Z jego inicjatywy powołano do życia Towarzystwo Uniwersytetu Robotniczego, socjalistyczną organizację oświatowo-kulturalną zrzeszającą w latach trzydziestych około dziesięciu tysięcy członków. Ignacy Daszyński przez dziesięć lat pełnił funkcję jej przewodniczącego. Po 1930 roku, z powodu choroby, stopniowo wycofywał się z życia publicznego. W 1934 roku otrzymał tytuł honorowego przewodniczącego PPS. Ostatnie kilka lat życia spędził w sanatorium w Beskidzie Śląskim.
„Pracowałem całe życie z robotnikami”
Ignacy Daszyński zmarł w nocy z 30 na 31 października 1936 roku w Bystrej Śląskiej. Pogrzeb, który odbył się 3 listopada na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie, przyciągnął wielotysięczne tłumy. Siedemdziesięcioletni polityk spisał przed śmiercią pożegnalny list. Mąż stanu, wielki patriota, jeden z ojców niepodległości, socjalistyczny działacz i publicysta pamiętał w tych dniach o robotnikach:
„Pracowałem całe życie z robotnikami. Im zawdzięczam, że praca moja nie poszła na marne, ku nim z ostatnią myślą się zwracam, żegnając się z nimi. Mam nadzieję niezłomną, że życie ich stanie się lżejsze, że będą silni i zdrowi moralnie, że urzeczywistnią wspólne ideały. Żegnam towarzyszy i przyjaciół, z którymi tyle współpracowałem wspólnie, i proszę ich o życzliwą pamięć dla tych wspólnych wysiłków. Wszystkich proszę o przebaczenie mych błędów i niepamiętanie cierpień, które im w życiu wyrządziłem”.
Pierwszy premier niepodległej Polski był działaczem i politykiem o ogromnych zasługach dla środowiska robotniczego oraz państwa polskiego. Całe życie poświęcił sprawom o które walczył. Bez wątpienia należy mu się miejsce wśród najbardziej zasłużonych ojców naszej Niepodległości. Tymczasem jest w tym gronie postacią chyba najmniej znaną. W setną rocznicę utworzenia rządu lubelskiego powinniśmy pamiętać o dorobku człowieka, który „gotów byłby chyba budować tę Polskę niepodległą nawet z Dzieduszyckimi i Potockimi, których szczerze nienawidził, z każdym, kto zechce pójść choć kawałek drogi w tym kierunku”.
Autorem tego artykułu jest Piotr Bejrowski. Tekst Ignacy Daszyński: pierwszy premier niepodległej Polski ukazał się w serwisie Histmag.org. Materiał został opublikowany na licencji Creative Commons