Rosja w genach

Rosja w genach

Dodano:   /  Zmieniono: 
Za Władimira Putina skończył się państwowy antysemityzm - twierdzą rosyjscy Żydzi i wracają

Izrael jest za mały. Człowiek się tam dusi. A tu cała Rosja stoi otworem - opinia Antona Borysowicza Nosika jest typowa dla rosyjskich Żydów, którzy wyjechali z Rosji do Izraela, a teraz chcą wracać. Związek Sowiecki ich poniewierał, Rosja Putina kusi - jako nowa ziemia obiecana. Z Izraela wygania ich nie kończąca się intifada i rosnące bezrobocie. Byli tam tylko "rosyjskimi Żydami", a w Rosji mogą być dobrze opłacanymi specjalistami. Co roku 20 tys. Żydów wraca do Rosji. I to nie tylko z Izraela, lecz także z Niemiec, Francji i USA. Dziś w Moskwie mieszka już pół miliona Żydów, a w całej Rosji - 2 miliony. To 15 proc. wszystkich Żydów na świecie.
W ostatnich 10 latach w Rosji powstało 480 gmin żydowskich, wybudowano 30 nowych synagog, a 80 odrestaurowano. W Moskwie, niedaleko Synagogi Koralowej, stanęła replika Ściany Płaczu. Powstają kolejne koszerne restauracje. Berł Łazar, naczelny rabin Rosji, nie kryje zadowolenia: - Dla Żydów w Rosji rozpoczęła się nowa era.

Przymusowy raj
W 1990 r. Anton Borysowicz Nosik, świeżo upieczony absolwent Moskiewskiego Państwowego Uniwersytetu Medyczno-Stomatologicznego, wyjechał do Izraela. Wytrzymał tam siedem lat. Wrócił jako ceniony autor stron internetowych. To on zaprojektował strony Lenta.ru, MosNews czy Gazeta.ru, czyli największe strony newsowe rosyjskiego Internetu. Tygodnik "Time" uznał go za przedstawiciela "nowej fali" rosyjskiej cyberprzestrzeni. Sam Nosik mówi, że w porę wrócił do Rosji. - W Izraelu miałem 2 miliony internautów, w Rosji mam ich 15 milionów - opowiada.
Oleg Uljański także wrócił do Rosji, choć wyjechał do Izraela z sowieckiej Ukrainy. Dwa lata temu zamieszkał w Moskwie, gdzie jest wiceprezesem kompanii ubezpieczeniowej Nasta.
Niektórzy z powracających pamiętają, że Rosja już raz była ziemią obiecaną dla Żydów. 7 maja 1934 r. prezydium Centralnego Komitetu Wykonawczego ZSRR powołało Żydowski Obwód Autonomiczny - pierwszą ojczyznę "żydowskiego proletariatu". Do Birobidżanu na Dalekim Wschodzie ruszyli Żydzi z Ukrainy, Białorusi, Kazachstanu. Było ich jednak tak niewielu, że "komunistyczna odpowiedź na burżuazyjny projekt utworzenia w Palestynie państwa żydowskiego" upadła. Szybko Żydzi znów stali się elementem niepewnym. W latach 40. XX wieku ci, którzy przeżyli wojnę, i ci, którym cokolwiek się udało w ZSRR osiągnąć, zostali posądzeni o spisek i masowo trafiali do Gułagu.

Przyjaciel Putin
Dopiero w czasach pierestrojki Żydzi mogli się z Rosji wyrwać. Pod koniec lat 90. spośród pół miliona Żydów mieszkających w Rosji pod koniec komunizmu zostało ledwie 200 tys. W żydowskim obwodzie mieszka ich już tylko 8 tys. - Sto lat wcześniej w Rosji było nas 10 mln. Żydzi wyjechali, bo za Jelcyna był chaos. Teraz wracają, bo się tu uporządkowało - mówi Zinowij Kogan, przewodniczący Kongresu Żydowskich Organizacji Religijnych i rabin synagogi na Pokłonnej Górze w Moskwie.
Żydzi wracają nawet do swego obwodu na Dalekim Wschodzie. Na centralnej ulicy Birobidżanu - alei Szalom Alejchema - stoi już nowa synagoga. Wybudowano ją za pieniądze rosyjskiego Ministerstwa Kultury. To zasługa rabina Berła Łazara, który ma dobre kontakty z prezydentem Putinem. Bo właśnie od czasów Putina - jak twierdzą rosyjscy Żydzi - skończył się państwowy antysemityzm. Niektórzy określają Putina drugim carem Aleksandrem II, za którego czasów Żydzi uzyskali dostęp do wykształcenia, swobodę działania w gospodarce.
Może Putin rzeczywiście ma sentyment do Żydów, a może są oni tylko elementem w jego grze z Zachodem. Ponoć w leningradzkiej komunałce, gdzie wychowywał się młody Wowka, mieszkała też żydowska rodzina. Putin ich polubił, co miało wpłynąć na jego stosunek do Żydów w ogóle. W 2002 r. prezydent pierwszy raz spotkał się z rabinem Łazarem. Trzy lata później pierwszy raz udał się do Izraela. Wcześniej, przy okazji rocznicy wyzwolenia Auschwitz, potępił Holocaust i antysemickie ekscesy w Rosji. - Putin mówił nam, że antysemityzm się skończył - mówi rabin Kogan.

Antysemityzm uliczny
O stosunku Rosjan do Żydów, także obecnie, trafnie mówi stary sowiecki kawał. Spotyka Norweg Rosjanina i obaj narzekają na mrozy. - Strasznie zimno w tym roku, aż Golfsztrom zamarzł - mówił Norweg. - A dobrze mu tak, tej żydowskiej mordzie - odpowiada Rosjanin. Według ośrodka badania opinii publicznej WCIOM, tylko 2 proc. Rosjan deklaruje niechęć do Żydów. W rzeczywistości jest znacznie gorzej, bo w ostatnim roku tylko w Moskwie doszło do kilkudziesięciu napaści na Żydów.
Na prowincji regularnie bezczeszczone są żydowskie cmentarze. To dlatego większość reemigrantów osiedla się w Moskwie.
Jednak antysemityzm wkracza czasem na wielkomiejskie salony. W lutym kilkudziesięciu rosyjskich deputowanych i intelektualistów rozpowszechniło list, w którym żądano zakazania działalności żydowskich organizacji. Kilka tygodni później w talk show telewizji NTW deputowany Albert Makaszow domagał się odpowiedzi na pytanie, dlaczego "wszystkie nasze bogactwa znajdują się w rękach jednej diaspory. Ukradli wszystko, co nam dał Bóg!".
Wśród rosyjskich milionerów wielu to osoby żydowskiego pochodzenia. Roman Abramowicz, Borys Bierezowski, Władimir Gusinski, Władimir Potanin czy obecnie więziony, a do niedawna najbogatszy wśród nich - Michaił Chodorkowski mają żydowskich przodków. Przyznaje się jednak do nich tylko Fridman, szef Alfa Banku.
Kiedy w czasach pierestrojki Michaił Gorbaczow otworzył granicę i zezwolił Żydom na wyjazd do Izraela, sowiecka propaganda pokazywała, jak trudny los czeka ich na Bliskim Wschodzie. Pokazano nawet samolot z Żydami wracającymi do Rosji, choć wówczas była takich tylko garstka. Rosjanie nazywali ich później "podwójnymi Żydami Związku Sowieckiego".
Podwójni Żydzi chodzą z podniesionymi głowami. Rabin Łazar mówi wręcz, że w Rosji nastała moda na bycie Żydem. - Rodzice wysyłają dzieci do szkół żydowskich, co roku posyłają je na organizowane przez nas obozy - mówi rabin Łazar.
Dlaczego Żydzi ciągną do Rosji mimo złych doświadczeń przeszłości? Irina Azanyan, która wyjechała, mając cztery lata, a piętnaście lat później wróciła, mówi, że "Rosję ma się po prostu w genach".
Więcej możesz przeczytać w 49/2005 wydaniu tygodnika e-Wprost.

Archiwalne wydania Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 49/2005 (1201)

  • Trójkąt Marcinkiewiczowski 11 gru 2005 Trójkąt Marcinkiewiczowski jest w teorii i praktyce ekonomii odpowiednikiem trójkąta bermudzkiego 3
  • Skaner 11 gru 2005 SKANER - POLSKA KWAŚNIEWSCY U Krauzego czy u Sołowowa? W podwarszawskim Konstancinie zamieszkają prawdopodobnie Jolanta i Aleksander Kwaśniewscy po wyprowadzce z prezydenckiego pałacu. Jak ustaliliśmy, w grę wchodzą dwie lokalizacje: dom... 8
  • Dossier 11 gru 2005 KAZIMIERZ MARCINKIEWICZ premier "Najpierw musi być węgiel, żeby potem było światło" na spotkaniu z górnikami DONALD TUSK Lider Platformy Obywatelskiej "Kiedy patrzę na aktywność Lecha czy Jarosława Kaczyńskiego, to... 9
  • Sawka czatuje 11 gru 2005 10
  • Playback 11 gru 2005 14
  • Poczta 11 gru 2005 BEZKOMPROMISOWY JAK WILDSTEIN W związku z przyznaniem Bronisławowi Wildsteinowi nagrody dziennikarskiej im. Mieczysława i Ksawerego Pruszyńskich - o czym napisał "Wprost" w notce "Bezkompromisowy jak Wildstein" (nr 48) -... 14
  • Łaska pańska zaprzęg tuczy 11 gru 2005 Proces Sobotki i kolegów nie był polityczny. Polityczna jest wyłącznie procedura ułaskawienia 15
  • Z życia koalicji 11 gru 2005 Mazurek & Zalewski 16
  • Z życia opozycji 11 gru 2005 Zalewski & Mazurek 17
  • Zorza 11 gru 2005 Zamiast głośno zapowiadanej rewolucji moralnej mamy cichy sojusz z watażkami 18
  • Fotoplastykon 11 gru 2005 © H. Sawka (www.przyssawka.pl) 19
  • Prymas Rydzyk 11 gru 2005 Kamerdynerem nazywał kiedyś ojciec Tadeusz Rydzyk arcybiskupa Stanisława Dziwisza W Kościele rangę duchownych rozpoznaje się przede wszystkim po nakryciu głowy i jego kolorze. W polskim Kościele jednak symbolem władzy nie jest ani piuska, ani infuła, ani biret. Jest nim... 20
  • Toruńskie okopy św. Trójcy 11 gru 2005 To Tadeusz Rydzyk był ojcem chrzestnym "moherowej koalicji" PiS, Samoobrony i LPR 24
  • Watykańska ofensywa 11 gru 2005 Benedykt XVI przekazał biskupom wyraźny postulat "katolicyzacji" mediów 28
  • Łaska haków 11 gru 2005 Aleksander Kwaśniewski ułaskawił Petera Vogla - bandytę podejrzewanego o pranie pieniędzy Marka Dochnala 32
  • Nie rozumiem Kwaśniewskiego 11 gru 2005 Rozmowa ze Zbigniewem Ziobrą, ministrem sprawiedliwości 36
  • Zabawy z historią 11 gru 2005 W polsko-żydowsko-niemieckim splocie konfliktów Niemcy ustawiły się w roli Piłata 38
  • Giełda 11 gru 2005 HossaŚwiat Gurria przeskoczył BelkęMeksykanin Jose Angel Gurria (55 lat) zostanie nowym szefem Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju. 1 czerwca 2006 r. zastąpi na tym stanowisku Donalda Johnstona z Kanady, którego... 42
  • Korupcyjna antykorupcja 11 gru 2005 W czasach komunizmu, który w IV RP ma ostatecznie odejść do lamusa, powtarzaliśmy sobie dowcip: "Co się zbiera w Ameryce, jeśli jest problem? Komitet obywatelski. A w Polsce? Komitet Centralny". Dziś, w czasach demokracji, można dowcip zmodyfikować: tworzy się ustawę i... 44
  • Gra o porażkę 11 gru 2005 Świat wybiera protekcjonizm, czyli biedę 48
  • Budżet Muenchhausena 11 gru 2005 Rząd Marcinkiewicza, tak jak poprzednicy, manipuluje budżetem 50
  • Italianizacja Polski 11 gru 2005 W co zainwestować w roku 2006? 52
  • Mieszkanie na drożdżach 11 gru 2005 Największy zysk przy najmniejszym ryzyku zapewniają dziś inwestycje w nieruchomości 56
  • Przeskoczyć ekonomię 11 gru 2005 Ekonomia nie daje się nabrać na szarlatanerię rozmaitych besserwisserów. To nauka niewygodna. Najlepiej uznać, że to w ogóle nie jest nauka, jak to niedawno oświadczył Jacek Żakowski. Popularne jest też usiłowanie omijania ekonomii za pomocą lektury głośnych książek autorów... 58
  • Supersam 11 gru 2005 62
  • Trochę luzu zimą 11 gru 2005 Pochodząca z Amsterdamu firma odzieżowa Doramafi to kolejny - po Ana Alcazar, Aldo czy Burberry - tegoroczny debiutant na polskim rynku. W jej jesienno-zimowej kolekcji dominuje celowo niedbały styl - liczne nawiązania do mody z lat 90.,... 62
  • Czas na piłkarzy 11 gru 2005 Podczas gdy piłkarz David Beckham sygnuje własnym nazwiskiem wodę kolońską, firma Tissot na cześć jego rywala o miano angielskiego króla futbolu, Michaela Owena, wypuściła limitowaną serię zegarków. Na biało-srebrnej tarczy,... 62
  • Woda z Mont Blanc 11 gru 2005 W ciągu ostatnich ośmiu lat sprzedaż wody mineralnej w Polsce zwiększyła się o 83 proc. - do 1,8 mld l. Wraz ze wzrostem popularności wody stajemy się coraz bardziej wybredni, co sprawia, że na polskim rynku obecni są już producenci... 62
  • Muzyczna prostota 11 gru 2005 Duża konkurencja na rynku iPodów i odtwarzaczy MP3 sprawia, że producenci tego sprzętu stawiają ostatnio na jak najprostsze rozwiązania. Menu nowych walkmanów firmy Sony przypomina układ z telefonu komórkowego; zamiast przewijać listę... 62
  • Civic w kimonie 11 gru 2005 34 lata to już taki wiek, w którym trzeba podejmować ważne decyzje życiowe. Nowa honda civic postanowiła przede wszystkim popracować nad atrakcyjnym wyglądem. No i dodać sobie solidną porcję energii. Siódmy lifting (pierwsza honda... 62
  • Drodzy rozwodnicy 11 gru 2005 W USA rozwodowy biznes jest wart prawie 400 mld dolarów, czyli niemal tyle, ile wynosi budżet Pentagonu 64
  • Deptaki życia 11 gru 2005 Dom nie może być maszyną do mieszkania, a miasto nie może być maszyną dla maszyn. Czy turystów może przyciągać coś, co służy wyłącznie do włóczenia się? Może, bo kolorowe deptaki są dziś w mieście równie ważne jak zabytki architektury. 68
  • Słonioland 11 gru 2005 Na dziesięciu mieszkańców Botswany przypada jeden słoń. Kiedy przed 20 laty po raz pierwszy planowałem odwiedziny Botswany, doradzano mi: "Najlepiej ląduj w Francistown, a stamtąd jedź na południe do Gabarone. A reszta tego kraju? Reszta to wielka pustka". Zacząłem... 72
  • Know-how 11 gru 2005 Ogniska ptasiej grypy Ptasia grypa powoduje podobne zmiany w płucach jak SARS - stwierdzili lekarze pracujący w Wietnamie. Na zdjęciach rentgenowskich chorych widoczne są rozsiane ogniska zapalne, których pojawienie się zwiastuje... 76
  • Przeszczep tożsamości 11 gru 2005 Najpierw nowa twarz, wkrótce nowy mózg? 78
  • Homo bacterius 11 gru 2005 Niedobór bakterii wywołuje alergię, astmę i otyłość! Bez bakterii zamieszkujących nasze jelita nie moglibyśmy trawić wielu pokarmów, zwłaszcza warzyw i owoców. Mikroby zamieszkujące organizm człowieka w niewielkim stopniu są przyczyną chorób. Większość z nich nie tylko dla nas... 82
  • Najlepsze szpitale 11 gru 2005 Gdzie się leczyć (część II): okulistyka, otolaryngologia, ginekologia 84
  • Bez granic 11 gru 2005 Pan Niebezpieczny Prezydent Wenezueli Hugo Chavez zorganizował wybory do parlamentu. Tyle że, według sondaży, większość Wenezuelczyków nie chciała głosować. Do bojkotu nawoływała opozycja, która wycofała swoich... 96
  • Trzeci sąsiad 11 gru 2005 Skoro nie da się zahamować wzrostu potęgi Chin, starajmy się go kontrolować - mówią Amerykanie 98
  • Wybory wojny domowej 11 gru 2005 To, co się dzieje w Iraku, można porównać jedynie do zbrodni Saddama. Ci, którzy teraz mordują, nie ustępują mu ani na jotę - mówi "Wprost" były premier Ijad Allawi 102
  • Tygrys w rurze 11 gru 2005 Sprawa gazociągu pod Bałtykiem detonatorem buntu przeciw dyktatowi mocarstw "starej Europy"? 106
  • Rosja w genach 11 gru 2005 Za Władimira Putina skończył się państwowy antysemityzm - twierdzą rosyjscy Żydzi i wracają 108
  • Menu 11 gru 2005 KRÓTKO PO WOLSKU Polska literatura teczkowa Szeroki dostęp społeczeństwa do archiwów IPN obok innych zjawisk społecznych (np. już dziś są sugestie, aby po ujawnieniu 21 agentów w swych murach szacowna krakowska Alma... 110
  • Recenzje 11 gru 2005 112
  • Naszyjnik z perłami 11 gru 2005 ***** Piękne wydawnictwo, przywołujące pamięć jednego z najbardziej porywających epizodów w brytyjskim postpunkowym rocku. Oto zupełnie nieistotny, by nie powiedzieć, że bez przyszłości szkocki zespolik Cocteau Twins nagle znalazł... 112
  • Według Judasza 11 gru 2005 ***** Jeśli jedna wielka amerykańska instytucja kulturalna, a jest nią z pewnością Martin Scorsese, realizuje film o innej wielkiej amerykańskiej instytucji kulturalnej, jaką jest Bob Dylan, rezultat musi być fascynujący. I tak jest w... 112
  • Antologia z wirusem 11 gru 2005 **Księgarnie zalała fala polskich antologii literackich. Rodzimi pisarze z różnym efektem tworzą opowieści kryminalne (nierówny zbiór "Trupy polskie" wydawnictwa EMG) albo biorą się do historii świątecznych (tom... 112
  • Letargi i przebudzenia 11 gru 2005 ***Daniel (Jakob Cedergren) zarabia malowaniem graffiti na zamówienie, jego kumpel "Dziadek" (Nicolas Bro) chce zostać sędzią piłkarskim. Wiele zmienia się, gdy poznają Franc (Tilly Scott Pedersen). Oto jeszcze jedno studium... 112
  • Władca Narnii 11 gru 2005 Nawet Disney chce teraz robić chrześcijańskie kino 114
  • Geniusz bez geniuszu 11 gru 2005 Zabójstwo Lennona wstrząsnęło światem równie mocno jak mord na prezydencie Kennedym czy wypadek księżnej Diany 118
  • Ueorgan Ludu 11 gru 2005 Jesteśmy niezawodnym ogniwem UE, ale bigosu nie oddamy TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 49 (164) Rok wyd. 4 WARSZAWA, poniedziałek 5 grudnia 2005 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza Wobec fali wniosków o ułaskawienie Usprawnić... 120
  • Ustawka 11 gru 2005 Byle modelka wie, że tylko odpowiednie ustawienie kończyn dolnych gwarantuje sukces kończyn górnych 122