Szopkarstwo krakowskie trafiło na listę UNESCO. To pierwszy polski wpis

Szopkarstwo krakowskie trafiło na listę UNESCO. To pierwszy polski wpis

Zdjęcie ilustracyjne
Zdjęcie ilustracyjne / Źródło: Fotolia / Alexander Hoffmann
Tradycja kontynuowana przez szopkarzy krakowkskich wkrótce może zostać rozsławiona także poza granicami kraju. Wszystko za sprawą decyzji podjętej podczas sesji Międzyrządowego Komitetu ds. Ochrony Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego. Zdecydowano tam, że szopkarstwo krakowskie trafi na listę UNESCO.

Decyzja została podjęta 29 listopada na posiedzeniu Międzynarodowego Komitetu w Port Louis na Mauritiusie. Jest to sytuacja bez precedensu, o czym poinformował Piotr Gliński. – Szopkarstwo krakowskie jako pierwsza polska tradycja, polski zwyczaj zostało wpisane na Reprezentatywną Listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego Ludzkości UNESCO – podkreślił minister kultury i dziedzictwa narodowego. – Dziś doczekaliśmy się wpisania jednej z najpiękniejszych polskich tradycji – tradycji budowania szopek, która jednoczy rodziny, skupia grupy przyjaciół, tworzy wspólnotę szopkarzy – na listę światową – dodał.

Czym jest szopkarstwo krakowskie?

Szopkarstwo krakowskie jest ściśle związane z Krakowem, wpisanym w 1978 roku na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Twórcami szopek są przede wszystkim osoby zamieszkałe w Krakowie i jego okolicach, którzy swoją wiedzę, doświadczenie i pasję przekazują z pokolenia na pokolenie. Przynależność do regionalnej tradycji zapewnia im poczucie tożsamości. Współcześnie szopki charakteryzują się nagromadzeniem zminiaturyzowanych elementów zabytkowej architektury Krakowa, które są fantazyjnie przetworzone i połączone. Szopki są nie tylko precyzyjnie zaprojektowane i bogato udekorowane, ale także zelektryfikowane i zmechanizowane, co dodatkowo wzmacnia efekt końcowy oraz uatrakcyjnia ich konstrukcje. Za pomocą figurek prezentowane są sceny związane z życiem miasta, ale także Polski i świata, nawiązujące do wydarzeń historycznych, kulturalnych i społecznych.

Grupę twórców szopek łączy uczestnictwo w konkursie na najpiękniejszą szopkę krakowską, który odbywa się każdego roku w pierwszy czwartek grudnia pod patronatem Muzeum Historycznego Miasta Krakowa. Obecnie rdzeń tej grupy stanowi około 40 osób, choć w konkursie co roku bierze udział od 140 do 180 chętnych. To właśnie oni podtrzymują tradycję pielęgnowaną od pokoleń i dbają o jej rodzinny przekaz, a także upowszechniają wiedzę o szopkarstwie poprzez publikacje książek i artykułów, udzielanie wywiadów. Szopkarze dążą do zainteresowania swoją tradycją nowych pokoleń, prowadząc liczne prelekcje i warsztaty dla różnych grup wiekowych, jak również dla osób z dysfunkcjami.

Reprezentatywna Lista Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego Ludzkości

Lista reprezentatywna jest wykazem praktyk i zjawisk z całego świata, które pomagają ukazać różnorodność dziedzictwa niematerialnego i podnieść świadomość na temat jego znaczenia. Wpisów na Listę dokonuje Międzyrządowy Komitet ds. ochrony niematerialnego dziedzictwa kulturowego podczas corocznych obrad. Wnioski oceniane są pod kątem zgodności z kryteriami wpisu opracowanymi przez UNESCO na mocy standardów Konwencji.

Od 2009 roku Lista obejmuje 399 wpisów. Niematerialne dziedzictwo kulturowe oznacza praktyki, wyobrażenia, przekazy, wiedzę i umiejętności – jak również związane z nimi instrumenty, przedmioty, artefakty i przestrzeń kulturową – które wspólnoty, grupy i w niektórych przypadkach, jednostki uznają za część własnego dziedzictwa kulturowego. To niematerialne dziedzictwo kulturowe, przekazywane z pokolenia na pokolenie, jest stale odtwarzane przez wspólnoty i grupy w relacji z ich otoczeniem, oddziaływaniem przyrody i ich historią oraz zapewnia im poczucie tożsamości i ciągłości, przyczyniając się w ten sposób do wzrostu poszanowania dla różnorodności kulturowej oraz ludzkiej kreatywności.

Czytaj także:
19 nowych miejsc na liście UNESCO. To trzeba zobaczyć

Czytaj także

 0