Rekonstrukcja opozycji

Rekonstrukcja opozycji

Grzegorz Schetyna
Grzegorz Schetyna / Źródło: Newspix.pl / GRZEGORZ KRZYZEWSKI / FOTONEWS
Koalicja po przegranych wyborach wymyśla się od nowa. – Jak płynie wielki statek i widzi przed sobą skałę, to musi zrobić zwrot przez rufę. Inaczej pójdzie na dno – tłumaczy polityk z władz PO.

Tydzień po wyborach europejskich nie wiadomo, w jakim składzie i pod jakim szyldem opozycja pójdzie do jesiennych wyborów parlamentarnych. Porażka z PiS jest na tyle dotkliwa, że opuszczenie pokładu rozważają ludowcy. Politycy Platformy obwiniają za przegraną sztab i Grzegorza Schetynę, który wyciągnął z politycznego niebytu przebrzmiałe gwiazdy SLD. Władze PO uważają, że to sami kandydaci i partyjne doły za mało pracowały w terenie. I przekonują, że 7-procentowa strata do PiS jest do odrobienia. Jeden z polityków KE w niedzielę późnym wieczorem opisywał mi, co kilka godzin wcześniej działo się w sztabie. – Od rana wydawało się, że jest dobrze, wysoka frekwencja. Po południu zaczęły schodzić pierwsze wyniki, że PiS ma kilka punktów procentowych przewagi. Szok. Wieczorem zaczęło się wyrównywać, do 2-3 proc. więcej dla PiS. Więc paradoksalnie Schetyna wyszedł na scenę z poczuciem ulgi, że jest jednak blisko remisu, choć ze wskazaniem na Kaczyńskiego.

Gdy rozmawiamy, na ekranach telewizorów różnica wciąż wynosi 2-3 proc. (wynik pierwszego badania exit poll). Mój rozmówca jest przygnębiony. – Okazuje się, że PiS jest teflonowe, impregnowane na wszystkie afery, przecież to były dla nas najłatwiejsze wybory – utyskuje. – A dlaczego ten obrazek tak źle wygląda? – dopytuję, patrząc na stłoczonych na scenie liderów Koalicji, za którymi na wielkim ekranie „interferuje”, czyli rozjeżdża się, obraz. – Kurczę. Symboliczne, co? – kręci głową polityk Koalicji.

Pobudka z kampanijnego snu

Kiedy PKW podaje oficjalne wyniki wyborów, obrazek wygląda znacznie gorzej. W koalicji dominuje nastrój paniki, zaczynają się – nie tylko korytarzowe – rozliczenia kampanii. Politycy PO wysyłają sobie ironiczne SMS-y z cytatem ze Schetyny z wywiadu w TVN24: „Pomysł jest, tylko trzeba go dobrze znaleźć”. Pierwsze kilkanaście godzin po wyborach pokazało, jak bardzo Koalicja Europejska nie była przygotowana na inny scenariusz niż zwycięstwo nad PiS. A przecież tylko nieliczne sondaże przed wyborami pokazywały jej wyraźne prowadzenie. – Ale te sondaże nas uśpiły. Kilka dni przed wyborami Rafał Grupiński opowiadał, że mamy swoje badania i jest dobrze, prowadzimy. Do tego poczucie, że w wyborach europejskich głosują duże miasta, nasz elektorat, który dał wysokie zwycięstwo kandydatom w wyborach samorządowych. Wydawało się, że to samo jedzie – przyznaje rozmówca z PO.

Tomasz Siemoniak, wiceprzewodniczący partii: – Co tu kryć, kubeł zimnej wody na głowę, oby mobilizujący. To była dziwna kampania: działki Morawieckiego, film Sekielskiego, powódź, nie wiadomo było, jak to się wszystko przełoży na wynik. Politycy Koalicji zakładali, że strajk nauczycieli, afera z wykupem działki przez żonę premiera, film braci Sekielskich o pedofilii w polskim Kościele będą mobilizować elektorat anty-PiS i działać na korzyść opozycji. Czy KE źle wykorzystała te tematy w kampanii, czy też to wszystko nie wytrzymało zderzenia z ofertą programową obozu rządzącego, który zmobilizował ponad 45 proc. wyborców do zagłosowania na PiS i obrony przed utratą świadczeń? Sztabowcy Platformy, a także ludzie związani z think tankiem PO Instytut Obywatelski analizują wyniki, żeby ustalić, którzy wyborcy zostali w domach albo odpłynęli od Koalicji. I dlaczego na opozycję zagłosowało prawie 2 mln mniej ludzi niż jeszcze kilka miesięcy temu w wyborach samorządowych (poszczególne partie, wchodzące teraz w skład KE, zdobyły wówczas ponad 7 mln głosów).

– To są duże rezerwy, zleciliśmy analizy, żeby przygotować propozycje dla małych miast do 50 tys. mieszkańców, cały program dla Polski powiatowej, musimy też bardziej przebić się z propozycjami dotyczącymi zdrowia – mówi jeden ze sztabowców. Zdaniem polityków z otoczenia Schetyny w kampanii za mało pracowały terenowe struktury PO i samorządowcy. – Teraz będziemy brać tylko takich, którzy będą pracować i walczyć – mówił on sam w piątek w radiowej Trójce. Jednak w samej Platformie dominuje zgoła odmienne poczucie – że kampanię zawalił przede wszystkim sztab i właśnie otoczenie lidera.

Arłukowicz na szefa sztabu

Nastroje po porażce są fatalne, politycy powtarzają, że najlepiej w kampanii wypadli ci kandydaci PO, którzy nie mieli wsparcia centrali. Elżbiecie Łukacijewskiej, która dostała się z ostatniego miejsca na liście KE w podkarpackim bastionie PiS, Schetyna nawet nie pogratulował. Za to w mediach społecznościowych stwierdził, że w gminie Cisna głosował elektorat napływowy. – Czas na poważne zmiany i w otoczeniu przewodniczącego, i w komunikacji – powtarza w wywiadach Łukacijewska. I przyznaje, że władze PO robiły wszystko, żeby lepszy wynik od niej uzyskała Krystyna Skowrońska.

– Na Dolnym Śląsku władze pracowały przede wszystkim na Jarosława Dudę, Janina Ochojska robiła kampanię sama, Arłukowicz w Zachodniopomorskiem też nie miał wsparcia, walczył sam ze swoim „Bartek teamem”. Do tego błędy przy układaniu list, Cimoszewicz w Warszawie, wysłanie Kopacz do Wielkopolski. Wynik na pewno mógłby być lepszy – wylicza Bogdan Zdrojewski, który sam nie dostał miejsca na liście dolnośląskiej. Przyznaje, że dzisiaj z gorzką satysfakcją odbiera telefony. – Wszystkie opisy ekspertów potwierdzają moje diagnozy sprzed wielu tygodni. Odpowiedzią na piątkę Kaczyńskiego było „5 pytań do Kaczyńskiego”, to było pokazanie pustki. Wyborcy głosowali na KE nie z przekonania, że to najlepsza opcja, tylko w sprzeciwie wobec PiS, a to słabe spoiwo. Krytyka otoczenia Schetyny przewija się w moich kolejnych rozmowach z politykami PO.

– Kampanię musi teraz robić ktoś inny, powinniśmy eksponować twarze, które kojarzą się z sukcesem. Szefem sztabu do Sejmu powinien być Arłukowicz, powinno być tam miejsce dla takich ludzi jak Brejza – słyszymy od kilku kolejnych rozmówców. Kampania Arłukowicza podawana jest w Platformie za przykład. – Zapierniczał od wioski do wioski, na pełnym gazie – podsumowuje polityk PO. – Było tak, jak trzeba: autobus, social media, sztab młodych ludzi, którzy skrupulatnie analizowali, gdzie jechać, żeby zyskać głosy. Bartek wyskakiwał z lodówki, tu na polu borówek, ale i w garniaku z programem. Współpracownik Arłukowicza: – Nie jeździliśmy tam, gdzie głosy już były, tylko tam, gdzie trzeba było je zdobyć. Nie do kawiarni w Koszalinie, tylko na pole borówkowe w Zaspach, siedlisku PiS.

Z pewnością pozycja byłego ministra zdrowia po wyborach europejskich wzrośnie. Jednak gdy pytamy bliskiego współpracownika Schetyny, czy Arłukowicz będzie szefem nowego sztabu, słyszymy: – Z całym szacunkiem do Bartka, który zrobił świetny wynik, jednak co innego zrobić własną kampanię, a co innego poprowadzić cały sztab. Czy Schetynie uda się uspokoić nastroje w szeregach Platformy? Za kilka dni zbiera się rada krajowa partii, na której ma przedstawić plan na wybory sejmowe. – Koalicja jest jak wielki statek. Jak taki wielki statek zbliża się do rafy, to trzeba zrobić zwrot przez rufę. Zaskoczyć. Normalny tryb kampanii, gadanie, kto jak z kim, gdzie na liście Jadzia, a gdzie Krysia, te wszystkie utarczki, czy Kosiniak wyjdzie, czy Biedroń przyjdzie, to jest wszystko kierunek na skałę. Trzeba spersonalizować kampanię, wywołać autentyczne emocje. I uciec z pola licytowania się z Kaczyńskim na pieniądze – mówi nam polityk z władz Platformy. – Kaczyński robi teraz rekonstrukcję, daje w październiku 1,5 tys., jak najszybciej wybory i leci na 50 proc. A my co na to pokażemy? Gabinet cieni?

W punkcie wyjścia

Pytanie o to, czy opozycja pójdzie do wyborów w jednym bloku, czy kilku, jest jednak kluczowe. Dla Schetyny to wyzwanie jeszcze większe niż ferment we własnej partii. On sam nie ma wątpliwości, że tylko jak najszersza koalicja opozycji daje szansę zwycięstwa z PiS jesienią: – Nie ma alternatywy dla współpracy opozycji, budującej wspólny program i prowadzącej wspólną kampanię – przekonywał w radiowej Trójce. Podkreślając, że 38 proc. to dobry wynik. Współpracownik szefa PO dodaje: – Teraz to się łatwo narzeka z perspektywy ponad 38 proc. zrobionych. A tyle mieliśmy za najlepszych czasów, jak wygrywaliśmy wybory.

Z pierwszych analiz PO ma wynikać, że najmniej zmobilizował się elektorat PSL i SLD. Także według analizy dr. Jarosława Flisa najwięcej wyborców odpłynęło właśnie z PSL. Inne wnioski wyciągają sami ludowcy: – Najwięcej ludzi straciła Platforma, w domu został przede wszystkim konserwatywny elektorat PO na Zachodzie. Ta koalicja za mocno skręciła w lewo – słychać w PSL. Ludowcy są najmocniej podzieleni co do tego, czy w niej pozostać. Kiedy po wyborach Schetyna pytał Władysława Kosiniaka -Kamysza, co zrobi PSL, jasnej deklaracji nie usłyszał. Na razie lider ludowców chce wyciszyć emocje w swojej partii. Działacze mają się wypowiedzieć w partyjnym referendum, czy chcą pozostać w Koalicji, czy iść do wyborów sami. Decyzję partyjne władze mają podjąć do końca czerwca. Ludowcy zaznaczają jednak, że nawet jeśli mieliby pozostać w Koalicji, to już na nowych zasadach.

– Na tę kampanię nie mieliśmy wpływu, a nasze pomysły były kwitowane stwierdzeniem, że to PO ją finansuje. W scenariuszu osobnego startu PSL myśli o budowie chadeckiego skrzydła opozycji i poszerzaniu partii o konserwatywnych polityków PO, takich jak Marek Biernacki i Bogdan Zdrojewski, a także środowiska dawnego PJN. Na decyzję ludowców czeka Wiosna, którą władze PO widzą w wielkiej Koalicji. Jednak PSL otwarcie zapowiada, że to granica nieprzekraczalna i jeśli Wiosna miałaby dołączyć, ludowców w Koalicji nie będzie. Na razie Robert Biedroń publicznie zadeklarował, że Wiosna wystartuje w wyborach do Sejmu osobno. Jednak na spotkaniu w wąskim gronie liderów tej formacji było jasne, że nadal możliwe są oba warianty. – Robert się przygląda, jest gotowy, żeby rozmawiać – słyszymy. Jeden ze współpracowników Biedronia wyjaśnia, że Wiosna czeka na to, co wydarzy się w PSL, i chce odbudować sondażowe poparcie. – Gdybyśmy dzisiaj się przyłączyli, jeszcze by nam spadło. Jeśli Wiosna ma wejść do Koalicji, to tylko wzmocniona, z pozycji przynajmniej 10 proc. w sondażach. Nikt nie chce być na marginesie. Na razie, jak słyszymy, politycy Wiosny szykują własne listy i rozmawiają o współpracyz Razem. Do końca czerwca – w oczekiwaniu na decyzję PSL – ma obowiązywać pakt o nieagresji w opozycji.

Razem tylko do senatu?

Wątpliwości co do wspólnego startu nie ma jedynie SLD, które najwięcej wygrało na udziale w Koalicji, a także politycy Nowoczesnej. – Ale po tej kampanii Schetyna nie ma już wątpliwości, że Czarzasty będzie grać na siebie, a dawne gwiazdy to nie są lokomotywy wyborcze. Trzeba zdjąć z butów kurz PZPR – uważa polityk Koalicji. Więc pozycja SLD ma być w nowej Koalicji słabsza. Na dziś wszystkie formacje opozycyjne są zgodne tylko co do jednego – wspólnej listy do Senatu, bez względu na to, jak potoczą się losy KE. Tu wszyscy rozmówcy deklarują, że są dogadani i będą popierać tych samych kandydatów. – To jedyna szansa, że Senat nie przepadnie – podkreślają. Do Senatu startować mają samorządowcy, a patronat nad listą ma objąć Donald Tusk, o ile jego ludzie będą mieli wpływ na sztab. Przyszłość Koalicji to równanie z wieloma niewiadomymi. Nawet jeśli się uda skleić porozumienie, trzeba przedstawić wspólny, atrakcyjny dla zupełnie różnych wyborców program – a partie o podstawowych sprawach mówią. Utrzymanie jedności Koalicji jest największym wyzwaniem dla Schetyny od czasu, gdy objął przywództwo w PO. Tym bardziej że w szeregach jego własnej partii po wyborczej porażce nie ma entuzjazmu i energii, która poniosłaby kolejną kampanię. Statek stoi, na wodzie flauta.

Okładka tygodnika WPROST: 23/2019
Więcej możesz przeczytać w 23/2019 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 1
  • Do rekonstrukcji opozycji Schetynie potrzebny jest towarzysz Bierut, Edward Michnik i Wolińska, oraz dyktatura proletariatu.
    Nieudacznik przegrał wybory 5 razy z rzędu. Jak Tfuussk wróci, to wyśle Schetynę samolotem na uroczystości do Smoleńska.

    Spis treści tygodnika Wprost nr 23/2019 (1888)

    • Co nam się udało, a co nie wyszło 2 cze 2019, 20:00 W 1989 r. władze PRL zmuszone okolicznościami – przede wszystkim zapaścią gospodarki – oddały władzę w kraju, wcześniej negocjując warunki, na których się to odbędzie (nie umniejszając zasług wszystkich tych, którzy walczyli o... 4
    • Niedyskrecje parlamentarne 2 cze 2019, 20:00 PISAŁYŚMY W UBIEGŁYM TYGODNIU, ŻE PROF. WALDEMAR PARUCH, politolog, szef rządowego Centrum Analiz Strategicznych, w ostatnich dniach przed głosowaniem opowiadał ludowi PiS-owskiemu, iż według jego analiz Zjednoczona Prawica bez problemu... 6
    • Obraz tygodnia 2 cze 2019, 20:00 100 tys. zł oferował za zgładzenie ministra Zbigniewa Ziobry boss z branży dopalaczowej, za którym wydano już europejski nakaz aresztowania. Wygrana Brigitte Bierlein Została kanclerzem Austrii. Ma 70 lat, była prezesem Trybunału... 9
    • Info radar 2 cze 2019, 20:00 „Czarnobyl” zachwycił krytyków i widzów Rewelacja!”, „Genialny!”, „Najlepsze, co zobaczycie w 2019 r.!” – krytycy nie szczędzą pochwał „Czarnobylowi”, który stał się jednym z najlepiej ocenianych seriali w historii... 10
    • Zwyczajni bohaterowie 2 cze 2019, 20:00 Rozmowa z Emily Watson, aktorką 11
    • Homar i spółka 2 cze 2019, 20:00 Żeby zjeść świeżego homara, nie trzeba jeździć nad daleki ocean. W warszawskiej restauracji L’arc Varsovie to jedno z dań firmowych. 13
    • „Tusku wróć!”, a… może nie wracaj? 2 cze 2019, 20:00 PO zdezorientowana wynikami wyborów nie wie, co robić dalej. I PiS ją ogrywa. Czy powrót Donalda Tuska może ją obudzić? 14
    • Plan Tuska 2 cze 2019, 20:00 Donald Tusk zawiesza dotychczasowy plan powrotu do polskiej polityki. Na razie będzie budował społeczną listę do Senatu. Wciąż nie wyklucza też startu w wyborach prezydenckich. 16
    • Rząd w służbie partii i wyborów 2 cze 2019, 20:00 Powrót Elżbiety Witek, awans Bożeny Borys-Szopy i Dariusza Piontkowskiego, komitet społeczny dla Piotra Glińskiego – to ustalenia Zjednoczonej Prawicy z ubiegłego tygodnia dotyczące rekonstrukcji rządu. 22
    • Rekonstrukcja opozycji 2 cze 2019, 20:00 Koalicja po przegranych wyborach wymyśla się od nowa. – Jak płynie wielki statek i widzi przed sobą skałę, to musi zrobić zwrot przez rufę. Inaczej pójdzie na dno – tłumaczy polityk z władz PO. 26
    • Kilka powyborczych prognoz 2 cze 2019, 20:00 Spodziewałem się bardziej wyrównanego wyniku wyborów europejskich. Mniej więcej takiego, jaki pokazał się w poprzednią niedzielę o 21.00, na podstawie tzw. exit polls. Przypuszczałem więc, że te wybory nie dadzą nam wyraźniejszych... 29
    • Warszawa to nie cała Polska 2 cze 2019, 20:00 Koalicja Europejska przegrała najważniejszy sprawdzian przed październikowymi wyborami, a jej reakcja na porażkę nie daje żadnych nadziei na zwycięstwo opozycji jesienią. 30
    • To czas gniewu 2 cze 2019, 20:00 Część księży potrzebuje znaku, wstrząsu, spektakularnych wydarzeń, przełomu pod tytułem „dymisja episkopatu” – ksiądz Przemysław Śliwiński, rzecznik prasowy archidiecezji warszawskiej. 32
    • Beata Szydło królową Polski 2 cze 2019, 20:00 Ludzie chcą dobrze żyć dzisiaj. Nie w przyszłym życiu, w które nie wierzy nawet część katolików – ale tu, dziś, teraz 35
    • Moja córka i moja córkowa 2 cze 2019, 20:00 Coming out dziecka jest dla rodziców równie trudny jak dla niego samego. Dowiadują się, że nie będą mieli wnuków, że będą żyli w lęku, a politycy, publicyści i uliczni chuligani powtarzają, że ich dziecko to dewiant i pedofil. 37
    • Doda na celowniku 2 cze 2019, 20:00 Ruszył proces przeciwko Dodzie i jej mężowi Emilowi Stępniowi, oskarżonym o nękanie byłego partnera artystki. Jednak w sprawie pojawiły się poważne wątpliwości. Czy piosenkarka padła ofiarą „uknutego planu”? 40
    • Zrobię film o spisku przeciwko Dodzie 2 cze 2019, 20:00 Mówi Emil Stępień, producent filmowy 42
    • Miliard w pudełku 2 cze 2019, 20:00 Gwiazdy pokochały diety pudełkowe. Nie tylko się nimi żywią, ale też na nich zarabiają. Na brzuchach Polaków szybko rośnie rynek dietetycznych cateringów. 44
    • Sprzedawcy kłamstw 2 cze 2019, 20:00 Kiedy twórcy Amber Gold nadal czekają na wyrok, w Polsce posypała się właśnie kolejna piramida finansowa. Tym razem w Ełku, gdzie dwoje zakochanych oszukało ludzi na 60 mln zł. Pieniądze przepuścili na drzewka bonsai i luksusowe samochody. 49
    • Zielona Góra samolotem 2 cze 2019, 20:00 Wakacje to czas zwiększonego zainteresowania podróżami lotniczymi, dalekimi i bliskimi. Ciekawym i od tego sezonu znacznie lepiej skomunikowanym kierunkiem jest Zielona Góra-Babimost. 51
    • Hossa Bessa 2 cze 2019, 20:00 Odkurzanie Zelmera Miksery i odkurzacze marki Zelmer znikają ze sklepowych półek. Niemiecki koncern BSH, który kupił polską firmę w 2013 r. za 500 mln zł, ogłosił, że kończy produkcję małego sprzętu AGD pod marką Zelmer. Roboty... 52
    • Internetowa rewolucja na piątkę 2 cze 2019, 20:00 Internet piątej generacji opuścił już laboratoria. Specjaliści zapowiadają, że jeszcze w tym roku zostaną uruchomione pierwsze testowe sieci 5G. 53
    • Zagryzanie samca alfa 2 cze 2019, 20:00 W UE tworzy się koalicja, której celem jest odsunięcie od władzy dominujących dotąd w Brukseli chadeków. To zła wiadomość dla PO i PSL, będących częścią frakcji chadeckiej. 54
    • Antyaborcyjna krucjata Trumpa 2 cze 2019, 20:00 Dwukrotny rozwodnik, znany z hulaszczego trybu życia, przeprowadza obyczajową rewolucję w USA. Czy obsadzony przez Donalda Trumpa konserwatystami amerykański Sąd Najwyższy zakaże aborcji w USA? 58
    • „Wprost” nagrodził kobiety sukcesu 2 cze 2019, 20:00 Podczas gali ShEO Awards „Wprost” po raz pierwszy uhonorował kobiety osiągające sukces w biznesie, sztuce i życiu społecznym, potrafiące wiele dawać od siebie innym. 62
    • Kobieta w niekobiecej branży 2 cze 2019, 20:00 Stawiamy na wyjątkowość, na unikatowe realizacje – mówi Paulina Piliszek z Myoni Group, laureatka ShEO Awards 2019 w kategorii „Liderka Biznesu”. 70
    • Ksiądz, kowboj i kasety wideo 2 cze 2019, 20:00 W czasach kryzysu kinematografii reżyserzy nie rejestrowali na bieżąco zmieniającej się Polski. Dzisiaj kino nadrabia zaległości. O transformacji i jej długofalowych skutkach opowiadają artyści młodszego pokolenia. 72
    • Co jest, a co będzie 2 cze 2019, 20:00 …czyli najkrótszy z możliwych opis polskiej literatury 30 lat, które upłynęły od ustrojowej transformacji. 76
    • To on, Elton! 2 cze 2019, 20:00 „Rocketman” jest świetną rozrywką. Dexter Fletcher zabiera widzów w przejażdżkę rollercoasterem przez popkulturę kilku dekad. W wagoniku Eltona Johna. 80
    • Wydarzenie 2 cze 2019, 20:00 Z pamięci Krzysztof Bielecki to pisarz wybitny, ale osobny – nie interesuje go opowiadanie prostych historii w łatwy sposób. Narrator wszystkich dotychczasowych utworów Bieleckiego widzi i czuje, że świat mówi w sposób złożony, że w... 83
    • Film 2 cze 2019, 20:00 Wstydliwa frajda RENÉE ZELLWEGER. TO JEJ POWRÓT NA EKRAN MIAŁ PRZYCIĄGAĆ DO SERIALU „WHAT/IF”. A jednak właśnie aktorka i jej pozbawiona mimiki twarz ciągną go w dół. Podobnie jak kicz, tandeta, lukier i dziesiątki klisz, z... 84
    • Muzyka 2 cze 2019, 20:00 Buty Eltona PEWNIE NIE WYBUCHNIE TAKIE SZALEŃSTWO NA ODKRYWANIE NA NOWO ELTONA JOHNA, jak Abby po filmach „Mamma Mia!” czy Queen po „Bohemian Rhapsody”. Ale czy to ważne? Każdy pretekst, by więcej ludzi poznało jego doskonałą,... 85
    • Książka 2 cze 2019, 20:00 Ręka losu Zaczyna się jak nostalgiczna książka dla starszego pokolenia, które jeszcze pamięta gazetę „Świat Młodych” i zainicjowaną w niej legendarną akcję „Niewidzialna ręka”. I dla nieco młodszego, które nie opuszczało... 86
    • Kalejdoskop 2 cze 2019, 20:00 Przemoc i seks O DZIWO, „NEONOMICON” ROZPOCZĄŁ SWÓJ ŻYWOT JAKO CHAŁTURA. Ale jako że odpowiada za serię bodaj najbardziej ekscentryczny, a zarazem i najgenialniejszy żyjący twórca komiksowy, nie może być mowy o dziele przeciętnym.... 87
    • Jak uległem Złemu 2 cze 2019, 20:00 Za późno na spontaniczną lekturę, to jest lektura biorąca wszystko w nawias, lektura historycznoliteracka 88
    • Odtworzyć smaki dzieciństwa 2 cze 2019, 20:00 Ser koryciński domowej roboty, z własnoręcznie upieczonym chlebem na zakwasie albo szynką pozbawioną polepszaczy. Polacy zgłębiają tajniki domowej produkcji kulinarnych dóbr, bo mają dosyć chemicznego posmaku produktów z supermarketów. 91
    • Mistrzów muszę mieć w pobliżu 2 cze 2019, 20:00 Sztuka to piękne przeżycie, w które warto inwestować. Mogę nie zjeść, wydać ostatnie pieniądze, ale wiem, że coś, co zobaczę, usłyszę, na zawsze pozostanie częścią mnie. 94
    • Niedźwiedzie łapy zakładowej stołówce 2 cze 2019, 20:00 W czasach, gdy sól była prawdziwym bogactwem, żupy solne, czyli kopalnie soli, utrzymywały pół Rzeczpospolitej. 95
    • 5 sposbów …walkę z jet lagiem 2 cze 2019, 20:00 Podobno z jet lagiem nie da się wygrać, ale można załagodzić jego objawy. Oto sposoby na walkę ze zmęczeniem towarzyszącym długim lotom. 96
    • Zrób sobie... Marine Le Pen 2 cze 2019, 20:00 Dziś modowe nowinki prosto z Paryża: koniec z liberalną golizną, paniom wiążemy sztywne gorsety i wkładamy barchanowe gatki. Marine Le Pen ogłasza wielki powrót konserwatywnej stylizacji. 98

    ZKDP - Nakład kontrolowany