Pierwsze wirtualne mocarstwo

Pierwsze wirtualne mocarstwo

Dodano: 
Rosja zmierza prosto do autorytaryzmu drogą wyznaczoną przez Borysa Jelcyna
Dlaczego tak wielu Rosjan chce głosować na prezydenta Putina, a tak nieliczni popierają demokratów? Bo zarobki w Rosji rosną i nie istnieje alternatywa dla obecnej elity władzy. Tylko niewiele osób wie, jak wydawane są pieniądze zarobione na ropie i gazie.
Jabłoko nie może być alternatywą dla władzy, bo w systemie autorytarnym żadna realna opozycja nie może funkcjonować. Nie istnieją niezależne środki masowego przekazu. W każdej rosyjskiej telewizji panuje ostra polityczna cenzura. Ta cenzura powoduje, że w telewizji nie istnieją partie, a tym samym nie może się ukształtować normalna scena polityczna. W żadnym kraju w takich warunkach nie można byłoby stworzyć silnej opozycji.

Biurokratyczny autorytaryzm
Dodatkowym czynnikiem, który powoduje, że partie demokratyczne w Rosji nie są popularne, jest to, że dla większości Rosjan czołowy demokrata to skompromitowany Borys Jelcyn, a liberał - znienawidzony Anatolij Czubajs. Ludziom nie podobało się, jak rozdawano państwowy majątek, jak doszło do hiperinflacji. Nie podobały się siłowe metody, którymi wybierano Jelcyna na drugą kadencję, nie podobała się wojna w Czeczenii. W rozumieniu przeciętnego Rosjanina wszystko to zrobili demokraci, trudno przekonać ludzi, że ani Jelcyn nie był demokratą, ani Czubajs liberałem.
W istocie Rosja to pierwsze "wirtualne mocarstwo". Całe realne życie ukryte jest za celuloidową kliszą. Wirtualne jest bogactwo, wirtualna jest siła władzy, nawet opozycja jest w dużej mierze wirtualna, działa według schematów wyznaczonych przez Kreml. Dlatego kraj czeka kryzys, może on być spowodowany różnymi czynnikami, spadkiem cen ropy i gazu lub napięciami między coraz bogatszą mniejszością a biedną większością. Pierwszym sprawdzianem dla nomenklatury będzie rok 2008 i przekazanie władzy. To moment kryzysowy.
Kremlowską nomenklaturę da się porównać do ptaków, które siedzą na różnych gałęziach. Wszystkie będą się musiały poderwać do lotu. Nie wiadomo, czy kiedy zamieszanie się skończy, będą miały gdzie wrócić, czy ich miejsca nie będą zajęte. Rozpoczną się walki między kremlowskimi klanami, co już jest dostrzegalne. Co jakiś czas pojawiają się próby dyskredytacji potencjalnych następców Władimira Putina. Tak należy traktować serię artykułów o "fali" w rosyjskiej armii. To próba wyeliminowania ministra obrony Siergieja Iwanowa. Chodzi o sprawę o fundamentalnym znaczeniu, gdyż system nomenklaturowy, który istnieje w Rosji, będzie miał trudności ze zmianą władzy. W Rosji wszystko zależy od stanowiska, które się zajmuje, i demokratyczne wybory nikomu nie są potrzebne.
W Rosji funkcjonuje, w sensie politycznym, biurokratyczny autorytaryzm, ekonomicznie zaś - peryferyjny kapitalizm. Oczywiście, istnieją demokratyczne rytuały i schematy, ale nie ma demokratycznych treści. W byłym ZSRR, oprócz krajów nadbałtyckich, nie ma demokracji. Demokracja nie polega bowiem na wprowadzaniu prostych schematów. Jeśli elity polityczne nie są zdolne do samoograniczeń, nie przestrzegają zasady podziału władzy, to powstaje demokratyczna fasada, jak w Rosji, ale rzeczywistość za nią nie ma z demokracją nic wspólnego. Zmiany umożliwi chyba dopiero zmiana pokoleniowa.

Atrapa demokracji
Rozpad ZSRR to najważniejsze wydarzenie w XX wieku. Wbrew temu, co mówi Lech Wałęsa, nikt nie był w stanie tego przewidzieć. Jednocześnie wielką wartością było to, że ZSRR rozpadł się bez rozlewu krwi. Wariant jugosłowiański był zupełnie realny. To, że do niego nie doszło, to niewątpliwa zasługa Borysa Jelcyna. Jego grzechem zaś było to, że w Rosji ukształtował się system, który funkcjonuje do dziś. W Polsce, Czechosłowacji czy na Węgrzech doszło do realnej demokratycznej rewolucji. Władzę objęła nowa elita, z Mazowieckim czy Wałęsą. Choć wiele ich różniło, nie wywodzili się z partii komunistycznej. W Rosji takiej rewolucji w strukturach władzy nie było do dziś. Na początku lat 90. władzę objęła inna niż dotychczas część partyjnej nomenklatury, często gorsza, niezaangażowana w pierestrojkę. Jelcyn był członkiem Biura Politycznego, liderem nomenklatury. W Europie Wschodniej alternatywne elity polityczne były ukształtowane na fali protestów społecznych, w Rosji byli obrońcy praw człowieka, ale nie istniała żadna elita.
Zachodnie media idealizują Jelcyna i czas sprawowania przez niego władzy. Śmieszne jest wychwalanie go jako wielkiego demokraty. To on wprowadził wszystkie mechanizmy sprawowania władzy, które nadal funkcjonują. Stworzył atrapę systemu demokratycznego: tworzenie partii władzy, kontrola mediów, przekupstwo, handlowanie stanowiskami. Podejmował decyzje, które dziś można ocenić jako przestępcze. Przecież to on rozstrzelał parlament i rozpoczął wojnę w Czeczenii, a świat, który to widział, nie zareagował.
Putin rozwinął tendencje istniejące już za pierwszego prezydenta Rosji. Różnica miedzy nimi jest taka, że ten ostatni ma dużo większe możliwości finansowe ze względu na ceny ropy i gazu. Tendencje wielkomocarstwowe były widoczne jednak także za Jelcyna. Zachód nie pomógł Rosji stać się państwem demokratycznym, ponieważ tak naprawdę nikomu na tym nie zależało. Chodziło jedynie o to, by rządził przewidywalny polityk i by był spokój. Teraz świat zachodni może tylko na własnym przykładzie pokazywać, że można żyć inaczej.

Powody do optymizmu
Fukuyama obwieścił koniec historii, ale chyba jest to koniec strategii. Nikt nie umie odpowiedzieć na pytanie, co będzie z Unią Europejską za 30 lat. Strategia, którą w latach 50. stworzyli ojcowie UE, zakończyła się sukcesem, ale nie ma kontynuacji. Chcielibyśmy usłyszeć z Brukseli nie biurokratyczne brednie, ale konkretne projekty. Z USA jest jeszcze trudniej. Po Iraku trudno traktować Amerykę jako wzór do naśladowania, w ich polityce nie ma wartości, jest jedynie załatwianie egoistycznych interesów. Ulubieńcem Amerykanów jest prezydent Azerbejdżanu Ilham Alijew, a czarnym charakterem - Aleksander Łukaszenka. W rzeczywistości tych dwóch dyktatorów nie różni nic prócz tego, że jeden jest przyjaźnie nastawiony do Ameryki, a drugi nie. Tym samym Amerykanie odbierają sobie prawo do krytyki Rosji i Putina. Pokazują, że dla nich też nie liczą się demokratyczne wartości. To samo można powiedzieć o takich zachodnich politykach, jak Schröder czy Berlusconi.
Mimo to są powody do optymizmu. Obecny system polityczny w Rosji rozpadnie się, to tylko kwestia czasu. Rolą demokratycznej opozycji w takich krajach jak Rosja jest po prostu istnienie, udział w wyborach ze świadomością, że nie są one ani w pełni wolne, ani demokratyczne. Trzeba komu się da wyjaśniać, że kurs, który obrał Kreml, jest zupełnie nierealistyczny. Uprawiana przez Putina polityka mocarstwowości do niczego dobrego nie doprowadzi. Polityka zbliżenia z Chinami jest niebezpieczna głównie dla samej Rosji. Jabłoko chce, by Rosja była normalnym europejskim krajem. Do zjednoczenia sił demokratycznych nie dojdzie jednak, póki znaczną rolę odgrywa w nich na przykład Anatolij Czubajs. 
Okładka tygodnika WPROST: 28/2006
Więcej możesz przeczytać w 28/2006 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 28/2006 (1231)

  • Wprost od czytelników 16 lip 2006 Słabosilni Gratuluję Janowi Winieckiemu doskonałego artykułu "Słabosilni" ("Wprost", nr 26). Chyba należę do tej mniejszości, która zdaje sobie sprawę, że dość już rozdawania naszych pieniędzy pieniaczom spod... 3
  • Na stronie - Indeks Kaczyńskiego 16 lip 2006 Każdego dnia da się obliczyć, czy Polakom urzędujący premier się opłaca, czy też nie 3
  • Skaner 16 lip 2006 SKANER POLSKA MODA Wybieg na Nowym Świecie Zwyciężczyni w biegu na szpilkach po Nowym Świecie dostanie w nagrodę 10 tys. złotych. Z tym że musi je wydać wyłącznie na stroje i dodatki. To tylko jedna z atrakcji przeznaczonego dla... 8
  • Playback 16 lip 2006 Jarosław Kaczyński, prezes Prawa i Sprawiedliwości © S. KAMIŃSKI/AG 12
  • Poczta 16 lip 2006 O NAS ZA NAS Piotr Semka w ciekawym artykule "O nas za nas" ("Wprost", nr 25) dopuścił się nieścisłości historycznej. Napisał, że Prusy ukarały Saksonię za to, że jej władca został księciem warszawskim i dlatego... 12
  • Ryba po polsku - Pogrzeb pierwszej klasy 16 lip 2006 Spieszmy się kochać ludzi, tak szybko odchodzą ze stanowisk 13
  • Z życia koalicji 16 lip 2006 ZYTA GILOWSKA NIE WRÓCI do rządu - podały gazety. Nie bylibyśmy tacy pewni. A że Waldek Pawlak zostanie kiedykolwiek premierem, to ktoś przewidział? WESZLIŚMY NA STRON WWW.GILOWSKA.PL i cóż widzimy?! Jakaś kusząca piękność reklamuje... 14
  • Z życia opozycji 16 lip 2006 JAN MARIA ETC. ROKITA POWIEDZIAŁ, że rząd się leni. Wreszcie człowiek, który wypowiada się tylko o tym, na czym się świetnie zna! PRZED SENACKĄ KOMISJĄ ETYKI chcą pisowcy postawić Stefana Niesiołowskiego. Zgadzamy się z tym... 15
  • Nałęcz - Dosyć eufemizmów 16 lip 2006 W czerwcu 1956 r. w Poznaniu wybuchło powstanie, a nie bunt czy rewolta 16
  • Fotoplastykon 16 lip 2006 Henryk Sawka (www.przyssawka.pl) 17
  • Komendant Kaczyński 16 lip 2006 Kazimierz Marcinkiewicz starał się rządzić, Jarosław Kaczyński będzie rzeczywiście rządził 18
  • W żadnej sprawie nie ustąpię 16 lip 2006 Rozmowa z Jarosławem Kaczyńskim, prezesem PiS, kandydatem na premiera 22
  • Pułapka na Kaczyńskich 16 lip 2006 Prawo i Sprawiedliwość przetrwa, jeśli pójdzie śladem amerykańskich republikanów 24
  • Czy znów mamy się bać Niemców? 16 lip 2006 Od czasu III Rzeszy nie było w Niemczech takiego wybuchu narodowej dumy jak podczas mundialu 26
  • Awantura niedyplomatyczna 16 lip 2006 Nadreakcja polskich władz na publikację "Die Tageszeitung" powoduje, że nasz kraj traci przyjaciół i wpływy 34
  • Najśmieszniejsza wojna nowożytnej Europy 16 lip 2006 Nikt nie przewidział, że trzecia wojna z Niemcami będzie się toczyć o kartofla 36
  • Panamski łącznik 16 lip 2006 Lada dzień może zostać zniszczona dokumentacja operacji finansowych Edwarda Mazura, ściganego za podżeganie do zabójstwa gen. Papały 38
  • Giełda 16 lip 2006 Hossa Świat Rakietowe niewypały Giełdy w Seulu i Tokio spokojnie zareagowały na próby rakietowe Korei Północnej. Indeks Nikkei 225 spadł w ubiegłą środę o 114,56 punktów, czyli zaledwie 0,7 proc. Osiem lat temu, gdy Phenian... 40
  • Porażeni prądem 16 lip 2006 Realnie płacimy za prąd trzykrotnie więcej niż Brytyjczycy! 42
  • Kaczyńskotuskizm 16 lip 2006 Konserliberalizm, czyli jak pogodzić PiS z PO 48
  • Ford Kłopot Company 16 lip 2006 Akcje Forda trafiły do puli papierów "śmieciowych" 50
  • Załatwione odmownie - Arcy-Lepper 16 lip 2006 Przyspieszenie emigracji jest reakcją na zalewającą nas falę ignorancji i demagogii 56
  • Supersam 16 lip 2006 58
  • Auto dla papieża 16 lip 2006 Volvo XC90 z silnikiem V8 otrzymał w minionym tygodniu papież Benedykt XVI. Firma pochwaliła się zmianami, jakich dokonała w modelu XC90, który debiutował trzy lata temu. Auto doczekało się nowego mocnego silnika sześciocylindrowego o... 58
  • Kameralny robot 16 lip 2006 Wysoka rozdzielczość 1,3 M piksela, system automatycznej korekcji kolorów i regulacji jasności - to podstawowe zalety techniczne kamery internetowej Apollo AC-909. Kamera jest przede wszystkim gratką dla wymagających estetów - jej... 58
  • Platynowe pióro szachistów 16 lip 2006 Jan Paweł II, George W. Bush, Ronald Reagan czy Borys Jelcyn - to tylko niektórzy z wielkich postaci tego świata, którzy pisali piórem Duofold marki Parker. Firma, nie rezygnując z tradycji, postanowiła tym razem przedstawić mniej... 58
  • Kobra Armaniego 16 lip 2006 Joan Collins, pamiętna Alexis z "Dynastii", zainspirowała powstanie nowej kolekcji Giorgio Armaniego, którą projektant otworzył zeszłotygodniową imprezę w Paryżu. Na wybiegu pojawiły się suknie w hollywoodzkim stylu, futra ze... 58
  • Kosmiczna Arena 16 lip 2006 Najbardziej ekstrawagancki zestaw kinowy roku - tak Europejskie Stowarzyszenie Technik Audiowizualnych uzasadniło przyznanie prestiżowej EISA Award zestawowi Arena marki Tannoy. Nagrodzony system to cztery głośniki przednie i tylne, głośnik... 58
  • Viagra polityki 16 lip 2006 Aleksander Kwaśniewski - pierwszy, Lech Kaczyński - dwunasty w rankingu najseksowniejszych polskich polityków 60
  • Futbol masowego rażenia 16 lip 2006 Ten mundial utrwalił odwieczną hierarchię - w czołówce znalazły się same uznane marki 64
  • Taniec walki 16 lip 2006 Capoeira to najgroźniejszy z tańców i najpiękniejsza z walk 66
  • Dziwna inwigilacja 16 lip 2006 Albo rozpracowanie Radosława Sikorskiego było prywatną inicjatywą, albo najważniejsze dokumenty tej sprawy zniszczono 68
  • Know-how 16 lip 2006 Koniec witamin Witaminy i minerały nie są tak korzystne dla zdrowia, jak sądzono. Nie potwierdzono naukowo, że witaminy z grupy B usprawniają pracę mózgu i poprawiają pamięć. Choć obniżają stężenie we krwi homocysteiny... 71
  • Koszmar alergika 16 lip 2006 Stężenie pyłków w powietrzu jest prawie trzy razy wyższe niż zazwyczaj o tej porze roku 72
  • Ocean skarbów 16 lip 2006 Na podwodnych wykopaliskach można zarobić miliardy dolarów 76
  • Dzieci na obiad 16 lip 2006 Rekiny zjadają się już w macicy matki 78
  • Bez granic 16 lip 2006 Koalicja nieliniowa W ciągu godziny Słowacja zmieniła się z prawicowo-liberalnej w lewicowo-populistyczną. Tyle czasu potrzebował prezydent Słowacji Ivan Gašparovic po przyjęciu dymisji gabinetu Mikuláša Dzurindy, by powołać nowy... 80
  • G-8 w Putinogradzie 16 lip 2006 W Petersburgu Putin zagra rolę energetycznego cara odnowiciela 82
  • Pierwsze wirtualne mocarstwo 16 lip 2006 Rosja zmierza prosto do autorytaryzmu drogą wyznaczoną przez Borysa Jelcyna 86
  • Przegrani zwycięzcy 16 lip 2006 Polityka nie znosi remisów 88
  • Muzeum Europa 16 lip 2006 "Denacjonalizacja" Unii Europejskiej będzie oznaczać koniec Europy 90
  • Menu 16 lip 2006 KRÓTKO PO WOLSKU Żonokomis Można wierzyć albo nie - Indie stają się terenem prekursorskich rozwiązań w skali światowej. Jak doniosły media, upowszechnia się tam zwyczaj wypożyczania żon. Na tydzień, miesiąc lub kwartał. O... 92
  • Recenzje 16 lip 2006 94
  • Latający Chińczycy 16 lip 2006 Chen Kaige ("Żegnaj, moja konkubino") widać pozazdrościł sukcesów swemu rywalowi Zhangowi Yimou ("Dom latających sztyletów") i nakręcił utrzymaną w podobnej baśniowej konwencji superprodukcję (z budżetem 35 mln... 94
  • Złudna sprawiedliwość 16 lip 2006 Z nowej, świetnej powieści autora głośnej "Paranoi" można zrobić przynajmniej trzy całkiem różne filmy. Pierwszy to dramat sensacyjny: historia dyrektora Nicka Conovera, który wbrew swej woli zwolnił z pracy pięć tysięcy... 94
  • Kod Saddama 16 lip 2006 Od Hitlera do Husajna niedaleko. Przynajmniej w książce Julii Navarro. Autorka wrzuciła dyktatorów do jednego wora i okrasiła wątkiem biblijnym. "Gliniana Biblia", hiszpański bestseller, to opowiastka o nawiedzonej pani archeolog,... 94
  • Prawda o kłamstwach 16 lip 2006 Greta Garbo zarobiła w młodości tyle, że choć przez następne pół wieku nie pracowała, zostawiła majątek szacowany na 32 mln dolarów. Chaplin uwielbiał erotyczne schadzki z małolatami, a za wypadek samochodowy spowodowany przez Clarka... 94
  • Głos zza grobu 16 lip 2006 To kolejna płyta, którą Polacy muszą zamawiać w zagranicznych sklepach internetowych. A wartość artystyczna krążka nie ulega kwestii. Należy on, podobnie jak cztery poprzednie pozycje serii i uzupełniający ją 5-płytowy box... 94
  • Naga kariera 16 lip 2006 Od Marylin Monroe do Britney Spears 96
  • Ostatnia walka Supermana 16 lip 2006 Superliberalny Hollywood miał problem z historią konserwatywnego superbohatera 100
  • Pazurem - Na wyrębie 16 lip 2006 Z telewizyjnej ramówki polecą zakłamani Kloss i pancerni, no i posuną jeszcze tego i tamtego za oglądalność 104
  • Ueorgan Ludu 16 lip 2006 Nr 28 (195) Rok wyd. 5 WARSZAWA, poniedziałek 10 lipca 2006 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza PORA PRZEORIENTOWAĆ SIĘ NA BIAŁORUŚ Pan Prezydent doznał sensacji żołądkowych, po tym jak ktoś podsunął mu artykuł z typowo niemieckim... 105
  • Skibą w mur - Okrągły stół w kwadracie 16 lip 2006 W kategorii Cios Roku wygrał "cios w papę Leppera, co prawda nie zadany, ale zapowiedziany" 106

ZKDP - Nakład kontrolowany