Stawka większa niż gospodarka

Stawka większa niż gospodarka

Test na koronawirus, zdj. ilustracyjne
Test na koronawirus, zdj. ilustracyjne / Źródło: Shutterstock / Myriam B
W zdrowej gospodarce nie trzeba wybierać między życiem milionów osób a rozwojem ekonomicznym.

P rzez dekady zachodnie rządy myślały o świecie jedynie kategoriami wzrostu PKB. Epidemia koronawirusa pokazuje bankructwo polityki taniego państwa i zysków za wszelką cenę. Jeśli naszej gospodarki nie stać, żeby ratować życie ludzi, to po co nam taka gospodarka?

W przeciwieństwie do zdrowia społeczeństwa i planety, które rzadko wywołują szerszą debatę, zdrowie gospodarki jest przedmiotem nieustającej troski. Samopoczucie i zdrowie zwykłych ludzi rzadko jest obiektem takiego zainteresowania. Nie powinno nas więc dziwić, że zwolennicy rządów wolnego rynku długo nie chcieli zareagować na globalne zagrożenie . Teraz każą nam wybierać między zdrowiem gospodarki a zdrowiem społeczeństwa. Sławomir Sierakowski przekonuje w Onecie, że narzucone środki ostrożności to „lekarstwo gorsze od choroby” i załamuje ręce nad polityką zachodnich państw, która niechybnie doprowadzi do krachu finansowego: „Będziemy wychodzić z tego przez dekadę, dlatego że w każdym społeczeństwie zginie kilka-kilkanaście tysięcy starszych osób? A ile szkód i ofiar spowoduje katastrofa gospodarcza?”.

Głód i pragnienie

Czy rzeczywiście gospodarka jest w tak złym stanie, że po ponad dekadzie nieustającego wzrostu nie potrafi przeżyć nawet miesiąca na częściowym wstrzymaniu? Jak bardzo musieli zawieść nasi politycy, że stworzyli państwo, które w momencie pandemii nie potrafi ubezpieczyć swoich obywateli od gospodarczych i zdrowotnych skutków kryzysu? Przez dekadę słyszeliśmy o wzroście gospodarczym i rekordowych zyskach firm. Gdzie się podziały te środki? Utylitaryzm Sierakowskiego można spróbować zrozumieć tylko w świecie, w którym panują zasady społecznego darwinizmu wyznaczane przez bezwzględną wolnorynkową logikę. Zdrowie naszych bliskich nie ma jednak ceny. To elementarna idea stojąca za społeczną organizacją, która powinna nas odróżniać od bezwzględnego świata zwierząt. My jednak bez szemrania mamy zaakceptować to, że za skutki epidemii zapłacą najsłabsi. Mamy pogodzić się z logiką, która wymaga poświęceń tylko od tych na dole, nigdy od tych na górze. Już raz to zrobiliśmy. Po 2008 r. rządy na Zachodzie pomogły przede wszystkim wielkim korporacjom i bankom. Krach na rynkach finansowych był pretekstem do polityki oszczędzania, cięcia wydatków publicznych, deregulacji, uśmieciowienia rynku pracy i dalszego osłabiania usług publicznych. Ta logika doprowadziła nas tu, gdzie dzisiaj się znajdujemy.

Bierność polityków

Zachód przez miesiące biernie przyglądał się rozwojowi epidemii koronawirusa. Połączenia lotnicze z Chinami zostały zawieszone dopiero, gdy epidemia rozniosła się po wielu krajach. Długo nikt nie chciał zakłócać porządku globalnego handlu, którego jednym z fundamentów jest wolny przepływ ludzi. Przyczyniło się to do błyskawicznego rozpowszechnienia wirusa po całym świecie. W Stanach Zjednoczonych tygodniami bagatelizował zagrożenie. Jeszcze pod koniec lutego twierdził, że tylko 12 osób jest zakażonych i zaraz wszyscy wyzdrowieją. W zeszłym tygodniu liczba zarażonych wzrosła do 70 tys. Dopiero eksplozja zachorowań w Kalifornii i Nowym Jorku zmusiła Trumpa do działania. Również w Wielkiej Brytanii pierwszą reakcją rządu było ratowanie rynków kosztem zdrowia własnych obywateli. „Sunday Times” donosi, że Dominic Cummings, prawa ręka premiera Borisa Johnsona, miał przedstawić pod koniec lutego następującą strategię rządu do walki z epidemią: „Odporność stadna, chrońmy gospodarkę, jeśli to oznacza, że niektórzy emeryci umrą, trudno”. Premier zszokował wyborców zdaniem, że: „Wiele osób może utracić swoich bliskich”. Było to poświęcenie na rzecz ratowania PKB, na które był gotów.

Również francuski rząd wykazał się początkowo pełną dezynwolturą w stosunku do epidemii. 15 marca, jak gdyby nigdy nic, odbyły się we Francji wybory samorządowe. Agnes Buzyn, francuska minister zdrowia, wywołała skandal, gdy przyznała w wywiadzie dla „Le Monde”, że ostrzegała premiera już w styczniu, że wybory należy przesunąć. Sama zrezygnowała z funkcji, bo ubiegała się o stanowisko mera Paryża: „Wiedziałam, że fala tsunami zakażeń jest przed nami. Odchodziłam z rządu przekonana, że wybory samorządowe się nie odbędą”. Była minister zdrowia kontynuowała kampanię bezpośrednią, mimo że miała świadomość zagrożenia. Po opublikowaniu wywiadu z Buzyn ponad 600 przedstawicieli zawodów medycznych pozwało rząd za świadomie narażanie ich na utratę zdrowia.

Rządy w Paryżu i Londynie w świetle dramatycznego wzrostu liczby zgonów w Lombardii, pod naciskiem opinii publicznej, musiały porzucić strategię wypracowywania odporności stadnej. Jedyną skuteczną odpowiedzią na ograniczenie liczby zgonów było zamrożenie społecznego życia. Rządy w całej Europie zarządziły kwarantannę i zaleciły swoim obywatelom praktykowanie społecznego dystansu. Decyzja wynikała z zagrożenia całkowitym przeciążeniem systemu ochrony zdrowia, który nie był przygotowany na taką ilość przypadków. Północne Włochy dysponują najlepszymi szpitalami na świecie, ale i tak nie były w stanie zapanować nad postępującą epidemią. W Polsce jesteśmy daleko od sytuacji z Lombardii, a system już ledwo dyszy. Szpitale zwróciły się o pomoc do studentów.

Artykuł został opublikowany w 13-14/2020 wydaniu tygodnika e-Wprost.

Archiwalne wydania Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 13-14/2020 (1930)

  • #NowyŚwiatWprost 29 mar 2020, 20:00 Na okładkę ostatniego papierowego wydania tygodnika „Wprost” (1982—2020) wybraliśmy zdjęcie wykonane w 1979 r. w Michigan Science Center. 2
  • Prasa, jaką znamy, odchodzi w przeszłość 29 mar 2020, 20:00 Pogłoski o śmierci prasy drukowanej nie wydają się przedwczesne i przesadzone. Prasa, jaką znamy, odchodzi w przeszłość. 3
  • Do zobaczenia w nowym świecie 29 mar 2020, 20:00 Koronawirus zmienia świat. Wielu z nas dziś ocenia to negatywnie. Ale przecież nie musi tak być. W tym numerze udowadniamy, że nie istnieją zmiany na gorsze. Nowy świat, który powstanie po pandemii, będzie inny. Zróbmy wszystko, by był... 4
  • Wydarzenia WPROST 29 mar 2020, 20:00 Na łamach naszej gazety działa się historia. 8
  • Pisali dla nas 29 mar 2020, 20:00 Przez ponad 37 lat tygodnika „Wprost” pisali dla nas wybitni intelektualiści, najlepsi felietoniści i legendarni dziennikarze. A oto niektórzy z nich (w kolejności alfabetycznej): 10
  • Okładki, które przeszły do historii 29 mar 2020, 20:00 Niektóre okładki tygodnika „Wprost” nie tylko przeszły do historii, lecz także ją tworzyły. 12
  • Niedyskrecje parlamentarne 29 mar 2020, 20:00 Posłowie w ubiegłym tygodniu zjechali do Sejmu, żeby przegłosować zmiany w regulaminie, które umożliwią im nieprzyjeżdżanie do Sejmu, dopóki trwa epidemia, czyli głosowania zdalne. 14
  • Wybory trzeba przełożyć 29 mar 2020, 20:00 Jeśli wybory prezydenckie odbędą się 10 maja, mandat prezydenta będzie nosił w sobie koronawirusa – mówi Aleksander Kwaśniewski, prezydent w latach 1995-2005. 18
  • O co walczy Andrzej Duda 29 mar 2020, 20:00 W Zjednoczonej Prawicy wraca temat tzw. partii prezydenckiej i osłabienia władzy prezesa Jarosława Kaczyńskiego. 22
  • Panika w Platformie 29 mar 2020, 20:00 Brak możliwości prowadzenia kampanii prezydenckiej Małgorzaty Kidawy-Błońskiej oraz zbliżające się wybory skutkują coraz większymi napięciami w Platformie Obywatelskiej. 24
  • Stawka większa niż gospodarka 29 mar 2020, 20:00 W zdrowej gospodarce nie trzeba wybierać między życiem milionów osób a rozwojem ekonomicznym. 26
  • Kościół w czasach zarazy 29 mar 2020, 20:00 Zamknięcie kościołów na krótki czas to nie dramat. Dramatem byłoby, gdyby chrześcijanie nie potrafili dostrzec Boga poza ich murami. 28
  • Lęk jest złym doradcą 29 mar 2020, 20:00 To będą trudne święta – mówi dominikanin ks. Maciej Biskup, ale dostrzega też powody do nadziei. 30
  • Internet nas ocali 29 mar 2020, 20:00 Czy eksplozja internetowa wywróci nasze życie do góry nogami i zniszczy relacje w realu? Wręcz przeciwnie, wyjdzie nam tylko na dobre – przekonuje Jakub Kuś, badacz internetu. 34
  • Gdzie raki zimują 29 mar 2020, 20:00 Między dzisiejszymi himalaistami a tymi z lat 80. jest przepaść. Nie górska, tylko technologiczna. Czy to jeszcze sport, czy popis nowoczesnych możliwości? 37
  • Męskie zdrady pod ochroną 29 mar 2020, 20:00 #Zostańwdomu – popularne dziś hasło brzmi nie do zniesienia dla mężczyzn utrzymujących relacje pozamałżeńskie. A może to czas na przemyślenie swojej zdrady i naprawienie wyrządzonych szkód? 40
  • 30 minut dziennie 29 mar 2020, 20:00 Nie możemy chodzić na siłownię, ale to nie oznacza, że kolejne dni czy tygodnie mamy spędzić bez aktywności fizycznej – mówi Daniel Qczaj, trener motywator. Radzi, jak ćwiczyć między kuchnią a salonem. 44
  • To nie jest czas na wyrzuty sumienia 29 mar 2020, 20:00 Rozpoczynanie diety w czasie kwarantanny to kiepski pomysł. Grozi emocjonalnym i fizycznym fiaskiem. Ale dręczenie się wyrzutami sumienia też nie ma sensu – mówi Agata Ziemnicka, dietetyczka i psycholożka. 46
  • Końca świata nie będzie 29 mar 2020, 20:00 Apokaliptyczne lamenty obnażają słabych i przegranych. Poważni gracze realizują swoje plany, nie zważając na panikę wywołaną pandemią. 48
  • Antykryzysowy poradnik dla przedsiębiorców 29 mar 2020, 20:00 Część 2. Umarła firma? Niech żyje firma. Należy jak najszybciej położyć obecny biznes. Z jednoczesnym minimalizowaniem strat – bo te na pewno będą. I z tym trzeba się pogodzić. Póki więc można, należy wynieść wszystko, co cenne z walącego się przedsiębiorstwa – pisze Krzysztof... 50
  • Przełącz się na bezpieczeństwo 29 mar 2020, 20:00 Wybierając odpowiednie przełączniki, zapewniamy naszej firmie nie tylko wydajną transmisję danych, ale też porządkujemy i integrujemy cały firmowy system IT. O oszczędnościach nie wspominając. 53
  • Sygnalista czy donosiciel 29 mar 2020, 20:00 Polacy coraz chętniej informują policję, straż miejską czy urząd skarbowy o nieprawidłowościach dostrzeżonych w życiu społecznym lub prywatnym. Tylko w pracy na wszelki wypadek siedzimy cicho. Trudno się dziwić. 54
  • Hossa bessa 29 mar 2020, 20:00 Drukarki poszły w ruch Szykuje się dodruk pustych pieniędzy na niewyobrażalną dotąd skalę. Patrząc tylko na rozkład jazdy FED z zeszłego tygodnia, widać, że amerykański bank centralny dzień w dzień kupował obligacje za 125 mld... 56
  • Polski biznes rusza na odsiecz 29 mar 2020, 20:00 Od pierwszych godzin walki z epidemią polskie firmy zaangażowały się w pomoc szpitalom i ratownikom. Dziś strumieniami płyną miliony złotych pomocy, a firmy jak w czasie wojny zmieniają swoje linie produkcyjne. 58
  • Epidemia uczy pokory 29 mar 2020, 20:00 Zaostrzyliśmy procedury bezpieczeństwa, podzieliliśmy pracowników na dwa niezależne zespoły – mówi Jakub Kukuła, pomysłodawca i założyciel cateringu dietetycznego Kukuła Healthy Food. 63
  • Po prostu odpowiedzialni 29 mar 2020, 20:00 CSR, czyli społeczna odpowiedzialność biznesu, to hasło znane od lat. Dziś nabiera szczególnego znaczenia i sensu, które nadają mu ludzie i ich zaangażowanie. Taki przykład płynie z Grupy Enea. 64
  • LOTOS wspiera walkę z koronawirusem 29 mar 2020, 20:00 Koncern z Gdańska działa na wielu polach. Pomoc finansowa, przy koordynacji Ministerstwa Aktywów Państwowych, trafia głównie do szpitali. Firma wspiera też służby mundurowe. Środki bezpieczeństwa wdrożono też na stacjach paliw LOTOS. 68
  • Żywiec Zdrój – biznes po stronie natury 29 mar 2020, 20:00 Dążymy do tego, by nasza działalność była możliwie neutralna dla środowiska. Troska o przyrodę jest wpisana w DNA firmy – mówi Edyta Krysiuk-Kowalczyk, dyrektor ds. jakości i zrównoważonego rozwoju w Żywiec Zdrój. 70
  • Dekalog dla grup zagrożenia 29 mar 2020, 20:00 Dziś wszyscy boimy się koronawirusa, jednak brak dobrego leczenia przewlekłych chorób może zabić więcej osób niż koronawirus – mówi prof. Piotr Kuna, alergolog. 72
  • Wykluczeni z leczenia? 29 mar 2020, 20:00 Niedawno chorzy na oporną przewlekłą białaczkę limfocytową cieszyli się z refundacji bardzo nowoczesnej terapii. Jednak w praktyce nowoczesne leczenie jest możliwe tylko u części chorych. Potrzebna jest druga terapia. 74
  • Wzrok w czasie epidemii 29 mar 2020, 20:00 W związku z epidemią koronawirusa oddziały okulistyczne w całej Polsce zmieniają dotychczasowy tryb pracy. Przyjmują pacjentów jedynie wtedy, gdy jest to konieczne. 76
  • Zdrowe spojrzenie 29 mar 2020, 20:00 Dokucza ci pieczenie i zaczerwienienie oczu, a pod powiekami czujesz piasek? Jeśli tak, to prawdopodobnie cierpisz na zespół suchego oka – schorzenie, które na stałe dołączyło już do grona chorób cywilizacyjnych. 77
  • Okulary? Nie, dziękuję! 29 mar 2020, 20:00 Zabiegi chirurgii refrakcyjnej należą do najbezpieczniejszych metod usuwania wad wzroku. Pozwalają na zawsze pozbyć się okularów lub soczewek kontaktowych – mówi dr Iwona Szendzielorz z krakowskiej kliniki Centre de la Vision. 78
  • Alergiczne zapalenie zatok 29 mar 2020, 20:00 Alergiczne zapalenie zatok przynosowych jest schorzeniem, które dotyka coraz większą liczbę ludzi w kraju i na świecie. 79
  • Horror polskiej wyobraźni 29 mar 2020, 20:00 Byliśmy szczęśliwym pokoleniem. Nie doświadczyliśmy komuny. Kiedy dorastaliśmy, polityczne spory nie sprawiały, że rozpadały się rodziny. Wchodziliśmy do Europy i otwierały się przed nami możliwości. Nie zazdroszczę dzisiejszym nastolatkom – mówi Bartosz M. Kowalski, reżyser... 80
  • Prorok i profan 29 mar 2020, 20:00 Jednocześnie ukazują się dwie książki o człowieczeństwie Jezusa. Ale ich autorzy Amélie Nothomb i J.M. Coetzee nie chcą wyłącznie prowokować katolików. Pytają, na ile świat naprawdę wsłuchał się w jego nauki. 84
  • Ksiądz maruda i moralna rewolucja 29 mar 2020, 20:00 Nie wiedząc nic o kardynale Jorge Bergoglio, pomyślałem: „Facet ma jaja”. W XXI w. przybrał imię świętego, który symbolizuje największą rewolucję w historii Kościoła – mówi Wim Wenders, autor dokumentu „Człowiek, który dotrzymuje słowa” z udziałem papieża Franciszka. 86
  • Seriale na czas kwarantanny 29 mar 2020, 20:00 Przekręt doskonały J uż w utrzymanej w stylu przebojowych kryminałów czołówce twórcy „McMilionów” obiecują intrygującą zagadkę i dobrą zabawę. I słowa dotrzymują. Dokumentalny serial ogląda się jak najlepszą fikcję. To... 88
  • Gry na czas kwarantanny 29 mar 2020, 20:00 Od dawna mówi się, że gry stają się interaktywnymi filmami. I to nie tylko pod względem graficznym, ale także obsady. 89
  • W innym czasie, w innym życiu 29 mar 2020, 20:00 Z darzyć się mogło. Zdarzyć się musiało. Zdarzyło się. Już teraz wiele nas dzieli i nic nie łączy. To już ostatni felieton i ostatni papierowy „Wprost”. Dziękuję Wam za to, że byliście ze mną przez te wszystkie lata!... 92
  • Papież konspirator 29 mar 2020, 20:00 Jan Paweł II dobrze znał polskie tradycje konspiracyjne i korzystał z ich dorobku – przekonuje prof. Jerzy Zdrada, historyk, działacz podziemnej Solidarności. 94
  • Operacja: papież ze Wschodu 29 mar 2020, 20:00 O wyborze Karola Wojtyły zadecydowało przekonanie kardynałów z Austrii, Niemiec i USA, że papież zza żelaznej kurtyny będzie najskuteczniejszą tarczą przeciw komunizmowi. 98
  • Miłość, prawda, współczucie 29 mar 2020, 20:00 To koncerty budują energię w audytorium i muzykach, tworzy się coś, co się nigdy nie wydarza w studiu. 100
  • Gdy twój partner za dużo pije 29 mar 2020, 20:00 „To ostatni raz, to ostatni kieliszek…” Słyszysz to kolejny raz i wciąż bardzo chcesz w to wierzyć. Tyle że dobrze wiesz, że jeśli się coś zmieni, to tylko na gorsze. Co więc robić? 102
  • Fuczki na czas kryzysu 29 mar 2020, 20:00 W trudnych czasach dobrze mieć pod ręką przepis na proste, a oryginalne danie. Takie są fuczki. 104
  • Graphic recording 29 mar 2020, 20:00 Boom na wizualne notatki tworzone na żywo podczas spotkań rozwija się w najlepsze. A ich digitalowa wersja sprawdzi się też w wydarzeniach organizowanych zdalnie, w internecie. 106