Homo bacterius

Homo bacterius

Dodano:   /  Zmieniono: 
Niedobór bakterii wywołuje alergię, astmę i otyłość! Bez bakterii zamieszkujących nasze jelita nie moglibyśmy trawić wielu pokarmów, zwłaszcza warzyw i owoców. Mikroby zamieszkujące organizm człowieka w niewielkim stopniu są przyczyną chorób. Większość z nich nie tylko dla nas pracuje, ale wręcz decyduje o tym, że żyjemy, i o tym, jacy jesteśmy.
 "To nasi naturalni sprzymierzeńcy, którzy ewoluowali wraz z Homo sapiens przez setki tysięcy lat. Można nawet powiedzieć, że w sensie genetycznym jesteśmy bardziej bakteriami niż ludźmi!" - uważa prof. Jeffrey Gordon z Washington University. To twierdzenie tylko pozornie jest niedorzeczne. Istnieje co najmniej tysiąc gatunków "ludzkich" bakterii, ale większość nie została jeszcze przebadana. Do tego dochodzą mikroskopijne grzyby oraz robaki. Tylko w jelicie grubym mamy 100 bilionów drobnoustrojów - to dziesięciokrotnie więcej, niż wynosi liczba komórek naszego ciała. Każdy z nas ma porównywany do odcisków palców unikatowy zestaw mikrobów, które reagują na zmiany w diecie i trybie życia oraz leki. Firmy farmaceutyczne już pracują nad dopasowywaniem terapii do indywidualnego profilu mikrobiologicznego pacjenta.
Bakterie potrafią manipulować naszymi genami. Sterują "uszczelnianiem" ścian jelit i tworzeniem w nich naczyń krwionośnych, a także mechanizmami magazynowania tłuszczu przez komórki. Prof. Jeremy Nicholson z Imperial College uważa nawet, że otyłość aż w 30 proc. wypadków ma podłoże mikrobiologiczne. Prawdopodobnie dzięki specyficznym bakteriom jelitowym niektórzy z nas mogą jeść do woli, nie tyjąc ani nie cierpiąc na miażdżycę. Lekarze coraz częściej przekonują się, że niekorzystne zmiany składu i liczby bakterii jelitowych mogą doprowadzić do rozwoju takich chorób jak alergie, astma czy otyłość.

Bakterie życia i śmierci
Na skórze człowieka żyje bilion bakterii, w jamie ustnej - miliard, w gardle i nosie - 100 milionów. Mikroby osiedlają się w przełyku i żołądku, wytrzymując działanie kwasu solnego i enzymów trawiennych. Pierwszy kontakt z nimi ma dziecko już w czasie porodu, a flora bakteryjna w jego jelitach zostaje w pełni uformowana po dwóch latach. Dopiero wtedy organizm opanowuje sztukę trawienia pokarmów. Ludzkie komórki potrafią wytwarzać niespełna 100 enzymów rozkładających węglowodany, podczas gdy pałeczki Bacteroides thetaiotaomicron - aż 240! Stanowią one 6 proc. bakterii jelitowych, a nasz układ pokarmowy nie może się bez nich prawidłowo rozwijać.
Uczeni często nie są pewni, które mikroby są dla nas korzystne, a które szkodliwe. Przykładem może być pałeczka ropy błękitnej (Pseudomonas aeruginosa), która znajduje się w jelitach 3 proc. zdrowych osób. Przy nagłym spadku odporności organizmu bakteria przestaje być naszym sprzymierzeńcem i może doprowadzić do obejmującego cały organizm zakażenia, prowadzącego do śmierci w ciągu kilku dni. Dlatego opracowano przeciw niej szczepionkę Pseudovac, która może uratować życie nawet osobie z rozwijającą się infekcją.
Naukowcy pracują nad szczepionką mającą ujarzmić bakterię Helicobacter pylori. Odpowiada ona za chorobę wrzodową żołądka i dwunastnicy, a być może także za raka żołądka (jej odkrycie uhonorowano w tym roku Nagrodą Nobla). Choruje jednak niewielki odsetek zainfekowanych osób - pozostałym mikroby nie szkodzą, a być może nawet pomagają. Badania dowodzą, że Helicobacter może chronić przed chorobami biegunkowymi oraz jedną z odmian raka przełyku (gruczolakorak). Tymczasem genetycy odkryli, że ta bakteria zagnieździła się w żołądkach ludzi ponad 11 tys. lat temu. "Gdyby była dla nas niekorzystna, organizm próbowałby się jej pozbyć" - uważa prof. Martin Blaser z New York University. Prof. Barry Marshall z University of Western Australia, tegoroczny noblista, przyznał w rozmowie z "Wprost", że ta bakteria faktycznie przetrwała w przewodzie pokarmowym cały proces ewolucji i być może była korzystna dla naszych przodków, którzy odżywiali się inaczej niż my. Dla współczesnych ludzi jest jednak szkodliwa. Kierowane przez Marshalla laboratorium prowadzi już zaawansowane prace nad szczepionką, która pozwoli na wytępienie Helicobacter pylori.

Bakterie, które leczą
O tym, że mikroby są dla nas korzystne, przekonujemy się najczęściej wtedy, gdy nam ich zabraknie. Wiele osiągnięć cywilizacji jest nastawionych na niszczenie bakterii - od mydeł i środków odkażających, po konserwanty i antybiotyki stosowane także przy hodowli bydła czy drobiu. Według najnowszych teorii, przesadna higiena jest odpowiedzialna za epidemię alergii i astmy w krajach rozwiniętych. Od dzieciństwa mamy za mało korzystnych dla zdrowia bakterii w jelitach, co sprawia, że ich miejsce zajmują chorobotwórcze grzyby, które prowokują organizm do reakcji alergicznych. Z kolei zbyt mała liczba pasożytów sprawia, że coraz częściej cierpimy na stany zapalne jelit. Amerykańskie Kolegium Gastroenterologii szacuje, że na utrudniające życie zaburzenia pracy przewodu pokarmowego cierpi co piąty mieszkaniec krajów rozwiniętych.
Lekarstwem na różne dolegliwości mogłyby być dawki korzystnych dla zdrowia bakterii, czyli probiotyki. Dziś można je kupić w sklepach spożywczych (najczęściej w postaci jogurtów i napojów mlecznych) i aptekach. - Mechanizm ich działania jest po części znany, ale nie przeprowadzono obiektywnie kontrolowanych badań klinicznych dowodzących ich skuteczności - wyjaśnia prof. Piotr Heczko, kierownik Katedry Mikrobiologii Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego. Przykładem może być niedawne odkrycie szwedzkich uczonych, testujących działanie pałeczek kwasu mlekowego z gatunku Lactobacillus reuteri. Okazało się, że regularne spożywanie tych mikrobów aż 2,5 razy zmniejszyło ryzyko zachorowania na przeziębienie. Badania obejmowały jednak stosunkowo niewielką grupę osób, a na dodatek były sponsorowane przez producenta probiotyków. Dlatego naukowcy zalecają przede wszystkim stosowanie tzw. prebiotyków, które sprzyjają rozwojowi mikrobów jelitowych. Substancje te są obecne m.in. w świeżych warzywach i owocach będących podstawą diety śródziemnomorskiej. Na dodatek produkty roślinne zawierają dużo naturalnych przeciwutleniaczy z grupy polifenoli, które hamują rozwój chorobotwórczych grzybów w układzie pokarmowym. Skoro bakterie są częścią naszego organizmu, powinniśmy raczej o nie dbać, niż je niszczyć.

Więcej możesz przeczytać w 49/2005 wydaniu tygodnika Wprost.

Archiwalne wydania Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

-
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 49/2005 (1201)

  • Trójkąt Marcinkiewiczowski 11 gru 2005 Trójkąt Marcinkiewiczowski jest w teorii i praktyce ekonomii odpowiednikiem trójkąta bermudzkiego 3
  • Skaner 11 gru 2005 SKANER - POLSKA KWAŚNIEWSCY U Krauzego czy u Sołowowa? W podwarszawskim Konstancinie zamieszkają prawdopodobnie Jolanta i Aleksander Kwaśniewscy po wyprowadzce z prezydenckiego pałacu. Jak ustaliliśmy, w grę wchodzą dwie lokalizacje: dom... 8
  • Dossier 11 gru 2005 KAZIMIERZ MARCINKIEWICZ premier "Najpierw musi być węgiel, żeby potem było światło" na spotkaniu z górnikami DONALD TUSK Lider Platformy Obywatelskiej "Kiedy patrzę na aktywność Lecha czy Jarosława Kaczyńskiego, to... 9
  • Sawka czatuje 11 gru 2005 10
  • Playback 11 gru 2005 14
  • Poczta 11 gru 2005 BEZKOMPROMISOWY JAK WILDSTEIN W związku z przyznaniem Bronisławowi Wildsteinowi nagrody dziennikarskiej im. Mieczysława i Ksawerego Pruszyńskich - o czym napisał "Wprost" w notce "Bezkompromisowy jak Wildstein" (nr 48) -... 14
  • Łaska pańska zaprzęg tuczy 11 gru 2005 Proces Sobotki i kolegów nie był polityczny. Polityczna jest wyłącznie procedura ułaskawienia 15
  • Z życia koalicji 11 gru 2005 Mazurek & Zalewski 16
  • Z życia opozycji 11 gru 2005 Zalewski & Mazurek 17
  • Zorza 11 gru 2005 Zamiast głośno zapowiadanej rewolucji moralnej mamy cichy sojusz z watażkami 18
  • Fotoplastykon 11 gru 2005 © H. Sawka (www.przyssawka.pl) 19
  • Prymas Rydzyk 11 gru 2005 Kamerdynerem nazywał kiedyś ojciec Tadeusz Rydzyk arcybiskupa Stanisława Dziwisza W Kościele rangę duchownych rozpoznaje się przede wszystkim po nakryciu głowy i jego kolorze. W polskim Kościele jednak symbolem władzy nie jest ani piuska, ani infuła, ani biret. Jest nim... 20
  • Toruńskie okopy św. Trójcy 11 gru 2005 To Tadeusz Rydzyk był ojcem chrzestnym "moherowej koalicji" PiS, Samoobrony i LPR 24
  • Watykańska ofensywa 11 gru 2005 Benedykt XVI przekazał biskupom wyraźny postulat "katolicyzacji" mediów 28
  • Łaska haków 11 gru 2005 Aleksander Kwaśniewski ułaskawił Petera Vogla - bandytę podejrzewanego o pranie pieniędzy Marka Dochnala 32
  • Nie rozumiem Kwaśniewskiego 11 gru 2005 Rozmowa ze Zbigniewem Ziobrą, ministrem sprawiedliwości 36
  • Zabawy z historią 11 gru 2005 W polsko-żydowsko-niemieckim splocie konfliktów Niemcy ustawiły się w roli Piłata 38
  • Giełda 11 gru 2005 HossaŚwiat Gurria przeskoczył BelkęMeksykanin Jose Angel Gurria (55 lat) zostanie nowym szefem Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju. 1 czerwca 2006 r. zastąpi na tym stanowisku Donalda Johnstona z Kanady, którego... 42
  • Korupcyjna antykorupcja 11 gru 2005 W czasach komunizmu, który w IV RP ma ostatecznie odejść do lamusa, powtarzaliśmy sobie dowcip: "Co się zbiera w Ameryce, jeśli jest problem? Komitet obywatelski. A w Polsce? Komitet Centralny". Dziś, w czasach demokracji, można dowcip zmodyfikować: tworzy się ustawę i... 44
  • Gra o porażkę 11 gru 2005 Świat wybiera protekcjonizm, czyli biedę 48
  • Budżet Muenchhausena 11 gru 2005 Rząd Marcinkiewicza, tak jak poprzednicy, manipuluje budżetem 50
  • Italianizacja Polski 11 gru 2005 W co zainwestować w roku 2006? 52
  • Mieszkanie na drożdżach 11 gru 2005 Największy zysk przy najmniejszym ryzyku zapewniają dziś inwestycje w nieruchomości 56
  • Przeskoczyć ekonomię 11 gru 2005 Ekonomia nie daje się nabrać na szarlatanerię rozmaitych besserwisserów. To nauka niewygodna. Najlepiej uznać, że to w ogóle nie jest nauka, jak to niedawno oświadczył Jacek Żakowski. Popularne jest też usiłowanie omijania ekonomii za pomocą lektury głośnych książek autorów... 58
  • Supersam 11 gru 2005 62
  • Trochę luzu zimą 11 gru 2005 Pochodząca z Amsterdamu firma odzieżowa Doramafi to kolejny - po Ana Alcazar, Aldo czy Burberry - tegoroczny debiutant na polskim rynku. W jej jesienno-zimowej kolekcji dominuje celowo niedbały styl - liczne nawiązania do mody z lat 90.,... 62
  • Czas na piłkarzy 11 gru 2005 Podczas gdy piłkarz David Beckham sygnuje własnym nazwiskiem wodę kolońską, firma Tissot na cześć jego rywala o miano angielskiego króla futbolu, Michaela Owena, wypuściła limitowaną serię zegarków. Na biało-srebrnej tarczy,... 62
  • Woda z Mont Blanc 11 gru 2005 W ciągu ostatnich ośmiu lat sprzedaż wody mineralnej w Polsce zwiększyła się o 83 proc. - do 1,8 mld l. Wraz ze wzrostem popularności wody stajemy się coraz bardziej wybredni, co sprawia, że na polskim rynku obecni są już producenci... 62
  • Muzyczna prostota 11 gru 2005 Duża konkurencja na rynku iPodów i odtwarzaczy MP3 sprawia, że producenci tego sprzętu stawiają ostatnio na jak najprostsze rozwiązania. Menu nowych walkmanów firmy Sony przypomina układ z telefonu komórkowego; zamiast przewijać listę... 62
  • Civic w kimonie 11 gru 2005 34 lata to już taki wiek, w którym trzeba podejmować ważne decyzje życiowe. Nowa honda civic postanowiła przede wszystkim popracować nad atrakcyjnym wyglądem. No i dodać sobie solidną porcję energii. Siódmy lifting (pierwsza honda... 62
  • Drodzy rozwodnicy 11 gru 2005 W USA rozwodowy biznes jest wart prawie 400 mld dolarów, czyli niemal tyle, ile wynosi budżet Pentagonu 64
  • Deptaki życia 11 gru 2005 Dom nie może być maszyną do mieszkania, a miasto nie może być maszyną dla maszyn. Czy turystów może przyciągać coś, co służy wyłącznie do włóczenia się? Może, bo kolorowe deptaki są dziś w mieście równie ważne jak zabytki architektury. 68
  • Słonioland 11 gru 2005 Na dziesięciu mieszkańców Botswany przypada jeden słoń. Kiedy przed 20 laty po raz pierwszy planowałem odwiedziny Botswany, doradzano mi: "Najlepiej ląduj w Francistown, a stamtąd jedź na południe do Gabarone. A reszta tego kraju? Reszta to wielka pustka". Zacząłem... 72
  • Know-how 11 gru 2005 Ogniska ptasiej grypy Ptasia grypa powoduje podobne zmiany w płucach jak SARS - stwierdzili lekarze pracujący w Wietnamie. Na zdjęciach rentgenowskich chorych widoczne są rozsiane ogniska zapalne, których pojawienie się zwiastuje... 76
  • Przeszczep tożsamości 11 gru 2005 Najpierw nowa twarz, wkrótce nowy mózg? 78
  • Homo bacterius 11 gru 2005 Niedobór bakterii wywołuje alergię, astmę i otyłość! Bez bakterii zamieszkujących nasze jelita nie moglibyśmy trawić wielu pokarmów, zwłaszcza warzyw i owoców. Mikroby zamieszkujące organizm człowieka w niewielkim stopniu są przyczyną chorób. Większość z nich nie tylko dla nas... 82
  • Najlepsze szpitale 11 gru 2005 Gdzie się leczyć (część II): okulistyka, otolaryngologia, ginekologia 84
  • Bez granic 11 gru 2005 Pan Niebezpieczny Prezydent Wenezueli Hugo Chavez zorganizował wybory do parlamentu. Tyle że, według sondaży, większość Wenezuelczyków nie chciała głosować. Do bojkotu nawoływała opozycja, która wycofała swoich... 96
  • Trzeci sąsiad 11 gru 2005 Skoro nie da się zahamować wzrostu potęgi Chin, starajmy się go kontrolować - mówią Amerykanie 98
  • Wybory wojny domowej 11 gru 2005 To, co się dzieje w Iraku, można porównać jedynie do zbrodni Saddama. Ci, którzy teraz mordują, nie ustępują mu ani na jotę - mówi "Wprost" były premier Ijad Allawi 102
  • Tygrys w rurze 11 gru 2005 Sprawa gazociągu pod Bałtykiem detonatorem buntu przeciw dyktatowi mocarstw "starej Europy"? 106
  • Rosja w genach 11 gru 2005 Za Władimira Putina skończył się państwowy antysemityzm - twierdzą rosyjscy Żydzi i wracają 108
  • Menu 11 gru 2005 KRÓTKO PO WOLSKU Polska literatura teczkowa Szeroki dostęp społeczeństwa do archiwów IPN obok innych zjawisk społecznych (np. już dziś są sugestie, aby po ujawnieniu 21 agentów w swych murach szacowna krakowska Alma... 110
  • Recenzje 11 gru 2005 112
  • Naszyjnik z perłami 11 gru 2005 ***** Piękne wydawnictwo, przywołujące pamięć jednego z najbardziej porywających epizodów w brytyjskim postpunkowym rocku. Oto zupełnie nieistotny, by nie powiedzieć, że bez przyszłości szkocki zespolik Cocteau Twins nagle znalazł... 112
  • Według Judasza 11 gru 2005 ***** Jeśli jedna wielka amerykańska instytucja kulturalna, a jest nią z pewnością Martin Scorsese, realizuje film o innej wielkiej amerykańskiej instytucji kulturalnej, jaką jest Bob Dylan, rezultat musi być fascynujący. I tak jest w... 112
  • Antologia z wirusem 11 gru 2005 **Księgarnie zalała fala polskich antologii literackich. Rodzimi pisarze z różnym efektem tworzą opowieści kryminalne (nierówny zbiór "Trupy polskie" wydawnictwa EMG) albo biorą się do historii świątecznych (tom... 112
  • Letargi i przebudzenia 11 gru 2005 ***Daniel (Jakob Cedergren) zarabia malowaniem graffiti na zamówienie, jego kumpel "Dziadek" (Nicolas Bro) chce zostać sędzią piłkarskim. Wiele zmienia się, gdy poznają Franc (Tilly Scott Pedersen). Oto jeszcze jedno studium... 112
  • Władca Narnii 11 gru 2005 Nawet Disney chce teraz robić chrześcijańskie kino 114
  • Geniusz bez geniuszu 11 gru 2005 Zabójstwo Lennona wstrząsnęło światem równie mocno jak mord na prezydencie Kennedym czy wypadek księżnej Diany 118
  • Ueorgan Ludu 11 gru 2005 Jesteśmy niezawodnym ogniwem UE, ale bigosu nie oddamy TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 49 (164) Rok wyd. 4 WARSZAWA, poniedziałek 5 grudnia 2005 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza Wobec fali wniosków o ułaskawienie Usprawnić... 120
  • Ustawka 11 gru 2005 Byle modelka wie, że tylko odpowiednie ustawienie kończyn dolnych gwarantuje sukces kończyn górnych 122