Portugalska Częstochowa

Portugalska Częstochowa

Sanktuarium w Fatimie (fot. sxc.hu) / Źródło: FreeImages.com
Papież jedzie do sanktuarium w Fatimie, które od 100 lat jest elementem tożsamości narodowej Portugalczyków.

Franciszek spędzi w Portugalii niecałe 24 godziny. Przybędzie do Fatimy 12 maja po południu. Wieczorem spotka się z pielgrzymami i zmówi z nimi różaniec. Następnego dnia, w 100. rocznicę pierwszych objawień Matki Boskiej trzem pastuszkom – Łucji, Hiacyncie i Franciszkowi – o 10 rano papież odprawi mszę św. na placu przed bazyliką fatimską. W czasie mszy kanonizuje Hiacyntę i Franciszka. Oboje zmarli w dzieciństwie w czasie epidemii grypy. Ich kanonizację umożliwił zatwierdzony przez Watykan cud – niewytłumaczalne uzdrowienie 6-letniego chłopca z Brazylii, który przeżył upadek z kilku metrów dzięki modlitwie ojca do Franciszka i Hiacynty. Przed Franciszkiem Fatimę odwiedzili Paweł VI (1967), Jan Paweł II (1982, 1991, 2000) i Benedykt XVI (2010).

Zwłaszcza dla polskiego papieża tamtejsze sanktuarium miało szczególne znaczenie. Zamach na jego życie, którego dokonano 13 maja 1981 r., wydarzył się bowiem dokładnie w rocznicę tamtejszych objawień. Karol Wotyła wierzy, że to Matka Boska Fatimska uratowała mu życie i wielokrotnie dawał temu publicznie wyraz. Ale Fatima to przede wszystkim miejsce pielgrzymek zwykłych wiernych. Co roku od maja do października tysiące Portugalczyków wyruszają do miejsca objawień maryjnych z 1917 r. Przemierzają czasem nawet kilkusetkilometrową drogę do sanktuarium piechotą, na rowerach, a zdarza się nawet, że biegną. Tak zrobił ostatnio znany portugalski paraolimpijczyk Jorge Pina. Niektórzy wędrują boso i powtarzają tę drogę od lat, jak mówią, z potrzeby ducha. Inni idą, żeby podziękować, tak jak wspomniany w książce Any Catariny André i Sary Capelo „Pielgrzymi” były żołnierz, który pół wieku temu przyrzekł sobie, że jeśli wróci cało z wojny kolonialnej w Gwinei, będzie co roku pielgrzymować do Fatimy. Jeszcze inni próbują się pogodzić z chorobą albo proszą o uzdrowienie. Głęboko wierzący pielgrzymują ze sceptykami. Niektórzy nie są nawet pewni, czy Matka Boska rzeczywiście ukazywała się od 13 maja pastuszkom, ale nie mają równocześnie wątpliwości, że pielgrzymka stała się częścią ich życia. I dlatego co roku wracają na szlak.

Fatima przestaje jednak być jedynie obrazem ludowej, portugalskiej religijności. Coraz częściej tradycyjną drogę na kolanach do Kaplicy Objawień w sanktuarium odbywają także ludzie dobrze wykształceni i zamożni. Potwierdzają to zresztą statystyki. 82 proc. pielgrzymów stanowią Portugalczycy, a spośród nich najwięcej pochodzi z dużych miast: Lizbony, Porto i Bragi. Do Fatimy pielgrzymuje zresztą coraz więcej ludzi. Szczególnie przybyło ich w ciągu ostatnich kilku lat, co według historyk Irene Flunser Pimentel mogło mieć związek z kryzysem gospodarczym i falą wyjazdów Portugalczyków w poszukiwaniu pracy. Przyjazd do Fatimy ma być sposobem na zachowanie łączności z krajem. W 2015 r. było ich ponad 6 mln, a warto pamiętać, że Portugalia to zaledwie 10-milionowy kraj. Wśród gości jest też sporo obcokrajowców, głównie z Hiszpanii i Włoch, a na trzecim miejscu plasują się Polacy. W tym roku, kiedy 13 maja, w stulecie pierwszych objawień, Fatimę odwiedzi papież, rekord sprzed dwóch lat z pewnością zostanie pobity.

Inny świat

Miasteczko, na skraju którego w miejscu objawień wyrosło dzisiejsze sanktuarium, jest szpetne. Wokół rozciągały się kiedyś pastwiska i stały kamienne, niskie domy. Na turystów czekają jedynie setki straganów z tandetnymi dewocjonaliami. Można tam znaleźć wyprodukowane w Chinach gipsowe figury Matki Boskiej, scyzoryki z napisem „Fatima”, perfumy nr 13, nawiązujące podobno zapachem do objawień, a także chustki z podobiznami papieża Franciszka i Jana Pawła II. Według mediów portugalskich przedsiębiorczy Ukraińcy zaczęli w tym roku sprzedawać także puszki wypełnione błogosławionym powietrzem z Fatimy. Trudniej niestety znaleźć tradycyjne portugalskie różańce zrobione z pestek oliwek. Na tej kiczowatej, handlowej stronie Fatimy koncentrują się sceptyczni wobec objawień dziennikarze. Na kilka dni przed papieską pielgrzymką przekonują, że portugalskie sanktuarium zamieniło się w gigantyczny biznes, w którym nie szanuje się praw pracujących tu w sezonie 5 tys. ludzi.

Gazety są też pełne ostrzeżeń o szybujących cenach noclegów, które w trakcie wizyty papieża mają sięgać 4200 euro. Mieszkańcy zamierzają też podobno wynajmować tarasy własnych domów, znajdujące się na trasie przejazdu Franciszka, za – bagatela – 1000 euro. Jednak gazety milczą o tym, co w Fatimie najciekawsze, choć trudne do opisania. Otóż prawdziwi pielgrzymi do kramów zaglądają głównie po to, żeby zaopatrzyć się w woskowe wota symbolizujące członki ciała, o których uzdrowienie proszą w Kaplicy Objawień. Zgodnie z tutejszym zwyczajem wszystkie te parafinowe nogi, płuca, serca i ręce wrzuca się później do specjalnych palenisk. Lądują tam także świece, z którymi wierni uczestniczą wcześniej w fatimskich procesjach.

Gigantyczny plac przed bazyliką i kaplicą dzielą od miasta niecałe 2 km, ale to zupełnie inny świat. Największe uroczystości gromadzą na placu setki tysięcy pielgrzymów, ale nawet na co dzień zawsze ktoś przemierza go na kolanach. Nawet niewierzący przyznają, że emocje, które sprowadzają tu co roku ludzi z całego świata, robią wrażenie. Obecny prezydent Portugalii Marcelo Rebelo de Sousa przekonuje w specjalnie na stulecie objawień nagranym filmie, że Fatima to zdecydowanie więcej niż turystyczna ciekawostka albo marka znana na świecie czasem lepiej niż sama Portugalia. Dla katolików, takich jak Rebelo de Sousa, Fatima to kwestia wiary, a dla wszystkich pozostałych – obraz dzisiejszej Portugalii: jej duchowości i kultury.

Cud czy kreacja

Fatima ma jednak wciąż zagorzałych przeciwników. W październiku ubiegłego roku w internecie umieszczono petycję podpisanąprzez portugalskich dziennikarzy, adwokatów i naukowców, sprzeciwiających się wizycie Franciszka w Fatimie. Apelowali, by papież „nie uwiarygadniał oszustwa”, którym od samego początku są według nich objawienia. Ich zdaniem kult Matki Boskiej Fatimskiej mógł się rozwinąć tylko dlatego, że Portugalia na początku ubiegłego wieku była krajem niepiśmiennych wieśniaków, w których narastał sprzeciw wobec porządków zaprowadzanych przez proklamowaną w 1910 r. republikę i podłączających się do niej bolszewików. Z Portugalii wydalono zakonników, zakazano nauczania religii w szkołach i zniesiono święta katolickie.

Zdarzały się zamachy na wiernych. Antyreligijne igrzyska nie mogły jednak odwrócić uwagi od bezradności nowej władzy. Panował głód, a rząd zmieniał się w ciągu 16 lat aż 45 razy. Jak przekonuje Patrícia Carvalho, autorka książki „Fatima: cud czy kreacja?”, republikanie nie umieli sobie w tych warunkach poradzić z rozwijającym się kultem w Fatimie. Ataki na Kościół skończyły się wraz z przewrotem wojskowym z 1926 r., po którym na ponad 40 lat władzę objął konserwatywny katolik António Salazar. Odzew na dzisiejszy apel portugalskich intelektualistów okazał się jednak znikomy. Ale krytyków sanktuarium nie brakowało też jednak po stronie kościelnej.

Przeciwnicy reform wprowadzonych przez Sobór Watykański II przekonują na przykład w sensacyjnym tonie, że kobieta, którą świat znał jako siostrę Łucję i która dożyła 97 lat w klasztorze Karmelitanek w Coimbrze, była aktorką podstawioną w latach 50. przez zwolenników liberalnych zmian w Kościele, a może nawet przez KGB, żeby ukryć prawdziwy sens przesłania objawień maryjnych. Ani jednak antyklerykalne ataki, ani krytyka środowisk kościelnych nie zachwiały pozycją Fatimy. Opadła też temperatura sporu. Autorzy antyklerykalnych pamfletów doszli chyba do wniosku, że próby sprowadzenia fenomenu Fatimy do zwykłego oszustwa odnoszą zupełnie odwrotny skutek. g

© Wszelkie prawa zastrzeżone

Okładka tygodnika WPROST: 19/2017
Więcej możesz przeczytać w 19/2017 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 19/2017 (1785)

  • Rewolucje są tylko kwestią czasu 7 maj 2017, 20:00 Takie będą Rzeczypospolite, jakie ich młodzieży chowanie – wieszczył kanclerz Jan Zamoyski. No to spójrzmy. Historia pierwsza, obiegła w ubiegłym tygodniu Polskę. Uczennica zdająca maturę, podobno dobra, z klasy dwujęzycznej,... 3
  • Niedyskrecje parlamentarne 7 maj 2017, 20:00 BARDZO DUŻO DZIEJE SIĘ W OBOZIE ZJEDNOCZONEJ PRAWICY. Antoni Macierewicz, szef MON, mocno zezłościł się na komisję, która wypchnęła z partii jego najbliższego współpracownika Bartłomieja Misiewicza, uznając, że nie nadaje się on... 6
  • Obraz tygodnia 7 maj 2017, 20:00 33 mln zł tyle w 2016 r. Polacy wydali na szkocką whisky – szacuje Scotch Whisky Association. Czyni to z naszego kraju 16. rynek na świecie. Wygrana Football Baby i Karate Kid w jednym, czyli córka sportowej pary Lewandowskich, przyszła na... 8
  • Info radar 7 maj 2017, 20:00 Komedia pomyłek Słowa, że aktorzy oraz politycy to osoby o wielu twarzach, w numerze 16 „Wprost” stały się ciałem. Zawierzyliśmy bowiem agencji fotograficznej East News i przy tekście o Annie Smołowik, grającej w „Uchu Prezesa”... 10
  • Łódź (nie) łączy 7 maj 2017, 20:00 RAFAŁ GÓRSKI W UBIEGŁYM TYGODNIU W ŁODZI ROZPĘTAŁA SIĘ BURZA W ZWIĄZKU Z PROPOZYCJĄ PREZYDENT HANNY ZDANOWSKIEJ, która zaproponowała likwidację tramwajów podmiejskich. W ich miejsce miałyby się pojawić autobusy elektryczne i... 10
  • Zdarzyło się jutro 7 maj 2017, 20:00 W święto flaga wisi i powiewa. Tak jak konstytucja. 12
  • Wegetarianie wszystkich opcji… 7 maj 2017, 20:00 prof. Magdalena Środa, filozofka, feministka WSZYSCY ROZPACZLIWIE SZUKAMY PRZYCZYN OBECNYCH PODZIAŁÓW. Gdzie zakopany jest topór? Co nas najgłębiej dzieli? Jedną z niebanalnych odpowiedzi na to pytanie można znaleźć w książce Marty... 13
  • Magia polskich konstytucji 7 maj 2017, 20:00 CHĘTNIE WEZMĘ UDZIAŁ W REFERENDUM KONSTYTUCYJNYM. Po pierwsze, skoro głosowałem w referendum Bronisława Komorowskiego, to mogę w każdym. Po drugie, aby zrobić przyjemność obecnemu prezydentowi, którego lubię, mimo że niełatwo... 13
  • Gra o tron 7 maj 2017, 20:00 Współpracownicy Donalda Tuska twierdzą, że w 2020 r. były szef PO gotów jest stanąć do wyścigu prezydenckiego. Ten plan mogą jednak pogrzebać Andrzej Duda i… Grzegorz Schetyna. 14
  • Sędzia w marszu z Platformą 7 maj 2017, 20:00 JAN ŚPIEWAK Na portalu społecznościowym prof. Andrzej Rzepliński zaprosił mnie na demonstrację organizowaną przez PO. Wywołało to we mnie konsternację. Czy były sędzia Trybunału Konstytucyjnego powinien występować jako rzecznik... 20
  • Sukces nigdy nie jest ostateczny 7 maj 2017, 20:00 Nie mam pretensji do lidera PO za to, że podkupił nam posłów. Ale to nie znaczy, że mają nas oni oczerniać, używając kłamstw. 21
  • Manewry samorządowe 7 maj 2017, 20:00 Obrońcy samorządów i obecnej ordynacji wyborczej chcą protestować w Warszawie. Tymczasem żadnych zmian w prawie wyborczym nie będzie, bo PiS wycofał się ze wszystkich swoich pomysłów. Na razie. 22
  • Pan Adrian wychodzi z cienia 7 maj 2017, 20:00 EWA WANAT Pan Andrzej Duda przypomina mi czasami kukułkę w zepsutym zegarze. Całymi tygodniami schowany i nieobecny, jak np. w trakcie samobójczej szarży polskiej dyplomacji w Brukseli. A potem nagle, w jakimś zupełnie niespodziewanym... 25
  • Gdzie się leczyć? 7 maj 2017, 20:00 Przedstawiamy szpitale ortopedyczne oraz placówki zajmujące się terapią nowotworów przewodu pokarmowego, które leczą najszybciej i najskuteczniej. 26
  • Filadelfijski konsensus w Otwocku 10 maj 2017, 15:37 Odpowiednia logistyka wystarczy do skrócenia długich kolejek w ortopedii – mówi prof. Wojciech Marczyński ze szpitala im. prof. A. Grucy w Otwocku. 34
  • Ortopedia de lux 7 maj 2017, 20:00 O jakości leczenia mówią dr n. med. Grzegorz Adamczyk, ordynator CM Gamma, oraz dr n. med. Paweł Lis z Kliniki Lekmed. 36
  • Plan na czyste powietrze 7 maj 2017, 20:00 60 przeszkolonych ekodoradców i nawet 880 mln euro z Unii Europejskiej to plan władz Małopolski na poprawę jakości powietrza w regionie. 37
  • Braniccy kontra naród 7 maj 2017, 20:00 Spadkobiercy hrabiego Adama Branickiego od 19 lat walczą o odzyskanie majątku, w tym pałacu w Wilanowie. Muzealnicy dowodzą, że już przed wojną dobra te przejął Skarb Państwa. Za długi. 39
  • Szkoła sobków 7 maj 2017, 20:00 Polscy uczniowie nie lubią i nie potrafią współpracować – wynika z właśnie ogłoszonych badań. Bez tej umiejętności mają w przyszłości marne szanse na rynku pracy. 44
  • Kapitalizm Uber alles 7 maj 2017, 20:00 W ciągu trzech lat Polska stała się dla Ubera trzecim rynkiem w Europie. Ale miliony złotych zarobionych nad Wisłą denerwują coraz bardziej. 46
  • Dziurawa deska ratunku 7 maj 2017, 20:00 Fundusz Wsparcia Kredytobiorców praktycznie nie działa. Urzędnicy alarmują, że banki nie mają interesu, aby pomagać klientom, bo niewykorzystane środki mają wrócić na ich konta. 50
  • Hossa Bessa 7 maj 2017, 20:00 Górnik szuka sponsora Wśrodę w Katowicach rusza Europejski Kongres Gospodarczy. Jeśli pojawi się na nim wicepremier Mateusz Morawiecki, gorące powitanie mogą urządzić mu tam górnicy. Są wściekli, że wicepremier już ponad rok... 54
  • Północne eldorado 7 maj 2017, 20:00 Orły „Wprost” zawędrowały do Białegostoku – miasta, które powoli staje się regionalnym centrum biznesowym. 55
  • Business Gate nagradza 7 maj 2017, 20:00 TOP Profesjonalistów 2017 Liczy się jakość produktów i usług, zadowolenie klientów, profesjonalizm zespołu. W kwietniu br. najlepsi menedżerowie zarządzający w różnych branżach odebrali wyróżnienia TOP PROFESJONALISTA 2017 magazynu... 56
  • Dane jak złoto 7 maj 2017, 20:00 Internet rzeczy zmieni biznes, sposób produkcji i komunikacji. Kto się nie dostosuje, nie przetrwa – mówi Maciej Kranz, wiceprezydent Cisco. 58
  • Know How 7 maj 2017, 20:00 Czas na konserwatyzm Smartfony LG wyrosły wreszcie z młodzieńczego okresu eksperymentowania. Po modułowym LG G5 nadszedł czas na prostotę, elegancję i konserwatyzm. Taki jest właśnie G6, najnowszy flagowiec koreańskiej marki. Jak... 60
  • Sposób na polski węgiel 7 maj 2017, 20:00 Nowoczesna, wydajna i rentowna – taka ma być powstająca w Lubelskim Zagłębiu Węglowym kopalnia Jan Karski. Prairie Mining wierzy w sukces, dlatego inwestuje w polski węgiel. 62
  • Francuska dżuma albo cholera 7 maj 2017, 20:00 Z punktu widzenia Warszawy rywale we francuskich wyborach prezydenckich to fatalni kandydaci. Marine Le Pen za bardzo kocha Władimira Putina, a Emmanuel Macron najchętniej wyrzuciłby Polskę z UE. 64
  • Portugalska Częstochowa 7 maj 2017, 20:00 Papież jedzie do sanktuarium w Fatimie, które od 100 lat jest elementem tożsamości narodowej Portugalczyków. 69
  • Własne miejsce w Hiszpanii 7 maj 2017, 20:00 Słońce 300 dni w roku. 200 km urokliwych plaż. Po zapaści hiszpańskiego rynku nieruchomości Costa Blanca znów zaczyna ściągać międzynarodowych inwestorów, również drobnych. 71
  • Wzrok – król zmysłów 7 maj 2017, 20:00 Oczy są integralną częścią całego ciała, a ich praca jest z nim całkowicie zharmonizowana. Zdrowy organizm to zdrowe oczy. 72
  • Filtr dla oka 7 maj 2017, 20:00 Nie dbamy o oczy ani nie dostarczamy im tego, co pomaga je chronić. Efekt? Ponad 70 proc. dorosłych ma problemy ze wzrokiem. 74
  • Kiedy za mało jest łez 7 maj 2017, 20:00 Nasze oczy każdego dnia są narażone na różne czynniki drażniące. Dlatego tak istotne jest, by odpowiednio o nie dbać i je nawilżać. 76
  • Ostatni lot „Kościuszki” 7 maj 2017, 20:00 Do pasa lotniska Okęcie zabrakło im 40 sekund lotu. 30 lat temu doszło do najtragiczniejszej katastrofy w historii polskiego lotnictwa. Główni winowajcy nie chcieli przyjąć do wiadomości informacji o jej przyczynach. 79
  • Uzależniony od walki 7 maj 2017, 20:00 Sebastian Fabijański został obwołany przez kolorową prasę najseksowniejszym polskim aktorem. W filmie „Gwiazdy”, który właśnie wchodzi na ekrany, gra jednego z głównych bohaterów. Nam opowiada o pracy nad rolą i miłości do piłki. 82
  • Alfabet „Gwiazd” 7 maj 2017, 20:00 Każda produkcja filmowa ma swoje sekrety i triki. Nie można zdradzić ich wszystkich, bo czy kino zachowałoby wówczas swą magię? Z pewnością możemy jednak uchylić rąbka tajemnicy i opowiedzieć o niektórych zdarzeniach z życia filmu. Uwaga, tego nie widać na ekranie! 84
  • Takie kopciuszki byliśmy... 7 maj 2017, 20:00 Nikt nie odbierze mi emocji, zaangażowania i przeżyć – mówi Jan Banaś, polski piłkarz, reprezentant i mistrz Polski. Rozmawiała Anna Serdiukow Widział pan film. Pewnie. Bardzo mi się podobał, no może za wyjątkiem kilku rzeczy.... 88
  • Jan Kidawa-Błoński: To się państwu spodoba 7 maj 2017, 20:00 KAŻDY PONOĆ MOŻE WYMIENIĆ PONAD STO KSIĄŻEK, które uważa za najlepsze, które w jakimś stopniu ukształtowały to, kim jest. Ja też mógłbym pewnie godzinami wymieniać ważne dla mnie tytuły, ale chcę się skupić na dwóch.... 90
  • Wydarzenie 7 maj 2017, 20:00 TEATR Do szczęścia bez księcia Nie Kopciuszek, a ogarnięta traumą po śmierci matki Młoda Dziewczynka; nie przystojny książę, a zagubiony i stroniący od ludzi młody mężczyzna; nie zła macocha, a opętana kultem młodości kobieta –... 92
  • Koniecznie! 7 maj 2017, 20:00 KSIĄŻKA Prawdziwi „Narcos” KULTOWY SERIAL „NARCOS” PRZYPOMNIAŁ niesamowitą historię Pabla Escobara, kokainowego barona z Kolumbii lat 80. i 90. Al Capone to przy nim druga liga. Escobar nie dość, że zarabiał setki milionów... 93
  • Powyżej średniej 7 maj 2017, 20:00 teatr Wspomnień czar Na polskich scenach coraz więcej polityki. Trochę tęskno za zgrabnie opowiedzianą historią i za zwykłym człowiekiem. Aby taki projekt się powiódł, wystarczy dobra literatura, dobry aktor i reżyser, który tej... 94
  • Bez entuzjazmu 7 maj 2017, 20:00 MUSICAL Bulwar bez blasku Sunset Boulevard” to w twórczości Andrew Lloyda Webbera tytuł nie najważniejszy, ale znaczący. Przedstawienie według filmu Billy’ego Wildera pomyślane jest tak, by stało się benefisem aktorki wcielającej... 96
  • Polityczne gwiazdy i meteory 7 maj 2017, 20:00 RYSZARD CZARNECKI Minęło już przeszło 30 lat (O tempora, o mores!), gdy zacząłem spotykać polityków znanych na arenie międzynarodowej. Zaczęło się od Belgii. Jako bardzo młody człowiek odwiedzałem rodzinę mojej matki chrzestnej –... 98

ZKDP - Nakład kontrolowany