Psy pokoju

Psy pokoju

Zamiast wycofywać żołnierzy z zagranicznych misji, Polska powinna wysyłać ich coraz więcej
Widziałem ciała dzieci i kobiet. Jak to zobaczyłem, krzyknąłem, że za to siedzieć nie pójdę, położyłem broń w aucie i usiadłem z tyłu na ziemi. Kazałem tylko sanitariuszowi udzielać pomocy. Ja byłem w szoku, (…) widziałem dosyć głębokie rany cięte dziecka, chyba był to chłopiec (…). W pamięci został mi tylko ten chłopiec. Innych osób nie pamiętam". To fragment wyjaśnień, jakich tuż po zatrzymaniu udzielał jeden z żołnierzy podejrzanych o zabójstwo ludności cywilnej w afgańskiej wiosce Nangar Khel. Z tego dokumentu oraz z wyjaśnień innych żołnierzy podejrzanych w tej sprawie, do których dotarł „Wprost", wynika, że Polacy dostali rozkaz ostrzelania trzech afgańskich wiosek. I – co również wynika z ich wyjaśnień – rozkazu nie wykonali. Wszystko wskazuje na to, że 16 sierpnia 2007 r. doszło do tragedii, bo nałożyły się na siebie od lat zamiatane pod dywan problemy polskich misji wojskowych. Od ignorowania kłopotów z wadliwym sprzętem, niedostatecznego wyszkolenia żołnierzy i hipokryzji dowódców, aż po fatalne konsekwencje błędnych decyzji polityków. Mimo to Polski nie stać na wycofywanie się z misji na świecie. Przeciwnie, powinna wysyłać za granicę jak najwięcej żołnierzy. To jedno z nielicznych narzędzi, jakie mamy w polityce zagranicznej. Tymczasem po rozsypaniu się dowodzonej przez Polaków wielonarodowej dywizji w Iraku, naszych żołnierzy na misjach zagranicznych jest tak mało, że ich obecność jest praktycznie niezauważalna.

Nie strzelimy do żadnej wioski
16 sierpnia 2007 r. na odprawę do dowódcy zespołu bojowego „C" w bazie Wazi Kwa mjr. Olgierda C. wezwano dowódcę 1. plutonu szturmowego ppor. Łukasza B. Kilkadziesiąt minut wcześniej w okolicy Nangar Khel wozy bojowe Polaków i Amerykanów wpadły w pułapki zastawione przez talibów. Ppor. Łukasz B. na odprawę zabrał chor. Andrzeja O. oraz dowódcę pierwszej drużyny sierż. Tomasza B. „Na pytanie prokuratora, jakich słów przy stawianiu zadania użył Olgierd C., wyjaśniam: nie pamiętam konkretnych słów, których użył major, ale to było w formie przekleństwa typu „mamy przep… wioski" – wyjaśniał ppor. Łukasz B. Z wyjaśnień oskarżonych wynika, że po odprawie umówili się, iż nie wykonają rozkazu. Ppor. Łukasz B.: „W tej rozmowie między nami trzema doszliśmy do wniosku, że będziemy strzelać do punktów obserwacyjnych, a nie strzelimy do żadnej wioski". Potwierdził to chor. Andrzej O. Z dalszych wyjaśnień podejrzanych wynika, że próbowali oszukać mjr. Olgierda C. i nie celowali w zabudowania Nangar Khel. To, że jeden z 24 wystrzelonych wówczas pocisków spadł na zabudowania, zapewne wynika z tego, iż moździerz był niesprawny.
„Nie wydałem i nie wydam zezwolenia na rozpowszechnianie tych informacji, (…) mam głównie na celu dobro prowadzonego śledztwa, a nie chęć ograniczenia wolności prasy" – napisał do „Wprost" proszony o komentarz prowadzący tę sprawę prokurator Karol Frankowski. Fragmentów protokołów wyjaśnień podejrzanych, dotyczących szczegółów dalszych wydarzeń w Nangar Khel, na razie więc nie publikujemy – w najbliższych dniach dojdzie do konfrontacji świadków.

Mandat z o.o.
Jest możliwe, że chor. Andrzej O., sierż. Tomasz B. oraz ppor. Łukasz B. kłamią – po odprawie u mjr. Olgierda C. postanowili zmienić jego rozkaz i mordować cywilów. Możliwe też, że to jednak mjr Olgierd C. wydał rozkaz pacyfikacji wiosek, bo nagle zmienił się w psychopatę. Możliwe, że oficerowie z centrum operacyjnego, łamiąc procedury, nie przekazali dowódcy Polskiej Grupy Bojowej – płk. Adamowi Strękowi, „niezwłocznie" informacji o wydaniu rozkazu siłom taktycznym. A płk Stręk mógł nie przekazać tej informacji przełożonemu, dowódcy 4. brygady bojowej USA płk. Martinowi Schuitzerowi. Nie dowiedział się też o tym dowódca dyscyplinarny i operacyjny naszego kontyngentu gen. Marek Tomaszycki. To wszystko jest możliwe, ale mało prawdopodobne. Mimo że żołnierzy aresztowano 13 listopada, dotąd nie przesłuchano płk. Stręka ani gen. Tomaszyckiego. Dopiero gdy się okazało, że płk Schuitzer kategorycznie zaprzecza, by akcja Polaków była „działaniem kryminalnym", prokuratorzy postanowili go przesłuchać i pojechać na wizję lokalną. Zapowiedziano też, że w najbliższych dniach zostaną przesłuchani gen. Tomaszycki i płk Stręk.
16 sierpnia Polakom rozkaz mogli wydać amerykańscy dowódcy. Większość państw uczestniczących w afgańskiej misji na wypadek właśnie takich sytuacji mandat swych żołnierzy obwarowała różnymi zakazami. Niemcy postanowili na przykład, że Bundeswehra nie może uczestniczyć w działaniach bojowych – oficjalnie celem przeszło 3 tys. niemieckich żołnierzy jest działalność natury cywilnej na względnie bezpiecznej północy Afganistanu. Warszawa, gdy podejmowano decyzje o naszym udziale w 2002 r., nie stawiała żadnych warunków, twierdząc, że to nielojalne wobec NATO, USA oraz Afgańczyków, zagrożonych powrotem reżimu talibów. A obwarowanie mandatu i tak nie oznaczałoby, że Polacy uniknęliby problemów. Na jesieni 2007 r., podczas wielkiej ofensywy przeciw talibom, kiedy w okolicach Kandaharu zginęło 12 Kanadyjczyków, dowódcy kanadyjscy i brytyjscy stwierdzili, że gdyby wsparła ich Bundeswehra, nie zginęliby żołnierze NATO.
Sprawa ograniczeń, wynikających z mandatu, to zawsze jeden z najpoważniejszych problemów misji, bez względu na to, kto je organizuje. Wystarczy wspomnieć Srebrenicę, gdzie doszło do masakry 8 tys. Bośniaków. Żołnierze holenderscy nie interweniowali, twierdząc, że mandat ONZ nie zezwala im na użycie broni. Latem 2006 r., gdy ważyły się losy misji ONZ w Libanie, m.in. Niemcy, Belgowie i Hiszpanie po analizie ograniczeń nałożonych im przez mandat zmniejszyli swe kontyngenty, a Francja zrezygnowała z dowodzenia tą misją. Na wiosnę problemy z mandatem mogą się pojawić w ogarniętym krwawą wojną domową Czadzie, gdzie wojska ONZ będą miały mandat sił rozjemczych, dający minimalne pole manewru. Polska zamierza tam wysłać 350 żołnierzy. Tylko w Iraku większych dylematów związanych z mandatem nie było, bo Polacy, mając swą strefę odpowiedzialności, sami wydawali rozkazy własnym żołnierzom i z podlegających im kontyngentów. Użycie sił bojowych długo regulowały jednak odstające od rzeczywistości polskie przepisy, powodujące np., że żołnierze wyjeżdżający na akcję bojową musieli czekać na potwierdzenie z Warszawy rozkazu o użyciu siły.
Szef MON Bogdan Klich ogłosił niedawno, że na przełomie kwietnia i maja 2008 r. Polska wyśle do Afganistanu dodatkowo 400 żołnierzy i że rozważa przejęcie odpowiedzialności nad częścią prowincji Paktika. Uniezależniłoby to naszych dowódców np. od Amerykanów i pewnie zapobiegło takim dramatom, jak w Nangar Khel. Sęk w tym, że Paktika to jedna z najniebezpieczniejszych prowincji i przy próbach objęcia tam kontroli ofiary wśród żołnierzy będą nieuniknione.

Tragedia pomyłek
Sprawa Nangar Khel otwiera serię trudnych pytań do kierownictwa MON. Podejrzani twierdzą, że nie celowali w budynki mieszkalne w Nangar Khel. Ppor. Łukasz B. miał powiedzieć prokuratorom: „Podczas zmiany kontyngentu rozmawiałem z kapralem, (…) powiedział mi, że po zdarzeniu z 16 sierpnia 2007 r. na poligonie w Toruniu testowali swoje moździerze 60 mm, które mają przywieźć na drugą zmianę do Afganistanu. Dowiedziałem się wtedy, że podczas strzelań w Toruniu mają takie same problemy, jak my mieliśmy w Afganistanie. Chodziło o to, że pociski po wystrzeleniu nie układały się względem ustawionych nastaw. (…) Częste było również to, iż pociski skręcają w lewo bądź w prawo względem celu". O tych problemach, ale też o zacinających się pistoletach Wist i karabinach czy niedostosowanych do warunków kamizelkach kuloodpornych mówi się od lat. Półtora miesiąca przed tragedią w Nangar Khel głośno było o buncie podoficerów, którzy nie chcieli wyjechać z bazy m.in. z powodu niedostatecznie opancerzonych wozów bojowych. Wobec żołnierzy, których karnie odesłano do kraju, prokurator umorzył sprawę po 24 godzinach od jej rozpoczęcia. Nie doszukał się znamion przestępstwa. Włosi podczas misji w Iraku, gdy pojawiły się przypuszczenia, że mogą mieć problemy ze sprzętem, opóźniali ogłoszenie gotowości bojowej swego kontyngentu. A Amerykanie zabraniają swym żołnierzom wsiadania do pojazdów Polaków.
Nasza armia nie ma specjalnego funduszu na odszkodowania dla ofiar cywilnych. Dla porównania, USA, gdy wojskowi biorą pełną odpowiedzialność za incydent, wypłacają tzw. compensation payment. Dotąd z tego funduszu wypłacano odszkodowania w Iraku 479 razy, a w Afganistanie 17 razy, na łączną kwotę 32 mln USD. Minister Klich w Kabulu usłyszał, że natowskim armiom co miesiąc zdarzają się dwa lub trzy incydenty podobne do tego z Nangar Khel. Jego poprzednik – Aleksander Szczygło, gdy doszło do tej tragedii, musiał naprędce w budżecie resortu szukać pieniędzy. Nie wzięto pod uwagę nawet tego, że ranni mogą zostać żołnierze – ustawę umożliwiającą wypłacenie im rent i odszkodowań uchwalono rok temu, ale dotąd brak przepisów wykonawczych. Obrazu dopełnia fakt, iż w Polsce nie ma cywilnych adwokatów, którzy mieliby natowskie certyfikaty, uprawniające do wglądu w tajne dokumenty sojuszu. To znaczy, że w takich sprawach, jak Nangar Khel obrońcy nie będą mogli zobaczyć wszystkich akt.

Flaga niezbyt widoczna
Kiedy zaczynała się wojna w Iraku, a większość Polaków popierała wysłanie tam wojsk, Warszawa zachłysnęła się możliwością ewentualnych korzyści. Rząd Leszka Millera obiecywał naftowe eldorado i zniesienie wiz do USA. Wówczas nikt nie mówił o ofiarach, bo po raz pierwszy Polska znalazła się w „pierwszej lidze" rozgrywających na scenie międzynarodowej. I zmarnowała szansę. Dopiero trzy lata po rozpoczęciu misji ministrowie rządu Jarosława Kaczyńskiego zawieźli do Waszyngtonu listę oczekiwań za pomoc w irackiej wojnie. Nikt się nie zająknął, dlaczego na datę zakończenia operacji wybrano 31 października. Zamiast tego mamy zwiększyć kontyngent w arcyniebezpiecznej Paktice. Minister Klich oświadczył, że z powodu rozsiania po kilku bazach w Afganistanie polskich żołnierzy, „nasza flaga narodowa niestety nie jest zbyt dobrze widoczna". „Jesteśmy ważnym elementem operacji natowskiej, ale nie na tyle widocznym, żeby zaspokajał nasze polskie ambicje" – mówił Klich.
Jeśli proces siedmiu podejrzanych w sprawie Nangar Khel skończy się jedynie na wytypowaniu kilku kozłów ofiarnych, podobnych dramatów będzie więcej. Sęk w tym, że od dawna brak pomysłu, co dzięki wysyłaniu za granicę kolejnych oddziałów mielibyśmy osiągnąć. A polityczne ambicje i hipokryzja generałów zaczynają zagrażać życiu żołnierzy.

Polacy na misjach
Irak
ogółem 164 000
USA – 154 000
W. BrytANIA – 4500
Polska – 897
Afganistan
ogółem 55 000
Francja – 1100
Niemcy – 3600
USA – 26 000
Polska – 1200
Kosowo
ogółem 16 000
USA – 1496
Francja – 1923
Niemcy – 2854
Polska – 323
Bośnia
ogółem 2500
Niemcy – 347
Polska – 208
Liban
ogółem 13 000
Francja – 2000
Niemcy – 2400
Polska – 500

Okładka tygodnika WPROST: 2/2008
Więcej możesz przeczytać w 2/2008 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 2/2008 (1307)

  • Na stronie - Po co nam rząd 6 sty 2008, 22:00 Nierząd bywa lepszy od rządu 3
  • Pół-Tusk nie dla Owsiaka 6 sty 2008, 22:00 WOŚP 6
  • Skaner 6 sty 2008, 22:00 6
  • Dorn znów wiceprezesem PiS? 6 sty 2008, 22:00 Partie 7
  • Ludzie i fakty 2007 6 sty 2008, 22:00 Dodatek "Wprost" 7
  • Sowińska wśród idiotów "Washington Post" 6 sty 2008, 22:00 Nagroda 7
  • Palenie tylko w samochodzie? 6 sty 2008, 22:00 Zdrowie 7
  • Dossier 6 sty 2008, 22:00 „Jakubowska jest niesamowita. To taki typ kobiety, która nie popełnia samobójstwa" Nelli Rokita w „Kropce nad i" o Aleksandrze Jakubowskiej, którą sąd uniewinnił w procesie o sfałszowanie ustawy medialnej„Każdy... 8
  • Pytania niepolityczne 6 sty 2008, 22:00 Nie jestem królem parkietów 8
  • Ludzie 6 sty 2008, 22:00 Piechociński trenerem Janusz Piechociński (PSL) będzie uczuł kultury kibicowania. Wraz z Orłami Górskiego przygotowuje dla polskich szkół projekt, w ramach którego uczniowie wcielą się w role uczestników przyszłorocznych mistrzostw... 8
  • Ikony RWPG 6 sty 2008, 22:00 Sentymenty 8
  • Dziennikarze na celowniku 6 sty 2008, 22:00 Media 10
  • Zakupy u Jamesa Bonda 6 sty 2008, 22:00 Policja 10
  • Cher pomoże się ujawnić 6 sty 2008, 22:00 Geje 12
  • Prawo do piramid 6 sty 2008, 22:00 Egipt 12
  • Kadry Z WSI do Nafty Polskiej 6 sty 2008, 22:00 Wiceminister skarbu Jan Bury lansuje na stanowisko prezesa zarządu Nafty Polskiej Andrzeja Maderę, który figuruje w raporcie z weryfikacji WSI pod kryptonimem Charon – dowiedział się „Wprost". Z raportu wynika, że Madera... 12
  • Sawka czatuje 6 sty 2008, 22:00 Henryk Sawka (www.przyssawka.pl) 12
  • Zapytaj Wprost - Przemysław Saleta 6 sty 2008, 22:00 Internauci pytają Przemysława Saletę co pomyślał zaraz po wybudzeniu ze śpiączki, czy jego kłopoty zdrowotne miały związek ze sterydami, które brał i czy stanąłby do pojedynku z Andrzejem Gołotą 13
  • Fotoplastykon 6 sty 2008, 22:00 Henryk Sawka (www.przyssawka.pl) 14
  • Z życia koalicji 6 sty 2008, 22:00 Premier spędził sylwestra w rodzinnym gronie na plaży. Tutaj, w Polsce, w żadnych tam ciepłych krajach. Miejmy nadzieję, że nam nie zgotuje takiego losu jak rodzinie.Premier Tusk najpierw nie chciał powoływać rzecznika ds. równego... 16
  • Z życia opozycji 6 sty 2008, 22:00 To się nazywa medialny transfer roku! Oto do TVP przechodzi… tak, tak, nie przesłyszeli się państwo, sam Radek Parda! Sekretarz generalny LPR, a do niedawna również poseł tej pięknej partii i wiceminister sportu, będzie się w TVP... 17
  • Bilans tygodnia 6 sty 2008, 22:00   18
  • Kuźnia Marcinkiewicza 6 sty 2008, 22:00 Polityka 18
  • Oleksy pozywa „Wprost" 6 sty 2008, 22:00 Proces 18
  • 48-godzinny problem 6 sty 2008, 22:00 Służba zdrowia 18
  • Boruc superstar 6 sty 2008, 22:00 Piłka nożna 18
  • Poczta 6 sty 2008, 22:00 Wunderwaffe JaruzelskiegoArtykuł Macieja Korkucia „Wunderwaffe Jaruzelskiego" (nr 50) odebrałem jako swoiste zwieńczenie serii tekstów zamieszczonych na łamach „Wprost”, demaskujących złowrogą rolę Wojciecha... 20
  • Playback 6 sty 2008, 22:00 Kazimierz Marcinkiewicz, były premier 20
  • Wprost przeciwnie - Partnerstwo na opak 6 sty 2008, 22:00 Jeśli premier chce iść do Moskwy na kolanach, powinien wyruszyć już dziś, bo droga daleka i śniegiem zasypana 21
  • Byłem ostatnim premierem 6 sty 2008, 22:00 Rozmowa z Jarosławem Kaczyńskim, prezesem Prawa i Sprawiedliwości 22
  • Wojna ratuszowa 6 sty 2008, 22:00 Hanna Gronkiewicz-Waltz zarzuca Lechowi Kaczyńskiemu milionowe nadużycia finansowe 26
  • Raport Janika 6 sty 2008, 22:00 Za rządów SLD zniknął dokument demaskujący działania mafii węglowe 28
  • Depresja dyplomatyczna 6 sty 2008, 22:00 W 2008 roku osłabi się międzynarodowa pozycja Polski 30
  • Prostowanie telewizji 6 sty 2008, 22:00 Jarosław SellinWiceminister kultury w rządach Kazimierza Marcinkiewicza i Jarosława Kaczyńskiego, poseł – w grudniu 2007 r. wystąpił z klubu PiSOd 14 lat dyskutujemy o kondycji i warunkach działania Telewizji Polskiej. I od 14 lat... 32
  • Nie jestem cenzorem 6 sty 2008, 22:00 Rozmowa z Dorotą Macieją, szefową „Wiadomości” TVP 34
  • Wrzeszczący Polacy 6 sty 2008, 22:00 Polska tolerancji i dialogu nie zamierza z nikim prowadzić dialogu 36
  • Ambasador ojca Rydzyka - Jerzy Achmatowicz 6 sty 2008, 22:00 Na uniwersytecie w Santiago de Chile dr Jerzy Achmatowicz miał przydomek El Polaco. Dlatego że obnosił się ze swoją polskością. W kraju kojarzony jest raczej ze znajomości z o. Tadeuszem Rydzykiem i oskarżanym o antysemityzm polonijnym... 38
  • Trójka bez sternika 6 sty 2008, 22:00 39
  • Złodzieje Kisiela 6 sty 2008, 22:00 Pilnujący interesów salonu w mediach miesięcznik „Press" ma pomysł, jak uzdrowić przyznawane pod patronatem „Wprost" Nagrody Kisiela. Proponuje, by opiekę nad nagrodą przejął „Tygodnik Powszechny". Pomysł... 39
  • Adwokat generalny 6 sty 2008, 22:00 Przed Sylwestrem gruchnęła wiadomość, że do Polski na święta wpadł biznesmen Ryszard Krauze. Jak na praworządnego obywatela przystało, stawił się w stołecznej prokuraturze, a tam śledczy postawili mu zarzut składania fałszywych... 39
  • Koniec ery Kobylańskiego 6 sty 2008, 22:00 Decyzja szefa polskiej dyplomacji o zakazie kontaktów polskich ambasadorów z Janem Kobylańskim jest ze wszech miar słuszna. Sam fakt, że mieszkający za granicą bogaty biznesmen miał wpływ na mianowanie części ambasadorów w Ameryce... 39
  • Apetyt na dzieci 6 sty 2008, 22:00  Koniec demograficznej zapaści? Około 400 tys. dzieci urodziło się w Polsce w 2007 roku. To najlepszy wynik od dziesięciu lat. A demografowie przewidują, że kolejne rekordy będziemy odnotowywać regularnie co 12 miesięcy do roku... 40
  • Odkopane korzenie 6 sty 2008, 22:00 Coraz więcej osób w Polsce przechodzi na judaizm 48
  • Ryba po polsku - Nowe jak nowe 6 sty 2008, 22:00 Z rządem jest jak z barem mlecznym – wymiana personelu nie zastępuje zmiany tradycyjnego menu 52
  • Test Wagnera 6 sty 2008, 22:00 W 1974 r. reprezentacja Polski w siatkówce wywalczyła złoty medal mistrzostw świata w Meksyku. Dwa lata później drużyna Huberta Wagnera stanęła na najwyższym stopniu podium igrzysk olimpijskich w Montrealu. W 2006 r. siatkarze Raula... 54
  • Giełda 6 sty 2008, 22:00 58
  • Nielegalna kontrola? 6 sty 2008, 22:00 Rzecznik praw obywatelskich Janusz Kochanowski chce uniemożliwić pracodawcom czytanie służbowej korespondencji oraz poczty elektronicznej pracowników. Dziś dwie trzecie polskich pracodawców kontroluje w ten sposób podwładnych. Część... 58
  • Płać i się lecz 6 sty 2008, 22:00 Równowartość 12 zł za zgłoszenie się na pogotowie, ponad 8 zł za dzień pobytu w szpitalu, 4 zł za wydanie recepty, 4 zł za wizytę u lekarza pierwszego kontaktu i niektórych specjalistów – tyle muszą płacić od nowego roku... 58
  • Zmowa betonowa 6 sty 2008, 22:00 Xella Polska może zapłacić karę w wysokości nawet 10 proc. swoich ubiegłorocznych przychodów. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów podejrzewa firmę (producenta między innymi betonu komórkowego Ytong) oraz dziesięciu dystrybutorów... 58
  • Watykan konsoliduje 6 sty 2008, 22:00 Utworzenia światowej sieci mediów katolickich chciałby watykański sekretarz stanu kardynał Tarcisio Bertone. W sieci miałyby się znaleźć dzienniki, agencje informacyjne, stacje radiowe i telewizyjne. Bertone ujawnił, że trwają prace... 58
  • Drogocenne zdrowie 6 sty 2008, 22:00 59
  • Co może premier 6 sty 2008, 22:00 Powszechna miłość szybko się zmieni w chaotyczną szarpaninę 60
  • Żółta fala 6 sty 2008, 22:00 Czeka nas wiek Chin 64
  • Polski raj 6 sty 2008, 22:00 Niemcy stają się polskimi gastarbeiterami 68
  • Trzy grosze 6 sty 2008, 22:00 72
  • Hiszpańska epidemia 6 sty 2008, 22:00 W ekonomicznych prognozach na rok 2008 straszono nawet 15-procentowym wzrostem cen nieruchomości. To absurd – albo prognozujący byli ślepi, albo ulegli marketingowym sugestiom. Podaż mieszkań rośnie, a popyt na nie osłabł. Na dodatek... 72
  • Reguła Tuska 6 sty 2008, 22:00 „Bądźmy szczerzy: większości naszych obywateli nigdy nie było tak dobrze jak teraz". Tę słynną kwestię wygłosił w 1957 r. Harold Macmillan, ówczesny premier Wielkiej Brytanii. Podobną mógł wygłosić ustępujący premier... 72
  • Wyścig cen i płac 6 sty 2008, 22:00 Zaczął się wyścig płac z cenami. Jedne i drugie szybko rosną i dlatego statystyczny Polak coraz więcej zarabia, ale też coraz więcej pieniędzy musi zostawić w sklepowych kasach. Statystycznie rzecz biorąc, w tym wyścigu na razie... 72
  • 2x2=4 - Obsesja równości 6 sty 2008, 22:00 Grzechem lewicy jest przesunięcie punktu ciężkości programów życiowych ludzi z tworzenia na roszczenia 73
  • Know - How 6 sty 2008, 22:00   74
  • Ginące żyrafy 6 sty 2008, 22:00 W Afryce żyje nie jeden, ale co najmniej sześć gatunków żyraf – wynika z badań genetyków. Niektóre z gatunków liczą zaledwie kilkaset osobników i wyginą, jeśli nie będą chronione. Zaliczanie wszystkich żyraf do jednego... 74
  • Zwierciadło mózgu 6 sty 2008, 22:00 Badanie oczu za pomocą tomografii optycznej pozwala wykryć stwardnienie rozsiane na bardzo wczesnym etapie rozwoju choroby. Dzięki tej metodzie można ocenić liczbę neuronów znajdujących się w nerwie wzrokowym, a tę przełożyć na... 74
  • Homo wieczne dzieci 6 sty 2008, 22:00 Homoseksualiści nigdy mentalnie nie wyrastają z okresu dzieciństwa, są za to twórczy i inteligentni – uważa antropolog Desmond Morris. Sześciokrotnie częściej kończą studia i szesnaście razy częściej zdobywają doktoraty niż... 74
  • Liczenie w genach 6 sty 2008, 22:00 Zmysł matematyczny jest wrodzony i nie zależy od języka ani od kultury. Dysponują nim nawet plemiona żyjące w lasach Amazonii, które nie mają nazw dla cyfr. Proste obliczenia wykonują kilkumiesięczne maluchy. Pięcio- i sześciolatki... 74
  • Recykling cywilizacji 6 sty 2008, 22:00 Kiedy upadnie współczesna cywilizacja? Jared Diamond w książce „Upadek" przekonuje, że jednym z głównych powodów upadku minionych społeczności było zniszczenie środowiska. Czy do upadku kultury Zachodu doprowadzi efekt... 74
  • Miękki skalpel 6 sty 2008, 22:00 Nowa generacja kosmetyków zastąpi chirurgię plastyczną 76
  • Łowcy tłuszczu 6 sty 2008, 22:00  Aby się pozbyć drugiego podbródka, obwisłego brzucha, fałdek na biodrach i plecach, nie trzeba się już poddawać zabiegom odsysania tłuszczu (tzw. liposukcji). Wystarczy wykonać zastrzyki powodujące usunięcie z organizmu komórek... 80
  • Zimny człowiek 6 sty 2008, 22:00 Śmiertelnie chorych będzie można leczyć dzięki hibernacji 82
  • Przestawianie świata 6 sty 2008, 22:00 Kontynenty znów się połączą 84
  • Trzeci wymiar 6 sty 2008, 22:00 87
  • Wino z frytkami 6 sty 2008, 22:00 Szkodliwy fast food będzie można zamienić w zdrowy slow food. Izraelscy naukowcy twierdzą, że jeśli do frytek czy hamburgerów dodamy substancje znajdujące się w czerwonym winie, fast food będzie jak czerwone wino.Część badanych przez... 87
  • Mały mocarz z głębin 6 sty 2008, 22:00 W przyrodzie każde stworzenie ma do odegrania rolę. Czasami zaskakująco istotną w porównaniu z niepozorną posturą. Przykładem są nicienie, robakowate stwory żyjące w morskich głębinach. Niemal nierzeczywiste stworzenia są jednymi z... 87
  • Ptasia zaraza 6 sty 2008, 22:00 Czy Polaków może zaatakować ptasia grypa? Nie ma już wątpliwości, że wirus H5N1 może się rozprzestrzeniać między ludźmi. Badania Światowej Organizacji Zdrowia potwierdziły, że w Pakistanie ptasia grypa przeniosła się z człowieka... 87
  • Rzemieślnicy zbrodni 6 sty 2008, 22:00 Najgłośniejsze morderstwa II Rzeczypospolitej 88
  • Górna półka - Piłsudski w Putinlandii 6 sty 2008, 22:00  Jeszcze cztery lata temu nauczyciele historii w Rosji mieli do wyboru ponad sto podręczników, które mogli polecać uczniom. Kiedy w jednym z nich znalazły się jednak krytyczne uwagi pod adresem prezydenta Władimira Putina, ten... 92
  • Bez granic 6 sty 2008, 22:00 94
  • Odwrót od terroru 6 sty 2008, 22:00 Muzułmanie odwracają się od terroryzmu. W ciągu ostatnich pięciu lat w Libanie, Pakistanie, Bangladeszu i Indonezji poparcie dla aktów terroru, dokonywanych w obronie islamu, spadło o połowę. Podobnie jest z poparciem dla Osamy bin... 94
  • Trzeci będzie pierwszym 6 sty 2008, 22:00 KOMENTARZ To szaleństwo. Prawybory w Iowa urosły dziś do najważniejszego wydarzenia od czasów, gdy Juliusz Cezar, ignorując ostrzeżenia, wszedł na schody Senatu. Gdyby prawybory były takie ważne, Ameryka miałaby za prezydenta... 94
  • Cytat tygodnia 6 sty 2008, 22:00 "Jestem dumny, że odważyłem się przyznać"Chua Soi Lek, odpowiedzialny za walkę z AIDS minister zdrowia Malezji, przyłapany na uprawianiu seksu z przypadkowo spotkaną kobietą 94
  • Psy pokoju 6 sty 2008, 22:00 Zamiast wycofywać żołnierzy z zagranicznych misji, Polska powinna wysyłać ich coraz więcej 96
  • Drugie życie córki Pakistanu 6 sty 2008, 22:00 Kula, która fizycznie zabiła Benazir Bhutto, politycznie zabiła Perweza Muszarrafa 100
  • Żony i kochanki władzy 6 sty 2008, 22:00 Psychologowie usprawiedliwiają zdrady i rozwody polityków trudną pracą 102
  • Trzy światy 6 sty 2008, 22:00 105
  • Tygrysy cyfrowe 6 sty 2008, 22:00 W tegorocznych prognozach na temat Europy, Ameryki czy Bliskiego Wschodu same znaki zapytania. I jeden pewnik: nowe azjatyckie potęgi nadal będą szybować. W cieniu galopujących Chin czy Indii – także mniejsi regionalni aktorzy. Jak... 105
  • 3270 gramów 6 sty 2008, 22:00 Jakie znaczenie może mieć w życiu politycznym Niemiec 3270 gramów? Wielkie. Tyle właśnie ważył pierwszy noworodek, który przyszedł na świat w RFN w 2008 r. Jego matką jest czternastolatka z Demmin. Poseł Bundestagu Markus Löning z... 105
  • W cieniu Francji 6 sty 2008, 22:00 Słowenia od stycznia kieruje pracami Unii Europejskiej jako pierwszy spośród 12 nowych krajów członkowskich wspólnoty. Ale czy na pewno kieruje? Bo ta prezydencja pozostaje w cieniu Francji, która będzie kierować unią w drugiej połowie... 105
  • Pasaż 6 sty 2008, 22:00 106
  • Bzik herbaciany 6 sty 2008, 22:00 „Póki ciebie, ciebie nam pić, póty jak w niebie, jak w niebie nam żyć – herbatko!" – śpiewali niegdyś nasi Starsi Panowie. Panowie byli dystyngowani i znający się na rzeczy. Ale herbatę uwielbiają też... 106
  • Tea & Breakfast 6 sty 2008, 22:00 Bed & Breakfast, czyli nocleg ze śniadaniem, to wynalazek angielski. Te wyspiarskie pomysły zainspirowały skandynawskiego producenta nakryć stołu Sagaform do stworzenia kolekcji Egg’n Breakfast (dosłownie: jajko i śniadanie).... 106
  • Herbata w kombinezonie 6 sty 2008, 22:00 Czy zaparzacz do herbaty można modnie ubrać? Można, a nawet trzeba, co uczyniła marka Eva Solo. Jej zaparzacz ma neoprenowy kombinezon, który utrzymuje temperaturę herbaty. Z kolei stalowy filtr zatrzymuje fusy. 106
  • Czajnik Aladyna 6 sty 2008, 22:00 Naoko, zaparzacz do herbaty marki Bodum, to efekt inspiracji lampą Aladyna. Zamieszkujący ją dżin nie dość się jednak postarał i projektant tego oryginalnego czajniczka musiał czekać aż osiem lat, by jego dzieło trafiło do sprzedaży.... 106
  • Kaktus na torebki 6 sty 2008, 22:00 Cactus! to stojak na torebki z herbatą marki Alessi. Gadżet tak praktyczny jak podajnik do płatków śniadaniowych. Płatki można wprawdzie wsypać z torebki, ale wtedy nie byłoby całego zamieszania. Torebki do herbaty można podać na... 106
  • Maria klasyczna 6 sty 2008, 22:00 Maria to jeden z najczęściej kupowanych serwisów stołowych na świecie i wizytówka produkującej go manufaktury Rosenthal. Gustowną porcelanę zaprojektował w 1914 r. sam założyciel firmy Filip Rosenthal. Nazwał ją na cześć swojej... 106
  • Triumf liści 6 sty 2008, 22:00 Marka Villeroy & Boch ma misję. Dzięki kolekcji Tea Delight przekonuje do odrzucenia banalnej herbaty ekspresowej i delektowania się dobrze zaparzonym naparem z liści. Pomogą w tym czajniczki, np. żółty z linii The Vert, którego... 106
  • Laser 6 sty 2008, 22:00 109
  • Krótko po wolsku - Sprawiedliwość z myszką 6 sty 2008, 22:00 Dużo mówi się ostatnio o wymiarze sprawiedliwości. Niektórzy nawet twierdzą, że jest to ten słynny piąty wymiar, co to wiadomo, że jest, ale coraz trudniej go zobaczyć, bo – jak się okazuje – zmienił parametry. Teraz... 109
  • Moda na Tudorów 6 sty 2008, 22:00 FilmÓsmego stycznia telewizja HBO rozpoczyna emisję serialu „Dynastia Tudorów" – o wczesnych latach panowania Henryka VIII. Dwa dni później na ekrany kin wchodzi „Elżbieta: Złoty wiek", film o jego córce. Obraz... 109
  • Słowa armatnie 6 sty 2008, 22:00 Siedem książek, które wstrząsnęły Polską 110
  • Kod Rubika 6 sty 2008, 22:00 Najpopularniejszy polski kompozytor przetrwał największy kryzys w swojej karierze 116
  • Z trzeciego rzędu 6 sty 2008, 22:00 118
  • Latająca orkiestra 6 sty 2008, 22:00 XVI Finał Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy będzie inny niż poprzednie. Przez cały dzień będziemy się przenosić do kilku miejsc w Polsce. Fizycznie!Zaczynamy w niedzielę rano na Helu. Stamtąd śmigłowcem wojskowym lecimy do... 118
  • Penn na Busha 6 sty 2008, 22:00 „Mam nadzieję, że George Bush nie udławi się znów precelkiem" – drwił w 2004 r. Michael Moore, dziękując za Złotą Palmę za film „Fahrenheit 9.11".Na tegorocznym festiwalu w Cannes pewnie będzie więcej... 118
  • Bolesna prawda 6 sty 2008, 22:00 Jan Tomasz Gross, wybitny amerykański historyk i politolog, pochodzi z Polski. On i jego rodzina zostali stąd wypędzeni. Jego poprzedniej książce „Sąsiedzi" zarzucano brak twardych danych. Dlatego w najnowszej książce... 118
  • Wencel gordyjski - Tusk Wszechmogący 6 sty 2008, 22:00 W cywilizacji miłości politycy muszą poświęcić więcej czasu żonom, żeby pomnażać swój elektorat 120
  • Ueorgan Ludu 6 sty 2008, 22:00 ODPIS NA SZTUKĘMinister kultury postanowił poprawić dolę artystów i jako przedstawiciel partii liberalnej zapowiedział, że deweloperzy będą musieli obowiązkowo zamawiać u artystów dzieła sztuki. Mają one przyozdobić nowe inwestycje... 121
  • Skibą w mur - Masa lata 6 sty 2008, 22:00 Facet z opuszczonymi gaciami na lotnisku to nie skandalista, tylko pasażer po kontroli bagażu 122

ZKDP - Nakład kontrolowany