Czeski IPN „znormalizowany”

Czeski IPN „znormalizowany”

– Chcę uwolnić tę placówkę od klimatu oblężonej twierdzy, do której wszyscy nastawieni są wrogo – mówi „Wprost” Jiří Pernes, który od 1 kwietnia będzie szefem czeskiego Instytutu Pamięci Narodowej. Jego nominacja to znak, że po latach bezkompromisowej polityki lustracyjnej Czesi chcą dyskusję o aktach przenieść na inny – historyczny – poziom rozważań.
Po 1989 r. walka Czechów ze służbą bezpieczeństwa (StB) zdawała się ruszać z kopyta. Na początku lat 90. przyjęto ustawę lustracyjną, która zakazywała członkom StB, ich agentom i wysokim rangą działaczom komunistycznym pracy w urzędach państwowych, wojsku i mediach publicznych. Archiwa służby bezpieczeństwa dzięki szybkiej zmianie władzy udało się w większości ocalić (choć także w Czechach zaginęło wiele kluczowych dokumentów), były one jednak trudno dostępne. Za rządów socjaldemokracji (ČSSD) pod koniec lat 90. pieczę nad nimi objęło ministerstwo spraw wewnętrznych i czeska policja, które bardzo niechętnie umożliwiały wgląd w materiały archiwalne opinii publicznej, dziennikarzom i historykom. Wprawdzie już w 2002 r. uchwalono ustawę o  udostępnieniu dokumentów StB ludziom prześladowanym przez reżim i  zarejestrowanym w komunistycznych kartotekach, ale była ona skomplikowana i pracę z archiwami raczej utrudniała, niż ułatwiała. Po  wyborach w 2006 r. rządy w Czechach przejęła centroprawicowa koalicja premiera Mirka Topolánka. Tej, w odróżnieniu od infiltrowanej przez byłych komunistów socjaldemokracji, bardzo zależało, by temat StB i jej agentów stał się dla czeskich obywateli lekcją, która udaremni starania Komunistycznej Partii Czech i Moraw (KSČM) o powrót do władzy.

Przeforsowany przez rząd Topolánka (a przede wszystkim przez jego Obywatelską Jiří Pernes ogłosił, że polowanie na agentów się skończyło. Chce też ograniczyć publikacje instytutu w ogólnie dostępnych mediach Partię Demokratyczną) projekt powołania Instytutu do spraw Badań Reżimów Totalitarnych (ÚSTR) natrafił na ogromny opór komunistów i  socjaldemokratów. Celem instytutu było dokładnie to, co pomysłodawcy wspólnych komunistyczno-socjaldemokratycznych rządów chcieli zepchnąć w  niepamięć. Chodziło zwłaszcza o publikowanie informacji dotyczących zbrodni byłego ustroju, całkowite otwarcie archiwów służby bezpieczeństwa, umieszczenie list agentów w internecie, wydawanie książek i prac naukowych o przewinach komunizmu oraz pomoc przy kręceniu filmów i nagrywaniu audycji radiowych poświęconych temu tematowi. Na  szefa instytutu wybrano dziennikarza i historyka Jiříego Žáčka (rocznik 1969), jednego ze studenckich przywódców aksamitnej rewolucji z  listopada 1989 r., redaktora naczelnego legendarnego dziś pisma „Studentské listy" (które w 1990 r. pierwsze wydrukowało listy agentów StB). – Jesteśmy w zasadzie pierwszą generacją nieobciążoną porażką naszych rodziców – praską wiosną 1968 r. W związku z tym potrafimy z dystansem oceniać wydarzenia, nie  widzimy ich w biało-czarnych barwach, ale w różnych odcieniach szarości – mówi Žáček, który w 1989 r. miał 20 lat. Swoje kredo wyłożył właśnie w  owym czasie na łamach dziennika „Hospodářské noviny”: „Badanie totalitaryzmu leży w interesie wszystkich. Nasze pokolenie może to pchać do przodu, bez uprzedzeń i niepotrzebnych emocji”.

„Bez uprzedzeń" ÚSTR traktował też zwycięzców aksamitnej rewolucji, dysydentów oraz działających w ich kręgach agentów StB. Owa bezwzględna „demitologizacja” środowiska Karty 77 i otoczenia prezydenta Václava Havla okazała się kulą u nogi. W październiku 2008 r. tygodnik „Respekt” wydrukował artykuł opisujący pisarza Milana Kunderę jako donosiciela. Autor tekstu, pracownik ÚSTR, Adam Hradílek, analizując sprawę aresztowania antykomunistycznego agenta Miroslava Dvořáčka, natknął się na notatkę policyjną. Kundera występował w niej jako osoba, która zdekonspirowała Dvořáčka. Pisarz, mieszkający od lat w Paryżu, nie  odpowiedział na faks Hradílka, jednak po opublikowaniu artykułu zaprzeczył wszystkiemu. Przeciw oskarżeniom kierowanym pod adresem autora „Nieznośnej lekkości bytu” jego przyjaciele i wielbiciele zorganizowali ogromną kampanię. Instytutowi zarzucano nieprofesjonalne i  nastawione na wywołanie sensacji działanie. Jeszcze istotniejsza dla  przyszłości instytutu, który zdążył już umieścić w internecie bazę funkcjonariuszy komunistycznego wywiadu, najwyższych rangą funkcjonariuszy StB oraz w pełni dostępną listę agentów, okazała się afera towarzysząca ubiegłorocznym obchodom 20. rocznicy aksamitnej rewolucji. W wydanej na tę okoliczność książce jedną z ponad trzystu stron poświęcono plastykowi Jožce Skalníkowi. Ten opozycjonista i  przyjaciel Václava Havla został zwerbowany przez służbę bezpieczeństwa, której miał donosić na przyszłego prezydenta. W odpowiedzi w  „havlowskich” kręgach powstała petycja, w którejdomagano się odwołania dyrektora instytutu Jiříego Žáčka. „Naszej historii nie należy oceniać tylko na podstawie dokumentów służby bezpieczeństwa” – oświadczono w  petycji. Podpis złożył pod nią także Václav Havel (z zastrzeżeniem, że  on osobiście nie domaga się głowy Žáčka). Mimo że część środowisk opozycyjnych i byłych działaczy studenckich przekonanych o winie Skalníka stworzyła antypetycję w obronie Žáčka, kierownictwo instytutu nie przetrwało skandalu.

Rada ÚSTR, organ nadzorczy wybierany przez parlament, w styczniu tego roku postanowiła, że na stanowisko szefa ogłosi konkurs. Žáček lobbował, walczył, ale przegrał. Na jego miejsce rada jednym głosem wybrała starszego o pokolenie Jiříego Pernesa (rocznik 1948). Ten już ogłosił, że czas polowania na agentów dobiegł końca i że materiały służby bezpieczeństwa należy badać w odpowiednim kontekście, czyli nie brać ich za dobrą monetę i odczytywać jako odbicie prawdy. „Instytut powinien się przekształcić w niewzbudzającą emocji placówkę historyczną" – oświadczył Pernes, który chce ograniczyć publikacje instytutu w ogólnie dostępnych mediach. W ten sposób nowy szef ÚSTR zamierza stępić polityczne ostrze placówki, by po wyborach, w  których wygrają socjaldemokraci i komuniści, mogła ona przetrwać. Politolog Bohumil Doležal taką linię postępowania, odwołując się do  likwidacji praskiej wiosny 1968 r., nazywa „normalizacją” instytutu.

Przeszłość Pernesa, uważanego za jednego z najlepszych współczesnych historyków, jest nie do końca przejrzysta. Wiele lat był prowadzony w  kartotekach StB jako „kandydat na tajnego współpracownika", co wprawdzie nie oznacza, że coś podpisał i aktywnie współpracował, ale ze służbą bezpieczeństwa współpracować mógł. Jego akta zaginęły. Poza tym, że w  czasach komunistycznych publikował m.in. przychylne temu ustrojowi prace (choć skupiał się głównie na XIX w.), jako dyrektor Muzeum Bitwy pod  Austerlitz studiował w wieczorowej szkole marksizmu leninizmu. Po  ujawnieniu tych informacji część rady instytutu próbowała zapobiec nominacji Pernesai rozpisać nowy konkurs. Ostatecznie jednak do tego nie  doszło. „Normalizacja" czeskiego Urzędu do spraw Badań Reżimów Totalitarnych może się rozpocząć.

– Chciałbym, by instytut mógł się pochwalić pracami historycznymi na  temat czasów reżimów totalitarnych (a zatem okupacji nazistowskiej Czechosłowacji i okresu rządów komunistycznych), które byłyby porównywalne z pracami naukowymi powstającymi w innych placówkach – mówi Pernes w rozmowie z „Wprost". – Pragnę, żeby instytut zmienił się w  normalną placówkę porównywalną z innymi placówkami historycznymi działającymi przy Akademii Nauk czy uczelniach wyższych. Chciałbym też, żeby nasz instytut miał, podobnie jak polski IPN, oddziały regionalne.

– W sprawach Milana Kundery i Jožki Skalníka doszło do uchybień, które zaszkodziły instytutowi – mówi Pernes. Zastrzega przy tym, że większym błędem była sprawa Milana Kundery. Jego zdaniem pracownik instytutu wyniki swej pracy powinien opublikować w postaci tekstu naukowego w  specjalistycznym czasopiśmie, a nie w popularnym tygodniku. Ponadto nie  wykorzystał wszystkich możliwości weryfikacji opisanych faktów. – Nie  chcę kwestionować wyników jego poszukiwań, on przecież niczego nie  wymyślił. W artykule podawał jednak w wątpliwość spójność moralną Milana Kundery, więc powinien z nim rozmawiać i skonfrontować go z tym, co  mówią źródła historyczne – dodaje Pernes.

Pernes zapewnia, że ÚSTR będzie kontynuował to, do czego został powołany, czyli udostępnianie archiwów StB opinii publicznej. Na informacje stawiające pod znakiem zapytania jego profil moralny odpowiada, że jest grupa osób, które nie  chcą, by w instytucie doszło do zmian. Podkreśla, że nigdy nie był członkiem ani kandydatem partii i nigdy nie współpracował z StB.

Okładka tygodnika WPROST: 11/2010
Więcej możesz przeczytać w 11/2010 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 2
  • thadee@o2active.cz IP
    Spędziłem 7 lat w Czechach, ale nie spotkałem się tam ze stosowaniem metod podobnych do tych, jakie stosuje polski IPN. Jaka \"bezkompromisowa polityka lustracyjna?\" U nas proporcje są wręcz odwrotne, to my -obywatele - jesteśmy oblężeni przez IPN, mający w swoim mniemaniu jedyną słuszność i rację w głoszeniu jedynie słusznych poglądów. Habilitacje i profesury - to tylko \"skromne\" zadośćuczynienie za trudy włożone w  odszukanie i właściwą interpretację zawartej w teczkach treści. Uczmy się od Czechów, żyjmy przyszłością a nie tylko historią /wg IPN-u/. Zostawmy historię historykom, a nie nawróconym SB-kom i prokuratorom z PRL-u.

    Spis treści tygodnika Wprost nr 11/2010 (1415)

    • Na stronie - Współcześni eklezjaści 7 mar 2010, 19:00 Prawdą jest, że pycha kroczy przed upadkiem. Dlatego z góry zastrzegam, że u podstaw tego, o czym chcę napisać, nie leży przesadna pewność siebie ani chełpliwość, lecz jedynie czysta dziecięca radość, że „Wprost”, choć czasem drażni, przede wszystkim jednak... 5
    • Z życia koalicji 7 mar 2010, 19:00 Jako rubryka koalicyjna z radością i wzruszeniem witamy na łamach „Wprost" Janusza Palikota. Cóż, może trochę głupio będzie się nabijać z kolegi z pracy, ale w sumie co ludzie robią w pracy? Najczęściej nabijają się z... 6
    • Z życia opozycji 7 mar 2010, 19:00 Poprzeć czy nie poprzeć Kaczyńskiego? – przed tym dylematem stanęło PiS, które oficjalnie nie podjęło jeszcze żadnej decyzji. Podobno tuż po rozstrzygnięciu tego zagadnienia mają zdecydować: oddychać czy nie? Dylematy... 7
    • Piesiewicz – sprawa umorzona 7 mar 2010, 19:00 Krzysztof Kieślowski twierdził, że nie wolno wchodzić z kamerą do psychiatryka czy izby wytrzeźwień, bo nie wszystko jest na sprzedaż. Krzysztof Piesiewicz często przywołuje dziś w pamięci tamte słowa. Na razie wyjechał z Polski. Odpoczywa w Alpach u przyjaciela, zamierza... 9
    • Skaner 7 mar 2010, 19:00 12
    • Paragraf dla o. Rydzyka 7 mar 2010, 19:00 Czy zarząd Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska za czasów PiS nagiął umowę w sprawie dotacji na toruńską geotermię na korzyść fundacji o. Tadeusza Rydzyka? Tak twierdzi wiceminister środowiska Stanisław Gawłowski. „Wprost” dotarł do dokumentów, które potwierdzają... 12
    • Upomniany za Leppera 7 mar 2010, 19:00 Poseł PiS Zbigniew Girzyński został ukarany upomnieniem za udział w programie telewizyjnym z Andrzejem Lepperem – ustalił „Wprost". Chodzi o program TVN 24 „Fakty po Faktach” z 27 stycznia 2010 r. – Poseł... 13
    • Puls gospodarki 7 mar 2010, 19:00 Polska a sprawa greckaJeden ze scenariuszy dotyczących pomocy zadłużonej Grecji zakłada, że zrzuciłyby się na nią także kraje nienależące do strefy euro. Dla Polski oznaczałoby to wydatek ponad 1,2 mld euro. Tak wynika z obliczeń... 18
    • Przegląd prasy zagranicznej 7 mar 2010, 19:00 Francuska wolta LiberationWizyta Miedwiediewa w Paryżu przypieczętowuje zwrot polityki francuskiej wobec Moskwy. Rosja, krytykowana niegdyś przez Francję za działania w Czeczenii i Gruzji, powraca do Pałacu Elizejskiego w blasku aureoli. Aby... 19
    • Wpływowe kobiety polityki 7 mar 2010, 19:00 Oto kolejny ranking najbardziej wpływowych kobiet polskiej polityki. Na świecie takie zestawienia prezentuje m.in. „Forbes”. W Polsce również „Home & Market” wybiera najbardziej wpływowe panie – wśród nich znalazła się Katarzyna Gintrowska z rady... 20
    • Seksmisja bez protezy 7 mar 2010, 19:00 „Nikt nie rodzi się kobietą, lecz się nią staje” – pisała Simone de Beauvoir. Polska też staje się kobietą. Jedną piątą Sejmu stanowi płeć piękna. Te z pań, które zdobyły polityczne szczyty, twierdzą, że parytetowa proteza nie jest ich płci potrzebna. 22
    • Rzeczpospolita Babska 7 mar 2010, 19:00 Nie lubią słów: władza, rządzenie, wojowanie. Wolą: praca, tworzenie, dyskusja. Wymyśliły Rzeczpospolitą Babską. Człopa, Tuczno, Mirosławiec, Wierzchowo, Czaplinek, Borne-Sulinowo, Połczyn-Zdrój i Tychowo – osiem gmin w Zachodniopomorskiem, w których burmistrzami i... 24
    • Nicotine gate 7 mar 2010, 19:00 Znikające artykuły i poprawki, do których nikt nie chce się przyznać – oto w jaki sposób powstawała ustawa antynikotynowa przyjęta w czwartek przez Sejm. Marek Wikiński z SLD mówi wprost: „To nicotine gate”. Czy powstanie kolejna komisja śledcza? –... 26
    • Tak SB niszczyło Religę. Kwestionariusz o słynnym kardiochirurgu nosił kryptonim „Unikat” 16 gru 2016, 8:36 16 grudnia 1938 roku urodził się Zbigniew Religa. W rocznicę urodzin wybitnego lekarza, przypominamy archiwalny tekst „Wprost”, który dotyczył inwigilacji profesora Religi przez Służbę Bezpieczeństwa. Donosiło na niego co najmniej dwóch agentów, a do samego końca PRL... 28
    • Zapytaj wprost - Niemców nie przegonimy 7 mar 2010, 19:00 Na pytania czytelników internetowego wydania „Wprost” odpowiada Adam Glapiński, doradca ekonomiczny prezydenta, powołany do Rady Polityki Pieniężnej. 30
    • Na moje kopyto - Problem generalny 7 mar 2010, 19:00 „To zbliża się na łapkach myszy” – pisał w jednym z wierszy Czesław Miłosz i chyba miał na myśli jeden z rodzajów apokalipsy. Ja o czymś zdecydowanie mniej dramatycznym i widowiskowym. 31
    • Zdarzają się inteligentne kobiety 7 mar 2010, 19:00 Rozmowa z Januszem Korwin-Mikkem, szefem partii Wolność i Praworządność ubiegającym się o urząd prezydenta RP 32
    • Plus ujemny - Showkracja 7 mar 2010, 19:00 Kto ma show, ten ma władzę. Polityka stała się show-biznesem i nic oraz nikt tego nie powstrzyma. Partia bez showmanów to jak seks bez partnerki lub partnera. Pokaż mi, ilu masz w partii showmanów, a powiem, jakie partia zyska poparcie,... 35
    • Ile kosztuje zdrowie 7 mar 2010, 19:00 Ile kosztuje zdrowie W Polsce skończyła się bezpłatna służba zdrowia. Już 1,5 mln osób, których los nie zmusił do korzystania z usług szpitali, zrezygnowało z publicznej opieki zdrowotnej – szacuje Adam Kruszewski, niezależny analityk branży medycznej. Coraz więcej... 37
    • Uzdrowiciel szpitala 7 mar 2010, 19:00 Nie było fanfar, oficjalnego powitania ani wywiadów w mediach. Marek Durlik niechętnie rozmawia o swym powrocie na stanowisko dyrektora Centralnego Szpitala Klinicznego MSWiA w Warszawie. Szpital, przez lata cieszący się wielką renomą, dopiero teraz wraz ze starym zespołem... 44
    • Inwestor nasz powszedni 7 mar 2010, 19:00 To, że w czasach kryzysu Polska była jedynym zielonym punktem na mapie Europy, docenili zagraniczni inwestorzy. Wartość nowych inwestycji spadła u nas zaledwie o 16 proc. Zła wiadomość jest taka, że najgorsze dopiero przed nami. 55
    • Fachowy odbiór pieniędzy 7 mar 2010, 19:00 Fachowy odbiór pieniędzy Deweloperzy i firmy specjalizujące się w technicznym odbiorze mieszkań powinny stać po dwóch stronach barykady. Teoretycznie. Niestety, odbierający mieszkanie fachowcy z reguły wyświadczają więcej przysług deweloperom niż własnym klientom. Niektórzy... 56
    • Tak zarządza Buffett 7 mar 2010, 19:00 Mądrzejszy niż Nouriel Roubini i Alan Greenspan, bardziej wiarygodny niż George Soros i Joseph Stiglitz oraz szanowany nie mniej niż Bill Gross. O kim mowa? O Warrenie Buffetcie – według finansistów z całego świata przepytanych przez Bloomberga najmądrzejszym znawcy... 60
    • Udawanie Greka 7 mar 2010, 19:00 Gdyby światową gospodarkę porównać do cyrku z kilkoma arenami,najważniejszym show byłby narastający powoli i w ciszy konflikt między Stanami Zjednoczonymi a Chinami w sprawie walut i zadłużenia. Ale od miesiąca uwagę świata przykuwa mniej istotne widowisko – kryzys Unii... 63
    • Życie zaczyna się po pięćdziesiątce 7 mar 2010, 19:00 „Ile wynosi 3 proc. z 1000 dolarów?” – zapytała matematyczka klasę trzynastolatków. W górę wystrzelił las rąk, a do odpowiedzi nie zgłosił się jedynie Richard Driehaus. „A ty nie wiesz?” – zapytała go nauczycielka. „Oczywiście, że... 64
    • Jak zdobyć więcej 7 mar 2010, 19:00 Jak osiągnąć sukces? Wystarczy się przyjrzeć, jak to robi Justyna Kowalczyk. Złota medalistka olimpiady w Vancouver przede wszystkim jest wyjątkowo ambitna. – Takie osoby są najbardziej cenione przez innych, bo nigdy nie dają za wygraną – mówi dr Joanna Heidtman,... 66
    • Płeć do wymiany 7 mar 2010, 19:00 Coraz więcej osób jest zainteresowanych operacją zmiany płci. W ciągu ostatnich 25 lat populacja osób z rozpoznaniem transseksualizmu zwiększyła się aż piętnastokrotnie. Zmienić płeć chcą jednak nie tylko osoby transseksualne, lecz także lesbijki z męską tożsamością, geje z... 69
    • Uśmiech losu 7 mar 2010, 19:00 Warto się uśmiechać, bo życie jest wtedy łatwiejsze. I są na to naukowe dowody! Co więcej, ze sposobu, w jaki się uśmiechamy, psycholodzy potrafią wywnioskować, jakie będzie nasze życie. 70
    • Cuda bez cudu 7 mar 2010, 19:00 Cuda bez cudu „Nigdy nie zapomnę dnia, gdy wreszcie odkryto, że nie jestem martwy. Chcę się cieszyć życiem, czytać i rozmawiać z przyjaciółmi za pomocą komputera”. Tak miał napisać 46-letni Belg Rom Houben, który przez 23 lat był pogrążony w śpiączce. Jego... 71
    • Tajemnica grobu Leonarda 7 mar 2010, 19:00 Tajemnica grobu Leonarda Leonardo da Vinci zmarł w Clos Lucé we Francji. Tu znajduje się grób opatrzony tabliczką „Leonardo da Vinci”, ale nie ma pewności, czy kryje szczątki mistrza. Włosi chcą to zbadać, ale Francuzi im nie pozwalają. 72
    • Snajper w bombie 7 mar 2010, 19:00 Pocisk z granatnika XM-25 może dosięgnąć wroga nawet wtedy, kiedy schowa się on za przeszkodą. Dane o celu zostają przekazane do granatu, który wybucha w wyznaczonym przez żołnierza miejscu, na przykład za rogiem budynku, za którym schronił się nieprzyjaciel. Na polach bitew... 75
    • NATO nie jest wrogiem Rosji 7 mar 2010, 19:00 Rozmowa z Andersem Foghem Rasmussenem, sekretarzem generalnym NATO 76
    • Czeski IPN „znormalizowany” 7 mar 2010, 19:00 – Chcę uwolnić tę placówkę od klimatu oblężonej twierdzy, do której wszyscy nastawieni są wrogo – mówi „Wprost” Jiří Pernes, który od 1 kwietnia będzie szefem czeskiego Instytutu Pamięci Narodowej. Jego nominacja to znak, że po latach bezkompromisowej... 78
    • Wybory z bombą 7 mar 2010, 19:00 Sahat al-Firdaus, czyli plac Rajski w centrum Bagdadu, oklejony setkami przedwyborczych plakatów. Kiedyś stał tu najsłynniejszy z tysięcy pomników Saddama Husajna. W dniu wyborów do parlamentu 7 marca to miejsce mogło się wydawać świątynią demokracji. Wystarczyło się jednak... 80
    • Co tam, panie, w Ameryce - Edukacja, głupcze! 7 mar 2010, 19:00 Jednym z nielicznych jasnych punktów administracji Baracka Obamy jest sekretarz edukacji Arne Duncan. Co ciekawe, szkolnictwo pozostawało tradycyjnie w gestii władz stanowych i lokalnych, zaś podstawowym zadaniem późno utworzonego Urzędu ds. Edukacji było jedynie zbieranie... 81
    • Na cztery fajerki 7 mar 2010, 19:00 Trudno wyobrazić sobie bardziej wyrafinowaną muzykę niż ta pisana na kwartet smyczkowy. W najlepszych kwartetach grają wybitni soliści, którzy nie mają gwiazdorskich zapędów i darzą się zaufaniem. Wpadka jednego niweczy pracę wszystkich. 82
    • Talent niedziedziczny 7 mar 2010, 19:00 Zdecydowanie lepiej być dzieckiem znanego aktora niż znanego malarza. Potomkom artystów pędzla i dłuta znane nazwisko nie pomaga nawet w połowie tak jak spadkobiercom sławy nazwisk filmu czy estrady. I na kolejne artystyczne rody jak Kossakowie przyjdzie jeszcze poczekać. 84
    • W pułapce Iraku 7 mar 2010, 19:00 Filmy o Iraku są wychwalane przez krytyków, ale ponoszą finansowe klapy. Ta wojna nie jest tak fotogeniczna jak poprzednie. 86
    • Drogie kino 7 mar 2010, 19:00 W 2009 roku Polacy poszli do kina 38 milionów razy. To nasz rekord, choć Europejczycy chodzą częściej. W Polsce jednak nadal brakuje kin, a ceny biletów są prawie tak wysokie jak na Zachodzie, choć zarabiamy wielokrotnie mniej. Dlaczego jest tak drogo? 88
    • Recenzje 7 mar 2010, 19:00 FilmSypiając z TW Kolejny dobry film o PRL i kolejny (m.in. po „Autorze widmie" Polańskiego) w zawoalowany sposób odnoszący się do niewygodnych faktów. „Różyczka" uchodzi za obraz o Pawle Jasienicy i jego żonie,... 90
    • Skibą w mur - Smarkacze w sądzie 7 mar 2010, 19:00 Ile smarkacz ma lat? Trudno określić, bo niestety nie zależy to od liczby używanych chusteczek do nosa. Można być w wieku, gdy dla jednej grupy jest się już dorosłym, a dla innej, starszej, ciągle jest się smarkaczem. Dla osoby w wieku profesora Bartoszewskiego osobnik... 93
    • Kiedy Sopot jest sobą 7 mar 2010, 19:00 Miłośnicy Sopotu lubią go właśnie teraz, gdy – jak twierdzą – jest sobą, a nie „sprzedajną dziewką”. To nie są wielbiciele deptakowych atrakcji. 94
    • Same super(b)latywy 7 mar 2010, 19:00 To miał być tekst o Skodzie. I nie mam pojęcia, jak to się stało, że więcej napisałem o Volkswagenie. 96

    ZKDP - Nakład kontrolowany