Trumny, urny i seks

Trumny, urny i seks

Trumna. Zdjęcie ilustracyjne
Trumna. Zdjęcie ilustracyjne / Źródło: Fotolia / valeggio2000
„Kupując bransoletkę Diora, chcemy, żeby była ładnie opakowana. Podobnie jest z człowiekiem”. Byliśmy u Zbigniewa Lindnera, największego producenta trumien w Europie.

Tragiczny wypadek pod Berlinem. Rzecznik prasowy niemieckiej policji tłumaczy w telewizji, że „zwłoki zmarłych są właśnie przenoszone do trumien Lindner”. Skąd w niemieckich mediach nazwa polskiej firmy z malutkiego Wągrowca w Wielkopolsce? Bo dla Niemca trumna od Lindnera to jak buty Adidasa dla Polaka. Nic dziwnego – dzisiaj dwóch na trzech Niemców swoją ostatnią podróż odbywa właśnie w polskich trumnach. W większości pochodzą one od Zbigniewa Lindnera, który co roku zbija ich z desek 180 tys. sztuk. Opanował już rynki w Niemczech, Skandynawii i Wielkiej Brytanii. Teraz chce w swoich trumnach chować mieszkańców Karaibów. Ale jak to się w ogóle stało, że polonista i filozof zajął się produkcją trumien?

Wykończył Niemców

– Mieliśmy bogate tradycje tartaczne w rodzinie – śmieje się Zbigniew Lindner. Na poznańskim Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza ukończył filologię polską. Próbował też z filozofią. Po studiach pracował, gdzie się dało: trochę w wojsku, trochę w filmie podczas epizodu w Okręgowym Przedsiębiorstwie Rozpowszechniania Filmów. Ale pieniędzy z tego nie było. W końcu posłuchał teścia, który w PRL pracował w państwowych zakładach drzewnych. To on nauczył go, jak ciąć i heblować deski. W wolnej Polsce Lindner postawił na własny biznes. Otworzył swój pierwszy tartak. Zaczął od produkcji boazerii i drewnianych skrzynek na owoce. Ale szybko zauważył, że marża na skrzynkach jest niewielka, a na podobnych do skrzynek trumnach już o wiele wyższa. A gdy takie trumny zacznie się wysyłać do Niemiec, to już w ogóle można zarobić kolosalne pieniądze. – W tamtych czasach różnica cen w produkcji między Polską a Niemcami była niewyobrażalna – tłumaczy. Lindner nawet nie musiał specjalnie rozpychać się łokciami u naszego zachodniego sąsiada, bo niemieccy producenci sami zaczęli się zgłaszać po polskie trumny. Dzięki temu ich zakłady mogły zamienić się na magazyny, w których trzymano gotowe trumny zamówione u polskich podwykonawców. Lindner pamięta, jak wszyscy pracownicy chodzili podnieceni, kiedy pierwszy raz posłali na Zachód 300 trumien.

Niemcy nie mieli szans na rywalizację. Zarobki pracowników w Polsce były wówczas nawet 10-krotnie niższe niż w Berlinie. Surowiec również był u nas dużo tańszy. – W taki sposób nasze zakłady drzewne zmieniały branżę na funeralną. Jednocześnie zmuszając niemieckich producentów do przebranżowienia się. Dziś zakłady tych producentów są hurtowniami. A produkcja zeszła na dalszy plan – opowiada Lindner. Do dzisiaj 90 proc. produkcji Lindnera idzie na rynki zagraniczne. Jeszcze kilka lat temu było to nawet 98 proc., ale o dziwo od niedawna więcej trumien zaczął sprzedawać w kraju. Polacy od zawsze szukali albo drogich włoskich trumien, albo tych najtańszych chińskiej produkcji. Lindner winę zrzuca na polskich producentów, którzy przez lata byli tak przejęci zdobywaniem zagranicznych rynków, że odpuścili sobie polskiego klienta. O tym, że najtrudniej być prorokiem we własnym kraju, świadczy fakt, że ofiary katastrofy smoleńskiej zostały pochowane we włoskich trumnach przygotowywanych w Rumunii. Mimo że, jak mówi się w branży, wszyscy polscy producenci zaoferowali swoje produkty za darmo. Tymczasem prezydent Czech Václav Havel spoczął w polskiej trumnie. Od Zbigniewa Lindnera.

Trumna na golasa

W 25-tysięcznym Wągrowcu jest lokalnym celebrytą, chociaż sam unika takiego określenia. Ale jak inaczej można go nazwać,skoro np. w restauracji kelnerki wiedzą, co lubi jeść, i od razu proponują jego ulubioną sałatkę? Na ulicy przechodnie zatrzymują go i pytają o hodowlę pszczół oraz produkcję kozich serów, którą prowadzi na swoim ranczu w Borach Tucholskich. Siedziba jego firmy nie wygląda na największą tego typu fabrykę w Europie. Kilka niewysokich hal za drewnianym płotkiem, wokół dużo zieleni. Gdy wchodzimy do środka, od razu rzuca się w oczy sękaty stół w kształcie trumny. I wystawa najnowszych modeli o nazwie „Świat Trumien”. Trumny sosnowe, dębowe, dziecięce, zwierzęce, z motywami marynistycznymi, czyli mewą, słońcem i falami morskimi, albo rock’n’rollowymi – z gitarą basową i pięciolinią wyrzeźbionymi na wieku. W gabinecie prezesa wisi kontrowersyjny kalendarz z nagimi modelkami wyginającymi się przy trumnach. Na nietypowy pomysł na promocję wpadł syn prezesa. – To już 11. edycja.

Produkt zaczął żyć własnym życiem. Ma nawet dyrektora artystycznego. – chwali się Lindner. Ostatnia sesja odbyła się w jednej z mazurskich wsi i zrobiła furorę wśród lokalnych mieszkańców. Cała miejscowość zaangażowała się w pomoc przy sesji. A po niej ludzie poprosili o pozostawienie trumien użytych przy zdjęciach. Zrobili z nich we wsi wystawę. Są dumni, że Lindner cykał fotki swoich produktów właśnie u nich. Jedna z modelek wystąpiła po sesji w niemieckiej telewizji RTL. Przekonywała, że jej babcia była zachwycona efektem. Ale nie wszyscy tak entuzjastycznie podchodzą do kalendarza. Biskup Pieronek uznał go za obrazoburczy i godzący w uczucia religijne. – Spotkałem się z nim i zapytałem, dlaczego tak powiedział. Przecież na trumnach nie ma żadnych symboli religijnych. Dlaczego więc oburzają go puste skrzynie? – pyta przedsiębiorca. Lindner od lat zresztą powtarza, że jest jedynie producentem opakowań. – Kupując bransoletkę Diora, chcemy, żeby była ładnie opakowana. Podobnie jest z człowiekiem – tłumaczy swoją filozofię.

Hiszpan okrągłe, norweg białe

Jego pomysłowość w tworzeniu nietypowych wzorów na trumnach jest imponująca. Na pogrzeb golfisty przygotował wzór z kijami golfowymi i piłeczkami. Na trumnie dziennikarza wyrył pióro i książkę. Żołnierz miał karabin, a piłkarz futbolówkę i bramkę. Co roku wydawanych jest kilkadziesiąt nowych wzorów trumiennych. Lindner mówi, że kreacja nowych projektów to świetna zabawa. Co ciekawe, w każdym kraju funkcjonuje zupełnie inny model trumny. Hiszpanie mają okrągłe. Francuzi chcą mieć w kształcie krzyża. W Danii i Szwecji najważniejsze są ekologia i prostota. Norwegowie uwielbiają biel. Rynek funeralny jest niezwykle specyficzny. Przecież konsument w ogóle nie decyduje o wyborze producenta trumny. Jest już z góry na niego skazany. Bo kiedy przychodzi do zakładu pogrzebowego, właściciel pokazuje mu kilka modeli, przeważnie tego samego producenta. – My w ogóle nie mamy kontaktu ani z ostatecznym odbiorcą, ani nawet z zakładami pogrzebowymi – tłumaczy Lindner. Klucz do zdobycia rynku to dogadanie się z hurtowniami. One później zaopatrują zakłady. W Polsce rozdrobnienie jest potężne. Hurtownik, który ma 6 proc. rynku, uznawany jest za dużego gracza. Wśród zakładów pogrzebowych dominują małe rodzinne firmy. To również powoduje, że polscy producenci wolą dogadywać się na bardziej ugruntowanych rynkach zagranicznych.

Śmierć na zielono

Lindner nie boi się coraz bardziej popularnej kremacji, chociaż uważa, że rodzime krematoria to wolna amerykanka: „Nikt tego nie kontroluje. Spala się wszystko, jak leci, wypuszczając do atmosfery potężne ilości CO2”. Polacy kupują bowiem najtańsze trumny kartonowe. A to dlatego, że zeroemisyjna i dopuszczana na zachodzie Europy trumna do kremacji jest nawet trzykrotnie droższa niż tradycyjna. – U nas żadnych obostrzeń nie ma. Można przywieźć ciało nawet w plastiku. Nikt tego nie sprawdza – mówi Lindner. Za to na Zachodzie krematoria nie wypuszczają pary w gwizdek. Piece wytwarzają ciepło, które dostarczane jest np. do miejskich szkół czy szpitali. Nie ma u nas obostrzeń również co do tradycyjnych trumien.

Do ziemi można włożyć każdy produkt. Nie do pomyślenia jest to w starej części Unii Europejskiej, tam trzeba być certyfikowanym producentem, który spełnia wysoko postawione normy jakości surowców. Kwestia ekologii w przypadku śmierci może wydawać się absurdalna. Ale w Polsce mamy ponad 400 tys. zgonów. Co roku zakopujemy lub palimy 400 tys. trumien. Lindner nie chce produkować kartonowych trumien, bo uważa, że jest to niedopuszczalne, by w taki sposób żegnać się ze zmarłym. Jest tradycjonalistą. Zatrudnia ponad 230 osób, chociaż jego zakład nadal pozostał typowym rodzinnym biznesem. Żona jest szefem produkcji, syn pomaga w prowadzeniu biznesu. Opanowali już pół Europy. Teraz pojawili się na Karaibach, a planują jeszcze ekspansję na północną Afrykę. Lindner śmierci się nie boi. – Jeszcze trochę pożyję. A śmierć? Kiedyś sama o sobie przypomni – mówi.

Okładka tygodnika WPROST: 44/2019
Więcej możesz przeczytać w 44/2019 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 44/2019 (1909)

  • Łączy nas „Wprost” 27 paź 2019, 20:00 „Różni nas wiele, łączy nas »Wprost«” – to hasło nowej kampanii wizerunkowej naszego tygodnika. Jej twarzami będą piszący dla nas felietoniści i publicyści: prof. Magdalena Środa, Jan Wróbel, Jan Śpiewak, Michał Witkowski oraz jezuita ks. Michał Zalewski. 3
  • Niedyskrecje parlamentarne 27 paź 2019, 20:00 MAREK SUSKI, szef gabinetu premiera, podobno odchodzi z rządu i wraca do pracy parlamentarnej. Tak przynajmniej ćwierkają wróble z okolic Sejmu. Nasz rozmówca związany ze Zjednoczoną Prawicą uważa, że Suski w nowym rozdaniu może zostać... 6
  • 7 dni dookoła świata 27 paź 2019, 20:00 Skazany za zwalczanie ISIS Ochotnik z Liverpoolu, który pojechał do Syrii walczyć z islamistami z ISIS, został przez londyński sąd uznany za terrorystę. Wszystko dlatego, że Aidan James przyłączył się do Kurdów, walczących z ISIS. W... 8
  • Bunt w Platformie 27 paź 2019, 20:00 Grzegorz Schetyna rozważa wycofanie się ze startu w wyborach na przewodniczącego Platformy – dowiedział się nieoficjalnie „Wprost” 11
  • Jak to było z Bergerem 27 paź 2019, 20:00 Fundator Nagrody Godności Człowieka przedstawiał mi inny obraz swojego ojca niż ten, który ujawniła ostatnio niemiecka prasa. Odmówiłem przyjęcia nagrody – mówi Adam Bodnar, rzecznik praw obywatelskich. 12
  • Czas spoważnieć 27 paź 2019, 20:00 Prezydent Andrzej Duda zaczął już kampanię. Po drugiej stronie sceny politycznej bałagan. Czy jest możliwy wspólny kandydat opozycji? 14
  • Jarosław Kaczyński, czyli Naczelnik naszych czasów - ranking najbardziej wpływowych 27 paź 2019, 20:00 Pisanie dziś, że Jarosław Kaczyński jest najbardziej wpływowym Polakiem, to banał. Znacznie ciekawsze jest przeanalizowanie źródeł jego władzy. 16
  • Polacy są gotowi na kobietę prezydenta 27 paź 2019, 20:00 Na wzór paktu senackiego powinniśmy zawrzeć pakt prezydencki. A więc się zobowiązać, że w drugiej turze wyborów wszystkie prodemokratyczne ugrupowania poprą jednego kandydata – mówi Małgorzata Kidawa-Błońska, wicemarszałek Sejmu. 32
  • Musimy wrócić do polityki miłości 27 paź 2019, 20:00 Wybory prezydenckie da się wygrać tylko manifestacją zdolności do szanowania przeciwników politycznych. Małgorzata Kidawa-Błońska do takiej wersji stylu politycznego pasuje nadzwyczajnie – mówi Bronisław Komorowski, były prezydent RP. 36
  • Rozłamowcy będą wyklę ci 27 paź 2019, 20:00 Polityka to jest też sfera ambicji. Problem pojawiłby się, gdyby ktoś stwierdził, że jego interes osobisty jest ważniejszy niż dobro całej formacji – mówi Adam Bielan, eurodeputowany PiS. 40
  • Senat do zdobycia 27 paź 2019, 20:00 Walka o Senat może się przeciągnąć nawet na całą kadencję. 44
  • Nie idę na cmentarz 27 paź 2019, 20:00 Dziadek Franek i jego starszy brat Stach siedzieli przy stole i zaśmiewali się do łez, wspominając historie z młodości. Opowiadali je sobie pewnie setny w życiu raz. Na przykład taką, jak Franek przemycił bratu do pruskiego więzienia... 46
  • Różańcowy kastet 27 paź 2019, 20:00 W pierwszej dziesiątce różańca rozważymy, jak Pan Jezus daje w twarz wrogom ojczyzny. Nie Jego ojczyzny, rzecz jasna, bo Jego ojczyzną był Izrael (co z punktu widzenia polskich turbopatriotów musi być co najmniej kłopotliwe).... 47
  • Ani słowa o seksie 27 paź 2019, 20:00 Jeśli projekt „Stop pedofilii” stanie się ustawą, o seksie nie będą mogli rozmawiać z nastolatkami także lekarze. Młodzieży już teraz trudno jest zdobyć środki antykoncepcyjne, a może okazać się to jeszcze trudniejsze. 49
  • Czy rodzina wie lepiej 27 paź 2019, 20:00 Trwa awantura o edukację seksualną w szkołach. Na horyzoncie nie widać dobrych rozwiązań. Najgorzej wyjdą na tym dzieci, które jak ryby głosu nie mają. 52
  • #SEXEDPL jest cool 27 paź 2019, 20:00 Rząd wymyślił kolejne widmo, którym zastrasza naród. Ale tak naprawdę prowadzi wojnę z przerażonymi nastolatkami – mówi Anja Rubik, światowa top modelka i propagatorka edukacji seksualnej w Polsce. 54
  • Tajemnice arcybiskupa Głódzia 27 paź 2019, 20:00 Abp Sławoj Leszek Głódź chciał zwolnić z funkcji dyrektora hospicjum śmiertelnie chorego duszpasterza ks. Jana Kaczkowskiego – dowiedział się „Wprost”. Na jaw wychodzą kolejne fakty w sprawie mobbingu, jakiego od lat dopuszcza się wobec duchownych gdański metropolita. 56
  • Trumny, urny i seks 27 paź 2019, 20:00 „Kupując bransoletkę Diora, chcemy, żeby była ładnie opakowana. Podobnie jest z człowiekiem”. Byliśmy u Zbigniewa Lindnera, największego producenta trumien w Europie. 58
  • hossa bessa 27 paź 2019, 20:00 CYTAT TYGODNIA „Atom jedyną racjonalną alternatywą dla energii z węgla” Michał Sołowow (na zdj. z sekretarzem ds. energii Rickiem Perrym) dla „Rzeczpospolitej” o planach budowy pierwszej prywatnej elektrowni atomowej w Polsce Król... 62
  • Jak Macron oddaje Putinowi Bałkany 27 paź 2019, 20:00 Przez ostatnie 20 lat spokój w państwach byłej Jugosławii utrzymywany był przez obietnicę przyjęcia ich do UE. Weto Francji w tej sprawie może reaktywować konflikty etniczne, co bardzo przyda się Rosji. 64
  • Nie, bo nie 27 paź 2019, 20:00 To że Unia Europejska nie od dziś prowadzi nieuczciwą grę z Ukrainą czy Gru- zją, nie jest już tajemnicą dla nikogo w Europie. Zwłaszcza na Ukrainie rozbudziliśmy nadzieję milionów ludzi na to, że wcześniej czy później ich kraj... 68
  • Dusiciel z komina 27 paź 2019, 20:00 Ani choroba, ani przedwczesna śmierć nie przekonują Polaków do wymiany pieców na nowe. Prędzej zrobią to aspiracje, żeby żyć jak na Zachodzie. A tam się węgla do pieca nie dokłada. 70
  • Niewidzialny problem brudnego powietrza 27 paź 2019, 20:00 Gdyby to ataki terrorystyczne zabijały rocznie 7 mln osób, mówilibyśmy o tym non stop. Ale zabija ich brudne powietrze, więc to ignorujemy – mówi Beth Gardiner, dziennikarka i autorka książki „Uduszeni”. 72
  • Odetchnij pełną piersią 27 paź 2019, 20:00 Walka o czyste powietrze to nie tylko akcje w skali makro, lecz także niewielkie działania. Na rynku pojawia się coraz więcej ciekawych rozwiązań, które mogą poprawić jakość życia każdego z nas. 74
  • Zielona wyspa Kraków 27 paź 2019, 20:00 Likwidacja 45 tys. palenisk i zakaz stosowania paliw stałych to krok milowy, ale Kraków nie może być samotną wyspą w walce o czystsze powietrze – przekonuje prezydent miasta Jacek Majchrowski. 75
  • UE kontra smog 27 paź 2019, 20:00 Smog i zmiany klimatu są ściśle powiązane – energia z paliw kopalnych prowadzi zarówno do emisji CO2, jak i zanieczyszczeń powietrza. To daje wspólne możliwości redukcji tych zagrożeń – mówi Karmenu Vella, komisarz UE ds. środowiska, gospodarki morskiej i rybołówstwa. 76
  • Czyste powietrze na horyzoncie 27 paź 2019, 20:00 W ciągu dekady jakość powietrza w Polsce może nie odbiegać od tej u naszych północnych, zachodnich i południowych sąsiadów – mówi Jan Ruszkowski, specjalista ds. energetyki obywatelskiej z Polskiej Zielonej Sieci. 78
  • Czas na kolej 27 paź 2019, 20:00 Inwestycje w linie kolejowe, tabor i innowacyjne rozwiązania to sposób na pozyskanie klientów zarówno na przewozy pasażerskie, jak i towarowe. 79
  • O czyste powietrze nad miastem 27 paź 2019, 20:00 W Poznaniu walczy się ze smogiem na wiele sposobów: sadząc drzewa, likwidując stare piece i rozwijając system komunikacji miejskiej. 80
  • Rolniczy ekoparadoks 27 paź 2019, 20:00 Produkcja żywności wymaga czystej wody, gleby i powietrza, a jednocześnie sama emituje zanieczyszczenia. Wąsko rozumiane rolnictwo ekologiczne to daleko niewystarczająca odpowiedź na ten ekoparadoks. 82
  • Gospodarstwo w zgodzie z naturą 27 paź 2019, 20:00 Produkty eko doceniają nie tylko konsumenci, lecz także rządzący, którzy w ekorolnictwie szukają recepty na zmianę klimatu. 84
  • Jak uzyskać wsparcie na rolniczy handel detaliczny 27 paź 2019, 20:00 Rolnicy i ich małżonkowie, którzy zajmują się działalnością lub chcą ją podjąć w ramach rolniczego handlu detalicznego, mogą ubiegać się o wsparcie w Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. 85
  • Ciężkie czasy motywacją do rozwoju 27 paź 2019, 20:00 Przewidując spowolnienie, z wyprzedzeniem wdrożyliśmy odpowiednią politykę zakupową i sprzedażową – mówi Dominik Zadrożny, pełnomocnik zarządu firmy Tabo Kuzimski ds. rozwoju. 87
  • Pora na elektromobilność 14 lis 2019, 15:33 Rynek aut elektromobilnych w Polsce wciąż jest na wczesnym etapie wzrostu. W przyspieszeniu tego procesu pomóc mogą najnowsze e-modele Grupy Volkswagen – Volkswagen ID.3 i ŠKODA CITIGOe iV oraz przygotowana dla nich oferta niskich rat od Volkswagen Financial Services. 88
  • Jakość ponad wszystko 27 paź 2019, 20:00 Car Net Polska to ogólnopolska sieć wypożyczalni samochodów z prawie 20-letnim doświadczeniem na rynku. 90
  • Kongres, który odsłania przyszłość 27 paź 2019, 20:00 Jedyną pewną rzeczą w XXI w. stała się zmiana. 365 Timing Economic Congress, organizowany we Wrocławiu, ma pomóc w uchwyceniu istoty nowych zjawisk oraz ich wpływu na gospodarkę i życie firm. 92
  • Szlachetny smak Roztocza 27 paź 2019, 20:00 Jeszcze kilkanaście lat temu mało kto wierzył, że nad Wisłą można zrobić dobre chardonnay. Dziś nie ma już wątpliwości, a polskich winiarzy stawiających na jakość wciąż przybywa. 94
  • Grand cru z owoców 27 paź 2019, 20:00 Natura nie przyznała winogronom wyłączności na szlachetne wino. Jest wiele owoców, które się do tego świetnie nadają – mówi Robert Ogór, prezes Ambry. 95
  • Bio na wszystkich stoiskach 27 paź 2019, 20:00 Międzynarodowe Targi Żywności i Produktów Ekologicznych BIOEXPO Warsaw odniosły wielki sukces. Premierowa edycja targów dla branży bio odbyła się w październiku. 96
  • Weterynaria przyszłości 27 paź 2019, 20:00 O tym, czym jest Polski Program Weterynaryjny i jak stać się częścią weterynarii przyszłości, mówi Mirosław Furyk, współtwórca Polskiego Programu Weterynaryjnego. 97
  • Zgaga powraca 27 paź 2019, 20:00 Nieprzyjemne pieczenie w klatce piersiowej czasem można pomylić z zawałem. Tymczasem to zwykle objaw refluksu żołądkowo-przełykowego – nieprzyjemnej dolegliwości, którą można skutecznie leczyć, ale nie należy bagatelizować. 98
  • Rak płuca nie zawsze jest wyrokiem 27 paź 2019, 20:00 Zaawansowany rak płuca dla niektórych chorych staje się chorobą, z którą można żyć wiele lat. Jednak pacjentów przybywa, a onkologów zaczyna brakować – mówi prof. Dariusz Kowalski. 102
  • Seks, country i słabe vibrato 27 paź 2019, 20:00 Kandydatka do tytułu współczesnej królowej popu nie skończyła jeszcze trzydziestki. Taylor Swift wydała siódmą, świetnie przyjętą płytę „Lover”. Z idolki nastolatek wyrosła na jedną z najbardziej wpływowych gwiazd show-biznesu. W lipcu 2020 r. wystąpi w Polsce. 104
  • Kobieta samotna 27 paź 2019, 20:00 Tom Perrota („Małe dzieci”, „Pozostawieni”) w swojej twórczości przygląda się kobietom w średnim wieku, które stają przed szansą na nowe życie. Chętnie sięga po humor, ale jego przemyślenia są jak najbardziej poważne. W... 108
  • Film 27 paź 2019, 20:00 Legalny przekręt „FILM OPARTY NA PRAWDZIWYCH TAJEMNICACH” – takim napisem Steven Soderbergh zaczyna „Pralnię”. Narratorami są tu Jürgen Mossack i Ramón Fonseca, prawnicy, którzy stworzyli gigantyczną maszynę do przepuszczania... 109
  • Muzyka 27 paź 2019, 20:00 Mądrość skruszonego rockmana Muniek, „SYN MIASTA”, Agora Zawieszenie działalności T.Love, jednego z najważniejszych polskich zespołów, Muńkowi wyszło na dobre. „Syn miasta” to chyba najbardziej dojrzała propozycja w repertuarze... 110
  • Książka 27 paź 2019, 20:00 Pisarz legenda Kazimierz Orłoś to pisarz odważny – kiedy w czasach PRL żadne z krajowych, a więc i podporządkowanych cenzurze wydawnictw nie mogło opublikować jego dzisiaj legendarnej powieści „Cudowna melina”, zdecydował się na... 111
  • Gruczoły Noblistki 27 paź 2019, 20:00 Cytuję poprzednią naszą Noblistkę z genialnego tomiku „Koniec i początek”. Że gdyby pozwolono nam wybierać, czy chcemy się urodzić, pokazano wszystko, niekoniecznie bylibyśmy zachwyceni. Mianowicie, między innymi: „Mierziły nas... 112
  • Przed deserem o pogrzebie 27 paź 2019, 20:00 Przy dobrym jedzeniu, kieliszku wina, w komfortowej atmosferze. Spotykają się i rozmawiają o sprawach ostatecznych. Zwolenników kolacji, których śmierć jest główną bohaterką, nie brakuje również w Polsce. 114
  • Grzeszny adwent 27 paź 2019, 20:00 Jeśli w sklepach widzicie wysyp kalendarzy adwentowych dla dzieci, a i wam marzy się taki, tyle że w wersji dla dorosłych, jest kilka opcji do wyboru. Można kupić kalendarz z minibuteleczkami wina albo z kosmetykami jakiejś znanej marki.... 118
  • Listopadowy przysmak 27 paź 2019, 20:00 Pakowany w pergamin cukierek o biało-różowym zabarwieniu nie ma nazwy, składu ani daty ważności, jak te sprzedawane w sklepie. I na tym może polega jego wyjątkowość. 120
  • Śpij na zdrowie 27 paź 2019, 20:00 Jesteś zmęczony, ale nie możesz zasnąć. Co wieczór zamiast snu przychodzą do ciebie natrętne myśli, a ty przez długi czas przewracasz się z boku na bok. Gdy w końcu ci się uda, śpisz płytko i łatwo cię wybudzić. Twój organizm... 121
  • Zrób sobie… Lwa-Starowicza 27 paź 2019, 20:00 Będą karać za edukację seksualną? Szykujemy profesora Zbigniewa Lwa-Starowicza na pięcioletnią odsiadkę. 122

ZKDP - Nakład kontrolowany