Dobroczynność na manowcach

Dobroczynność na manowcach

Wolontariusze Szlachetnej Paczki organizowanej przez Stowarzyszenie Wiosna
Wolontariusze Szlachetnej Paczki organizowanej przez Stowarzyszenie Wiosna / Źródło: Newspix.pl / Grzegorz Łyko
Powszechnie szanowane instytucje charytatywne ostatnio oskarżane są o morderstwa, tortury, molestowanie seksualne, wspieranie niewolnictwa, a nawet handel bronią. Może warto przyjrzeć się uważniej, na co idą nasze datki?

Bstiony altruizmu, skoncentrowanego na zmienianiu świata na lepsze, padają jeden po drugim. Po skandalach seksualnych z udziałem personelu ONZ czy wielkiej organizacji pozarządowej Oxfam, a także po aferze z mobbingiem wśród pracowników Amnesty International przyszła kolej na obrońców przyrody. I to tych najbardziej rozpoznawanych, bo spod znaku misia pandy.

Używająca zagrożonego wyginięciem czarno-białego niedźwiedzia jako godła organizacja WWF jest niekwestionowanym liderem wśród zrzeszeń ekologicznych. Swoich nazwisk, sławy i reputacji udzielają jej m.in. Leonardo DiCaprio czy słynny przyrodnik sir David Attenborough. W Polsce WWF współpracuje ostatnio ze znanym aktorem Marcinem Dorocińskim. Dzięki szumnym kampaniom każde dziecko wie, że WWF to fajna organizacja stojąca na straży ginących gatunków zwierząt i ostatnich dziewiczych puszcz na naszej planecie.

Każdy wie też, że są to idee, które warto wspierać, co powoduje, że połowa budżetu organizacji, wynosząca w 2017 r. 767 mln euro, pochodzi z wpłat indywidualnych darczyńców. Z ich pieniędzy finansuje się akcje zwalczania nielegalnych kopalni w Amazonii, ochrony raf koralowych i budowy parków narodowych rozsianych po całym świecie. Nikt przy zdrowych zmysłach nie kwestionuje, że są to piękne i godne najwyższego uznania aktywności, które rzeczywiście przyczyniają się do utrzymania kurczących się zasobów przyrodniczych planety. Szczytna działalność dobroczynna ma jednak niestety także swoją ciemniejszą stronę.

Precz z ludźmi

Brytyjska Charity Commission – rządowa agencja zajmująca się nadzorowaniem działalności charytatywnej w Anglii i Walii – wszczęła na początku kwietnia śledztwo w sprawie zarzutów wobec WWF. Bezpośrednim powodem były publikacje serwisu internetowego BuzzFeed, którego dziennikarze przez rok podążali tropem WWF w sześciu krajach świata, rozmawiając z setką świadków i przekopując się przez góry dokumentów, często także tych poufnych. Wyniki ich śledztwa były zatrważające.

World Wide Fund for Nature, jak brzmi pełna nazwa organizacji, została oskarżona o inspirowanie i finansowanie praktyk niegodnych najbardziej szanowanej dotąd fundacji ekologicznej na świecie. Finansowani przez WWF strażnicy parków narodowych zostali oskarżeni o to, że pod pretekstem walki z kłusownikami torturują, gwałcą i mordują ludzi mieszkających na obrzeżach rezerwatów. Wiele wątpliwości budzi też traktowanie przez nich pierwotnych plemion, będących integralną częścią dziewiczych ekosystemów. Dziś są oni siłą wypędzani z dżungli, która ma być rajem tylko dla zwierząt, do którego ludziom wstęp jest surowo wzbroniony. To stara praktyka, sięgająca XIX w., gdy w USA powołano do życia park narodowy Yellowstone, wypędzając stamtąd siłą Indian z plemienia Szoszonów.

Niewielka brytyjska organizacja pozarządowa Survival International (SI), zajmująca się ochroną pierwotnych społeczności plemiennych, od lat alarmuje, że WWF kontynuuje te niechlubne tradycje. – W mentalności obrońców przyrody głęboko zakorzenione jest przekonanie, że dziewicza puszcza ma być pozbawiona ludzi. Od ponad 30 lat próbujemy przekonać WWF do włączenia plemion w ochronę przyrody, ale przychodzi to bardzo trudno, bo to wymaga oddania części kontroli, jaką mają nad całym procesem, w ręce rdzennej ludności. Nie są do tego przygotowani, bo cały ten ruch to potężny biznes o postkolonialnym charakterze, finansowany w dużej mierze przez wielkie korporacje, także te zajmujące się wyrębem lasów deszczowych czy górnictwem – mówił rzecznik Survival International Jonathan Mazower w wywiadzie, opublikowanym w nr 18/2018 „Wprost”.

Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) prowadziła nawet mediację między WWF a Survival International. Poszło o zarzuty SI, która twierdziła, że World Wide Fund for Nature mija się z prawdą, składając wnioski o unijne dotacje dla parku narodowego Messok Dja w afrykańskim Kongu. Ekolodzy zapewniali we wniosku, że rezerwat powstał za zgodą zamieszkującego te tereny ludu Baka, ale prawda jest taka, że przywódcy plemienia urządzili protest przeciwko odebraniu im ziemi. BuzzFeed opisał, jak Pigmeje Baka zostali po proteście pobici przez straż parkową w rezerwacie Lobéké (znajdującym się już na terenie pobliskiego Kamerunu), współadministrowanym przez WWF.

Broń dla ekologów

Zarzuty, nad którymi ma się pochylić Charity Commission, nie ograniczają się wyłącznie do Afryki. Śledczy mają się zająć także sprawą z Nepalu, gdzie pracownicy WWF mieli tuszować sprawę mordu na członku plemienia Tharu, zakatowanym na śmierć przez strażników z rezerwatu nosorożców Chitwan. W tej sprawie zarzuty postawiono trzem dozorcom parkowym. Pod presją WWF, gromadzącej na całym świecie fundusze na funkcjonowanie rezerwatu, zostali oni nie tylko uniewinnieni, ale wręcz uznani za bohaterów walki z kłusownikami. Sprawa nie jest jednoznaczna. Nielegalne polowania na zagrożone gatunki to wielki biznes, którego uczestnicy są bezwzględni nie tylko wobec zagrożonych gatunków, lecz także chroniących ich ludzi.

W obronie zagrożonych zwierząt toczy się otwarta wojna, w której co roku ginie ok. 50 strażników parkowych w różnych częściach świata. Reakcją są represje, które dotykają nie tylko kłusowników, lecz także Bogu ducha winnych wieśniaków i członków plemion zamieszkujących okolice chronionych terenów. W nepalskim parku Chitwan do ochrony zwierząt wysłano batalion wojska wspierany przez strażników, których, wedle dziennikarzy BuzzFeed, opłaca, wyposaża i szkoli WWF, nawet jeśli oficjalnie są oni pracownikami państwowych parków narodowych. Nie byłoby w tym nic złego, gdyby nie fakt, że ludzi tych podejrzewa się o rozmaite przestępstwa, takie jak gwałty, bicie i strzelanie do tubylców, którzy próbują zbierać w dżungli drzewo na opał.

Brutalnemu traktowaniu każdego, kto choćby zbliży się do rezerwatu, sprzyja specjalny status dyrektora parku, który jeszcze do niedawna mógł bez sądu trzymać podejrzanych latami w więzieniach na terenie rezerwatu. BuzzFeed zapewnia, że wszystko to działo się i dzieje za wiedzą i aprobatą WWF. Nepalskie metody miały, za radą lokalnych pracowników organizacji, zostać także zastosowane w Indiach, gdzie dyrektor parku Kaziranga kazał strzelać do każdego, kto wchodzi na teren rezerwatu. W parku odniesiono co prawda wielki sukces w walce z kłusownikami, ale wedle BBC w 2017 r. na obrzeżach rezerwatu zastrzelono dziesiątki niewinnych wieśniaków. Co gorsza, dziennikarze BuzzFeed znaleźli też dowody, że w 2009 r. pracownicy WWF w Republice Środkowoafrykańskiej używali funduszy organizacji do kupowania broni od miejscowych fundamentalistów, urządzających publiczne egzekucje.

Statut WWF zakazuje surowo kupowania jakiejkolwiek broni. Przedstawiciele organizacji z pandą w godle twierdzą, że naczelną zasadą, jaką kierują się w obronie przyrody, jest przestrzeganie praw człowieka. WWF ogłosiło też wynajęcie zewnętrznych audytorów mających zbadać ustalenia dziennikarskiego śledztwa. Ekolodzy odnieśli także sukces w wieloletnim sporze z obrońcami pierwotnych grup plemiennych z Survival International. Organizacja ta wycofała się z oskarżeń o wykradzenie ziemi Pigmejom Baka tuż po rozpoczęciu mediacji przez OECD. Niezależnie od tego Charity Commission wszczęła swoje własne dochodzenie wobec WWF. Od jego wyników zależy, czy szacowna instytucja dobroczynna, wzbudzająca dotąd powszechną sympatię, utrzyma prawo do organizowania zbiórek pieniędzy na cele dobroczynne na Wyspach.

Okładka tygodnika WPROST: 16/2019
Więcej możesz przeczytać w 16/2019 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 1

Spis treści tygodnika Wprost nr 16/2019 (1882)

  • Niech liczy się pieniądz 14 kwi 2019, 20:00 Przewrotny tytuł do wydania na Wielkanoc, nieprawdaż? Ale zupełnie serio. Choć z lekką grą słów, przyznaję. Cała sprawa polega na tym, jak traktujemy pieniądz, przynajmniej generalnie. Prywatnie raczej nie dzielimy włosa na czworo,... 3
  • Niedyskrecje parlamentarne 14 kwi 2019, 20:00 Plotki plotkami, ale minister Zalewska jakoś staje bokiem na posiedzeniu rządu, inaczej niż wszyscy inni ministrowie. I ten niepokój w oczach... MNOŻĄ SIĘ PLOTKI O RYCHŁYM ODWOŁANIU Z RZĄDU ANNY ZALEWSKIEJ, MINISTER EDUKACJI NARODOWEJ.... 6
  • Obraz tygodnia 14 kwi 2019, 20:00 10 tys. zł za jeden odcinek „Sanatorium miłości” plus 8 tys. za jeden odcinek „Rolnik szuka żony” zarabia naczelna swatka TVP Marta Manowska Przegrana Anna Zalewska Skłamała, twierdząc, że MEN nie zbiera informacji o tym, kto... 10
  • Info radar 14 kwi 2019, 20:00 Benedykt kontra Franciszek Czy Benedykt XVI stanie na czele opozycji wobec Franciszka? Takie obawy słychać wśród zachodnich teologów. A wszystko po tym, jak emerytowany papież niespodziewanie opublikował w językach włoskim, angielskim i... 12
  • Sygnał dla władzy 14 kwi 2019, 20:00 STRAJK NAUCZYCIELI TO COŚ WIĘCEJ NIŻ WALKA O PODWYŻKI WYNAGRODZEŃ. To także sygnał dla władzy – nie jesteście wszechwładni i nie jesteście bezkarni. Nauczyciele strajkują, bo chcą podwyżek wynagrodzeń, jednak skala tego protestu... 13
  • Trzeba się przyglądać rządzącym 14 kwi 2019, 20:00 Rozmowa z Marianem Opanią, aktorem 14
  • Pieniądze za strajk 14 kwi 2019, 20:00 Lewo POGARDA WŁADZY DLA NAUCZYCIELI I PIELĘGNIAREK JEST NIEMAL TAK DUŻA JAK SPOŁECZNE ZAPOTRZEBOWANIE NA TE ZAWODY. Dlaczego? Być może dlatego, że są to zawody związane z tzw. powołaniem i władza uważa, że czy się płaci, czy nie, to... 16
  • Nawrócenie jest OK 14 kwi 2019, 20:00 Postanowiłem się całkowicie oddać w Boskie ręce, wyzbyć się wątpliwości i uprzedzeń. Nagle poczułem chłód na karku… – wspomina reżyser Patryk Vega, jeden z nawróconych ostatnio znanych Polaków. 19
  • Bóg ma poczucie humoru 14 kwi 2019, 20:00 Wielu księży uważa, że zawsze będą mieli pełne kościoły, ale to złudzenie. Tyle że nadchodzący kryzys przyniesie oczyszczenie – przekonują Jadwiga Basińska, Dariusz Basiński i Jacek Borusiński z Mumio. 24
  • Radość jest częścią Pawła 14 kwi 2019, 20:00 Dla jednych ratunkiem będzie śmiech, dla innych niekończący się płacz. Każdy ma prawo przeżywać stratę na swój własny sposób i nikomu nic do tego – mówi Magdalena Adamowicz, żona zamordowanego prezydenta Gdańska. 30
  • Ludzie skuci lodem 14 kwi 2019, 20:00 Pokolenie, które przeżyło Holokaust, milczało. Powojenne też milczało. Ja mówię „stop”. Czwarte już nie dostanie tej traumy – mówi Patrycja Dołowy, autorka książki „Wrócę, gdy będziesz spała”. Zebrała w niej historie dzieci ocalałych z Zagłady i ich powikłanych relacji z matkami. 34
  • Zamrażanie ciężarówek 14 kwi 2019, 20:00 Nie udała się próba proceduralnej obstrukcji, której celem było zablokowanie w Parlamencie Europejskim pakietu mobilności. Głośno było ostatnimi dniami w Polsce o tej sprawie co najmniej z dwóch powodów. Najpierw dlatego, że w Brukseli... 37
  • Polityczne życie po życiu 14 kwi 2019, 20:00 Kiedyś się nam wydawało, że nie istnieje życie poza Sejmem. Tymczasem istnieje i może być równie ciekawe – przekonują byli politycy. 38
  • Pan Marian jedzie na roboty 14 kwi 2019, 20:00 Pociąg relacji Warszawa–Berlin. Chyba pierwszy raz, odkąd nim jeżdżę regularnie, czyli od trzech lat, przyjeżdża do Poznania o czasie. Tutaj zawsze wsiadam. W Warsie czwórka Polaków (tak między 45 a 55 lat) prowadzi tak głośną... 43
  • Broniarz kontra dobra zmiana 14 kwi 2019, 20:00 Szef ZNP Sławomir Broniarz przetrzymał jedenastu ministrów edukacji, ale dopiero teraz wywołał ogólnopolskie zamieszanie, które może mieć wpływ na wynik wyborów parlamentarnych. 45
  • Sztukmistrz z Żoliborza 14 kwi 2019, 20:00 Strajk nauczycieli trwa już od tygodnia i jego końca nie widać. Rząd wybrał strategię konfrontacji i zmęczenia przeciwnika. PiS zagrał va banque. Nauczyciele to jedna z największych grup zawodowych w kraju. Jest ich ponad 400 tys. –... 47
  • Areszt nasz powszedni 14 kwi 2019, 20:00 Bez wniosku o tymczasowy areszt to d..., nie sprawa. Służby i prokuratura rozliczane są na podstawie statystyk – mówi oficer CBŚP. Prokurator dodaje: – Często wnioski o areszt są z sufitu, ale jest katalog spraw, gdzie o areszt trzeba wystąpić, i tyle. 48
  • Wielka moda nad Wisłą 14 kwi 2019, 20:00 Na światowej mapie luksusu Polska jest wciąż peryferyjnym rynkiem, ale i tak co rusz wchodzą do nas ekskluzywne domy mody. Wkrótce dołączy do nich kultowy Hermès Paris. 52
  • Whisky coraz popularniejsza 14 kwi 2019, 20:00 Polacy zmieniają swój stosunek do alkoholi, zastępując typowo polskie trunki szlachetniejszymi i importowanymi nawet z odległych zakątków globu. 56
  • Hossa Bessa 14 kwi 2019, 20:00 Flexibiznes Michał Kiciński, jeden z najbogatszych Polaków i współtwórca sukcesu gry „Wiedźmin”, idzie w gastronomię. Razem z popularną siecią hamburgerowni Bobby Burger powołał spółkę Real Food, która będzie stawiać na...... 57
  • Samorządowcy się martwią i robią swoje 14 kwi 2019, 20:00 Nastroje się nieco pogorszyły – wynika z oficjalnych i nieoficjalnych rozmów na Europejskim Kongresie Samorządów. Co nie znaczy, że lokalni włodarze kapitulują. Nie znają takiego pojęcia. 58
  • Samorządy rządzą lepiej niż rząd 14 kwi 2019, 20:00 Jak ocenia pan kondycję finansową samorządu w Polsce? Artur Tusiński, burmistrz Podkowy Leśnej: Generalnie mógłbym mówić tylko o pozytywach. Samorządy są coraz sprawniejsze w zarządzaniu finansami, pozyskują inwestorów, środki,... 60
  • Trzeba oddać nam głos 14 kwi 2019, 20:00 Jaką przyjęliście strategię gospodarowania finansami w powiecie? Jan Grabkowski, starosta powiatu poznańskiego: Nasze wydatki bieżące mają 100-proc. zabezpieczenie finansowe. Jeśli do tego, co zostanie w naszym budżecie, dodamy 100-proc.... 60
  • Dobroczynność na manowcach 14 kwi 2019, 20:00 Powszechnie szanowane instytucje charytatywne ostatnio oskarżane są o morderstwa, tortury, molestowanie seksualne, wspieranie niewolnictwa, a nawet handel bronią. Może warto przyjrzeć się uważniej, na co idą nasze datki? 63
  • Kłopoty ulubieńca salonów 14 kwi 2019, 20:00 Premier Kanady Justin Trudeau był do niedawna ulubieńcem politycznych salonów. Wszystko się zmieniło z powodu oskarżeń o tuszowanie skandalu korupcyjnego. 66
  • Australia to świetny kraj 14 kwi 2019, 20:00 Australia to nie jest kraj, do którego można przyjechać bez pieniędzy i pomysłu, licząc, że jakoś to będzie – mówi Piotr Ferenc, założyciel i właściciel firmy Pacific Center. 69
  • Głodny mózg nas oszukuje 14 kwi 2019, 20:00 Niedożywiony mózg pokazuje zupełnie inny obraz niż w rzeczywistości, dlatego osoba z anoreksją widzi się jako osobę skrajnie otyłą. Z kolei osoby nadmiernie się objadające czują emocjonalny głód, silniejszy od fizycznego – mówi prof. Katarzyna Kucharska. 70
  • Jeść i się nie przejeść 14 kwi 2019, 20:00 Święta wielkanocne to dla wielu osób czas rozpusty po kilkutygodniowym poszczeniu. Jak wspomóc układ pokarmowy, gdy nie potrafimy sobie odmówić kolejnego jajka z majonezem? 72
  • Bezradni, bezbronni,źli 14 kwi 2019, 20:00 W „The Highwaymen” John Lee Hancock odziera Bonnie i Clyde’a z romantyzmu. Współczesna Ameryka dorosła do konfrontacji z własnymi mitami. Żegna się z legendami, w rytmie których przez dekady biły teksańskie serca. 74
  • Gorycz strażnika Teksasu 14 kwi 2019, 20:00 Mamy dzisiaj mnóstwo wkurzonych staruszków, którzy czują, że jeszcze za wcześnie na wycofanie się z życia. Chcą być użyteczni, a nie siedzieć w kapciach przed telewizorem, czekając na śmierć – mówi Kevin Costner, gwiazda „The Highwaymen”. 77
  • Superstar z Czerniakowa 14 kwi 2019, 20:00 Nie był wybitnym pisarzem, nie był wybitnym wokalistą, a jednak jest wybitną postacią polskiej kultury. Popularność Stanisława Grzesiuka trwa już 60 lat i nie przygasa, lecz rośnie. A jego twórczość pomaga opisać współczesność. 78
  • Poczucie kresu 14 kwi 2019, 20:00 Boję się, że dekady pracy nad społeczeństwem mogą się obrócić w proch w mgnieniu oka – mówi reżyser „Schyłku dnia”, László Nemes. 82
  • Szumy, trzaski i tortury 14 kwi 2019, 20:00 Elfriede Jelinek, muz. Wojtek Blecharz, „RECHNITZ. OPERA – ANIOŁ ZAGŁADY”, reż. Katarzyna Kalwat, TR Warszawa Spektaklem „Rechnitz. Opera – Anioł Zagłady” Katarzyna Kalwat potwierdza szczególne miejsce, jakie już zajmuje w... 83
  • Film 14 kwi 2019, 20:00 Kronika znoju „PEWNEGO DNIA”, reż. Zsófia Szilágyi, Aurora Films Życie rzadko pozwala marzyć. Są przecież choroba dziecka, zakupy do zrobienia, nadgodziny brane w pracy, żeby jakoś wyjść nad kreskę, bezradna cisza, która coraz... 84
  • Książka 14 kwi 2019, 20:00 Kobieta pracująca Ta książka o Irenie Kwiatkowskiej ma tę przewagę nad wszystkim, co dotąd o niej napisano, że autorowi udało się dotrzeć do nieznanego wcześniej pamiętnika aktorki. Obejmuje on okres dojrzewania, rozterki związane z... 86
  • Kalejdoskop 14 kwi 2019, 20:00 Pionierska operacja „SZÓSTKA”, reż. Kinga Dębska, emisja w niedziele o 21.30 w TVN Bohaterów – marzącą o ciąży 40-latkę i jej męża rozwodnika, młodą kelnerkę i jej powracającego z saksów ojca oraz początkującego prawnika i... 87
  • Ciało pedagogiczne 14 kwi 2019, 20:00 Najbardziej doświadczony przez nauczycieli (a głównie nauczycielki) byłem w latach 1986-1995. Podstawówka i liceum. Zapewne gdyby wtedy ktoś mnie zapytał, czy dobrze życzę tym osobom i czy zasługują na podwyżkę, nie okazałbym... 88
  • Przewodnik po SLOW LIFE Karoliny i Macieja Szaciłłów 14 kwi 2019, 20:00 Dla nas slow life to życie w zgodzie z naturą, nie tylko nas otaczającą, ale też wewnętrzną – mówią Karolina i Maciej Szaciłłowie, autorzy książek o zdrowym stylu życia, zajmujący się zagadnieniami z zakresu slow diet. 91
  • Daję przykład, nie zachęcam 14 kwi 2019, 20:00 Mamy wszystko na wyciągnięcie ręki, możemy być wszędzie, jeść i robić, co tylko chcemy, chodzi o to, by się zatrzymać – o życiu w wersji slow mówi Natalia Przybysz. 94
  • Niepowodzenia bywają źródłem natchnienia 14 kwi 2019, 20:00 Kiedyś nie zastanawiałem się nad metodami wychowawczymi. Narodziny synka zmieniły mój punkt widzenia. Teraz każdy dzień jest okazją do konfrontacji z samym sobą. 95
  • Chrzanić to 14 kwi 2019, 20:00 Staropolski zwyczaj nakazywał poświęcony chrzan zjeść na czczo, chuchnąć trzy razy do komina, a potem można było się objadać. 96
  • Miejski ogród 14 kwi 2019, 20:00 Ogród wcale nie musi być duży, by mógł być przyrodniczą wartością. Każda zielona przestrzeń jest na wagę złota, zwłaszcza w mieście. 97
  • Zrób sobie... Zająca 14 kwi 2019, 20:00 Wielkim susem na nasze łamy wskoczył dziś pan Zając, kandydat do Parlamentu Europejskiego z ramienia partii Wypas. Zajrzyjmy do jej programu. 98

ZKDP - Nakład kontrolowany