Od ucha do ucha

Od ucha do ucha

Słuchawki, zdjęcie ilustracyjne
Słuchawki, zdjęcie ilustracyjne / Źródło: Fotolia / tomasz zajda
Podcast to powrót złotej ery radia, tyle że radia na żądanie. Boom na treści audio, przy których naprawdę warto zamienić się w słuch, trwa. Treści, w których ważny jest twórca, a nie logo, które za nim stoi. I właśnie to oferują podcasty.

Maciej Okraszewski na świecie widział wiele. W Chinach trafi ł na trop azjatyckich mafii bukmacherskich, które zarabiają fortunę na ustawianiu wyników w najniższych ligach sportowych. Spędził tygodnie w slumsach Buenos Aires, gdzie crack sieje spustoszenie wśród dzieci, a gra w piłkę jest dla miejscowych dziewczynek aktem buntu. W Hiszpanii zajadał się sosem sprzed dwóch tysięcy lat. W Brazylii zaś sprawdzał, ile można zarobić na córce, której cudowny dotyk leczy raka, AIDS i cukrzycę.

Jego podcast „Dział Zagraniczny” odpowiada na pytania, gdzie jest najdłuższy mur na świecie i dlaczego nie są to Chiny, czy do świata arabskiego też dotarł ruch #MeToo, czy w 2050 r. na kawę faktycznie będzie stać tylko najbogatszych, do kogo należą skarby z wraków na dnie Morza Karaibskiego? I dlaczego z tego samego morza znikają plaże, a piasek staje się cenniejszy od ropy? W największych prasowych redakcjach Maciej Okraszewski słyszał, że to tematy, które polskiego czytelnika nie interesują. Dlatego poszedł o krok dalej i zaczął najpierw pisać bloga, a później nagrywać podcasty o miejscach i wydarzeniach na świecie, o których w polskich mediach mówi się albo niewiele, albo wcale.

O krok dalej idą też podcasty. – Odbiorcy zawsze lubili radio. Ze względu na przemiany społeczne straciło ono jednak na popularności. Podcasty przywracają to, co było w nim najlepsze, czyli intymną więź słuchacza z nadawcą – tłumaczy Okraszewski. Karol Stryja, twórca podcastu „ZAWODOWCY”, w którym swoich rozmówców pyta, dlaczego w życiu robią to, co robią, dodaje: – W czasach, kiedy większość stacji oferuje papkę złożoną z powielanych newsów, słabej muzyki i reklam, odbiorcy coraz częściej szukają jakościowych audycji w wersji audio.

Jak dodaje, odpowiedzią na te potrzeby stały się właśnie podcasty. Czym w zasadzie są? To radio w wersji 2.0, którego odbiorcy słuchają, kiedy gotują, biegają, jadą komunikacją miejską czy sprzątają. A przede wszystkim, kiedy chcą, bo audycje dostępne są niezależnie od pory dnia na platformach streamingowych, głównie tych darmowych. Słuchacze to przede wszystkim ci, którzy do audio wrócili, czyli aktualni 25-40 latkowie. – Podcast wyszedł z ograniczeń technologicznych, na których zatrzymało się radio – mówi Okraszewski, tłumacząc ten fenomen.

Intro do wiedzy

– Gdybyś zapytał mnie rok temu, jaka tematyka dominuje w polskich podcastach, powiedziałbym, że 80 proc. to treści coachingowe, samorozwój i nauka, a pozostałe 20 proc. wypełnia rozrywka – mówi Karol Stryja. Mniej więcej od roku zaczęło się to jednak zmieniać. I prawdopodobnie te proporcje w najbliższych latach odwrócą się tak, jak stało się to w Stanach Zjednoczonych. Tam 80 proc. treści z podcastów to dziś rozrywka. 20 proc. stanowi cała reszta. Podcasty nie mają krzykliwych nagłówków ani walorów wizualnych – są więc z pozoru mało pociągającym medium. Odbiorca musi być autentycznie zaciekawiony tym, o czym zaczyna słuchać. Z badań Nielsena wynika, że niemal 70 proc. respondentów słucha podcastów, żeby zdobyć wiedzę. Wśród wielu projektów, które wychodzą tym słuchaczom naprzeciw, są takie tytuły, jak wspomniany już „Dział Zagraniczny”, „Polimaty 2” Radka Kotarskiego, „Global News Podcast” BBC czy najpopularniejszy podcast dla przedsiębiorców – „Mała Wielka Firma” Marka Jankowskiego.

W tym gronie są też twórcy, którzy zaczęli tworzyć podcasty, jeszcze zanim powstały reguły określające, jak w ogóle powinny one wyglądać. – Obserwując rozwój Audioteki i będąc jej fanem, zapytałem jej twórcę, Marcina Beme, czy oprócz książek chcieliby zacząć udostępniać też wykłady psychologiczne w formie audio – wspomina Michał Krześniak odpowiedzialny za social media i content marketing Uniwersytetu SWPS. Dodaje, że twórcy Audioteki (czyli największego polskiego serwisu z audiobookami i słuchowiskami online) pomysł bardzo się spodobał. Zwłaszcza, że podcast wówczas w Polsce raczkował, a Audioteka przymierzała się, by ten stan rzeczy zmienić. I tak pięć lat temu „Strefa Psyche” Uniwersytetu SWPS zaczęła produkować podcasty. A w 2017 r. SWPS stał się pierwszą uczelnią na świecie, która zaczęła udostępniać wiedzę na Spotify. – Potwierdzili nam to przedstawiciele tej najpopularniejszej platformy streamingowej treści audio – podkreśla Krześniak.

Intro do rozrywki

Polskie podcasty rozrywkowe zaczęły powstawać stosunkowo niedawno i szybko ich przybywa. Ten trend będzie się pogłębiał i rozrywki – podobnie jak w innych mediach – w podcastach także będzie najwięcej. Aktualnie wśród najpopularniejszych wymienia się „Kryminatorium” Marcina Myszki, w którym autor w każdy poniedziałek przypomina kryminalne sprawy, które wstrząsnęły Polską. Na topie cały czas utrzymują się też dwa podcasty jednej autorki – Joanny Okuniewskiej. Mowa o „Tu Okuniewska” i serii „Ja i moje przyjaciółki idiotki”. Jak sama opisuje, „to opowieści o złamanych sercach i miłosnych rozczarowaniach bez happy-endu. Czyli historie Twoje i innych mądrych dziewczyn, które miały odwagę się głupio zakochać, a teraz umieją się z tego śmiać”.

Ostatnim eksperymentem, który okazał się fenomenem, był pierwszy w Polsce serial podcastowy – „Śledztwo Pisma”. Od premiery sprzed ponad trzech miesięcy sześć odcinków serialu odsłuchano niemal 0,5 mln razy. – Ta liczba zupełnie przerosła nasze oczekiwania. We wstępnych szacunkach zakładaliśmy 10-krotnie mniejszą słuchalność, którą już uznalibyśmy za sukces – mówi Barbara Sowa, współtwórczyni serialu. To autentyczna historia Agaty i Jana – małżeństwa skazanego za psychiczne i fi zyczne znęcanie się nad przybranymi dziećmi, które jednak uniknęło kary. Scenariusz został oparty na reportażu Mirosława Wlekłego, który w 2014 r. opisał tę historię na łamach „Dużego Formatu”. Na potrzeby „Śledztwa Pisma” Wlekły wrócił do starej sprawy, znalazł nowe wątki, nowych bohaterów, a w końcu stanął przed mikrofonem i został głównym narratorem pierwszego polskiego serialu podcastowego. Produkcji, która – to już pewne – doczeka się drugiego sezonu.

Czy to nowy podcastowy trend? – Taką mam nadzieję – odpowiada Barbara Sowa i dodaje: – Jestem właśnie na ostatnim odcinku „Czarnego Romansu”. Mowa o nowym serialu Audioteki poświęconym Czarnemu Romanowi, czyli najsłynniejszemu polskiemu bezdomnemu, zmarłemu przed trzema laty bohaterowi warszawskich miejskich legend. – W serialu Audioteki widać ogromną pracę naszych kolegów i naprawdę świetne wykonanie – dodaje Sowa. Za granicą są podcastowe seriale, które albo doczekały się ekranizacji (jak np. amerykański „Serial”), albo doczekają się jej w tym roku („Dr. Death”). Dla seriali w wersji audio produkcje Netflixa czy HBO są jednak konkurencją tylko z pozoru. Z jednej strony wszyscy producenci treści walczą o uwagę tego samego odbiorcy. Z drugiej to, że odbiorca ma coraz mniej czasu, paradoksalnie działa na korzyść materiałów audio. Przyswajanie informacji za pomocą słuchu nie jest przecież tak absorbujące, jak przyswajanie treści wizualnych.

Podcastowy boom

Według danych Voxnest Polska jest w pierwszej 10 najszybciej rozwijających się rynków podcastów na świecie. Jeśli chodzi o tempo, zajmujemy szóste miejsce, wyprzedzają nas tylko kraje Ameryki Łacińskiej i Chiny. Wzrosty te sięgają 40 proc. w skali miesiąca. – Tak duży rozwój wiąże się z niewielką barierą wejścia – przekonuje twórca podcastu „ZAWODOWCY”. Tak naprawdę wystarczy telefon z dyktafonem, darmowa aplikacja Anchor.fm, na której można dodać niezbędne elementy dźwiękowe, takie jak dżingiel, intro czy outro. Wciskasz enter i podcast zostaje opublikowany na wszystkich możliwych kanałach – kontynuuje Karol Stryja. Do tego warto dodać najważniejsze zmienne decydujące o tym, czy podcast odniesie sukces, czyli charyzma prowadzącego, jego kreatywność i autentyczność.

Według badań Nielsena przeprowadzonych na zlecenie Storytel Polska znajomość samego terminu „podcast” zadeklarowała niespełna połowa internautów w wieku 19-49 lat. Co piąty z nich aktywnie słucha podcastów, co oznacza, że audytorium w Polsce to dziś kilka milionów osób. Dla porównania w Stanach Zjednoczonych podcastów słucha już co czwarty Amerykanin w wieku 12+, czyli według danych Edison Research łącznie ok. 73 mln użytkowników.

To, że od roku przeżywamy podcastowy boom, wynika przede wszystkim z popularności Spotify. To absolutny hegemon na rynku dostarczania tego typu treści. Ale to nie jedyne miejsce, w którym materiały audio czekają na słuchaczy. Wyjątkową możliwość komentowania i budowania zaangażowanej, podcastowej społeczności daje Youtube. W każdego iPhone’a wbudowana jest także aplikacja Apple Podcast. – Ostatnią kategorią, której nie można było wyszukać w Google, były pliki audio. Niedawno zmieniło się to za sprawą Google Podcast – zauważa Stryja. To innowacja, która z powodzeniem może podwoić liczbę odbiorców na całym świecie. W zeszłym roku nikt nie przewidywał, że podcastów będzie aż tyle, że będą cieszyć się takim zainteresowaniem. I mimo że raczej nie staną się medium dominującym, warto przekonać się, czy podcasty to coś dla nas.

Okładka tygodnika WPROST: 8/2020
Całość dostępna jest w 8/2020 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 8/2020 (1924)

  • Gdy państwo pokazuje środkowy palec 16 lut 2020, 20:00 Platforma idzie niemal łeb w łeb z PiS. W środku stawki PSL. Lewica prawie się nie liczy. To nie wynik nowego, sensacyjnego sondażu, lecz opis rankingu najbogatszych polityków, który do tego numeru opracował Paweł Bednarz (s. 16). Odwieczny spór, czy polityk powinien być... 3
  • Niedyskrecje parlamentarne 16 lut 2020, 20:00 Bohaterką czwartkowej nocy w Sejmie została w ubiegłym tygodniu Joanna Lichocka. A właściwie jej środkowy palec, który jakoś tak samowolnie po głosowaniu nad dotacją dla TVP ustawił się w obraźliwym geście skierowanym do opozycji. – Tak jej się niechcący dwa razy ustawił ten... 6
  • 7 dni dookoła świata 16 lut 2020, 20:00 Irlandia Powrót lewicy Wybory w Irlandii przyniosły nie lada sensację, kładąc kres dwupartyjnemu systemowi na wyspie. Znakomity wynik osiągnęła bowiem lewicowa partia Sinn Féin, pozostająca do tej pory na marginesie życia politycznego... 8
  • Obraz tygodnia 16 lut 2020, 20:00 – Oczywiście naraziłam się wielu osobom w Los Angeles takim materiałem. Ale taka jest cena pisania tekstów „insiderskich”. I trzeba trochę odwagi. Dziennikarze cały czas wszystkim się narażają – opowiada o swojej bohaterskiej... 11
  • Opowieść o marzycielu 16 lut 2020, 20:00 Rozmowa z Anną Wieczur-Bluszcz, reżyserką spektaklu „Człowiek z La Manchy” w Teatrze Dramatycznym w Warszawie. 12
  • Granice słuszności 16 lut 2020, 20:00 Zapadł wyrok w sprawie furgonetek antyaborcyjnych. Mariusz Dzierżawski ma zapłacić grzywnę. Czy wyrok jest zasadny? 14
  • 50 najbogatszych polityków 16 lut 2020, 20:00 10 najbogatszych polskich parlamentarzystów zgromadziło w sumie 238 mln zł majątku. W czołówce znalazł się premier Mateusz Morawiecki, ale od lidera dzielą go grube miliony. 16
  • Zróbmy referendum w sprawie związków partnerskich 16 lut 2020, 20:00 Dobrze, że przynajmniej jedna kobieta startuje w wyborach prezydenckich, ale to nie płeć będzie decydująca – mówi Władysław Kosiniak-Kamysz, prezes PSL, kandydat Koalicji Polskiej na prezydenta. 24
  • Historia się nie powtarza 16 lut 2020, 20:00 Uważam, że porównywanie sytuacji w Polsce do lat 30. w Niemczech to gruba przesada. Choć mnie samą czasem ponosi, więc rozumiem, skąd się to bierze. Z poczucia bezsilności. Ale też jest to apel o opamiętanie się. Na przykład kiedy kolejne samorządy ogłaszają strefy wolne od... 29
  • Gowin kontra Ziobro 16 lut 2020, 20:00 Jarosław Gowin twierdzi, że Solidarna Polska postanowiła poświęcić prezydenturę Andrzeja Dudy na rzecz pozyskania twardego elektoratu PiS. 30
  • Palec i twarz kampanii 16 lut 2020, 20:00 Joanna Lichocka: Na przyszłość muszę bardziej uważać na to, że mamy kampanię opartą na skrajnej nienawiści, nihilizmie i cynizmie ze strony PO. Wszystko może być wykorzystane w sposób absolutnie totalny. 33
  • Śmiejcie się z nami, nie z nas 16 lut 2020, 20:00 Mimo że ludzi z zespołem Downa nie wytyka się palcami na ulicach, są spychani na margines, ktoś cały czas na siłę próbuje zamykać przed nimi drzwi – mówi Przemysław Kossakowski, prowadzący pierwsze reality show, które ma to zmienić. 34
  • Patodeweloperka 16 lut 2020, 20:00 Deweloperzy sprzedają wszystko na pniu, nawet mieszkania, które przypominają więzienne cele. 40
  • Zuzia nie jest sama 16 lut 2020, 20:00 Najpierw wynieśli z jej pokoju stolik, później kanapę, potem chcieli zabrać kota. Tak komornik ściągał dług w domu 14-letniej Zuzi Krupy spod Krakowa. Działał na polecenie firmy windykacyjnej, która sama ma potężne długi. 44
  • Wielkopolskie Orły rozdane 16 lut 2020, 20:00 W Poznaniu odbyła się uroczysta gala Orłów Wprost. Nagrodzone zostały najlepsze firmy regionu. 50
  • Strategiczna zmiana energetyki 16 lut 2020, 20:00 Najbliższe miesiące będą dla polskiej energetyki kluczowe, bo na lata wyznaczą kierunek, w którym podążą koncerny energetyczne, a razem z nimi ich klienci – odbiorcy prądu. 52
  • Know-how 16 lut 2020, 20:00 Lexus przyszłości Japończycy przedstawili swoją wizję nowoczesnej motoryzacji. Jest nią koncepcyjny model Lexus LF-30 Electrified. Integruje w sobie pracę silników, układu kierowniczego, zawieszenia i hamulców. LF-30 posiada napęd na... 55
  • Gorycz Nancy Pelosi 16 lut 2020, 20:00 Komentatorzy tym razem są zgodni. Tak szybki i łatwy upadek aktu oskarżenia przeciw Donaldowi Trumpowi nie tylko dodaje pewności siebie prawicowym wyborcom, lecz także czyni z prezydenta niemal pewniaka w listopadowych wyborach. Można by rzec, że skutki pochopnie wniesionego... 56
  • Wojtyła nie bał się bezpieki 16 lut 2020, 20:00 Przyszły papież twierdził, że nie ma nic do ukrycia. Dlatego z machinerii agenturalnej potrafił robić sobie żarty – mówi prof. Marek Lasota, historyk. 58
  • Na celowniku Moskwy 16 lut 2020, 20:00 Od dnia wyboru na papieża Jan Paweł II stał się obiektem wszechstronnego zainteresowania komunistycznych służb specjalnych – głównie radzieckiego KGB i wschodnioniemieckiej Stasi. 62
  • Zanim wybuchła Solidarność 16 lut 2020, 20:00 Karol Wojtyła jeszcze jako krakowski biskup czynnie wspierał rodzącą się opozycję demokratyczną. W tej sprawie różnił się dość mocno od bardziej zachowawczego prymasa Stefana Wyszyńskiego. 66
  • Każdego roku o tej samej porze 16 lut 2020, 20:00 Tropem Wilczym – Bieg Pamięci Żołnierzy Wyklętych to największy bieg pamięci na świecie. Ósma edycja odbędzie się już 1 marca w 370 miastach w Polsce i za granicą. 68
  • Skandal, obciach i pieniądze 16 lut 2020, 20:00 Przez lata budził podziw. Jednak jego nowa płyta „Music To Be Murdered By” pokazuje, że Eminem nie nadąża za nowoczesnością. A tego się raperom nie wybacza. 72
  • Trzydzieści lat samotności 16 lut 2020, 20:00 Ostatnią dekadę Xavier Dolan przepracował na najwyższych obrotach. W „Matthiasie i Maximie” ogląda się wstecz. Pokazuje, jak on i ludzie z jego pokolenia zagubili się w pędzie. 76
  • Społeczna odpowiedzialność Oscarów 16 lut 2020, 20:00 Cztery Oscary dla „Parasite” nie są wybrykiem Akademików. Raczej potwierdzeniem trendu, który widoczny jest już od dawna. Hollywood otwiera oczy na świat. 80
  • Banalność zła 16 lut 2020, 20:00 O tym, że zło wyrządzone światu przez Holokaust (przynajmniej w tak przerażającym rozmiarze, w jakim miało miejsce), nie byłoby możliwe, gdyby nie praca „cichych” współpracowników nazistów, wiemy doskonale od czasu książki Hannah Arendt „Eichmann w Jerozolimie. Rzecz o... 81
  • Film 16 lut 2020, 20:00 Miłość i neuroza „Miłość mojego brata” Spowiedź reżysera Sophia i Karim są rodzeństwem idealnym. Mieszkają razem, mają podobne wartości, podejście do życia, zainteresowania, choćby przygodnym seksem. Sielanka jednak pryska, gdy... 82
  • Muzyka 16 lut 2020, 20:00 Echo i pogłos Na wyspach krytycy okrzyknęli wokalistkę La Roux „największą nadzieją Wielkiej Brytanii” i porównują jej twórczość do muzyki Davida Bowiego. Jest w tym sporo dziennikarskiej przesady, ale Elly Jackson ma duży... 83
  • Książka 16 lut 2020, 20:00 Selfie ze Stachurą Edward Stachura to fenomen – poeta i prozaik, który stał się w latach 70. i 80. idolem młodego pokolenia, jak gwiazda rocka. Swoją legendę zbudował na niezależności, artystycznej swobodzie i wrażliwości, którą... 84
  • Najbardziej przereklamowany produkt świata 16 lut 2020, 20:00 Ponieważ co roku piszę felieton walentynkowy, powoli kończą mi się już skąpe przemyślenia na ten temat. Tym bardziej że w moim życiu miłość to było jedno wielkie rozczarowanie i uważam za jedną z największych zalet okresu po czterdziestce, że już nie trzeba wciąż jej szukać,... 86
  • Od ucha do ucha 16 lut 2020, 20:00 Podcast to powrót złotej ery radia, tyle że radia na żądanie. Boom na treści audio, przy których naprawdę warto zamienić się w słuch, trwa. Treści, w których ważny jest twórca, a nie logo, które za nim stoi. I właśnie to oferują podcasty. 88
  • Azylem był dla mnie Kościół 16 lut 2020, 20:00 Jako dziecko azyl odnalazłam w Kościele. Należałam do chóru katedralnego, właśnie tam zaczęłam rozwijać się wokalnie na tyle dobrze, że podjęłam decyzję o pójściu do szkoły muzycznej – mówi Izabela Trojanowska. 91
  • Bartłomiej Marszałek w barwach ORLEN Teamu w wodnej Formule 1 16 lut 2020, 20:00 ORLEN Team wzmocnił kolejny utytułowany sportowiec – Bartłomiej Marszałek, pierwszy w historii Polak startujący w wodnej Formule 1, najbardziej prestiżowej i widowiskowej klasie wyścigów motorowodnych na świecie. PKN ORLEN w sezonie 2020 i 2021 będzie wspierać go w walce o... 92
  • Wielkie święto jeździectwa w Krakowie 16 lut 2020, 20:00 CAVALIADA Tour to cykl międzynarodowych zawodów jeździeckich, które odbywają się w Poznaniu, Lublinie, Krakowie i Warszawie. Trzeci etap tych rozgrywek w dniach 20-23.02.2020 odbędzie się w TAURON Arenie Kraków. 94
  • Karnawałowe róże 16 lut 2020, 20:00 Róże robi się z takiego samego ciasta jak chrust, różnią się tylko wykonaniem. Są bardziej wykwintne, bo gdzie tam zwykłemu chrustowi do róż. 96
  • Kosmetyki handmade 16 lut 2020, 20:00 Są tanie, naturalne i wspierają walkę o dobro planety. Stanowią alternatywę dla kosmetyków sprzedawanych w nieekologicznych plastikowych opakowaniach. 97

ZKDP - Nakład kontrolowany