Odtworzyć smaki dzieciństwa

Odtworzyć smaki dzieciństwa

Domowy chleb pszenno-żytni
Domowy chleb pszenno-żytni
Ser koryciński domowej roboty, z własnoręcznie upieczonym chlebem na zakwasie albo szynką pozbawioną polepszaczy. Polacy zgłębiają tajniki domowej produkcji kulinarnych dóbr, bo mają dosyć chemicznego posmaku produktów z supermarketów.

Kilka lat temu, w czasie urlopu, Sebastian Pazio postanowił wybudować wędzarnię. Drewnianą, po części zautomatyzowaną, z dymogeneratorem i grzałką podtrzymującą temperaturę. Uznał, że taka nowocześniejsza wersja będzie łatwiejsza w obsłudze, bo nie będzie musiał doglądać ognia. Gdy ktoś pytał, po co mu wędzarnia przy domu, odpowiadał, że wędliny, które kupował w sklepach, nie miały walorów smakowych, a jeśli już, to „chemiczne”. A on, wielbiciel mięsiwa, chciał znów poczuć smak z dzieciństwa. Dziś może delektować się własną szynką czy serami. Na święta wędzi schaby, polędwicę, grzyby i ryby, a nawet jajka uprzednio ugotowane na twardo, które zniosły zielononóżki z przydomowej hodowli. Wędzi też śliwki, w planach ma sięgnięcie po warzywa, na facebookowym forum miłośników wędzenia przeczytał bowiem pełne ochów i achów recenzje. – Wędzić można nawet buraki czy marchewkę. Ale warto wiedzieć, jakie drewno najlepiej wydobędzie smak – mówi. Jego manufaktura wciąż się rozrasta. Tak samo jak rośnie zainteresowanie znajomych degustacją uwędzonych smakołyków. – Ktoś, kogo raz poczęstuję moją kiełbasą, pyta, czy zrobiłem kolejną, i deklaruje, że chciałby więcej – żartuje. Dodaje, że jedynym konserwantem, którego używa, jest sól peklowa. Poza nią smak urozmaica czosnkiem i liśćmi laurowymi.

Z dala od „e”

I właśnie na tym polega fenomen kiełbasy z domowej wędzarni. Jest pozbawiona długiej listy ulepszaczy, czyli chemicznych dodatków do żywności znanych jako „E”. Tymczasem, jak kilka miesięcy temu ujawniono w opisywanym przez „Wprost” raporcie NIK, rekordzistka, dostępna wówczas na rynku kiełbasa śląska, została nafaszerowana przez producenta aż 19. różnymi „E”. Najwyższa Izba Kontroli alarmowała wówczas, że dieta przeciętnego Polaka składa się w 70 proc. z produktów przetworzonych. Odpowiedzią na wszechobecną chemię serwowaną nam przez producentów żywności mają być produkty wytwarzane w domowym zaciszu. Pieczenie chleba, wędzenie sera czy robienie domowego jogurtu daje bowiem pełną kontrolę nad tym, co jemy. Jest zdrowe, ale staje się też coraz modniejsze.

Dlaczego? Doktor Magdalena Tomaszewska-Bolałek, badaczka kultury kulinarnej, kierownik Food Studies na Uniwersytecie SWPS, wyjaśnia, że ludzie szukają produktów z duszą, z tradycją, są bardziej wymagający, chcą mieć poczucie, że „dostają coś więcej niż tylko dżem”. A domowa produkcja na pewno dostarcza innych, niż tylko konsumpcyjne, wrażeń. – Chleb upieczony z chłopakiem czy przetwory robione całą rodziną wpływają na budowanie relacji – podkreśla. Zdaniem Bogdana Gałązki, szefa kuchni z restauracji Gothic Cafe na zamku w Malborku, która serwuje potrawy inspirowane historycznymi przepisami z regionu, na rosnące zainteresowanie Polaków powrotem do kulinarnych korzeni wpływ ma jeszcze kilka czynników.

– To rosnąca wiedza ekologiczna i konsumencka, wiemy bowiem coraz więcej o tym, jak koncerny nas trują. A skoro świat zachwyca się polskimi smakami, francuscy szefowie kuchni oczarowani są naszymi serami i innymi naturalnymi produktami, przyszła pora, byśmy i my, po 25 latach fascynacji przetworzonymi gotowcami, wrócili choćby do wypiekania chleba w domach – mówi Gałązka. – Tak jak grupy rekonstrukcyjne odtwarzają bitwy, miłośnicy kuchni odtwarzają dawne smaki. To nasze bogactwo – dodaje. Jakub Krężel ze Szczecina zainteresował się mleczarstwem w czasie studiów na uniwersytecie medycznym. Opowiada, że przypadkowo trafił na bloga poświęconego domowemu wyrobowi serów i postanowił zrobić własny. – Bardzo trudno było dostać niezbędne akcesoria. Nie działał w Polsce żaden sklep, który by się tym zajmował. Miałem już wtedy doświadczenie w branży IT, postanowiłem więc, że skoro nie ma takiego sklepu, sam go założę – wspomina. Dziś w ofercie ma wszystko, o czym serowar może marzyć.

Od podpuszczki, czyli enzymów wyselekcjonowanych z żołądków cielęcych, które ścinają białko mleczne (kazeinę) lub takiej pozyskiwanej z hodowanych w laboratoriach mikroorganizmów (pleśni), przez kultury jogurtowe, po formy serowarskie. Ale w promowaniu domowej produkcji serów Jakub Krężel nie ograniczył się tylko do sprzedaży serowarskich gadżetów. Na YouTubie prowadzi kanał i uczy serowarskiego rzemiosła. – Mam małe dzieci. Staramy się jak najwięcej produktów wytwarzać samodzielnie, bo chcemy, by jadły wartościowe rzeczy.

Robimy sery, masło, jogurty, kefiry, lody na własnej śmietance. Pieczemy też chleb, a teść robi pyszne wędliny i kiełbasy – opowiada. Jego zdaniem kolekcjonerzy kulinarnych wrażeń, którzy w ostatnim czasie stawiają na produkty z domowych manufaktur, robią to z jeszcze jednego powodu. Chodzi o satysfakcję, którą się czerpie, wytwarzając coś własnymi rękami. – Można w dowolny sposób zmieniać przepisy i receptury, dodawać przyprawy. Poza tym dzielenie się własnymi wyrobami to ogromna frajda. Dziś na firmowe imprezy integracyjne przychodzi się z własnymi nalewkami, wędlinami, chlebem i serami. Jeszcze kilka lat temu przynosiło się jedynie wódkę – podkreśla.

Czekoladowe mleko od brązowej krowy

Promotor inicjatyw zero waste oraz slow food i szef kuchni Kuba Korczak w czerwcu otwiera plenerową przestrzeń warsztatową oddaloną o 30 minut od Warszawy. Projekt „Raj – łąki do wynajęcia” znajdujący się w otulinie rezerwatu Natura 2000. W takich okolicznościach przyrody Korczak będzie uczył swoich gości m.in. pieczenia, wędzenia, serowarstwa, zakładania miejskich ogrodów czy korzystania z dzikich roślin jadalnych. Jak mówi, stworzenie takiego miejsca to odpowiedź na rosnące zainteresowanie produktami żywnościowymi najwyższej klasy, produkowanymi lokalnie, z troską o ekologię i poszanowaniem zasad etycznych, nierzadko łamanych przez największych producentów żywności. – Przez lata ludzie chcieli jeść dużo i tanio, dlatego rynek opanowała plaga produktów kiepskiej jakości dostępnych w sklepach.

Późno, bo późno, ale zaczynamy myśleć o tym, co jemy i jak to wpływa na życie nasze oraz na życie planety – mówi Korczak. Za modą na domową produkcję żywności idą pieniądze. Ci, którzy chcą się nauczyć wypiekania chleba, mogą wziąć udział w weekendowych warsztatach, które z łatwością można znaleźć w całej Polsce. Kosztują kilkaset złotych, a po ich ukończeniu zrobienie domowego zakwasu nie powinno być problemem. W różnych miejscach w Polsce regularnie odbywają się też warsztaty z wędzenia mięsa czy warzenia piwa. Coraz więcej wyższych uczelni wprowadza podyplomowe studia piwowarskie. Krężel mówi, że podstawowe akcesoria do produkcji serów to wydatek kilkudziesięciu złotych.

– Oczywiście swoją domow mleczarnię można z czasem rozbudowywać o kolejne akcesoria, dodatki czy urządzenia, takie jak np. maselnica – zaznacza. Jeśli komuś metoda prób i błędów albo poradniki internetowe nie wystarczają, zawsze może połączyć weekendowy wyjazd do gospodarstwa agroturystycznego z odbywającymi się tam warsztatami z serowarstwa. Koszt? Jakieś 700 zł, a ofert w sieci mnóstwo. Organizatorzy kursów zapewniają, że po dwóch dniach zajęć wyjeżdża się z wiedzą o tym, jak samemu zrobić ser koryciński, oscypek albo camembert. Wielbiciele mięs na początek nie muszą kupować wędzarni. Wystarczy wypalona w ognisku beczka lub drewniana skrzynia nakryta wilgotnym workiem jutowym, czyli rzeczy, które można znaleźć na podwórku czy działce i które nic nie kosztują. – 400 zł wystarczy na zakup gotowej, choć maleńkiej, wędzarni. Do tego trzeba zaopatrzyć się w dobre mięso, które przed wędzeniem będzie peklowane. Warto dodać, że z kilogramowego kawałka szynki już po wędzeniu zostaje 800 g produktu.

Dlatego tak śmieszą mnie etykiety wędlin, na których producenci piszą, że do wyprodukowania 100 g wędliny wykorzystano 100 g mięsa. To niewykonalne – zauważa Sebastian Pazio. Podkreśla też, że koszt produkcji np. domowej kiełbasy jest porównywalny z kosztem zakupu kiełbasy dobrej jakości w sklepie. Ale tylko produkcja domowa daje stuprocentową gwarancję tego, co znajdziemy w środku. Kuba Korczak mówi, że zwrot ku domowej produkcji bardzo go cieszy. Zwłaszcza że uzmysłowił sobie, że „ludzie zapominają, skąd się bierze jedzenie, a dzieci nie wiedzą, jak wygląda krowa”. – Ostatnio trafiłem na informację o tym, że co 14. dorosły Amerykanin myśli, że czekoladowe mleko dają brązowe krowy, a dzieci ze szkół w Kalifornii nie wiedziały, że sałata i cebula to warzywa. Zaś 30 proc. nie miało pojęcia, że do produkcji sera potrzebne jest mleko. To pokazuje, jak w cywilizowanym świecie oddaliliśmy się od natury. Dlatego tak ważne jest, by młodym pokoleniom pokazywać, a starszym przypominać, skąd się biorą jajka, jak powinny żyć zwierzęta, jak smakuje mleko prosto od krowy, a potem zademonstrować, jak łatwo przygotować z niego twaróg, masło,czy śmietanę. I ja to chcę robić w swoim „Raju” – mówi.

Okładka tygodnika WPROST: 23/2019
Więcej możesz przeczytać w 23/2019 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 23/2019 (1888)

  • Co nam się udało, a co nie wyszło 2 cze 2019, 20:00 W 1989 r. władze PRL zmuszone okolicznościami – przede wszystkim zapaścią gospodarki – oddały władzę w kraju, wcześniej negocjując warunki, na których się to odbędzie (nie umniejszając zasług wszystkich tych, którzy walczyli o... 4
  • Niedyskrecje parlamentarne 2 cze 2019, 20:00 PISAŁYŚMY W UBIEGŁYM TYGODNIU, ŻE PROF. WALDEMAR PARUCH, politolog, szef rządowego Centrum Analiz Strategicznych, w ostatnich dniach przed głosowaniem opowiadał ludowi PiS-owskiemu, iż według jego analiz Zjednoczona Prawica bez problemu... 6
  • Obraz tygodnia 2 cze 2019, 20:00 100 tys. zł oferował za zgładzenie ministra Zbigniewa Ziobry boss z branży dopalaczowej, za którym wydano już europejski nakaz aresztowania. Wygrana Brigitte Bierlein Została kanclerzem Austrii. Ma 70 lat, była prezesem Trybunału... 9
  • Info radar 2 cze 2019, 20:00 „Czarnobyl” zachwycił krytyków i widzów Rewelacja!”, „Genialny!”, „Najlepsze, co zobaczycie w 2019 r.!” – krytycy nie szczędzą pochwał „Czarnobylowi”, który stał się jednym z najlepiej ocenianych seriali w historii... 10
  • Zwyczajni bohaterowie 2 cze 2019, 20:00 Rozmowa z Emily Watson, aktorką 11
  • Homar i spółka 2 cze 2019, 20:00 Żeby zjeść świeżego homara, nie trzeba jeździć nad daleki ocean. W warszawskiej restauracji L’arc Varsovie to jedno z dań firmowych. 13
  • „Tusku wróć!”, a… może nie wracaj? 2 cze 2019, 20:00 PO zdezorientowana wynikami wyborów nie wie, co robić dalej. I PiS ją ogrywa. Czy powrót Donalda Tuska może ją obudzić? 14
  • Plan Tuska 2 cze 2019, 20:00 Donald Tusk zawiesza dotychczasowy plan powrotu do polskiej polityki. Na razie będzie budował społeczną listę do Senatu. Wciąż nie wyklucza też startu w wyborach prezydenckich. 16
  • Rząd w służbie partii i wyborów 2 cze 2019, 20:00 Powrót Elżbiety Witek, awans Bożeny Borys-Szopy i Dariusza Piontkowskiego, komitet społeczny dla Piotra Glińskiego – to ustalenia Zjednoczonej Prawicy z ubiegłego tygodnia dotyczące rekonstrukcji rządu. 22
  • Rekonstrukcja opozycji 2 cze 2019, 20:00 Koalicja po przegranych wyborach wymyśla się od nowa. – Jak płynie wielki statek i widzi przed sobą skałę, to musi zrobić zwrot przez rufę. Inaczej pójdzie na dno – tłumaczy polityk z władz PO. 26
  • Kilka powyborczych prognoz 2 cze 2019, 20:00 Spodziewałem się bardziej wyrównanego wyniku wyborów europejskich. Mniej więcej takiego, jaki pokazał się w poprzednią niedzielę o 21.00, na podstawie tzw. exit polls. Przypuszczałem więc, że te wybory nie dadzą nam wyraźniejszych... 29
  • Warszawa to nie cała Polska 2 cze 2019, 20:00 Koalicja Europejska przegrała najważniejszy sprawdzian przed październikowymi wyborami, a jej reakcja na porażkę nie daje żadnych nadziei na zwycięstwo opozycji jesienią. 30
  • To czas gniewu 2 cze 2019, 20:00 Część księży potrzebuje znaku, wstrząsu, spektakularnych wydarzeń, przełomu pod tytułem „dymisja episkopatu” – ksiądz Przemysław Śliwiński, rzecznik prasowy archidiecezji warszawskiej. 32
  • Beata Szydło królową Polski 2 cze 2019, 20:00 Ludzie chcą dobrze żyć dzisiaj. Nie w przyszłym życiu, w które nie wierzy nawet część katolików – ale tu, dziś, teraz 35
  • Moja córka i moja córkowa 2 cze 2019, 20:00 Coming out dziecka jest dla rodziców równie trudny jak dla niego samego. Dowiadują się, że nie będą mieli wnuków, że będą żyli w lęku, a politycy, publicyści i uliczni chuligani powtarzają, że ich dziecko to dewiant i pedofil. 37
  • Doda na celowniku 2 cze 2019, 20:00 Ruszył proces przeciwko Dodzie i jej mężowi Emilowi Stępniowi, oskarżonym o nękanie byłego partnera artystki. Jednak w sprawie pojawiły się poważne wątpliwości. Czy piosenkarka padła ofiarą „uknutego planu”? 40
  • Zrobię film o spisku przeciwko Dodzie 2 cze 2019, 20:00 Mówi Emil Stępień, producent filmowy 42
  • Miliard w pudełku 2 cze 2019, 20:00 Gwiazdy pokochały diety pudełkowe. Nie tylko się nimi żywią, ale też na nich zarabiają. Na brzuchach Polaków szybko rośnie rynek dietetycznych cateringów. 44
  • Sprzedawcy kłamstw 2 cze 2019, 20:00 Kiedy twórcy Amber Gold nadal czekają na wyrok, w Polsce posypała się właśnie kolejna piramida finansowa. Tym razem w Ełku, gdzie dwoje zakochanych oszukało ludzi na 60 mln zł. Pieniądze przepuścili na drzewka bonsai i luksusowe samochody. 49
  • Zielona Góra samolotem 2 cze 2019, 20:00 Wakacje to czas zwiększonego zainteresowania podróżami lotniczymi, dalekimi i bliskimi. Ciekawym i od tego sezonu znacznie lepiej skomunikowanym kierunkiem jest Zielona Góra-Babimost. 51
  • Hossa Bessa 2 cze 2019, 20:00 Odkurzanie Zelmera Miksery i odkurzacze marki Zelmer znikają ze sklepowych półek. Niemiecki koncern BSH, który kupił polską firmę w 2013 r. za 500 mln zł, ogłosił, że kończy produkcję małego sprzętu AGD pod marką Zelmer. Roboty... 52
  • Internetowa rewolucja na piątkę 2 cze 2019, 20:00 Internet piątej generacji opuścił już laboratoria. Specjaliści zapowiadają, że jeszcze w tym roku zostaną uruchomione pierwsze testowe sieci 5G. 53
  • Zagryzanie samca alfa 2 cze 2019, 20:00 W UE tworzy się koalicja, której celem jest odsunięcie od władzy dominujących dotąd w Brukseli chadeków. To zła wiadomość dla PO i PSL, będących częścią frakcji chadeckiej. 54
  • Antyaborcyjna krucjata Trumpa 2 cze 2019, 20:00 Dwukrotny rozwodnik, znany z hulaszczego trybu życia, przeprowadza obyczajową rewolucję w USA. Czy obsadzony przez Donalda Trumpa konserwatystami amerykański Sąd Najwyższy zakaże aborcji w USA? 58
  • „Wprost” nagrodził kobiety sukcesu 2 cze 2019, 20:00 Podczas gali ShEO Awards „Wprost” po raz pierwszy uhonorował kobiety osiągające sukces w biznesie, sztuce i życiu społecznym, potrafiące wiele dawać od siebie innym. 62
  • Kobieta w niekobiecej branży 2 cze 2019, 20:00 Stawiamy na wyjątkowość, na unikatowe realizacje – mówi Paulina Piliszek z Myoni Group, laureatka ShEO Awards 2019 w kategorii „Liderka Biznesu”. 70
  • Ksiądz, kowboj i kasety wideo 2 cze 2019, 20:00 W czasach kryzysu kinematografii reżyserzy nie rejestrowali na bieżąco zmieniającej się Polski. Dzisiaj kino nadrabia zaległości. O transformacji i jej długofalowych skutkach opowiadają artyści młodszego pokolenia. 72
  • Co jest, a co będzie 2 cze 2019, 20:00 …czyli najkrótszy z możliwych opis polskiej literatury 30 lat, które upłynęły od ustrojowej transformacji. 76
  • To on, Elton! 2 cze 2019, 20:00 „Rocketman” jest świetną rozrywką. Dexter Fletcher zabiera widzów w przejażdżkę rollercoasterem przez popkulturę kilku dekad. W wagoniku Eltona Johna. 80
  • Wydarzenie 2 cze 2019, 20:00 Z pamięci Krzysztof Bielecki to pisarz wybitny, ale osobny – nie interesuje go opowiadanie prostych historii w łatwy sposób. Narrator wszystkich dotychczasowych utworów Bieleckiego widzi i czuje, że świat mówi w sposób złożony, że w... 83
  • Film 2 cze 2019, 20:00 Wstydliwa frajda RENÉE ZELLWEGER. TO JEJ POWRÓT NA EKRAN MIAŁ PRZYCIĄGAĆ DO SERIALU „WHAT/IF”. A jednak właśnie aktorka i jej pozbawiona mimiki twarz ciągną go w dół. Podobnie jak kicz, tandeta, lukier i dziesiątki klisz, z... 84
  • Muzyka 2 cze 2019, 20:00 Buty Eltona PEWNIE NIE WYBUCHNIE TAKIE SZALEŃSTWO NA ODKRYWANIE NA NOWO ELTONA JOHNA, jak Abby po filmach „Mamma Mia!” czy Queen po „Bohemian Rhapsody”. Ale czy to ważne? Każdy pretekst, by więcej ludzi poznało jego doskonałą,... 85
  • Książka 2 cze 2019, 20:00 Ręka losu Zaczyna się jak nostalgiczna książka dla starszego pokolenia, które jeszcze pamięta gazetę „Świat Młodych” i zainicjowaną w niej legendarną akcję „Niewidzialna ręka”. I dla nieco młodszego, które nie opuszczało... 86
  • Kalejdoskop 2 cze 2019, 20:00 Przemoc i seks O DZIWO, „NEONOMICON” ROZPOCZĄŁ SWÓJ ŻYWOT JAKO CHAŁTURA. Ale jako że odpowiada za serię bodaj najbardziej ekscentryczny, a zarazem i najgenialniejszy żyjący twórca komiksowy, nie może być mowy o dziele przeciętnym.... 87
  • Jak uległem Złemu 2 cze 2019, 20:00 Za późno na spontaniczną lekturę, to jest lektura biorąca wszystko w nawias, lektura historycznoliteracka 88
  • Odtworzyć smaki dzieciństwa 2 cze 2019, 20:00 Ser koryciński domowej roboty, z własnoręcznie upieczonym chlebem na zakwasie albo szynką pozbawioną polepszaczy. Polacy zgłębiają tajniki domowej produkcji kulinarnych dóbr, bo mają dosyć chemicznego posmaku produktów z supermarketów. 91
  • Mistrzów muszę mieć w pobliżu 2 cze 2019, 20:00 Sztuka to piękne przeżycie, w które warto inwestować. Mogę nie zjeść, wydać ostatnie pieniądze, ale wiem, że coś, co zobaczę, usłyszę, na zawsze pozostanie częścią mnie. 94
  • Niedźwiedzie łapy zakładowej stołówce 2 cze 2019, 20:00 W czasach, gdy sól była prawdziwym bogactwem, żupy solne, czyli kopalnie soli, utrzymywały pół Rzeczpospolitej. 95
  • 5 sposbów …walkę z jet lagiem 2 cze 2019, 20:00 Podobno z jet lagiem nie da się wygrać, ale można załagodzić jego objawy. Oto sposoby na walkę ze zmęczeniem towarzyszącym długim lotom. 96
  • Zrób sobie... Marine Le Pen 2 cze 2019, 20:00 Dziś modowe nowinki prosto z Paryża: koniec z liberalną golizną, paniom wiążemy sztywne gorsety i wkładamy barchanowe gatki. Marine Le Pen ogłasza wielki powrót konserwatywnej stylizacji. 98

ZKDP - Nakład kontrolowany