Specjaliści od chaosu

Specjaliści od chaosu

Dodano:   /  Zmieniono: 
Rosyjskie służby specjalne wciąż ingerują w życie polityczne krajów byłego ZSRR
Rosja ma nowych bohaterów. Kontrolowane przez władze radio, telewizja, a nawet kolorowe pisma piszą o czterech oficerach, którzy zostali zatrzymani w Gruzji. Oto niewinne "ofiary" zemsty reżimu Micheila Saakaszwilego. Nie powinno to dziwić, dla mediów w Rosji bohaterem był już lotnik Walerij Trojanow, który "zabłądziwszy" nad Litwą, latał do wyczerpania paliwa, po czym "bohatersko" rozbił samolot. Herosami byli też: były minister energetyki jądrowej Siergiej Adamow, którego Szwajcarzy aresztowali za łapówki, i Paweł Borodin, ścigany listem gończym za zdefraudowanie państwowych pieniędzy. Tym razem "bohaterowie" to złapani na gorącym uczynku oficerowie służb specjalnych, którzy chcieli doprowadzić do zamachu stanu w Gruzji.

Gruzińska pułapka
Andriej Sołdatow, dziennikarz "Nowoj Gaziety" i twórca strony Agentura.ru, nie ma wątpliwości, że operacja rosyjskiego wywiadu wojskowego zakończyła się klęską. - Nasze władze robią dobrą minę do złej gry - mówi Sołdatow "Wprost". - Wszyscy zdają sobie sprawę z tego, że nasi oficerowie powinni dożywotnio zajmować się pracą biurową.
Z nagrań, które prezentowała gruzińska telewizja, wynika, że Rosjanie otwarcie wypytywali o jednostki wojskowe i liczbę żołnierzy. Jedyny kamuflaż polegał na tym, że zamiast o czołgach mówili o "beczkach". Władze Rosjinigdy też nie zaprzeczały, że zatrzymani oficerowie byli agentami GRU, choć Rosja nie powinna prowadzić działalności wywiadowczej w krajach WNP. Zobowiązała się do tego w 1992 r. Sygnatariuszami układu o zaniechaniu szpiegostwa były wszystkie kraje byłego ZSRR oprócz państw bałtyckich. - Mimo to taka działalność jest prowadzona z dużym natężeniem - mówi "Wprost" politolog Paweł Felgengauer. Dla niego sprawa Gruzji jest wyjątkowa ze względu na skalę ingerencji rosyjskich służb. - Wszystko wskazuje na to, że została tam przeprowadzona nieudana próba destabilizacji politycznej za pomocą aktów dywersji - twierdzi ekspert.
Wszystkie ślady prowadzą do Igora Giorgadzego, szefa Rady Bezpieczeństwa Gruzji za prezydentury Eduarda Szewardnadzego. To jego ludzie byli informatorami Rosjan. Giorgadze na początku lat 90. został oskarżony o zorganizowanie zamachu na prezydenta Szewardnadzego i musiał uciekać z Tbilisi. Choć jest poszukiwany międzynarodowym listem gończym, mieszka w Rosji. "Specjalista od przewrotów", jak media nazywają Giorgadzego, co jakiś czas udziela rosyjskiej państwowej telewizji wywiadów. - Giorgadze nie ma w Gruzji społecznego poparcia i jest jedynie marionetką rosyjskich służb specjalnych - uważa Felgengauer.

Drogi wpływu
Ostatni zamach stanu tradycyjnymi metodami ZSRR zorganizował przed laty w Afganistanie. Oddział komandosów z grupy Alfa zajął pałac prezydencki i osadził swojego człowieka w Kabulu. W Gruzji chodziło raczej o skompromitowanie władz przez doprowadzenie do zamętu. Być może wówczas miał się pojawić Giorgadze i jego ludzie.
Rosyjskie służby specjalne od dawna ingerują w życie polityczne byłych krajów ZSRR. Szczególnie widać to na przykładzie krajów bałtyckich. "Litwa, Łotwa i Estonia to poligon dla naszych służb" - przyznaje Sołdatow. Jego zdaniem, wywiad cywilny (SWR) i wojskowy (GRU) mają tam rozbudowane agentury sięgające czasów sowieckich. Niedawno Łotwę musiał opuścić attaché kulturalny ambasady Rosji. Gazety pisały, że "aktywnie starał się on uzyskać informacje o rozszerzeniu NATO". Rosjanie próbowali też wpływać na łotewską politykę. W 1999 r. politycy tego kraju, włączając premiera Andrisa ákelego, zostali oskarżeni o pedofilię. Wszystkie nitki skandalu prowadzą do Federalnej Służby Bezpieczeństwa Rosji i wywiadu cywilnego. Jak ustaliła komisja łotewskiego parlamentu, właściciele agencji modelek, do której zwracali się pedofile, byli zwerbowani przez FSB. Akcją miał kierować Aleksandr Pierełygin, zastępca szefa moskiewskiego oddziału SWR i ekspert Dumy ds. mniejszości rosyjskiej na Łotwie. Zdaniem Sołdatowa, "rosyjskie służby mogły wywierać ogromny wpływ na łotewską politykę".
Podobnie było na Litwie, gdzie wciąż nie do końca wyjaśniona jest rola Wiktora Uspaskicha, lidera populistycznej Partii Pracy, który obecnie ukrywa się w Rosji, ale sprowokowane przez niego na Litwie skandale nie ustają. W bezprecedensowej akcji oficerowie litewskiego Departamentu Ochrony Konstytucji zatrzymali redaktora naczelnego "Laisvas Laikraätis" Aurimasa Driěiusa. Skonfiskowano też cały nakład tygodnika. Przyczyną były artykuły o korupcji na szczytach władzy i o śmierci litewskiego dyplomaty i oficera litewskich służb specjalnych Vytautasa Pociunasa na Białorusi, który w niewyjaśnionych okolicznościach wypadł z okna. Przedstawiciele litewskich służb specjalnych twierdzili, że artykuły inspirowane były przez Uspaskicha i jego mocodawców na Kremlu. Prezydent Litwy uznał jednak operację za zamach na wolność słowa, a dziennikarz został zwolniony z aresztu.
W krajach WNP - poza Gruzją, Ukrainą i Republiką Mołdowy - rosyjskie służby specjalne są tolerowane, szczególnie gdy oddają usługi istniejącym reżimom. Przykładem jest Azerbejdżan. Kilka razy dochodziło tam do dekonspiracji rosyjskich siatek wywiadowczych. Kiedy jednak pojawiało się zagrożenie utraty władzy, zarówno były prezydent Hajdar Alijew, jak i jego syn Ilham prosili o pomoc Rosjan. Gdy w Baku wybuchły zamieszki, a przywódca opozycji Rasul Gulijew szykował się do powrotu do kraju, gościem prezydenta Azerbejdżanu był szef FSB Nikołaj Patruszew. Był to sygnał, pod czyją opieką znajduje się prezydent.
Prezydent Uzbekistanu Islam Karimow zwalczał wpływy rosyjskie we własnym rządzie i próbował współpracy z Amerykanami, dopóki nie nastąpiły wydarzenia w Andiżanie. Na rozkaz Karimowa zmasakrowano wiec opozycji i potępiany przez Zachód prezydent schronił się pod skrzydła Rosji. Kontakty rosyjskich i uzbeckich służb specjalnych stały się modelowe.

Nowa strategia
Wiktor Uspaskich to typowy agent wpływu - uważa Aleksiej Muchin, dyrektor Centrum Studiów Politycznych. Podobną rolę odgrywał Asłan Abaszydze, samozwańczy prezydent zbuntowanej gruzińskiej Adżarii. Zmuszony do ucieczki z Gruzji mieszka w Moskwie. Razem z nim do rosyjskiej stolicy przeniósł się "dwór" kilkudziesięciu urzędników z rodzinami, a nawet hodowla psów rasowych.
Podobnie liczna była emigracja z Kirgistanu. Po przewrocie w tym kraju prezydent Askar Akajew wraz z rodziną przeniósł się do Moskwy. "Gdyby byli prorosyjscy politycy zamieszkali w Rosji obok siebie, powstałoby spore miasteczko" - uważa Muchin. Tym bardziej że po krachu operacji w Gruzji rosyjskie służby specjalne czeka reorganizacja. Może dojść do zmian kadrowych, mówi się o dymisjach, a wielu rezydentów w krajach WNP wraca do Moskwy. Rosja zmienia metody. Zdaniem Muchina, przykład Gruzji pokazuje, jak nieskuteczne są dziś tradycyjne działania wywiadu. Jego zdaniem, na Kremlu zrozumiano, że najlepiej postawić na właściwą osobę w polityce i biznesie albo stosować szantaż ekonomiczny. O skuteczności takich działań świadczy przykład Ukrainy. Prawie dwa lata po "pomarańczowej rewolucji" ten kraj jest coraz dalej od wstąpienia do NATO i UE, a premier Wiktor Janukowycz jest lepszym gwarantem rosyjskich interesów niż siatka agentów. Nie wiadomo tylko, czy emerytury nie będzie spędzał na wygnaniu w Moskwie.

MIASTECZKO AGENTÓW
W Moskwie znalazło schronienie wielu prorosyjskich polityków z krajów byłego ZSRR i zdekonspirowanych szpiegów. Liczba mieszkańców "miasteczka" wkrótce się zwiększy - rosyjskie służby specjalne czekają zmiany kadrowe, wielu rezydentów w krajach WNP wraca do Moskwy
Ścigana w Serbii wdowa po Slobodanie Miloševiciu, ich syn Marko, a także brat dyktatora Borislav mieszkają w Moskwie.
Doku Zawgajew, ostatni radziecki władca Czeczenii, w nagrodę za wierną służbę został ambasadorem rosyjskim w Zimbabwe, później wiceministrem spraw zagranicznych.
Po ukraińskiej "pomarańczowej rewolucji" w Rosji schronili się: były szef prezydenckiej administracji Igor Bakaj, były szef MSW Nikołaj Biłokoń oraz mer Odessy Rusłan Bodiełań. Ukraina ściga ich za "nadużycia urzędu" i korupcję.


Wiktor Uspaskich, prorosyjski lider litewskiej populistycznej Partii Pracy, doprowadził do rozpadu koalicji rządzącej i dymisji Algirdasa Brazauskasa; po rozpoczęciu śledztwa w sprawie machinacji finansowych w Partii Pracy Uspaskich uciekł do Rosji

Igor Giorgadze, były szef Rady Bezpieczeństwa Gruzji, oskarżony na początku lat 90. o organizację zamachu na Eduarda Szewardnadzego, poszukiwany listem gończym, mieszka w Moskwie

Askar Akajew, były prezydent Kirgistanu, uciekł z kraju po "tulipanowej rewolucji" w 2005 r. i zamieszkał z rodziną w Moskwie

Asłan Abaszydze, zmuszony do ucieczki samozwańczy prezydent zbuntowanej gruzińskiej prowincji Adżarii, mieszka w Moskwie
Więcej możesz przeczytać w 43/2006 wydaniu tygodnika e-Wprost.

Archiwalne wydania Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 43/2006 (1245)

  • Wprost od czytelników 15 gru 2006, 15:00 ZIEMIE NIEODZYSKANE D ziękuję za poruszenie w artykule "Ziemie nieodzyskane" (nr 40) tematu zaniechania działań na rzecz integracji wszystkich części terytorium dzisiejszej Polski. Sprawa jest tym bardziej niepokojąca, że... 3
  • Na stronie - Czasoprzyspieszacze 15 gru 2006, 15:00 Szkoda czasu na grę na czas 3
  • Skaner 15 gru 2006, 15:00 NASI W AFGANISTANIE "Afganistan - najbardziej przyjazny kraj na świecie, a może też we wszechświecie." hasło z oficjalnej strony internetowej Afganistanu NIEWYDOLNE PAŃSTWO Prezydentem kraju jest Hamid Karzaj, który wygrał wybory... 8
  • Sawka czatuje 15 gru 2006, 15:00 Henryk Sawka (www.przyssawka.pl) 10
  • Playback 15 gru 2006, 15:00 Marek Kotlinowski, wicemarszałek Sejmu, i Roman Giertych wicepremier i minister edukacji © W. Rozbicki/Reporter 14
  • Poczta 15 gru 2006, 15:00 DRUGI OBIEG CZWARTEJ RP Jakiś czas temu "Polityka" w artykule o satyrze politycznej w Internecie opublikowała fotomontaż przedstawiający Kaczyńskiego, Leppera i Giertycha jako Ich Troje, podając, że autorzy są anonimowi, choć... 14
  • Ryba po polsku - Ostatnie słowo przed wysiłkiem 15 gru 2006, 15:00 Wszyscy nasi dziennikarze powinni myśleć Lisem, mówić Lisem i pisać Lisem 15
  • Z życia koalicji 15 gru 2006, 15:00 W SEJMIE NAPATOCZYLIŚMY SIĘ kilkakrotnie na Kaczyńskiego. Przechadzał się po korytarzach nie niepokojony przez nikogo, obnosząc się dumnie ze swoją grzywą i kaczyńskością. To on, Kaczyński Ryszard, poseł Ruchu Ludowo-Narodowego.... 16
  • Z życia opozycji 15 gru 2006, 15:00 CHOLERA! ZNOWU NAM CAPNĘLI z rubryki najsłynniejszego polskiego Mulata! No cóż, mamy nadzieję, że koalicja chamów z warchołami nie potrwa zbyt długo i Andrzeja Leppera znowu powitamy na starych śmieciach. Przy okazji: ta rubryka traciła... 17
  • Wprost przeciwnie - Spadające gwiazdy 15 gru 2006, 15:00 Lech Wałęsa robi wszystko, aby zniszczyć swój autorytet i ośmieszyć siebie, a więc i Polskę 18
  • Fotoplastykon 15 gru 2006, 15:00 Henryk Sawka (www.przyssawka.pl) 19
  • Zatoka niepokoju 15 gru 2006, 15:00 Konflikt u ujścia Odry zafundował Polakom i Niemcom Józef Stalin 20
  • Nie pozwalam 15 gru 2006, 15:00 Pierwsza epoka liberum veto skończyła się dla Rzeczypospolitej rozbiorami. Dziewięć lat temu zaczęła się druga epoka liberum veto 24
  • Zamiatanie pod szafę 15 gru 2006, 15:00 Czego rząd nie robi, kiedy zajmuje się historią 30
  • Trójkąt różnoboczny 15 gru 2006, 15:00 Czy wciągając rosyjskie firmy państwowe do Europy, stworzymy grunt dla poszanowania demokratycznych wartości przez Rosję? 32
  • Turystyka pełną parą 15 gru 2006, 15:00 Miłośników kolei z Europy Zachodniejzafascynowały podróże parowozami w Polsce 36
  • Giełda 15 gru 2006, 15:00 Hossa Świat Gienerał Motors Rosyjski oligarcha Oleg Dieripaska ma kilka procent akcji General Motors, a docelowo chce zgromadzić 10 proc. udziałów - twierdzi niemiecki "Manager Magazin". W ten sposób koncern Dieripaski Rusal... 38
  • Jałmużna dla obszarnika 15 gru 2006, 15:00 Ściśle tajne są w Polsce informacje o tym, kto i w jakiej wysokości otrzymuje unijne dopłaty bezpośrednie 40
  • Pożar ostatniej szansy 15 gru 2006, 15:00 Nikomu nie zależy na ujawnieniu przyczyn pożaru w rafinerii w Możejkach 46
  • Czarny Piotruś 15 gru 2006, 15:00 Deelektrimizacja, czyli koniec radosnej gospodarki ery postkomunistycznej 52
  • Okulary, które mówią 15 gru 2006, 15:00 Jan Kulczyk w okrągłych okularach wyglądałby na socjalistę 60
  • Czołgi S-klasy 15 gru 2006, 15:00 Bezpieczne samochody pancerne robi tylko wielka trójka: Mercedes, BMW i Cadillac 64
  • Niezbędnik clubbera 15 gru 2006, 15:00 Pierwszy ranking najlepszych klubów w Polsce: 1. Club Hotl 2. Milch 3. Crossed Club, 4. Utopia, 5. Fabryka Trzciny 68
  • Pazurem - Do ostatniej kropli 15 gru 2006, 15:00 Każdego dnia trzy miliony Polaków załatwia swoje sprawy na wspomaganiu alkoholowym 72
  • Know-how 15 gru 2006, 15:00 Storczykowe eldorado Dobre wiadomości dla amatorów storczyków: w lasach na Nowej Gwinei odkryto 30 nowych gatunków tych roślin. Z tej części Indonezji, uznawanej za "kopalnię storczyków", pochodzi aż 3 tys. gatunków tych kwiatów z 25... 74
  • Budzik zabójca! 15 gru 2006, 15:00 Chcesz długo żyć, żyj zgodnie ze swoim zegarem biologicznym 76
  • Pan Bóg albo Marsjanie 15 gru 2006, 15:00 Przyjęcie kreacjonizmu nie jest równoznaczne z zanegowaniem teorii ewolucji 86
  • Bez granic 15 gru 2006, 15:00 Wyszynk z niedźwiedziem Król Hiszpanii Juan Carlos podczas sierpniowej wizyty w Rosji zastrzelił na polowaniu niedźwiedzia. Problem w tym, że "to nie było polowanie, lecz morderstwo" - uważa Siergiej Starostin, wicedyrektor... 88
  • Atom dla każdego 15 gru 2006, 15:00 Już 30 państw może się uzbroić w broń nuklearną 90
  • Specjaliści od chaosu 15 gru 2006, 15:00 Rosyjskie służby specjalne wciąż ingerują w życie polityczne krajów byłego ZSRR 94
  • Drodzy byli 15 gru 2006, 15:00 Ameryka daje przykład, jak twórczo eksploatować emerytowanych liderów 98
  • Biskup z podziemia 15 gru 2006, 15:00 Diecezja trzydziestoletniego bp. Pavola Hnilicy rozciągała się od Berlina do Pekinu 103
  • Recenzor 15 gru 2006, 15:00 106
  • Bardzo dobra Novi(n)ka 15 gru 2006, 15:00 Nowoczesny, ale niebanalny pop oraz minimalistyczny chillout z progresywnym zacięciem. "Tricks of Life" to ewenement na rynku polskiej muzyki elektronicznej, gdzie często za cały materiał wystarczają jednostajne bity generowane... 106
  • Nostalgia i ekstaza 15 gru 2006, 15:00 Nina Stiller, znakomita interpretatorka żydowskiej muzyki (zarówno w ich tradycyjnej, jak i popularnej formie), postanowiła tym razem spróbować swoich sił w świecie brzmień klubowych. Niby nic szczególnego, ostatnio podszyte elektroniką... 106
  • Zabójcza pustka 15 gru 2006, 15:00 The Killers są jak miasto, z którego pochodzą: Las Vegas. Blichtr, kicz, miszmasz wulgarnych kopii pomników cywilizacji (czytaj: rocka) i tanie emocje sprzedawane w dawkach zdolnych powalić słonia. Wszystko tu musi być ogromne, by wbijało... 106
  • Ostatni z wielkich 15 gru 2006, 15:00 James Coburn obejrzał w kinie "Siedmiu samurajów" dwanaście razy. Yul Brynner wykupił prawa do remake'a filmu Akiry Kurosawy za 250 dolarów. Kiedy obaj panowie wcielili się w rewolwerowców, którzy dla pieniędzy bronią... 106
  • Zwykli ludzie z Konina 15 gru 2006, 15:00 Od czasu "U Pana Boga za piecem" to pierwsza rzeczywiście udana rodzima komedia liryczna, przedstawiająca prowincjonalne ciepło, ale bez złudzeń, i na szczęście także bez upozowanej demaskatorskiej furii. Scenarzysta Jarosław... 106
  • Czeladnik sadysty 15 gru 2006, 15:00 Ta historia, choć wymyślona przez mistrza horroru Stephena Kinga, mogła wydarzyć się naprawdę. Oto student (Brad Renfro), jadąc autobusem, zauważa siwego pana (Ian McKellen). Jego twarz wydaje mu się dziwnie znajoma. Kurt Dussander to... 106
  • Niezbędnik Europejczyka 15 gru 2006, 15:00 U progu III RP chyba nikt się nie spodziewał, że kojarzony z anarchizmem Andrzej Stasiuk będzie nas kiedyś uczył myślenia wspólnotowego. Na szczęście pisarska wyobraźnia często powołuje do istnienia książki, o których nie śniło... 106
  • Wąż z rubinowym oczkiem 15 gru 2006, 15:00 Podczas gdy większość polskich pisarzy ugania się za "nowości kwiatem", Jerzy Sosnowski spokojnie, buduje swe narracje opierając się na tradycji polskiej kultury popularnej. Jego proza to coś w rodzaju krzyżówki kina moralnego... 106
  • Smutny wesoły pisarz 15 gru 2006, 15:00 Edward Redliński postanowił podsumować swoją twórczość. Jednak książka "Bumtarara", stanowiąca próbkę jego wszechstronności, tak warsztatowej, jak i intelektualnej mówi nam niewiele o tym znakomitym pisarzu. Pokazuje go... 106
  • Szeregowiec Iwan 15 gru 2006, 15:00 Wojenne kino rosyjskie sięga do radzieckich wzorców,by propagować kult imperium 110
  • Toksyczni idole 15 gru 2006, 15:00 Nafaszerowani narkotykami muzycy rockowi są spadkobiercami romantyzmu 114
  • Górna półka - Rodzinna Europa 15 gru 2006, 15:00 Znajomość historii Kresów jest niezbędna w dyskusji o rozszerzeniu unii i otwieraniu rynku pracy dla sąsiadów ze wschodu 118
  • Wencel gordyjski - Tele-morele 15 gru 2006, 15:00 Kiedy słowo przegrało wojnę z obrazem,pisarze stali się zakładnikami telewizji 119
  • Ueorgan Ludu 15 gru 2006, 15:00 Nr 43 (209) Rok wyd. 5 WARSZAWA, poniedziałek 23 października 2006 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza Trzyosobowy związek partnerski Rzeczniczka praw dziecka proponuje, aby rejestrować nieformalne związki, gdyż ma to dać większe poczucie... 120
  • Wprost plus 15 gru 2006, 15:00 KRÓTKO PO WOLSKU Orient i orientacje Naukowcy z Oslo, powołując się na przykłady ze świata zwierzęcego, dowiedli, że homoseksualizm jest popularną, jeśli nie najpopularniejszą orientacją w naturze. Istnieją, i to często, żyrafy... 121
  • Skibą w mur - Ziemia jest płaska 15 gru 2006, 15:00 Czy taka tabliczka mnożenia naprawdę istnieje? Czy ktoś ją widział? 122