Geniusz bez geniuszu

Geniusz bez geniuszu

Dodano:   /  Zmieniono: 
Zabójstwo Lennona wstrząsnęło światem równie mocno jak mord na prezydencie Kennedym czy wypadek księżnej Diany

Gdyby pamiętnego 8 grudnia 1980 r. Johna Lennona nie dosięgły kule zwichniętego psychicznie fana, w październiku tego roku obchodziłby 65. urodziny. Być może uczciłby to wydarzenie wydaniem kolejnego albumu, choć jest bardziej prawdopodobne, że ukazałaby się następna składanka jego starych przebojów, jak tegoroczna, urodzinowa "Working Class Hero". On sam już od dawna byłby emerytem - nie z racji wieku, lecz z wyboru. Wylegującym się w łóżku i przykutym do telewizora w gotyckim gmaszysku Dakota House na Manhattanie. Tak jak to było w drugiej połowie lat 70., gdy - jak to opisywał z właściwą sobie autoironią - zajmował się wypiekaniem chleba.
Tragiczne wydarzenie sprzed ćwierć wieku wszystko zmieniło. Zignorowany początkowo jego ostatni album "Double Fantasy", nagrany z Yoko Ono, wystrzelił na pierwsze miejsce list bestsellerów, zaś sam Lennon w ciągu jednej nocy przeistoczył się z pośmiewiska, jakim się stał jako "piekarz", w ikonę popkultury. Tragedia na Manhattanie wstrząsnęła światem w takim samym stopniu, jak wcześniej zabójstwo prezydenta Kennedy`ego, a później - wypadek księżnej Diany. Nic dziwnego, zginął współtwórca jednego z najważniejszych zjawisk muzycznych i kulturowych XX wieku.

Strażnicy spiżu
W mgnieniu oka wszystko to, za co Lennon za życia był kochany i nienawidzony, podziwiany i krytykowany, dało początek kultowi, którego kapłanką stała się Yoko Ono. Ta pozornie krucha kobieta, kiedy pojawi się choćby cień zagrożenia dla wzniesionego przez nią spiżowego posągu męża, potrafi się w jednej sekundzie przeistoczyć w ziejącego ogniem krwiożerczego smoka, który strzeże bezcennego skarbu. Choć w jej miłość nie ma powodu wątpić, to skarbu w istocie pilnie strzeże. Dzięki jej niewyczerpanej energii Lennon plasuje się w ścisłej czołówce najlepiej zarabiających zmarłych artystów. W 2004 r. przyniósł on swoim spadkobiercom 22 mln dolarów.
Do sojuszników Ono, którzy niczym mantrę powtarzają za nią posłusznie słowa "geniusz", "marzyciel", "buntownik", należy przede wszystkim starzejące się pokolenie babyboomersów, które celebruje wspomnienia z młodości, lecz jest za leniwe, by się zastanawiać nad rozróżnieniem Lennona z okresu The Beatles i Lennona, który zamienił się w bezkrytycznego bojownika i propagandystę wszelkich możliwych spraw, czemu upust dał na horrendalnym albumie "Some Time In New York City" (1972). W tym miejscu zresztą jego dwuletni flirt z szemraną polityką - którą, jak sam przyznał w wywiadzie dla "Rolling Stone" w 1975 r., uznał za "stratę czasu" - definitywnie się skończył. Ale to wystarczyło, by do dziś pogrobowcy wszelkiego rodzaju lewackich, anarchistycznych, a nawet terrorystycznych kręgów i organizacji obnosili podobiznę Lennona na swych sztandarach.

Wściekły na McCartneya
Charakterystyczne było u Lennona chroniczne poczucie braku bezpieczeństwa - rzecz zwykła u dzieci z rozbitych domów i opuszczonych przez rodziców. To czyniło go podatnym na gwałtowne huśtawki nastrojów, nieobliczalnym i nieprzewidywalnym. Potrafił być wyjątkowo paskudny, a nawet okrutny w stosunku do ludzi, których uznał za ustępujących mu inteligencją lub u których dojrzał jakieś słabe punkty. Dokładnie z tego samego powodu stawał się łatwym łupem dla wszelkiego rodzaju elokwentnych szarlatanów, politycznych hochsztaplerów i guru. Ale właśnie to ciągłe poczucie zagrożenia w The Beatles ze strony ambitnego i muzycznie uzdolnionego Paula McCartneya mobilizowało go do tworzenia tak wybitnych utworów jak "Help!", "Strawberry Fields Forever", "I Am Walrus", "Happiness Is A Warm Gun" czy pełen bólu - jakby przepowiadający nadejście innej bratniej skołatanej duszy, Kurta Cobaina z Nirvany - "Yer Blues". Z wściekłości na Paula i tego typowego dla siebie rozdrapywania urazów z młodości podczas kuracji u dr Arthura Yanova, pomysłodawcy terapii pierwotnego krzyku, zrodziła się w 1970 r. jego pierwsza i jedyna w pełni znakomita płyta solowa: "Plastic Ono Band". A potem - gdy znikł Paul i pozostały tylko pochlebstwa Ono - znikła motywacja do pracy. Jego następnych kilku albumów, choć tu i ówdzie okraszonych udanymi utworami, nikt by dziś nie pamiętał, gdyby nie fakt, że nagrał je ktoś, kto kiedyś miał czelność powiedzieć, że jego zespół The Beatles jest "popularniejszy od Jezusa".

Zapomniany mesjasz
Choć takie grupy jak Primal Scream, U2 (Bono to nikt inny, tylko nowe wcielenie Lennona - aktywisty) czy Oasis przyłączają się do chóru wyznawców kultu Lennona chętnie, to pojawiają się sygnały, że młodego pokolenia fanów muzyki Lennon raczej nie obchodzi. Składanka "Working Class Hero" rozeszła się w liczbie 180 tys. egzemplarzy. Cóż to za despekt w porównaniu z 10-milionowym nakładem kompilacji "1" z przebojami The Beatles z 2000 r.
Wystawiony w tym roku na Broadwayu z błogosławieństwem Ono musical "Lennon" (pozbawiony kompozycji sygnowanych wspólnie z Paulem McCartneyem) padł po 49 spektaklach. Według wyników testu przeprowadzonego przez brytyjski dziennik "The Guardian", aż 56 proc. badanych między 16. a 24. rokiem życia nie potrafiło dopasować nazwiska "Lennon" do jednego z pokazanych im portretów. Może więc 25. rocznica śmierci Lennona jest dobrym momentem, by pozwolić jego rzeczywistym i niekwestionowanym osiągnięciom błyszczeć światłem własnym, a nie odbitym od świec płonących na wznoszonych ku jego czci ołtarzach.
Więcej możesz przeczytać w 49/2005 wydaniu tygodnika Wprost.

Archiwalne wydania Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

-
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 49/2005 (1201)

  • Trójkąt Marcinkiewiczowski 11 gru 2005 Trójkąt Marcinkiewiczowski jest w teorii i praktyce ekonomii odpowiednikiem trójkąta bermudzkiego 3
  • Skaner 11 gru 2005 SKANER - POLSKA KWAŚNIEWSCY U Krauzego czy u Sołowowa? W podwarszawskim Konstancinie zamieszkają prawdopodobnie Jolanta i Aleksander Kwaśniewscy po wyprowadzce z prezydenckiego pałacu. Jak ustaliliśmy, w grę wchodzą dwie lokalizacje: dom... 8
  • Dossier 11 gru 2005 KAZIMIERZ MARCINKIEWICZ premier "Najpierw musi być węgiel, żeby potem było światło" na spotkaniu z górnikami DONALD TUSK Lider Platformy Obywatelskiej "Kiedy patrzę na aktywność Lecha czy Jarosława Kaczyńskiego, to... 9
  • Sawka czatuje 11 gru 2005 10
  • Playback 11 gru 2005 14
  • Poczta 11 gru 2005 BEZKOMPROMISOWY JAK WILDSTEIN W związku z przyznaniem Bronisławowi Wildsteinowi nagrody dziennikarskiej im. Mieczysława i Ksawerego Pruszyńskich - o czym napisał "Wprost" w notce "Bezkompromisowy jak Wildstein" (nr 48) -... 14
  • Łaska pańska zaprzęg tuczy 11 gru 2005 Proces Sobotki i kolegów nie był polityczny. Polityczna jest wyłącznie procedura ułaskawienia 15
  • Z życia koalicji 11 gru 2005 Mazurek & Zalewski 16
  • Z życia opozycji 11 gru 2005 Zalewski & Mazurek 17
  • Zorza 11 gru 2005 Zamiast głośno zapowiadanej rewolucji moralnej mamy cichy sojusz z watażkami 18
  • Fotoplastykon 11 gru 2005 © H. Sawka (www.przyssawka.pl) 19
  • Prymas Rydzyk 11 gru 2005 Kamerdynerem nazywał kiedyś ojciec Tadeusz Rydzyk arcybiskupa Stanisława Dziwisza W Kościele rangę duchownych rozpoznaje się przede wszystkim po nakryciu głowy i jego kolorze. W polskim Kościele jednak symbolem władzy nie jest ani piuska, ani infuła, ani biret. Jest nim... 20
  • Toruńskie okopy św. Trójcy 11 gru 2005 To Tadeusz Rydzyk był ojcem chrzestnym "moherowej koalicji" PiS, Samoobrony i LPR 24
  • Watykańska ofensywa 11 gru 2005 Benedykt XVI przekazał biskupom wyraźny postulat "katolicyzacji" mediów 28
  • Łaska haków 11 gru 2005 Aleksander Kwaśniewski ułaskawił Petera Vogla - bandytę podejrzewanego o pranie pieniędzy Marka Dochnala 32
  • Nie rozumiem Kwaśniewskiego 11 gru 2005 Rozmowa ze Zbigniewem Ziobrą, ministrem sprawiedliwości 36
  • Zabawy z historią 11 gru 2005 W polsko-żydowsko-niemieckim splocie konfliktów Niemcy ustawiły się w roli Piłata 38
  • Giełda 11 gru 2005 HossaŚwiat Gurria przeskoczył BelkęMeksykanin Jose Angel Gurria (55 lat) zostanie nowym szefem Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju. 1 czerwca 2006 r. zastąpi na tym stanowisku Donalda Johnstona z Kanady, którego... 42
  • Korupcyjna antykorupcja 11 gru 2005 W czasach komunizmu, który w IV RP ma ostatecznie odejść do lamusa, powtarzaliśmy sobie dowcip: "Co się zbiera w Ameryce, jeśli jest problem? Komitet obywatelski. A w Polsce? Komitet Centralny". Dziś, w czasach demokracji, można dowcip zmodyfikować: tworzy się ustawę i... 44
  • Gra o porażkę 11 gru 2005 Świat wybiera protekcjonizm, czyli biedę 48
  • Budżet Muenchhausena 11 gru 2005 Rząd Marcinkiewicza, tak jak poprzednicy, manipuluje budżetem 50
  • Italianizacja Polski 11 gru 2005 W co zainwestować w roku 2006? 52
  • Mieszkanie na drożdżach 11 gru 2005 Największy zysk przy najmniejszym ryzyku zapewniają dziś inwestycje w nieruchomości 56
  • Przeskoczyć ekonomię 11 gru 2005 Ekonomia nie daje się nabrać na szarlatanerię rozmaitych besserwisserów. To nauka niewygodna. Najlepiej uznać, że to w ogóle nie jest nauka, jak to niedawno oświadczył Jacek Żakowski. Popularne jest też usiłowanie omijania ekonomii za pomocą lektury głośnych książek autorów... 58
  • Supersam 11 gru 2005 62
  • Trochę luzu zimą 11 gru 2005 Pochodząca z Amsterdamu firma odzieżowa Doramafi to kolejny - po Ana Alcazar, Aldo czy Burberry - tegoroczny debiutant na polskim rynku. W jej jesienno-zimowej kolekcji dominuje celowo niedbały styl - liczne nawiązania do mody z lat 90.,... 62
  • Czas na piłkarzy 11 gru 2005 Podczas gdy piłkarz David Beckham sygnuje własnym nazwiskiem wodę kolońską, firma Tissot na cześć jego rywala o miano angielskiego króla futbolu, Michaela Owena, wypuściła limitowaną serię zegarków. Na biało-srebrnej tarczy,... 62
  • Woda z Mont Blanc 11 gru 2005 W ciągu ostatnich ośmiu lat sprzedaż wody mineralnej w Polsce zwiększyła się o 83 proc. - do 1,8 mld l. Wraz ze wzrostem popularności wody stajemy się coraz bardziej wybredni, co sprawia, że na polskim rynku obecni są już producenci... 62
  • Muzyczna prostota 11 gru 2005 Duża konkurencja na rynku iPodów i odtwarzaczy MP3 sprawia, że producenci tego sprzętu stawiają ostatnio na jak najprostsze rozwiązania. Menu nowych walkmanów firmy Sony przypomina układ z telefonu komórkowego; zamiast przewijać listę... 62
  • Civic w kimonie 11 gru 2005 34 lata to już taki wiek, w którym trzeba podejmować ważne decyzje życiowe. Nowa honda civic postanowiła przede wszystkim popracować nad atrakcyjnym wyglądem. No i dodać sobie solidną porcję energii. Siódmy lifting (pierwsza honda... 62
  • Drodzy rozwodnicy 11 gru 2005 W USA rozwodowy biznes jest wart prawie 400 mld dolarów, czyli niemal tyle, ile wynosi budżet Pentagonu 64
  • Deptaki życia 11 gru 2005 Dom nie może być maszyną do mieszkania, a miasto nie może być maszyną dla maszyn. Czy turystów może przyciągać coś, co służy wyłącznie do włóczenia się? Może, bo kolorowe deptaki są dziś w mieście równie ważne jak zabytki architektury. 68
  • Słonioland 11 gru 2005 Na dziesięciu mieszkańców Botswany przypada jeden słoń. Kiedy przed 20 laty po raz pierwszy planowałem odwiedziny Botswany, doradzano mi: "Najlepiej ląduj w Francistown, a stamtąd jedź na południe do Gabarone. A reszta tego kraju? Reszta to wielka pustka". Zacząłem... 72
  • Know-how 11 gru 2005 Ogniska ptasiej grypy Ptasia grypa powoduje podobne zmiany w płucach jak SARS - stwierdzili lekarze pracujący w Wietnamie. Na zdjęciach rentgenowskich chorych widoczne są rozsiane ogniska zapalne, których pojawienie się zwiastuje... 76
  • Przeszczep tożsamości 11 gru 2005 Najpierw nowa twarz, wkrótce nowy mózg? 78
  • Homo bacterius 11 gru 2005 Niedobór bakterii wywołuje alergię, astmę i otyłość! Bez bakterii zamieszkujących nasze jelita nie moglibyśmy trawić wielu pokarmów, zwłaszcza warzyw i owoców. Mikroby zamieszkujące organizm człowieka w niewielkim stopniu są przyczyną chorób. Większość z nich nie tylko dla nas... 82
  • Najlepsze szpitale 11 gru 2005 Gdzie się leczyć (część II): okulistyka, otolaryngologia, ginekologia 84
  • Bez granic 11 gru 2005 Pan Niebezpieczny Prezydent Wenezueli Hugo Chavez zorganizował wybory do parlamentu. Tyle że, według sondaży, większość Wenezuelczyków nie chciała głosować. Do bojkotu nawoływała opozycja, która wycofała swoich... 96
  • Trzeci sąsiad 11 gru 2005 Skoro nie da się zahamować wzrostu potęgi Chin, starajmy się go kontrolować - mówią Amerykanie 98
  • Wybory wojny domowej 11 gru 2005 To, co się dzieje w Iraku, można porównać jedynie do zbrodni Saddama. Ci, którzy teraz mordują, nie ustępują mu ani na jotę - mówi "Wprost" były premier Ijad Allawi 102
  • Tygrys w rurze 11 gru 2005 Sprawa gazociągu pod Bałtykiem detonatorem buntu przeciw dyktatowi mocarstw "starej Europy"? 106
  • Rosja w genach 11 gru 2005 Za Władimira Putina skończył się państwowy antysemityzm - twierdzą rosyjscy Żydzi i wracają 108
  • Menu 11 gru 2005 KRÓTKO PO WOLSKU Polska literatura teczkowa Szeroki dostęp społeczeństwa do archiwów IPN obok innych zjawisk społecznych (np. już dziś są sugestie, aby po ujawnieniu 21 agentów w swych murach szacowna krakowska Alma... 110
  • Recenzje 11 gru 2005 112
  • Naszyjnik z perłami 11 gru 2005 ***** Piękne wydawnictwo, przywołujące pamięć jednego z najbardziej porywających epizodów w brytyjskim postpunkowym rocku. Oto zupełnie nieistotny, by nie powiedzieć, że bez przyszłości szkocki zespolik Cocteau Twins nagle znalazł... 112
  • Według Judasza 11 gru 2005 ***** Jeśli jedna wielka amerykańska instytucja kulturalna, a jest nią z pewnością Martin Scorsese, realizuje film o innej wielkiej amerykańskiej instytucji kulturalnej, jaką jest Bob Dylan, rezultat musi być fascynujący. I tak jest w... 112
  • Antologia z wirusem 11 gru 2005 **Księgarnie zalała fala polskich antologii literackich. Rodzimi pisarze z różnym efektem tworzą opowieści kryminalne (nierówny zbiór "Trupy polskie" wydawnictwa EMG) albo biorą się do historii świątecznych (tom... 112
  • Letargi i przebudzenia 11 gru 2005 ***Daniel (Jakob Cedergren) zarabia malowaniem graffiti na zamówienie, jego kumpel "Dziadek" (Nicolas Bro) chce zostać sędzią piłkarskim. Wiele zmienia się, gdy poznają Franc (Tilly Scott Pedersen). Oto jeszcze jedno studium... 112
  • Władca Narnii 11 gru 2005 Nawet Disney chce teraz robić chrześcijańskie kino 114
  • Geniusz bez geniuszu 11 gru 2005 Zabójstwo Lennona wstrząsnęło światem równie mocno jak mord na prezydencie Kennedym czy wypadek księżnej Diany 118
  • Ueorgan Ludu 11 gru 2005 Jesteśmy niezawodnym ogniwem UE, ale bigosu nie oddamy TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 49 (164) Rok wyd. 4 WARSZAWA, poniedziałek 5 grudnia 2005 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza Wobec fali wniosków o ułaskawienie Usprawnić... 120
  • Ustawka 11 gru 2005 Byle modelka wie, że tylko odpowiednie ustawienie kończyn dolnych gwarantuje sukces kończyn górnych 122