Musimy wrócić do polityki miłości

Musimy wrócić do polityki miłości

Bronisław Komorowski
Bronisław Komorowski / Źródło: Newspix.pl / Tedi
Wybory prezydenckie da się wygrać tylko manifestacją zdolności do szanowania przeciwników politycznych. Małgorzata Kidawa-Błońska do takiej wersji stylu politycznego pasuje nadzwyczajnie – mówi Bronisław Komorowski, były prezydent RP.

Niepokoi pan wizja ponownego liczenia głosów w wyborach do Senatu?

Mam nadzieję, że PiS-owskie wnioski o przeliczenie głosów bez wskazania istotnego powodu są jedynie mruganiem okiem do własnych wyborców, że zrobi się wszystko, aby nie dopuścić opozycji do cząstki władzy. Ale perspektywa ewentualnej zmiany werdyktu wyborczego przez sędziów powołanych przez tandem Ziobro-Duda niepokoi. Powołana na zlecenie PiS Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, która zapewne rozpatrzy protesty wyborcze, okazuje się dziś realnym, nie jedynie teoretycznym narzędziem, mogącym mieć wpływ na wynik wyborów.

Pana zdaniem PiS jest zdolny do sfałszowania wyborów?

Do tej pory, gdy PiS przegrywał wybory, oskarżał kogoś o to, że coś sfałszował. Dzisiaj w zasadzie musieliby oskarżyć sami siebie, bo to oni odpowiadają za organizację wyborów. W środowisku PiS-owskim istotną rolę odgrywają ludzie owładnięci nieuzasadnionym, ale silnym poczuciem szczególnej misji do wypełnienia. W ich mentalności sąsiadują ze sobą ogromna podejrzliwość wobec przeciwników i łatwość uzasadniania własnych, faktycznych szalbierstw potrzebą kontynuowania misji skutecznego utrzymania władzy. To środowisko naznaczone dużym ryzykiem, jeśli chodzi o rzetelność polityczną. Czy są zdecydowani na sfałszowanie wyborów? Nie sądzę. Myślę jednak, że niektórzy mogą być do tego zdolni.

Co będzie, jeśli się okaże, że Sąd Najwyższy zmieni wynik wyborów?

Protesty wyborcze rozpatrywane przez niezależne sądy to w demokracji norma. Ważne, kto i jak będzie je rozpatrywał.

Co wtedy powinna zrobić opozycja?

Teraz powinna dążyć do odsunięcia ziobrowych nominatów od rozstrzygania i mobilizować wokół tej kwestii opinię publiczną. Dzisiejsza opozycja słusznie podejmuje próbę uwrażliwienia w tej kwestii instytucji międzynarodowych zajmujących się pilnowaniem wolności wyborów. To dziś jedyna i najrozsądniejsza droga. Myślę, że PiS może się zresztą z tego w jakiś sposób wycofać. Jak w starym dowcipie, uznają, że skoro cnotę już stracili, a forsy i tak nie wezmą, to przynajmniej spróbują zatrzeć złe wrażenie.

Skoro „forsy nie wezmą”, to po co PiS- -owi kolejna awantura?

Może to być próba rozładowania napięcia w aparacie PiS-owskim, pokazania, że być może tamci wygrali, bo oszukiwali, albo że wszystko może się jeszcze zmienić. Wynik wyborów do Senatu wywołał tam duży ferment. Bardziej doświadczeni politycznie ludzie w PiS dobrze wiedzą, że właśnie rozpoczął się w ich partii zjazd po równi pochyłej. Że kończy się nie tylko epoka łatwego sprawowania władzy, lecz także, prawdopodobnie za cztery lata, same rządy.

Przegrane przez opozycję wybory do Sejmu pokazują, że tak nie musi być.

Jest wiele przyczyn tego, że PiS obronił większość w Sejmie. Wielkie transfery socjalne, brutalna propaganda partyjna uprawiana przez telewizję publiczną, wsparcie, jakiego PiS-owi udzielił Kościół. To wszystko zadziałało, ale słabiej, niż zakładał obóz rządzący. Dał temu wyraz Jarosław Kaczyński, mówiąc podczas wieczoru wyborczego, że „zasłużyliśmy na więcej”.

A kondycja opozycji?

Chciałbym, żeby była lepsza. Jednak w moim przekonaniu dla PiS najpoważniejszym przeciwnikiem w nadchodzącej kadencji będzie nie tylko opozycja, ale głównie ich własne obietnice wyborcze. Zarówno te, które zostaną zrealizowane, a które osłabią budżet, jak i te niezrealizowane, które osłabią zaufanie w elektoracie.

Był taki moment, kiedy te wybory były do wygrania?

Zabrakło jakiejś formy choćby ograniczonej czy wręcz symbolicznej jedności. Przykład z wygraną do Senatu dzięki zawartemu paktowi senackiemu pokazuje, że jedność działa. Skoro nie było możliwości stworzenia wspólnej, szerokiej listy, na którą liczyłem, to można było jakoś inaczej zademonstrować jedność. To mogła być jakaś wspólna konwencja, wspólne wystąpienie liderów, pokazanie elementów łączących programy np. w kwestii demokracji czy integracji europejskiej. To dałoby pozytywny efekt w postaci większej liczby głosów.

Co w takim razie z wyborami prezydenckimi?

Życzę opozycji, żeby te wybory wygrała, bo takie zwycięstwo będzie miało kapitalne znaczenie dla przyszłości Polski. Pozwoli utemperować destrukcyjne wobec ustroju demokratycznego zapędy PiS.

Jak to zrobić?

Najlepiej wystawić jednego, wspólnego kandydata z szansami na wygraną. Wiem jednak, że to będzie bardzo trudne. Tak samo jak trudne byłoby zorganizowanie prawyborów całej opozycji. Dlatego dziś najbardziej realistycznym scenariuszem jest porozumienie co do drugiej tury. Może to być na przykład jakiś rodzaj przedwyborczej deklaracji politycznej o jednoznacznym, pełnym poparciu wszystkich ugrupowań opozycyjnych na rzecz tego kandydata, który w ostatecznej rozgrywce zmierzy się z kandydatem PiS.

A prawybory kandydata w PO? To dobre rozwiązanie? Pan w takich startował…

Testowaliśmy to rozwiązanie 10 lat temu, gdy w prawyborach wystartowaliśmy z Radosławem Sikorskim. To rozwiązanie ryzykowne. Wtedy udało nam się przez nie przejść, płacąc stosunkowo niską cenę. Trzeba się było bardzo pilnować, bo przeciwnik zewnętrzny obserwował i analizował nasze argumenty, sposób obrony, słabości. Można więc przy prawyborach niechcący osłabić, a nie wzmocnić przyszłego własnego kandydata już w prawdziwych wyborach prezydenckich.

A jeśli chodzi o kandydatów?

Dziś wymieniłbym trzech kandydatów: Donald Tusk, Małgorzata Kidawa- -Błońska i Tomasz Siemoniak. Tusk ma walory zawodnika wagi najcięższej, z rangą międzynarodową, doświadczeniem politycznym, ale również gigantyczną umiejętnością prowadzenia skutecznej walki politycznej. Ma też oczywiście swoją polityczną historię, która nie do wszystkich może przemawiać pozytywnie. Jest też uwikłany w okres bardzo ostrych sporów politycznych.

A Małgorzata Kidawa-Błońska?

Pomimo długotrwałego funkcjonowania w polityce, i to na najwyższych stanowiskach w państwie, nie jest uwikłana w ostre, brutalne spory polityczne. Ma walory polityka, który jeśli mówi o potrzebie zgody narodowej, to jest w tym wiarygodny. Może budzić nadzieje na jakieś złagodzenie obyczajów, na powrót do kultury politycznej, po epoce gigantycznego chamstwa i prostactwa w polskiej polityce. Jej atutem są też tradycje rodzinne: to prawnuczka prezydenta Stanisława Wojciechowskiego, to także prawnuczka premiera Władysława Grabskiego. Wierzę podobnie jak wielu Polaków, że tak dobre geny polityczne zobowiązują do politycznej rzetelności i przyzwoitości.

A Tomasz Siemoniak?

Całe swoje życie polityczne spędziłem, zajmując się problemami obronności kraju, dla mnie Tomasz Siemoniak jest człowiekiem, który dysponuje ogromną wiedzą w tej dziedzinie. A dla prezydenta, który jest przecież zwierzchnikiem sił zbrojnych, wiedza na temat problemów bezpieczeństwa jest nie do przecenienia.

Kogo pan w takim razie poprze?

Z głębokim przekonaniem, każdego z nich.

Spytamy inaczej: który z nich ma szanse z Andrzejem Dudą?

Czasem najlepsza prezydentura z punktu widzenia potrzeb państwa nie jest tą, która przekonuje wyborców. Doświadczenie uczy, że wyborcy często ulegają modzie, chwilowemu zauroczeniu, różnym względom pozamerytorycznym albo po prostu chcą zmiany. Generalnie jednak sądzę, że obserwujemy początek odwrotu nagradzania w wyborach za brutalność polityczną. Znaczna część wyborców ma już dość brutalizacji polityki. Dotyczy to także, co pokazały ostatnie wybory, części wyborców PiS. Dlatego uważam, że te wybory prezydenckie da się wygrać tylko kolejną fazą „polityki miłości”, manifestacją zdolności do szanowania także przeciwników politycznych i ich poglądów czy wrażliwości. Kiedyś z sukcesem politykę miłości ogłosił Donald Tusk. Kidawa-Błońska do takiej wersji stylu politycznego pasuje nadzwyczajnie.

Tusk ma w ogóle ochotę kandydować?

Myślę, że to rozważa, ale zgłoszenie jego kandydatury na szefa Europejskiej Partii Ludowej pokazuje też, że może pójść inną drogą. To bardzo ważna funkcja, ważna także dla Polski. Funkcja, której wagi tu, w kraju, często nie doceniamy. Jeśli Tusk wygra, trudno sobie wyobrazić, żeby kandydował w wyborach prezydenckich.

A Grzegorz Schetyna jako szef PO? Niektórzy chcą zmiany.

Oczywiście, po każdych wyborach należy dokonać oceny i wyciągnąć wnioski. Nie ukrywam jednak, że z niepokojem odnotowuję, że część wewnątrzpartyjnej debaty PO toczy się poprzez media. Ani to mądre, ani bezpieczne.

Zmiana przywództwa jest potrzebna?

Przywództwo zdobywa się nie narzekaniem, ale robotą. Grzegorz Schetyna ustabilizował partię po porażce w 2015 r. Miał odwagę postawić na jedność opozycji, umiał ustąpić miejsca innym. Zawarcie umowy senackiej to także konsekwencja jego uporczywego trwania przy dążeniu do politycznej jedności. Do tego trzeba dużo odwagi i umiejętności. Na pewno nie ma wszystkich przymiotów idealnego przywódcy, ale potrafi wyciągnąć wnioski ze swoich słabości. Dowodem jest choćby to, że w wyborach parlamentarnych postawił na Małgorzatę Kidawę-Błońską. Lider sprawdza się nie tylko w tym, że sam idzie w bój, ale też w tym, że umie tak ustawić własne szyki, by te miały jak największą szansę na sukces. Tym się Schetyna wykazał i za to będę go bronił.

Nie ma nikogo, kto mógłby go zastąpić?

Problem przywództwa w PO został obecnie mocno postawiony publicznie. Widać, że dojrzewa tam nowe pokolenie liderów. Jest Borys Budka, Krzysztof Brejza, Iza Leszczyna, Tomasz Siemoniak, Małgorzata Kidawa-Błońska czy Rafał Trzaskowski. Doszedł teraz Paweł Kowal, Kazimierz Ujazdowski i Paweł Poncyljusz. Są świetni prezydenci dużych miast. Wiele naprawdę dobrych nazwisk. To pokolenie dojrzewa, więc nie jestem pewien, czy dziś należy ten proces przyspieszać. Z liderem jest zresztą tak, że on zawsze wyrasta z jakiejś idei „zbiorowego liderowania”. Z pokolenia, grupy, która w pewnym momencie przejmuje odpowiedzialność za partię. Dopiero w ramach tej grupy wyłania się z czasem niekwestionowany lider. Dlatego ja stawiałbym na to, żeby pozwolić tej grupie na dojrzewanie, także poprzez ułatwienie im sięgnięcia po ważne funkcje partyjne, bo za cztery lata to będzie świetna ekipa. A dziś? Dokonywanie zmiany dla samej zmiany mnie nie przekonuje. Dziś w PO potrzebni są liderzy, którzy zwiększą szanse na wygranie wyborów prezydenckich.

Czyli kto?

To pytanie do PO i do tych, którzy dziś dążą do zmiany lidera. Chcę zwrócić uwagę na to, że do wyborów prezydenckich zostało niewiele czasu, że urzędujący prezydent już de facto prowadzi kampanię wyborczą, a opozycja już się spóźnia z decyzjami i przygotowaniami, koncentrując uwagę na swoich sprawach wewnętrznych, a nie na zbliżającej się batalii o prezydenturę.

Bronisław Komorowski – prezydent RP w latach 2010-2015, wcześniej polityk PO. W okresie PRL działacz opozycji demokratycznej, w III RP był ministrem obrony, marszałkiem i wicemarszałkiem Sejmu. Z wykształcenia historyk.
Okładka tygodnika WPROST: 44/2019
Więcej możesz przeczytać w 44/2019 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 44/2019 (1909)

  • Łączy nas „Wprost” 27 paź 2019, 20:00 „Różni nas wiele, łączy nas »Wprost«” – to hasło nowej kampanii wizerunkowej naszego tygodnika. Jej twarzami będą piszący dla nas felietoniści i publicyści: prof. Magdalena Środa, Jan Wróbel, Jan Śpiewak, Michał Witkowski oraz jezuita ks. Michał Zalewski. 3
  • Niedyskrecje parlamentarne 27 paź 2019, 20:00 MAREK SUSKI, szef gabinetu premiera, podobno odchodzi z rządu i wraca do pracy parlamentarnej. Tak przynajmniej ćwierkają wróble z okolic Sejmu. Nasz rozmówca związany ze Zjednoczoną Prawicą uważa, że Suski w nowym rozdaniu może zostać... 6
  • 7 dni dookoła świata 27 paź 2019, 20:00 Skazany za zwalczanie ISIS Ochotnik z Liverpoolu, który pojechał do Syrii walczyć z islamistami z ISIS, został przez londyński sąd uznany za terrorystę. Wszystko dlatego, że Aidan James przyłączył się do Kurdów, walczących z ISIS. W... 8
  • Bunt w Platformie 27 paź 2019, 20:00 Grzegorz Schetyna rozważa wycofanie się ze startu w wyborach na przewodniczącego Platformy – dowiedział się nieoficjalnie „Wprost” 11
  • Jak to było z Bergerem 27 paź 2019, 20:00 Fundator Nagrody Godności Człowieka przedstawiał mi inny obraz swojego ojca niż ten, który ujawniła ostatnio niemiecka prasa. Odmówiłem przyjęcia nagrody – mówi Adam Bodnar, rzecznik praw obywatelskich. 12
  • Czas spoważnieć 27 paź 2019, 20:00 Prezydent Andrzej Duda zaczął już kampanię. Po drugiej stronie sceny politycznej bałagan. Czy jest możliwy wspólny kandydat opozycji? 14
  • Jarosław Kaczyński, czyli Naczelnik naszych czasów - ranking najbardziej wpływowych 27 paź 2019, 20:00 Pisanie dziś, że Jarosław Kaczyński jest najbardziej wpływowym Polakiem, to banał. Znacznie ciekawsze jest przeanalizowanie źródeł jego władzy. 16
  • Polacy są gotowi na kobietę prezydenta 27 paź 2019, 20:00 Na wzór paktu senackiego powinniśmy zawrzeć pakt prezydencki. A więc się zobowiązać, że w drugiej turze wyborów wszystkie prodemokratyczne ugrupowania poprą jednego kandydata – mówi Małgorzata Kidawa-Błońska, wicemarszałek Sejmu. 32
  • Musimy wrócić do polityki miłości 27 paź 2019, 20:00 Wybory prezydenckie da się wygrać tylko manifestacją zdolności do szanowania przeciwników politycznych. Małgorzata Kidawa-Błońska do takiej wersji stylu politycznego pasuje nadzwyczajnie – mówi Bronisław Komorowski, były prezydent RP. 36
  • Rozłamowcy będą wyklę ci 27 paź 2019, 20:00 Polityka to jest też sfera ambicji. Problem pojawiłby się, gdyby ktoś stwierdził, że jego interes osobisty jest ważniejszy niż dobro całej formacji – mówi Adam Bielan, eurodeputowany PiS. 40
  • Senat do zdobycia 27 paź 2019, 20:00 Walka o Senat może się przeciągnąć nawet na całą kadencję. 44
  • Nie idę na cmentarz 27 paź 2019, 20:00 Dziadek Franek i jego starszy brat Stach siedzieli przy stole i zaśmiewali się do łez, wspominając historie z młodości. Opowiadali je sobie pewnie setny w życiu raz. Na przykład taką, jak Franek przemycił bratu do pruskiego więzienia... 46
  • Różańcowy kastet 27 paź 2019, 20:00 W pierwszej dziesiątce różańca rozważymy, jak Pan Jezus daje w twarz wrogom ojczyzny. Nie Jego ojczyzny, rzecz jasna, bo Jego ojczyzną był Izrael (co z punktu widzenia polskich turbopatriotów musi być co najmniej kłopotliwe).... 47
  • Ani słowa o seksie 27 paź 2019, 20:00 Jeśli projekt „Stop pedofilii” stanie się ustawą, o seksie nie będą mogli rozmawiać z nastolatkami także lekarze. Młodzieży już teraz trudno jest zdobyć środki antykoncepcyjne, a może okazać się to jeszcze trudniejsze. 49
  • Czy rodzina wie lepiej 27 paź 2019, 20:00 Trwa awantura o edukację seksualną w szkołach. Na horyzoncie nie widać dobrych rozwiązań. Najgorzej wyjdą na tym dzieci, które jak ryby głosu nie mają. 52
  • #SEXEDPL jest cool 27 paź 2019, 20:00 Rząd wymyślił kolejne widmo, którym zastrasza naród. Ale tak naprawdę prowadzi wojnę z przerażonymi nastolatkami – mówi Anja Rubik, światowa top modelka i propagatorka edukacji seksualnej w Polsce. 54
  • Tajemnice arcybiskupa Głódzia 27 paź 2019, 20:00 Abp Sławoj Leszek Głódź chciał zwolnić z funkcji dyrektora hospicjum śmiertelnie chorego duszpasterza ks. Jana Kaczkowskiego – dowiedział się „Wprost”. Na jaw wychodzą kolejne fakty w sprawie mobbingu, jakiego od lat dopuszcza się wobec duchownych gdański metropolita. 56
  • Trumny, urny i seks 27 paź 2019, 20:00 „Kupując bransoletkę Diora, chcemy, żeby była ładnie opakowana. Podobnie jest z człowiekiem”. Byliśmy u Zbigniewa Lindnera, największego producenta trumien w Europie. 58
  • hossa bessa 27 paź 2019, 20:00 CYTAT TYGODNIA „Atom jedyną racjonalną alternatywą dla energii z węgla” Michał Sołowow (na zdj. z sekretarzem ds. energii Rickiem Perrym) dla „Rzeczpospolitej” o planach budowy pierwszej prywatnej elektrowni atomowej w Polsce Król... 62
  • Jak Macron oddaje Putinowi Bałkany 27 paź 2019, 20:00 Przez ostatnie 20 lat spokój w państwach byłej Jugosławii utrzymywany był przez obietnicę przyjęcia ich do UE. Weto Francji w tej sprawie może reaktywować konflikty etniczne, co bardzo przyda się Rosji. 64
  • Nie, bo nie 27 paź 2019, 20:00 To że Unia Europejska nie od dziś prowadzi nieuczciwą grę z Ukrainą czy Gru- zją, nie jest już tajemnicą dla nikogo w Europie. Zwłaszcza na Ukrainie rozbudziliśmy nadzieję milionów ludzi na to, że wcześniej czy później ich kraj... 68
  • Dusiciel z komina 27 paź 2019, 20:00 Ani choroba, ani przedwczesna śmierć nie przekonują Polaków do wymiany pieców na nowe. Prędzej zrobią to aspiracje, żeby żyć jak na Zachodzie. A tam się węgla do pieca nie dokłada. 70
  • Niewidzialny problem brudnego powietrza 27 paź 2019, 20:00 Gdyby to ataki terrorystyczne zabijały rocznie 7 mln osób, mówilibyśmy o tym non stop. Ale zabija ich brudne powietrze, więc to ignorujemy – mówi Beth Gardiner, dziennikarka i autorka książki „Uduszeni”. 72
  • Odetchnij pełną piersią 27 paź 2019, 20:00 Walka o czyste powietrze to nie tylko akcje w skali makro, lecz także niewielkie działania. Na rynku pojawia się coraz więcej ciekawych rozwiązań, które mogą poprawić jakość życia każdego z nas. 74
  • Zielona wyspa Kraków 27 paź 2019, 20:00 Likwidacja 45 tys. palenisk i zakaz stosowania paliw stałych to krok milowy, ale Kraków nie może być samotną wyspą w walce o czystsze powietrze – przekonuje prezydent miasta Jacek Majchrowski. 75
  • UE kontra smog 27 paź 2019, 20:00 Smog i zmiany klimatu są ściśle powiązane – energia z paliw kopalnych prowadzi zarówno do emisji CO2, jak i zanieczyszczeń powietrza. To daje wspólne możliwości redukcji tych zagrożeń – mówi Karmenu Vella, komisarz UE ds. środowiska, gospodarki morskiej i rybołówstwa. 76
  • Czyste powietrze na horyzoncie 27 paź 2019, 20:00 W ciągu dekady jakość powietrza w Polsce może nie odbiegać od tej u naszych północnych, zachodnich i południowych sąsiadów – mówi Jan Ruszkowski, specjalista ds. energetyki obywatelskiej z Polskiej Zielonej Sieci. 78
  • Czas na kolej 27 paź 2019, 20:00 Inwestycje w linie kolejowe, tabor i innowacyjne rozwiązania to sposób na pozyskanie klientów zarówno na przewozy pasażerskie, jak i towarowe. 79
  • O czyste powietrze nad miastem 27 paź 2019, 20:00 W Poznaniu walczy się ze smogiem na wiele sposobów: sadząc drzewa, likwidując stare piece i rozwijając system komunikacji miejskiej. 80
  • Rolniczy ekoparadoks 27 paź 2019, 20:00 Produkcja żywności wymaga czystej wody, gleby i powietrza, a jednocześnie sama emituje zanieczyszczenia. Wąsko rozumiane rolnictwo ekologiczne to daleko niewystarczająca odpowiedź na ten ekoparadoks. 82
  • Gospodarstwo w zgodzie z naturą 27 paź 2019, 20:00 Produkty eko doceniają nie tylko konsumenci, lecz także rządzący, którzy w ekorolnictwie szukają recepty na zmianę klimatu. 84
  • Jak uzyskać wsparcie na rolniczy handel detaliczny 27 paź 2019, 20:00 Rolnicy i ich małżonkowie, którzy zajmują się działalnością lub chcą ją podjąć w ramach rolniczego handlu detalicznego, mogą ubiegać się o wsparcie w Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. 85
  • Ciężkie czasy motywacją do rozwoju 27 paź 2019, 20:00 Przewidując spowolnienie, z wyprzedzeniem wdrożyliśmy odpowiednią politykę zakupową i sprzedażową – mówi Dominik Zadrożny, pełnomocnik zarządu firmy Tabo Kuzimski ds. rozwoju. 87
  • Pora na elektromobilność 14 lis 2019, 15:33 Rynek aut elektromobilnych w Polsce wciąż jest na wczesnym etapie wzrostu. W przyspieszeniu tego procesu pomóc mogą najnowsze e-modele Grupy Volkswagen – Volkswagen ID.3 i ŠKODA CITIGOe iV oraz przygotowana dla nich oferta niskich rat od Volkswagen Financial Services. 88
  • Jakość ponad wszystko 27 paź 2019, 20:00 Car Net Polska to ogólnopolska sieć wypożyczalni samochodów z prawie 20-letnim doświadczeniem na rynku. 90
  • Kongres, który odsłania przyszłość 27 paź 2019, 20:00 Jedyną pewną rzeczą w XXI w. stała się zmiana. 365 Timing Economic Congress, organizowany we Wrocławiu, ma pomóc w uchwyceniu istoty nowych zjawisk oraz ich wpływu na gospodarkę i życie firm. 92
  • Szlachetny smak Roztocza 27 paź 2019, 20:00 Jeszcze kilkanaście lat temu mało kto wierzył, że nad Wisłą można zrobić dobre chardonnay. Dziś nie ma już wątpliwości, a polskich winiarzy stawiających na jakość wciąż przybywa. 94
  • Grand cru z owoców 27 paź 2019, 20:00 Natura nie przyznała winogronom wyłączności na szlachetne wino. Jest wiele owoców, które się do tego świetnie nadają – mówi Robert Ogór, prezes Ambry. 95
  • Bio na wszystkich stoiskach 27 paź 2019, 20:00 Międzynarodowe Targi Żywności i Produktów Ekologicznych BIOEXPO Warsaw odniosły wielki sukces. Premierowa edycja targów dla branży bio odbyła się w październiku. 96
  • Weterynaria przyszłości 27 paź 2019, 20:00 O tym, czym jest Polski Program Weterynaryjny i jak stać się częścią weterynarii przyszłości, mówi Mirosław Furyk, współtwórca Polskiego Programu Weterynaryjnego. 97
  • Zgaga powraca 27 paź 2019, 20:00 Nieprzyjemne pieczenie w klatce piersiowej czasem można pomylić z zawałem. Tymczasem to zwykle objaw refluksu żołądkowo-przełykowego – nieprzyjemnej dolegliwości, którą można skutecznie leczyć, ale nie należy bagatelizować. 98
  • Rak płuca nie zawsze jest wyrokiem 27 paź 2019, 20:00 Zaawansowany rak płuca dla niektórych chorych staje się chorobą, z którą można żyć wiele lat. Jednak pacjentów przybywa, a onkologów zaczyna brakować – mówi prof. Dariusz Kowalski. 102
  • Seks, country i słabe vibrato 27 paź 2019, 20:00 Kandydatka do tytułu współczesnej królowej popu nie skończyła jeszcze trzydziestki. Taylor Swift wydała siódmą, świetnie przyjętą płytę „Lover”. Z idolki nastolatek wyrosła na jedną z najbardziej wpływowych gwiazd show-biznesu. W lipcu 2020 r. wystąpi w Polsce. 104
  • Kobieta samotna 27 paź 2019, 20:00 Tom Perrota („Małe dzieci”, „Pozostawieni”) w swojej twórczości przygląda się kobietom w średnim wieku, które stają przed szansą na nowe życie. Chętnie sięga po humor, ale jego przemyślenia są jak najbardziej poważne. W... 108
  • Film 27 paź 2019, 20:00 Legalny przekręt „FILM OPARTY NA PRAWDZIWYCH TAJEMNICACH” – takim napisem Steven Soderbergh zaczyna „Pralnię”. Narratorami są tu Jürgen Mossack i Ramón Fonseca, prawnicy, którzy stworzyli gigantyczną maszynę do przepuszczania... 109
  • Muzyka 27 paź 2019, 20:00 Mądrość skruszonego rockmana Muniek, „SYN MIASTA”, Agora Zawieszenie działalności T.Love, jednego z najważniejszych polskich zespołów, Muńkowi wyszło na dobre. „Syn miasta” to chyba najbardziej dojrzała propozycja w repertuarze... 110
  • Książka 27 paź 2019, 20:00 Pisarz legenda Kazimierz Orłoś to pisarz odważny – kiedy w czasach PRL żadne z krajowych, a więc i podporządkowanych cenzurze wydawnictw nie mogło opublikować jego dzisiaj legendarnej powieści „Cudowna melina”, zdecydował się na... 111
  • Gruczoły Noblistki 27 paź 2019, 20:00 Cytuję poprzednią naszą Noblistkę z genialnego tomiku „Koniec i początek”. Że gdyby pozwolono nam wybierać, czy chcemy się urodzić, pokazano wszystko, niekoniecznie bylibyśmy zachwyceni. Mianowicie, między innymi: „Mierziły nas... 112
  • Przed deserem o pogrzebie 27 paź 2019, 20:00 Przy dobrym jedzeniu, kieliszku wina, w komfortowej atmosferze. Spotykają się i rozmawiają o sprawach ostatecznych. Zwolenników kolacji, których śmierć jest główną bohaterką, nie brakuje również w Polsce. 114
  • Grzeszny adwent 27 paź 2019, 20:00 Jeśli w sklepach widzicie wysyp kalendarzy adwentowych dla dzieci, a i wam marzy się taki, tyle że w wersji dla dorosłych, jest kilka opcji do wyboru. Można kupić kalendarz z minibuteleczkami wina albo z kosmetykami jakiejś znanej marki.... 118
  • Listopadowy przysmak 27 paź 2019, 20:00 Pakowany w pergamin cukierek o biało-różowym zabarwieniu nie ma nazwy, składu ani daty ważności, jak te sprzedawane w sklepie. I na tym może polega jego wyjątkowość. 120
  • Śpij na zdrowie 27 paź 2019, 20:00 Jesteś zmęczony, ale nie możesz zasnąć. Co wieczór zamiast snu przychodzą do ciebie natrętne myśli, a ty przez długi czas przewracasz się z boku na bok. Gdy w końcu ci się uda, śpisz płytko i łatwo cię wybudzić. Twój organizm... 121
  • Zrób sobie… Lwa-Starowicza 27 paź 2019, 20:00 Będą karać za edukację seksualną? Szykujemy profesora Zbigniewa Lwa-Starowicza na pięcioletnią odsiadkę. 122

ZKDP - Nakład kontrolowany