Książki na lato

Książki na lato

Książki, zdj. ilustracyjne
Książki, zdj. ilustracyjne / Źródło: Fotolia / BillionPhotos.com
Z czytaniem jest jak z jedzeniem – nie można jeść samego chleba czy kartofli, bo się znudzą, trzeba dobrać jakieś przyprawy, zmieniać menu. Dokładnie tak samo jest z lekturami, zwłaszcza wakacyjnymi.

Teorie są zasadniczo dwie. Jedna mówi, że w czasie urlopu trzeba czytać książki trudne i mądre, bo człowiek ma spokojną głowę i może się skupić na tekstach, jakich nie ma siły czytać w innych okolicznościach. Druga – przeciwnie. Według niej w czasie urlopu trzeba generalnie wrzucić na luz i czytać książki rozrywkowe, bo nie po to jest urlop, by sobie męczyć głowę. My, proponując zestaw lektur na lato, postanowiliśmy nie wychylać się ani w jedną, ani w drugą stronę. Idziemy środkiem drogi.

Historia uczy i ostrzega

Zacznijmy od języka, bo bez niego nie byłoby książek. Ukazała się właśnie książka potężna – blisko 900 stronic – ułożona przez BARBARĘ MAGIEROWĄ i ANTONIEGO KROHA – „Z POLSKIEGO NA NASZE, CZYLI PRYWATNY LEKSYKON WSPÓŁCZESNEJ POLSZCZYZNY” (WYD. ISKRY)

Ułożona z zasłyszanych wypowiedzi, zdań i fragmentów opinii wybranych z gazet i czasopism, sformułowań często absurdalnych, głupich, politycznie groźnych. Zaczęła je zbierać jeszcze pod koniec lat 40. ubiegłego wieku Zofia Lechnicka-Kroh, a po jej śmierci robi to jej syn, przez lata wspomagany przez współpracowniczkę, też już nieżyjącą. Są to więc zapiski językowych dziwolągów wyrastających obok nas i w nas przez kilka dziesięcioleci. Uporządkowane teraz pod względem chronologicznym tworzą coś w rodzaju historii powojennej Polski widzianej, a właściwie słyszanej poprzez język, jakim władza mówiła do obywateli i w jakim obywatele kpili z władzy. Czasami prowokuje to wybuchy niepohamowanego śmiechu, czasami uczucie strachu, a jeszcze kiedy indziej – żenady. Do czytania w czasie urlopu lektura idealna, bo poszczególne „hasła” są krótkie i można ją pochłaniać w małych porcjach. Wkrótce 80. rocznica wybuchu II wojny światowej, więc już się pojawiły książki nawiązujące do tego dramatycznego wydarzenia.

MARCIN WILK napisał ciekawy reportaż historyczny „POKÓJ Z WIDOKIEM. LATO 1939” (W.A.B.) o wakacjach spędzanych w cieniu zbliżającego się konfliktu zbrojnego. Napięcie narastało, a ludzie (ci, których na to było stać) chcieli za wszelką cenę nie dopuszczać tego do świadomości. Autorowi udało się dotrzeć do osób, które pamiętały jeszcze to ostatnie pokojowe lato z widokiem na katastrofę, cytuje wiele dokumentów i artykułów prasowych: złowrogie wiadomości mieszają się z beztroskimi opisami lata – emocjonalna huśtawka z pewnością oddająca klimat tamtych tygodni. W dłuższej i szerszej perspektywie podobny temat opisuje brytyjska historyczka JULIA BOYD.

Jej „WAKACJE W TRZECIEJ RZESZY” (PRÓSZYŃSKI I S-KA) mają wprawdzie wakacje w tytule, ale nie chodzi tu o konkretne lato tuż sprzed wojny, jak Wilkowi. Ona opisuje dwudziestolecie międzywojenne tak, jak widzieli je cudzoziemcy przyjeżdżający do Niemiec w latach 1918-39 w celach turystycznych, jak starali się zlekceważyć nadciągającą grozę. To ważna, pouczająca i fascynująca książka. Podobnie można podsumować obszerny wybór tekstów zmarłego w 2010 r. wybitnego historyka TONY’EGO JUDTA „ZAPOMNIANY WIEK XX. RETROSPEKCJE” (REBIS)

Zapomniany, bo natłok nowych zdarzeń usuwa już ze zbiorowej i indywidualnej pamięci również zdarzenia, których konsekwencje do dzisiaj kształtują nasze życie i myślenie. Przypomina dorobek i sylwetki myślicieli, których Judt uznawał za najwybitniejszych i którzy według niego najsilniej wpłynęli na swój czas i na nasz czas. Świetna lektura na każdą pogodę, nawet dla tych, którzy nie zawsze podzielają jego liberalne poglądy. A może zwłaszcza dla tych.

Powieści z „wyższej półki”

LISA HALLIDAY była w ubiegłym roku literacką sensacją. Jej pierwsza powieść „ASYMETRIA” (WYDAWNICTWO LITERACKIE) nie dość, że jest świetnie napisana, to jeszcze precyzyjnie opowiada o zasadzie rządzącej – według autorki – naszym światem. O tytułowej asymetrii. Asymetryczny jest związek wybitnego i wpływowego, czekającego na Nagrodę Nobla pisarza z młodszą o kilkadziesiąt lat adeptką literatury. Asymetria społecznego usytuowania i rasistowskiego nastawienia przedstawicieli władzy określa też sytuację zatrzymanego na lotnisku w Londynie Amerykanina kurdyjskiego pochodzenia. Pisarza fascynuje młodość dziewczyny, ją – jego pisarstwo i osobowość, Kurda – świat, w którym znalazł swoje miejsce, ale ów świat go lekceważy i poniża. Nie ma równości, ale te istniejące różnice – choć pisarka wprost tego nie nazywa – są istotą świata, jego stałym elementem, który buduje napięcie. O różnicach i podobieństwach traktuje też powieść „BLADY KRÓL” (W.A.B.) słusznie bardzo cenionego pisarza DAVIDA FOSTERA WALLACE’A, który nie zdążył jej ukończyć – po wieloletniej walce uległ depresji i w 2008 r. popełnił samobójstwo. Mimo że nieukończona, powieść robi wrażenie, bo chyba z założenia miała mieć fragmentaryczną kompozycję. Opisuje bowiem, jak spod pozornie nudnych oświadczeń podatkowych wyłania się różnorodność osób je składających, zawiłość postaw, które Wallace z wielką wrażliwością portretuje.

Wielogłosowa, panoramiczna, uwikłana w najnowszą historię Rosji i historię Tadżykistanu. Opowiada o trudnych przeżyciach rodziny, która musiała uciekać z miasta na wieś, podejmuje próby związania się z tradycyjną społecznością, zostaje uwikłana w ponurą intrygę i wojnę. W historii zakorzeniona jest także nowa powieść JACKA DEHNELA „ALE Z NASZYMI UMARŁYMI” (WYDAWNICTWO LITERACKIE) wykorzystująca też z jednej strony rozpoznania historycznoliterackie, z drugiej – nawiązująca do motywów popkulturowych. Oto niespodziewanie ożywają nasi zmarli, wychodzą z grobów i mieszają się ze światem żywych. Początkowo nic z tego nie wynika: po prostu kręcą się po Polsce i nikomu nie wadzą, ale stopniowo wraz z nimi pojawiają się niezałatwione problemy naszej historii, a zombi stają się coraz bardziej agresywne, aż wreszcie atakują Europę. Jak anonsuje wydawca, zaczyna się „prawdziwe literackie szaleństwo”. Dehnel rzuca nam w twarz naszą ksenofobię, kompleksy, nacjonalizm, bo tłum zombi wyzwala to, co ukryte w naszej kulturze pod powłoką politycznej poprawności. Ponura, wciągająca i bezlitosna powieść.

THRILLER BEZ GRANIC …czyli dzisiaj najpopularniejszy i najbardziej internacjonalny gatunek literacki. Do naszych księgarń trafiło ostatnio wiele potwierdzających to powieści. Angielski mistrz i „ojciec założyciel” gatunku (niezapomniany „Dzień Szakala”) FREDERICK FORSYTH wypuścił nową powieść „FOX” (ALBATROS), udowadniając, że mimo wieku i zastrzeżeń, że już nic nie napisze, świetnie dostosował się do współczesnych realiów i nie są mu obce intrygi o hakerach i ich politycznych uwikłaniach. (Rzecz zresztą podobno oparta jest na prawdziwych zdarzeniach).

Bliżej tradycji porusza się Francuz JEAN-CHRISTOPHE GRANGÉ, którego „PURPUROWE RZEKI” (SONIA DRAGA) zrobiły furorę, zostały z sukcesem sfilmowane i wreszcie ukazały się u nas. Fabuła jest mocna i trzyma w napięciu, zresztą kto widział film albo serial, ten wie, jak mocna. Opowieść o doświadczonym twardzielu i młodym policjancie, którzy prowadzą osobne śledztwa splatające się ze sobą i prowadzące do wyjaśnienia mrocznej tajemnicy sprzed lat, stała się już klasyką gatunku. Powieść miejscami brutalna, w całości dla czytelników o mocnych nerwach. W lżejszym klimacie utrzymana jest „KASACJA PO GRECKU” (NOIR SUR BLANC) popularnego nie tylko na południu Europy PETROSA MARKARISA. Jej scenerią jest pogrążona w niedawnym kryzysie Grecja, a opowiada o śledztwie, które ma doprowadzić do ujęcia tajemniczej osoby z ukrycia wymierzającej sprawiedliwość. Uznał ten ktoś, że w ten sposób doprowadzi do powrotu państwa prawa. Markaris z talentem rozładowuje narastającą grozę humorem, który jest wyraźnie cechą niezbywalną thrillerów i kryminałów pisanych w Grecji i we Włoszech. Ale jeszcze dalej na południe już tak miło nie jest.

TIM WILLOCKS z RPA tworzy powieści brutalne i przytłaczające obrazami wszechmocnej korupcji. Ale znakomite. Taki jest jego „RAPORT TURNERA” (REBIS), którego bohater nie daje się kupić i twardo dąży do prawdy i sprawiedliwości, nic więc dziwnego, że ma przeciwko sobie całe stado wpływowych ludzi bez skrupułów łamiących prawo, by ukryć prawdę o tragicznym zdarzeniu. Intryga niby schematyczna, bo samotnych stróżów prawa znamy z literatury i kina wielu, ale lubimy takich bohaterów, zwłaszcza jeśli pokazani są w słabo znanych realiach odległego kraju. Podobnie jest z mrocznym, brutalnym thrillerem przychodzącym do nas z Korei. Ktoś napisał, że ta powieść sprawia wrażenie, jakby Haruki Murakami napisał od nowa „Dzień Szakala”. Wygląda to na żart, ale coś trafnego jest w tej opinii.

„LIKWIDATOR” (AKURAT/MUZA) KIM UN-SU rzeczywiście – jak powieści Murakamiego – przełamuje granice pomiędzy rzeczywistością i nierzeczywistością, między grozą i humorem, ale koreański pisarz dociska gaz do dechy i opisuje krwawą intrygę powiązaną z polityczną grą. Trup pada gęsto, zawodowi mordercy grasują po mieście, a czytelnik choćby się bał, nie może się oderwać od lektury. Podobnie jak w przypadku nowej powieści niezmordowanego Jamesa Pattersona, któremu – zdaje się – już się nie chce pisać i wymyśla intrygi, a do ich opisywania zatrudnia podwykonawców. Tym razem książkę podpisał razem z nim DAVID ELLIS. „NIEUCHWYTNY” (ALBATROS) to produkt „przemysłowy”, ale wykonany z wielką rzemieślniczą biegłością, a jego intryga jest pomysłowa, a nawet brawurowa. Była analityczka FBI przekonana o tym, że jej siostra została wbrew pozorom zamordowana, ostro zabiera się do roboty i odkrywa, że seria pożarów to zdarzenia powiązane ze sobą i ukrywające serię zbrodni, za którymi kryje się groźny plan.

Okładka tygodnika WPROST: 29/2019
Więcej możesz przeczytać w 29/2019 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 29/2019 (1894)

  • Ranking letnich fake newsów 14 lip 2019, 20:00 Kiedyś z nadejściem lata ruszał informacyjny sezon ogórkowy. Niby nikt w zmyślone newsy nie wierzył, ale potem człowiek dyskretnie się rozglądał po jeziorze w obawie przed krwiożerczymi piraniami. Rewolucja cyfrowa ułatwiła rozkwit... 3
  • Niedyskrecje parlamentarne 14 lip 2019, 20:00 W PIS ROZPĘTAŁA SIĘ WOJNA O MIEJSCA NA LISTACH I O WPŁYWY. – Walki frakcyjne są ostrzejsze niż zwykle – mówi polityk Zjednoczonej Prawicy z kręgów rządowych. – Sądziliśmy, że po zwycięskiej kampanii do europarlamentu nastroje... 6
  • Obraz tygodnia 14 lip 2019, 20:00 1 godzinę czekał Franciszek na przybycie Władimira Putina. Spóźnienie zostało iłosiernie wybaczone przez papieża Wygrany Jan Śpiewak Sąd w Warszawie oddalił zarzuty, jakie sformułowali przeciw niemu uczestnicy tzw. afery... 9
  • Info radar 14 lip 2019, 20:00 Rulewski idzie do PSL? Jan Rulewski dostał propozycję startu w wyborach z list PSL – dowiedział się „Wprost”. Senator i legendarny działacz Solidarności w kwietniu tego roku ogłosił rezygnację z członkostwa w klubie Platformy... 10
  • Nie planuję kariery za granicą 14 lip 2019, 20:00 Rozmowa z Agnieszką Grochowską,, aktorką filmową i teatralną 11
  • Parytety – tak, ale bez przesady 14 lip 2019, 20:00 Dlaczego wciąż wszyscy się zastanawiają, czy parytet wzmacnia demokrację, czy ją ogranicza? 12
  • Jak bank Putina chciał wejść do Polski 14 lip 2019, 20:00 Do Polski tylnymi drzwiami próbował wejść sterowany przez Władimira Putina rosyjski bank, który może być przykrywką dla rosyjskich służb. Wynika to z międzynarodowego śledztwa, w którym uczestniczył „Wprost”. 14
  • Fotowoltaika przyszłością energetyki 14 lip 2019, 20:00 Dawid Zieliński z Columbus Energy wierzy w polski kapitał i polską giełdę. 20
  • Królowe Platformy 14 lip 2019, 20:00 Ewa Kopacz, Hanna Gronkiewicz-Waltz i Elżbieta Bieńkowska. Nazywane królowymi Platformy. Dzięki silnej pozycji politycznej, ale też wsparciu Donalda Tuska – robią karierę na europejskich salonach. 22
  • Kaczyński i Rydzyk bronią patologii 14 lip 2019, 20:00 PiS traktuje Kościół instrumentalnie, ze szkodą dla polskiego katolicyzmu – przekonuje Rafał Grupiński, szef wielkopolskiej Platformy Obywatelskiej. 27
  • Tajny plan Schetyny? 14 lip 2019, 20:00 Po tym, jak PSL dał mu kosza, Grzegorz Schetyna myśli o tym, by do wyborów pójść i bez lewicy, i bez PSL. To oznaczałoby pewną przegraną. Ale w dłuższej perspektywie może się Platformie opłacać. 30
  • Mam nadzieję, że nie trafię do więzienia 14 lip 2019, 20:00 Człowiek, który nie ma w sobie charyzmy, nie potrafiłby skupić wokół siebie takich tłumów. Prezes bije na głowę polskich polityków – mówi Andrzej Grabowski, który w najnowszym filmie Patryka Vegi wciela się w postać Jarosława Kaczyńskiego. 33
  • Cała Polska tuczy dzieci 14 lip 2019, 20:00 W lecie dzieci tyją. Bieganie po lasach i łąkach to wspomnienie starszych pokoleń. Współczesne dzieci biegają mniej, za to jedzą w dużych ilościach tłusty i słodki asortyment budek przy promenadach. 38
  • Polski Budzik pierwszy na świecie 14 lip 2019, 20:00 Komórki z płodów po poronieniu mogą ratować ludzi w śpiączce – przekonują Ewa Błaszczyk i prof. Wojciech Maksymowicz. I opowiadają o nowej metodzie, którą chcą zastosować w Polsce. – Nikt tego jeszcze nie robił! – mówi Maksymowicz. 44
  • Paradoks drukarza 14 lip 2019, 20:00 Państwo polskie w ogóle nie chroni przed dyskryminacją ludzi, których chronić powinno 48
  • Ostrzeżenie trzeciego stopnia 14 lip 2019, 20:00 Posłuszeństwo wobec przywódcy musi być wpisane w duszę i umysł każdego, kto decyduje się wstąpić do partii 50
  • Mapa 100 najbogatszych Polaków 14 lip 2019, 20:00 W Polsce żyje rekordowa liczba milionerów. Z najnowszych danych fiskusa wynika, że dochody 31,5 tys. Polaków przekraczają milion złotych rocznie. Jeszcze dekadę temu było ich trzy raz mniej. 54
  • CERO – fasady szklane i drzwi tarasowe w rozmiarze XXL 14 lip 2019, 20:00 Helena Szafran Szklane fasady przesuwne o wysokości do 6 m? Firma Solarlux, niemiecki producent indywidualnych rozwiązań ze szkła, oferuje przeszklenia w największym formacie. Dzięki CERO granice między wnętrzem a światem zewnętrznym... 57
  • Hossa Bessa 14 lip 2019, 20:00 Amber Gold 2.0 Nawet 112 mln zł wyparowało w ciągu jednej nocy z polskiej giełdy kryptowalut Bitmarket. Aferę z zeszłego tygodnia nazywa się już drugim Amber Gold, ale tym razem wirtualnym. Bitmarket był najstarszą i największą polską... 58
  • Sztuka cateringu 14 lip 2019, 20:00 Mamy setki przepisów i wciąż wymyślamy nowe. Dla nas kuchnia to sztuka – mówi Jarosław Płatek, właściciel Twister Catering. 59
  • Agresywny HER2+ 14 lip 2019, 20:00 W Polsce od kilku lat coraz więcej kobiet umiera z powodu raka piersi. Tym bardziej trzeba korzystać z metod, które dają szansę na wyleczenie. Niektóre z nich wciąż są nierefundowane. 60
  • Prawo dla bogatych 14 lip 2019, 20:00 Miliarder zaprzyjaźniony z Trumpem i Clintonem w centrum skandalu pedofilskiego, który może pogrążyć znanych polityków i biznesmenów. Dla zwykłych Amerykanów sprawa Jeffreya Epsteina to dowód na bezkarność zdemoralizowanej elity. 62
  • Byle dalej od szejka 14 lip 2019, 20:00 Od władcy Dubaju uciekła ulubiona żona, a wcześniej próbowały zrobić to dwie córki. Wybuchł międzynarodowy skandal, który może doprowadzić do abdykacji jednego z najbogatszych ludzi świata. 66
  • Minikasa i zdalne zarządzanie sklepem 14 lip 2019, 20:00 Kasoterminal to urządzenie 3 w 1, łączące funkcje kasy fiskalnej, terminala do płatności bezgotówkowych oraz platformy do zarządzania sprzedażą. 69
  • Bez ciśnienia 14 lip 2019, 20:00 Kino jest ważne, jak jest się młodym. Potem zaczyna się życie. A dzisiaj rzeczywistość krzyczy mocniej niż jakikolwiek film – mówi Vincent Cassel. Francuski gwiazdor zagrał główną rolę we „Władcy Paryża”, który właśnie wyszedł w Polsce na DVD. 70
  • Czasy trykotu, czasy niewinności 14 lip 2019, 20:00 „Stranger Things” to ukoronowanie fascynacji popkulturą lat 80. Ale bijący rekordy popularności serial dowodzi, że odnajdujemy w tej dekadzie coś więcej niż tapiry na włosach. 74
  • Powstanie bez filtrów 14 lip 2019, 20:00 Miron traktuje Powstanie jak dopust boży, jak trzęsienie ziemi. Nie ocenia go nawet słowem 78
  • Wakacyjny romans z happy endem 14 lip 2019, 20:00 Gdy sycylijski piorun uderza, hormony zaczynają buzować, a słońce podgrzewa zauroczenie, naprawdę można stracić głowę. Psycholodzy twierdzą, że wakacyjna miłość ma sens, nawet gdyby miała skończyć się wraz z końcem turnusu. Dlaczego? 80
  • Magia tylko dla wtajemniczonych 14 lip 2019, 20:00 To pierwszy z prawdziwego zdarzenia cocktail-bar w stolicy. Trafić tu trudno, bo sam lokal nie ma szyldu. 83
  • Najciekawsze wystawy lata 14 lip 2019, 20:00 Lato to nie tylko festiwale muzyczne. Również instytucje sztuki współczesnej przygotowały coś ekstra. Warto na chwilę zboczyć ze szlaku. 84
  • Książki na lato 14 lip 2019, 20:00 Z czytaniem jest jak z jedzeniem – nie można jeść samego chleba czy kartofli, bo się znudzą, trzeba dobrać jakieś przyprawy, zmieniać menu. Dokładnie tak samo jest z lekturami, zwłaszcza wakacyjnymi. 87
  • Portret postmilenialsów 14 lip 2019, 20:00 „EUFORIA” reż. Sam Levinson, emisja w HBO i HBO GO w poniedziałki o 21.10 Piją, ćpają, nagrywają seks komórką, żeby potem dystrybuować filmik wśród znajomych i w sieci. To tylko wyimek z życia wchodzących w dorosłość... 90
  • Film 14 lip 2019, 20:00 Ścieżki Maradony Asif Kapadia wyspecjalizował się w dokumentach biograficznych. Po „Sennie” i „Amy” w „Diego” portretuje Maradonę. A tak naprawdę opowiada o oszustwie sławy. „Kiedy przyjeżdżałem do Neapolu, wiwatowało 85... 91
  • Muzyka 14 lip 2019, 20:00 Upór wirtuoza Jeden z najlepszych gitarzystów rockowych nie składa broni. Równo 50 lat po pamiętnym występie na festiwalu Woodstock Carlos Santana przedstawia „Africa Speaks”. Zgodnie z tytułem 25. studyjną płytę artysty... 92
  • Książka 14 lip 2019, 20:00 Artystka niezłomna Maria Jarema zmarła młodo w 1958 r. – miała 50 lat. Po II wojnie światowej jej talent rozkwitł i stała się jedną z najwybitniejszych postaci ruchu nowej sztuki. Młodzi artyści, którzy przetrwali koszmar wojny,... 93
  • Kalejdoskop 14 lip 2019, 20:00 Diabelski płacz „DEVIL MAY CRY 5” OD RAZU RZUCA GRACZA W WIR AKCJI. Fabuła jest banalna i przewidywalna, ale przecież nie dla niej sięga się po tę serię. Tu chodzi o widowiskową i pełną krwi walkę z demonami. Wybieramy jednego z... 94
  • 5 sposobów na ekologiczną walkę z komarami 14 lip 2019, 20:00 Komary nie pozwalają wam cieszyć się latem? Można je zwalczyć nie tylko chemicznymi środkami. 95
  • Latynoska słodycz 14 lip 2019, 20:00 Codzienna słodka przekąska, czyli pochodzące z Hiszpanii churros, to jeden z przysmaków także w Ameryce Łaciń skiej. 96
  • Podróże są ucieczką od rzeczywistości 14 lip 2019, 20:00 Wciąż szukam swojego domu, ale nie mam na myśli tylko czterech ścian. 97
  • Zrób sobie... Chodakowską 14 lip 2019, 20:00 Wiemy, wiemy, wszyscy chcecie tak wyglądać, wrzucać na Insta swoje płaskie brzuchy i wyćwiczone pośladki. Dla tych, którzy nie chcą katować się w siłowni, mamy sposób na szybki efekt. 98

ZKDP - Nakład kontrolowany