy nauczyciele mają protestować, jak nie przed wyborami? Gdy Mariusz Błaszczak, szef MON, zarzucił Broniarzowi, że był posłem SLD, też nie miał racji. Posłem Sojuszu był poprzednik obecnego szefa ZNP Jan Zaciura. Broniarz tylko kandydował do Sejmu, jeden raz, w 1993 r., z listy SLD. Mandatu jednak nie zdobył, choć – jak słusznie mówił – kierowanie związkiem nie pozbawia go praw obywatelskich i mógłby być posłem, gdyby chciał. Ale nie był. Z drugiej strony ZNP zawsze wspierał politycznie Sojusz.

Gdy ta partia była jeszcze koalicją różnych organizacji, związek za każdym razem przed wyborami podpisywał umowę koalicyjną. Mimo to za rządów Leszka Millera wspomniana minister Łybacka ostro ścinała się z Broniarzem. Ale w zarzucie, że rządy liberalno-lewicowe Broniarz traktował łagodniej, prawicowe zaś zdecydowanie ostrzej, jest ziarno prawdy. W 2008 r., gdy rządziła PO z PSL, nauczyciele byli wściekli na Broniarza, który publicznie zapowiadał protesty, ale gróźb nie wcielał w życie. Nazwali tę strategię „broniarzowaniem” i mieli za złe szefowi związku takie uniki. Mimo to dwa lata późnej, w 2010 r., Broniarz ponownie został wybrany na przewodniczącego związku i nawet nie miał konkurenta. W tym roku sytuacja może się powtórzyć. Wybory na szefa ZNP zaplanowane są w listopadzie, a w wyniku strajku związek zyskuje nowych członków, Broniarz zaś – popularność. – Widzę, że do ZNP zapisują się coraz to nowi nauczyciele – mówi nauczycielka Agnieszka. – Wiedzą, że w razie czego mogą liczyć na ochronę prawną albo na wypłaty z funduszu strajkowego.

Łatwy przeciwnik

Obecni negocjatorzy ze strony rządu w nieoficjalnych rozmowach mówią, że związkowcy zachowują się dosyć prowokacyjnie, starają się wyprowadzić stronę rządową z równowagi i wcale nie dążą do porozumienia. Co na to związkowcy? – Ten rząd nie jest w najtrudniejszym położeniu do negocjacji – mówi Broniarz. – PO była w naprawdę trudnej sytuacji, bo negocjowaliśmy podwyżki w czasie kryzysu, a rząd na dodatek chciał zwiększenia pensum o cztery godziny. Rzecz w tym, że obecny rząd nie ma umiejętności negocjacyjnych, dyplomatycznych. Po stronie Platformy byli ludzie, którzy potrafili prowadzić negocjacje. Tu do rozmów nie przywiązuje się wagi. Nie robiła tego Anna Zalewska i nie robi tego Beata Szydło. Broniarzowi zdolności dyplomatycznych na pewno nie brakuje, bo – jak pisaliśmy – dostał od rządu PO, co chciał. Dziennikarze zajmujący się edukacją komentowali, że Donald Tusk, który naprawdę solidnie podniósł pensje nauczycielskie, nie uzyskał nic w zamian.

Dziś nie sposób powiedzieć, czy rząd Mateusza Morawieckiego postawi na swoim, czy też się ugnie, jak niegdyś Tusk. Nauczycielka Agnieszka, która – jak pisaliśmy – przystąpiła do strajku, zżyma się jednak na Broniarza, że ten mówi tylko o pieniądzach. – ZNP nie przedstawił we właściwy sposób naszego protestu, mówi tylko o podwyżkach, a my wiemy, co nas czeka jesienią, gdy w szkołach ponadpodstawowych zdublują się roczniki kończące gimnazjum i podstawówkę – mówi. – Dostaliśmy rozporządzenie, że klasy nie mogą liczyć mniej niż 36 uczniów, a w naszych salach lekcyjnych – co zostało wymierzone z linijką w ręku – fizycznie zmieszczą się tylko 34 osoby. Nie wiem, jak to zostanie rozwiązane, ale pewne jest, że za 2 tys. zł na rękę będziemy się zmagać z wielokrotnie większymi problemami niż obecnie, o czym pan Broniarz w ogóle nie wspomina. A co na to uczniowie i ich rodzice? – Moja córka, która zdaje w tym roku maturę i powinna mieć zajęcia aż do końca kwietnia, tydzień temu usłyszała od wychowawczyni: „Prawdopodobnie przed maturami się już nie zobaczymy, życzę wam powodzenia na egzaminie” – mówi zrezygnowana matka tegorocznej maturzystki.

Okładka tygodnika WPROST: 16/2019
Więcej możesz przeczytać w 16/2019 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 1

Spis treści tygodnika Wprost nr 16/2019 (1882)

  • Niech liczy się pieniądz 14 kwi 2019, 20:00 Przewrotny tytuł do wydania na Wielkanoc, nieprawdaż? Ale zupełnie serio. Choć z lekką grą słów, przyznaję. Cała sprawa polega na tym, jak traktujemy pieniądz, przynajmniej generalnie. Prywatnie raczej nie dzielimy włosa na czworo,... 3
  • Niedyskrecje parlamentarne 14 kwi 2019, 20:00 Plotki plotkami, ale minister Zalewska jakoś staje bokiem na posiedzeniu rządu, inaczej niż wszyscy inni ministrowie. I ten niepokój w oczach... MNOŻĄ SIĘ PLOTKI O RYCHŁYM ODWOŁANIU Z RZĄDU ANNY ZALEWSKIEJ, MINISTER EDUKACJI NARODOWEJ.... 6
  • Obraz tygodnia 14 kwi 2019, 20:00 10 tys. zł za jeden odcinek „Sanatorium miłości” plus 8 tys. za jeden odcinek „Rolnik szuka żony” zarabia naczelna swatka TVP Marta Manowska Przegrana Anna Zalewska Skłamała, twierdząc, że MEN nie zbiera informacji o tym, kto... 10
  • Info radar 14 kwi 2019, 20:00 Benedykt kontra Franciszek Czy Benedykt XVI stanie na czele opozycji wobec Franciszka? Takie obawy słychać wśród zachodnich teologów. A wszystko po tym, jak emerytowany papież niespodziewanie opublikował w językach włoskim, angielskim i... 12
  • Sygnał dla władzy 14 kwi 2019, 20:00 STRAJK NAUCZYCIELI TO COŚ WIĘCEJ NIŻ WALKA O PODWYŻKI WYNAGRODZEŃ. To także sygnał dla władzy – nie jesteście wszechwładni i nie jesteście bezkarni. Nauczyciele strajkują, bo chcą podwyżek wynagrodzeń, jednak skala tego protestu... 13
  • Trzeba się przyglądać rządzącym 14 kwi 2019, 20:00 Rozmowa z Marianem Opanią, aktorem 14
  • Pieniądze za strajk 14 kwi 2019, 20:00 Lewo POGARDA WŁADZY DLA NAUCZYCIELI I PIELĘGNIAREK JEST NIEMAL TAK DUŻA JAK SPOŁECZNE ZAPOTRZEBOWANIE NA TE ZAWODY. Dlaczego? Być może dlatego, że są to zawody związane z tzw. powołaniem i władza uważa, że czy się płaci, czy nie, to... 16
  • Nawrócenie jest OK 14 kwi 2019, 20:00 Postanowiłem się całkowicie oddać w Boskie ręce, wyzbyć się wątpliwości i uprzedzeń. Nagle poczułem chłód na karku… – wspomina reżyser Patryk Vega, jeden z nawróconych ostatnio znanych Polaków. 19
  • Bóg ma poczucie humoru 14 kwi 2019, 20:00 Wielu księży uważa, że zawsze będą mieli pełne kościoły, ale to złudzenie. Tyle że nadchodzący kryzys przyniesie oczyszczenie – przekonują Jadwiga Basińska, Dariusz Basiński i Jacek Borusiński z Mumio. 24
  • Radość jest częścią Pawła 14 kwi 2019, 20:00 Dla jednych ratunkiem będzie śmiech, dla innych niekończący się płacz. Każdy ma prawo przeżywać stratę na swój własny sposób i nikomu nic do tego – mówi Magdalena Adamowicz, żona zamordowanego prezydenta Gdańska. 30
  • Ludzie skuci lodem 14 kwi 2019, 20:00 Pokolenie, które przeżyło Holokaust, milczało. Powojenne też milczało. Ja mówię „stop”. Czwarte już nie dostanie tej traumy – mówi Patrycja Dołowy, autorka książki „Wrócę, gdy będziesz spała”. Zebrała w niej historie dzieci ocalałych z Zagłady i ich powikłanych relacji z matkami. 34
  • Zamrażanie ciężarówek 14 kwi 2019, 20:00 Nie udała się próba proceduralnej obstrukcji, której celem było zablokowanie w Parlamencie Europejskim pakietu mobilności. Głośno było ostatnimi dniami w Polsce o tej sprawie co najmniej z dwóch powodów. Najpierw dlatego, że w Brukseli... 37
  • Polityczne życie po życiu 14 kwi 2019, 20:00 Kiedyś się nam wydawało, że nie istnieje życie poza Sejmem. Tymczasem istnieje i może być równie ciekawe – przekonują byli politycy. 38
  • Pan Marian jedzie na roboty 14 kwi 2019, 20:00 Pociąg relacji Warszawa–Berlin. Chyba pierwszy raz, odkąd nim jeżdżę regularnie, czyli od trzech lat, przyjeżdża do Poznania o czasie. Tutaj zawsze wsiadam. W Warsie czwórka Polaków (tak między 45 a 55 lat) prowadzi tak głośną... 43
  • Broniarz kontra dobra zmiana 14 kwi 2019, 20:00 Szef ZNP Sławomir Broniarz przetrzymał jedenastu ministrów edukacji, ale dopiero teraz wywołał ogólnopolskie zamieszanie, które może mieć wpływ na wynik wyborów parlamentarnych. 45
  • Sztukmistrz z Żoliborza 14 kwi 2019, 20:00 Strajk nauczycieli trwa już od tygodnia i jego końca nie widać. Rząd wybrał strategię konfrontacji i zmęczenia przeciwnika. PiS zagrał va banque. Nauczyciele to jedna z największych grup zawodowych w kraju. Jest ich ponad 400 tys. –... 47
  • Areszt nasz powszedni 14 kwi 2019, 20:00 Bez wniosku o tymczasowy areszt to d..., nie sprawa. Służby i prokuratura rozliczane są na podstawie statystyk – mówi oficer CBŚP. Prokurator dodaje: – Często wnioski o areszt są z sufitu, ale jest katalog spraw, gdzie o areszt trzeba wystąpić, i tyle. 48
  • Wielka moda nad Wisłą 14 kwi 2019, 20:00 Na światowej mapie luksusu Polska jest wciąż peryferyjnym rynkiem, ale i tak co rusz wchodzą do nas ekskluzywne domy mody. Wkrótce dołączy do nich kultowy Hermès Paris. 52
  • Whisky coraz popularniejsza 14 kwi 2019, 20:00 Polacy zmieniają swój stosunek do alkoholi, zastępując typowo polskie trunki szlachetniejszymi i importowanymi nawet z odległych zakątków globu. 56
  • Hossa Bessa 14 kwi 2019, 20:00 Flexibiznes Michał Kiciński, jeden z najbogatszych Polaków i współtwórca sukcesu gry „Wiedźmin”, idzie w gastronomię. Razem z popularną siecią hamburgerowni Bobby Burger powołał spółkę Real Food, która będzie stawiać na...... 57
  • Samorządowcy się martwią i robią swoje 14 kwi 2019, 20:00 Nastroje się nieco pogorszyły – wynika z oficjalnych i nieoficjalnych rozmów na Europejskim Kongresie Samorządów. Co nie znaczy, że lokalni włodarze kapitulują. Nie znają takiego pojęcia. 58
  • Samorządy rządzą lepiej niż rząd 14 kwi 2019, 20:00 Jak ocenia pan kondycję finansową samorządu w Polsce? Artur Tusiński, burmistrz Podkowy Leśnej: Generalnie mógłbym mówić tylko o pozytywach. Samorządy są coraz sprawniejsze w zarządzaniu finansami, pozyskują inwestorów, środki,... 60
  • Trzeba oddać nam głos 14 kwi 2019, 20:00 Jaką przyjęliście strategię gospodarowania finansami w powiecie? Jan Grabkowski, starosta powiatu poznańskiego: Nasze wydatki bieżące mają 100-proc. zabezpieczenie finansowe. Jeśli do tego, co zostanie w naszym budżecie, dodamy 100-proc.... 60
  • Dobroczynność na manowcach 14 kwi 2019, 20:00 Powszechnie szanowane instytucje charytatywne ostatnio oskarżane są o morderstwa, tortury, molestowanie seksualne, wspieranie niewolnictwa, a nawet handel bronią. Może warto przyjrzeć się uważniej, na co idą nasze datki? 63
  • Kłopoty ulubieńca salonów 14 kwi 2019, 20:00 Premier Kanady Justin Trudeau był do niedawna ulubieńcem politycznych salonów. Wszystko się zmieniło z powodu oskarżeń o tuszowanie skandalu korupcyjnego. 66
  • Australia to świetny kraj 14 kwi 2019, 20:00 Australia to nie jest kraj, do którego można przyjechać bez pieniędzy i pomysłu, licząc, że jakoś to będzie – mówi Piotr Ferenc, założyciel i właściciel firmy Pacific Center. 69
  • Głodny mózg nas oszukuje 14 kwi 2019, 20:00 Niedożywiony mózg pokazuje zupełnie inny obraz niż w rzeczywistości, dlatego osoba z anoreksją widzi się jako osobę skrajnie otyłą. Z kolei osoby nadmiernie się objadające czują emocjonalny głód, silniejszy od fizycznego – mówi prof. Katarzyna Kucharska. 70
  • Jeść i się nie przejeść 14 kwi 2019, 20:00 Święta wielkanocne to dla wielu osób czas rozpusty po kilkutygodniowym poszczeniu. Jak wspomóc układ pokarmowy, gdy nie potrafimy sobie odmówić kolejnego jajka z majonezem? 72
  • Bezradni, bezbronni,źli 14 kwi 2019, 20:00 W „The Highwaymen” John Lee Hancock odziera Bonnie i Clyde’a z romantyzmu. Współczesna Ameryka dorosła do konfrontacji z własnymi mitami. Żegna się z legendami, w rytmie których przez dekady biły teksańskie serca. 74
  • Gorycz strażnika Teksasu 14 kwi 2019, 20:00 Mamy dzisiaj mnóstwo wkurzonych staruszków, którzy czują, że jeszcze za wcześnie na wycofanie się z życia. Chcą być użyteczni, a nie siedzieć w kapciach przed telewizorem, czekając na śmierć – mówi Kevin Costner, gwiazda „The Highwaymen”. 77
  • Superstar z Czerniakowa 14 kwi 2019, 20:00 Nie był wybitnym pisarzem, nie był wybitnym wokalistą, a jednak jest wybitną postacią polskiej kultury. Popularność Stanisława Grzesiuka trwa już 60 lat i nie przygasa, lecz rośnie. A jego twórczość pomaga opisać współczesność. 78
  • Poczucie kresu 14 kwi 2019, 20:00 Boję się, że dekady pracy nad społeczeństwem mogą się obrócić w proch w mgnieniu oka – mówi reżyser „Schyłku dnia”, László Nemes. 82
  • Szumy, trzaski i tortury 14 kwi 2019, 20:00 Elfriede Jelinek, muz. Wojtek Blecharz, „RECHNITZ. OPERA – ANIOŁ ZAGŁADY”, reż. Katarzyna Kalwat, TR Warszawa Spektaklem „Rechnitz. Opera – Anioł Zagłady” Katarzyna Kalwat potwierdza szczególne miejsce, jakie już zajmuje w... 83
  • Film 14 kwi 2019, 20:00 Kronika znoju „PEWNEGO DNIA”, reż. Zsófia Szilágyi, Aurora Films Życie rzadko pozwala marzyć. Są przecież choroba dziecka, zakupy do zrobienia, nadgodziny brane w pracy, żeby jakoś wyjść nad kreskę, bezradna cisza, która coraz... 84
  • Książka 14 kwi 2019, 20:00 Kobieta pracująca Ta książka o Irenie Kwiatkowskiej ma tę przewagę nad wszystkim, co dotąd o niej napisano, że autorowi udało się dotrzeć do nieznanego wcześniej pamiętnika aktorki. Obejmuje on okres dojrzewania, rozterki związane z... 86
  • Kalejdoskop 14 kwi 2019, 20:00 Pionierska operacja „SZÓSTKA”, reż. Kinga Dębska, emisja w niedziele o 21.30 w TVN Bohaterów – marzącą o ciąży 40-latkę i jej męża rozwodnika, młodą kelnerkę i jej powracającego z saksów ojca oraz początkującego prawnika i... 87
  • Ciało pedagogiczne 14 kwi 2019, 20:00 Najbardziej doświadczony przez nauczycieli (a głównie nauczycielki) byłem w latach 1986-1995. Podstawówka i liceum. Zapewne gdyby wtedy ktoś mnie zapytał, czy dobrze życzę tym osobom i czy zasługują na podwyżkę, nie okazałbym... 88
  • Przewodnik po SLOW LIFE Karoliny i Macieja Szaciłłów 14 kwi 2019, 20:00 Dla nas slow life to życie w zgodzie z naturą, nie tylko nas otaczającą, ale też wewnętrzną – mówią Karolina i Maciej Szaciłłowie, autorzy książek o zdrowym stylu życia, zajmujący się zagadnieniami z zakresu slow diet. 91
  • Daję przykład, nie zachęcam 14 kwi 2019, 20:00 Mamy wszystko na wyciągnięcie ręki, możemy być wszędzie, jeść i robić, co tylko chcemy, chodzi o to, by się zatrzymać – o życiu w wersji slow mówi Natalia Przybysz. 94
  • Niepowodzenia bywają źródłem natchnienia 14 kwi 2019, 20:00 Kiedyś nie zastanawiałem się nad metodami wychowawczymi. Narodziny synka zmieniły mój punkt widzenia. Teraz każdy dzień jest okazją do konfrontacji z samym sobą. 95
  • Chrzanić to 14 kwi 2019, 20:00 Staropolski zwyczaj nakazywał poświęcony chrzan zjeść na czczo, chuchnąć trzy razy do komina, a potem można było się objadać. 96
  • Miejski ogród 14 kwi 2019, 20:00 Ogród wcale nie musi być duży, by mógł być przyrodniczą wartością. Każda zielona przestrzeń jest na wagę złota, zwłaszcza w mieście. 97
  • Zrób sobie... Zająca 14 kwi 2019, 20:00 Wielkim susem na nasze łamy wskoczył dziś pan Zając, kandydat do Parlamentu Europejskiego z ramienia partii Wypas. Zajrzyjmy do jej programu. 98

ZKDP - Nakład kontrolowany