Na stronie - Jak porąbani

Na stronie -  Jak porąbani

Dodano:   /  Zmieniono: 
Biada nam, maluczkim. Opuszczają nas autorytety i już nie będziemy wiedzieli, jak żyć, co robić, na kogo głosować, co czytać i oglądać, jak myśleć. I będziemy chodzić jak porąbani.
Nie przeczę, że odejście takich ludzi jak Leszek Kołakowski to wielka wyrwa w polskiej kulturze i nauce. Lament płaczek, które bez autorytetów przewodników są niczym dzieci we mgle czy ślepcy ze słynnego obrazu Pietera Bruegla, to jednak coś po prostu żenującego. Coś, co pokazuje, że mentalnie tkwią one głęboko w zniewolonej przeszłości.

W czasach głębokiej komuny, gdy byliśmy odcięci od świata murem strachu Bieruta i ścianą przaśnej autarkii Gomułki, zrodził się popyt na tych, którzy pośredniczyli między Zachodem a Polską. Przy okazji wielu z tych pośredników skorzystało z tego, że władza ich na różne sposoby kokietowała lub zwyczajnie przekupywała, więc uwierzyli, że są prawdziwymi inżynierami dusz, a wręcz demiurgami historii. Kiedy się poluzowało za Gierka, wielu nadal wolało mieć swoich przewodników i objaśniaczy, bo to pozwalało trwać w intelektualnym lenistwie: nie czytać, nie szukać, nie myśleć. Pokompilowało się coś z drugiej czy trzeciej ręki i to wystarczało, by istnieć na salonach, a nawet brylować. W dodatku zdejmowało to ryzyko posiadania własnych poglądów, które mogły być nie tylko naiwne bądź trywialne, ale przede wszystkim niepoprawne. W ten sposób wyrosło i funkcjonowało kilka pokoleń automatów do powielania gotowych formułek oraz poprawnych politycznie bzdetów. Do uprawomocnienia tych konformistycznych poglądów potrzeba było dyżurnych autorytetów. Swego rodzaju strażników prawomyślności, gwarantów tego, że się nie wypadnie z mainstreamu, nie zostanie wykopanym z salonu.


W wolnej Polsce można już myśleć na własną odpowiedzialność, ale wielu nadal woli nie ryzykować. Choć mamy już dostęp do całej intelektualnej i artystycznej produkcji świata, wciąż się boimy (lub nie jesteśmy w stanie) mieć własne zdanie, po swojemu przeczytać Rorty’ego, Habermasa, Lacana, Derridę, Sloterdijka czy Himmelfarb. Wolimy bezpiecznie czuć się w stadzie jednakowo myślących i wygłaszających jednobrzmiące idiotyzmy (bo każda oczywistość staje się idiotyzmem). A potem wygłasza się durne sądy o tym, że gdy odchodzi jakiś prawdziwy intelektualista czy wykreowany autorytet, to wszystko już będzie inaczej, trawa mniej zielona, woda mniej mokra, a powietrze nie takie czyste. I jeszcze ten żal, że teraz tak szybko autorytety się zmieniają. Tak jakbyśmy żyli dwa tysiące czy tysiąc lat temu, w czasach rękopisów, gdy myśli rozchodziły się wolno, a i wybitnych myślicieli nie było za wielu. Ten żal za dawnymi dobrymi czasami to stara śpiewka słyszana co najmniej od czasów Platona. Śpiewka całkowicie jałowa, bo dziś, jak nigdy wcześniej, możemy niemal w czasie rzeczywistym uczestniczyć w intelektualnej wymianie globalnej, korzystać z milionów źródeł i tysięcy autorytetów. To, że ktoś tego nie ogarnia lub jest na to zbyt leniwy bądź niezdolny do stosownego wysiłku, nie znaczy, że trzeba to wmawiać innym. I opowiadać dyrdymały, że już nigdy nie będzie tak, jak było. Całe szczęście, że tak nie będzie.

Więcej możesz przeczytać w 31/2009 wydaniu tygodnika Wprost.

Archiwalne wydania tygodnika Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

Spis treści tygodnika Wprost nr 31/2009 (1386)

  • Na stronie -  Jak porąbani26 lip 2009, 20:00Biada nam, maluczkim. Opuszczają nas autorytety i już nie będziemy wiedzieli, jak żyć, co robić, na kogo głosować, co czytać i oglądać, jak myśleć. I będziemy chodzić jak porąbani.5
  • Z życia koalicji26 lip 2009, 20:00Wielki sukces Bufetowej. Po całodniowej bitwie przy użyciu policji konnej, armatek wodnych, gazu i armii ochroniarzy, HGW zdobyła blaszak pod Pałacem Kultury i Nauki. Samego „Pekinu" zdobyć się, niestety, nie udało. Ciągle jest pod...6
  • Z życia opozycji26 lip 2009, 20:00Nie ma już Kownackiego. To znaczy jest, ale na urlopie. Udzielił Mazurkowi wywiadu, a potem prezydent jemu udzielił urlopu. Wychowawczego. Z urlopu Kownacki zapewne nie wróci, o czym świadczy jego ostatni dzień w kancelarii. Otóż ponoć wszystko...7
  • Jak wygrywać konkursy26 lip 2009, 20:00Jeżeli choć raz w życiu wziąłeś udział w SMS-owym konkursie, koniecznie przeczytaj ten tekst. Tym bardziej zrób to, jeśli jeszcze nic nigdy nie wygrałeś.8
  • Skaner26 lip 2009, 20:0014
  • Zespół medialny rządu rządzi?26 lip 2009, 20:00O powrocie alkoholu do wagonów restauracyjnych mówiło się od miesięcy. Tymczasem podczas ostatniego posiedzenia Sejmu sprawa przepadła. Dlaczego? Ponoć tajemniczy zespół medialny uznał, że nie przysporzy to rządowi poparcia. Pozostaje więc tak,...14
  • Piotr Andrzejewski (1955-2009)26 lip 2009, 20:00Pamiętam, że podczas wywiadu, jaki przeprowadzaliśmy z mecenasem Władysławem Siłą-Nowickim, usłyszeliśmy, że w latach 50. czterokrotnie skazano go na karę śmierci. Piotr powiedział wówczas: „Jak widać, żaden z wyroków nie został...14
  • Konkurs infotuby rozstrzygnięty26 lip 2009, 20:00Zamiast kiosków z gazetami hot spoty, zamiast gazet e -papier przypominający elastyczny metal rodem z „Terminatora". Taką wizję ewolucji mediów przedstawili internauci, którzy wzięli udział w konkursie Infotuby i tygodnika...14
  • Puls Gospodarki26 lip 2009, 20:00Reklamacja reklamyUstawa zakazująca podawania nie- prawdy w reklamach obowiązuje od dwóch lat, ale dopiero teraz zabrano się do jej egzekwowania. Są już pierwsi ukarani – PKO BP, PTK Centertel i Polkomtel za- płacą 7 mln zł kary za...18
  • Pan poseł nie pije26 lip 2009, 20:00Nie tylko poloneza nikt już nie wodzi, ale nawet malowniczo upić się nie ma komu. Sejm rozrywkowo spsiał. Po tym jak uciekli z niego najważniejsi, by politykę uprawiać w zacisznych gabinetach z dala od wścibskich tabloidów i wszędobylskich kamer,...20
  • Polak – dziwny katolik26 lip 2009, 20:00Czy Polskę zalewa fala laicyzacji? Czy dowodzi tego spadek powołań kapłańskich i zakonnych, zanik praktyk religijnych wśród młodzieży i coraz bardziej swobodny stosunek do fundamentów wiary? Wszystko wskazuje na to, że po prostu wracamy do...22
  • Zapytaj Wprost - Nie chowam urazy26 lip 2009, 20:00Na pytania czytelników internetowego wydania „Wprost” odpowiada Jolanta Fedak, minister pracy i polityki społecznej. Od lat 90. związana z PSL. Ostatnio zasłynęła z ciętego, niekonwencjonalnego języka.24
  • Plus ujemny - Widelec królowej26 lip 2009, 20:00Urodziny królowej brytyjskiej obchodzone są zawsze w czerwcu. Jej Wysokość może się urodzić w każdym dowolnym miesiącu, a i tak goście urodzinowi zwalą się na początku lata. Ta tradycja Zjednoczonego Królestwa ma, jak to zwykle u Brytyjczyków,...26
  • Jak zostać gwiazdą w Polsce26 lip 2009, 20:00„Być gwiazdą, gwiazdą, ludzi fantazją, wyzwalać zazdrość… – piosenka żeńskiego duetu Paresłów brzmi jak zaklęcie. Tylko jak to zrobić? To pytanie zadają sobie co dnia tysiące (niekoniecznie młodych) ludzi w Polsce, marząc o życiu...28
  • Rozczarowana ekipą Agnieszka Holland26 lip 2009, 20:00Kiedy Platforma Obywatelska w 2007 r. wygrała wybory, Agnieszka Holland cieszyła się jak dziecko. Była tak zapatrzona w Tuska, że zastanawiała się nawet, czy nie wzoruje się on na wyidealizowanych bohaterach z jej serialu „Ekipa”. Po...36
  • Ryba po polsku -  Misja na misji26 lip 2009, 20:00Pan prezydent Lech Kaczyński zawetował ustawę medialną ku mojemu wielkiemu żalowi. Ach, jakaż by to była zabawa. Jakie jaja. Jak berety moherowe. Poważnym państwem to my możemy być na wynos, żeby nas obcokrajowcy szanowali i oddawali nam cześć jak...38
  • Skok nad przepaścią26 lip 2009, 20:00Nie da się przejść nad przepaścią drobnymi kroczkami. Trzeba ją przeskoczyć. Identycznie jest z reformami gospodarczymi. Aby były skuteczne, należy zaaplikować je szybko i zdecydowanie. Dla Polski jest obecnie najlepszy moment do wykonania takiego...40
  • Polacy na Marsie26 lip 2009, 20:00Jeżeli podczas kolejnej misji lądownika NASA na Marsie zostanie odkryte życie, to będzie to zasługą Polaków. Firma Vigo System z Ożarowa Mazowieckiego jako jedyna na świecie produkuje supernowoczesne urządzenia pomagające wykrywać materię...42
  • Ameryka tonie26 lip 2009, 20:00W 1929 r., kiedy fotel prezydenta USA opuścił John Calvin Coolidge, rząd amerykański dysponował tylko 3 proc. PKB. Dziś w budżecie administracji Obamy wydatki publiczne wynoszą 28 proc. PKB, a władze stanowe i lokalne wydadzą dalsze 15 proc. To...43
  • Nieszczęśliwy jak optymista26 lip 2009, 20:00Myśl pozytywnie, a więcej osiągniesz – głosi dość powszechne przekonanie. Dla Amerykanów pozytywne myślenie stało się niemal obsesją. Z najnowszych badań wynika jednak, że u osób z niskim poczuciem własnej wartości taka...44
  • Szczepionka na głupotę26 lip 2009, 20:00Rozmowa z prof. Hilarym Koprowskim, wirusologiem i immunologiem, wynalazcą szczepionki przeciw polio.47
  • Przekleństwo na zdrowie26 lip 2009, 20:00Przeklinając jak szewc, lepiej zniesiesz ból – dowodzi brytyjski psycholog Richard Stephens. O związku między wykrzykiwaniem wulgaryzmów a odczuwaniem bólu przekonał się, gdy rodziła jego żona. Podczas silnych skurczów wykrzykiwała obelżywe...48
  • Kopernik przęciętny Europejczyk26 lip 2009, 20:00Mikołaj Kopernik, którego szczątki znalezione pod posadzką katedry we Fromborku zbadali polscy i szwedzcy genetycy, należał do grupy genetycznej H, tej samej co ewangelista św. Łukasz, Maria Antonina i 40 proc. współczesnych Europejczyków. Pod...50
  • Rosyjski Orwell 200926 lip 2009, 20:00Pisarz Honoré de Balzac przez całe życie miał jeden problem – brak pieniędzy i długi. To powodowało, że przystawał na różne, czasem wątpliwe moralnie propozycje. Jedną z nich była ta złożona przez ambasadę rosyjską w Paryżu. Znany pisarz...52
  • Myśliwce za łapówki26 lip 2009, 20:00Jan Kavan, były czeski minister spraw zagranicznych, ma dwie wady: kocha pieniądze i za dużo mówi. Dwa lata temu odwiedziło go dwóch dziennikarzy szwedzkiej telewizji, którzy podając się za lobbystów, chcieli zdobyć informacje w sprawie korupcji...54
  • Partia Konserwatywna potrzebuje Polaków26 lip 2009, 20:00Dyskusje polityczne zawsze zapewniają rozrywkę. Największa frajda jest wtedy, gdy pada druzgoczące pytanie, na które nie można (albo wręcz wstyd) udzielić odpowiedzi.55
  • Magiel na eksport26 lip 2009, 20:00W Europie słowo ma wartość – dowiedziałam się z jednego z polskich dzienników. Warto wyjaśnić, jakie słowo. I czyje. Bo słowo w Europie jest dziś pod kontrolą Wielkiego Brata. On cenzuruje i wydaje wyrok na słowo, które nie pasuje do epoki...56
  • Polska szkoła designu26 lip 2009, 20:00W Poznaniu powstaje polska szkoła designu. Pierwsza i jedyna w kraju. Pod merytorycznym patronatem Li Edelkoort, najbardziej wpływowej kreatorki trendów w świecie designu. Jej nazwisko to marka, gwarancja jakości i prestiżu.66
  • Powstanie w wersji cyber26 lip 2009, 20:00To nie jest film dla starych ludzi – tak najkrócej można opisać „Hardkor 44” Tomasza Bagińskiego zainspirowany powstaniem warszawskim. Dla powstańca obejrzenie tej produkcji mogłoby się bowiem skończyć zawałem serca. Film jest...68
  • Recenzje26 lip 2009, 20:00Książka:Wojciech Kuczok„Moje projekcje"wyd. W.A.B.Wojciech Kuczok jest świetnym pisarzem, ale niepotrzebnie próbuje być tez krytykiem filmowym. „Moje projekcje" to już druga po „Tym piekielnym kinie" książka, w...69
  • Czucie historii26 lip 2009, 20:00„A w muzeum, proszę pana, to jest tak: nuda... Nic się nie dzieje, proszę pana. Nic. W ogóle brak akcji jest” – tak zapewne inżynier Mamoń (z kultowego „Rejsu”) skwitowałby wizytę w muzeum historycznym. Chyba że...70
  • Powrót gwiazdy26 lip 2009, 20:00Po 15 latach Mercedes przestał bujać w obłokach i sięgnął do swoich korzeni. Nowa klasa E nie próbuje szokować wyglądem, nie kreuje się na sportowca, nie zamierza walczyć o względy młodych. Jest po prostu Mercedesem, jakiego znamy z lat 80. i...72
  • Skibą w mur - Więcej miłości dla otyłości26 lip 2009, 20:00Szerzy się w Polsce coraz większa nietolerancja wobec otyłych. Szczególnie latem osoby z nadwagą są narażone na liczne ataki i kpiny ze strony rasy chudzielców. Mniejsza o plażowe żarty typu: „O, patrzcie, idzie wieloryb!”, czy pytania...74