Polskie drzewa w Kazachstanie

Polskie drzewa w Kazachstanie

Polskie drzewa w Kazachstanie
Polskie drzewa w Kazachstanie
Nasi leśnicy posadzili w Astanie 214 drzew w ramach zacieśniania relacji z krajem, który próbuje zmniejszyć uzależnienie gospodarcze od Rosji. Czy ten gest utoruje polskim firmom drogę na rynki Azji?

W Kazachstanie najlepiej widać, że nikt nie jest prorokiem we własnym kraju. Ci sami ludzie, których w Polsce odsądza się od czci i wiary za wycinkę drzew w Puszczy Białowieskiej, na środku kazachskiego stepu stają się wizjonerami w dziedzinie zalesiania. Co prawda step jest systematycznie zabudowywany nowoczesnymi osiedlami, wyrastającymi w okolicach siedziby światowej wystawy Expo 2017 w Astanie, ale fakt pozostaje faktem – ciągnącą się po horyzont bezkresną i bezdrzewną równinę widać doskonale z tarasu widokowego kazachskiego pawilonu narodowego. Spory kawał pustego obszaru między terenami Expo a drapaczami chmur w centrum stolicy przeznaczono na park, przy którym nowojorski Central Park wyglądać będzie jak osiedlowy skwerek. Na razie między otaczającymi go szkieletami wznoszonych apartamentowców hula wiatr. Monotonię księżycowego krajobrazu zaburza jedynie kępa młodych dębów, lip i jarzębin, przywiezionych z Polski. Sadzili je wspólnie przedstawiciele władz polskich i kazachskich, a także arabscy szejkowie, Koreańczycy, Brytyjczycy i reprezentanci wielu innych krajów wystawiających się na Expo. – Bardzo liczymy na przedstawiony przez prezydenta Nazarbajewa wielki plan zazielenienia Kazachstanu, a szczególnie jego stolicy, bo to przyczyni się do zmniejszenia koncentracji CO 2 – mówił wiceminister środowiska Sławomir Mazurek, którego wystąpienie poprzedził występ kazachskich tancerek w strojach narodowych.

Zanim wiceminister w towarzystwie burmistrza Astany Aseta Isekeszewa wbił łopatę w ziemię, chwalił Lasy Państwowe za sadzenie tysiąca drzew na minutę, zadając kłam obiegowym twierdzeniom, że polski rząd morduje polskie lasy. Dzień wcześniej obradujące w Krakowie UNESCO wezwało Polskę do wstrzymania wycinania Puszczy Białowieskiej. Na polu w Astanie, na którym kiedyś będzie ogród botaniczny, nie był to jednak pierwszoplanowy problem. Tutaj ważniejsze było, jak długo przetrwają drzewa z Polski. Temperatury wahają się tu od plus 40 stopni latem do minus 40 zimą. Ostry wiatr, jak to na stepie, wieje przez cały rok. W efekcie po każdej zimie w Astanie wymienia się niemal wszystkie drzewa. Mimo to Polska ma ambicję, żeby nasze dęby i lipy zakorzeniły się tu na dłużej. I nie tylko one, bo jeden z najbardziej zasobnych w ropę naftową krajów świata mógłby idealnie wpisać się w plany ekspansji polskich firm za granicą, promowane przez wicepremiera Mateusza Morawieckiego.

Ropa, węgiel, ekologia

W polskim pawilonie na Expo panuje spokój, jakiego zazwyczaj poszukuje się w lesie. Elegancka, oszczędna w formie multimedialna prezentacja pokazuje Polskę jako kraj będący światowym liderem leśnictwa i pionierem w ekologicznym spalaniu węgla. Nasz kraj ma oczywiście Kazachom do zaoferowania o wiele więcej niż lipy, dęby i czyste technologie węglowe, ale temat ekspozycji nie jest polskim wyborem. Gospodarze wymyślili, że hasłem Expo 2017 będzie „energia przyszłości” i tak bardzo przywiązali się do pomysłu, że zadbali nawet o stworzenie muzeum energii przyszłości. To kolejny dowód na to, że rządzący Kazachstanem jeszcze od czasów sowieckich Nursułtan Nazarbajew potrafi połączyć przeszłość z przyszłością. Tylko dlaczego zasobny w ropę naftową i gaz kraj, który 79 proc. energii wytwarza z węgla kamiennego, tak bardzo stawia na ekologię? – Opłacalność tego typu technologii w kraju posiadającym jedne z największych złóż węglowodorów na świecie jest wątpliwa – mówi Tomasz Zapalski z Ambasady RP w Astanie. Powody tej ekologicznej ekstrawagancji są czysto polityczne i służą przyciągnięciu kapitału z krajów Zachodu, lubujących się w tego typu nowinkach. Obecnie Kazachstan stara się o te kontakty bardziej niż kiedykolwiek przedtem. Strategiczne położenie między Rosją, Chinami i szeroko rozumianym światem muzułmańskim, dotąd uważane za atut, zaczyna Nazarbajewowi ciążyć. Inwestorzy z zamożnych krajów Zatoki Perskiej niosą ze sobą ryzyko importu radykalnego islamu, który prezydent tępi, szczycąc się otwartością wielokulturowego Kazachstanu.

Chińczycy mogą słabo zaludniony a olbrzymi kraj łatwo skolonizować. Obawy przed takim scenariuszem wywołują ostre protesty społeczne, pod których presją rząd wycofał się nawet z planu dzierżawienia Chińczykom ziemi na 25 lat. Z kolei Rosja, największy przez lata partner i protektor byłej sowieckiej republiki, stała się ostatnio kulą u nogi ciągnącą w dół gospodarkę Kazachstanu. Przez ostatnie lata Kazachstan rozwijał się w tempie 69 proc. rocznie. W zeszłym roku wzrost PKB wyhamował do 1 proc., za to inflacja skoczyła z 1,3 do 8,5 proc. Wszystko to efekt wywołanego przez Moskwę kryzysu ukraińskiego i nałożonych na Rosję sankcji. Doprowadziły one do dewaluacji rubla, która wpływa na kazachskiego tenge, zmuszając rząd do uwolnienia jego kursu i znacznego podrożenia importu. Do tego dochodzą niskie ceny ropy na rynkach światowych, które w ciągu roku pozbawiły zamieszkany przez kilkanaście milionów ludzi kraj ponad 5 mld dolarów zysków. Doszło do tego, że zabrakło pieniędzy na organizowanie prestiżowego dla Kazachstanu Expo. Żeby pokryć koszty całej imprezy, władze sięgnęły do kieszeni zwykłych obywateli, przejmując około miliarda dolarów z kazachskiego funduszu emerytalnego. – Wielu ludzi nie chce tu EXPO, bo uważa, że to ich pieniądze poszły na organizację tej imprezy – mówi ojciec Paweł Blok, franciszkanin od 10 lat pracujący w najbiedniejszych dzielnicach Astany. Nic dziwnego, że Kazachowie nie walą na wystawy drzwiami i oknami. – 4 tys. tenge, czyli ok. 10 euro za bilet, to dla wielu Kazachów spora suma – mówi Andrzej Stefański, komisarz polskiego pawilonu na Expo. Wszystko to powoduje, że w Kazachstanie coraz częściej mówi się o zerwaniu z postkolonialną zależnością od Moskwy. Mimo obaw przed chińską dominacją rząd ochoczo przystąpił do projektu One Belt, One Road, tworzącego połączenia handlowe Chin z Europą z pominięciem Rosji. Z rezerwą do Rosji odnoszą się także zwykli Kazachowie, na co dzień posługujący się językiem rosyjskim częściej niż ojczystym. – Nie rozumiem, dlaczego mamy mówić po rosyjsku, przecież nie jesteśmy Rosjanami – mówiła płynną angielszczyzną młoda kobieta bawiąca się w tłumie, który wyległ na bulwary Astany, by świętować 77. urodziny prezydenta Nazarbajewa.

Plany ekspansji

– Zapewniamy łatwiejszy dostęp do rynków sąsiadów, bo mamy ulgi celne w kontaktach gospodarczych z Chinami i Rosją. Produkowane u nas towary zagranicznych inwestorów będą miały metkę made in Kazachstan, co oznacza, że nie będzie ich obowiązywało żadne embargo – zachwala zalety przenoszenia produkcji do Kazachstanu Nursułtan Jiyenbayev, wiceprezes Kazakh Invest. Powołana dekretem prezydenta instytucja zajmuje się przyciąganiem inwestycji zagranicznych, a jej szefostwo chwali się, że Kazachstan awansował do trzeciej dziesiątki światowego zestawienia krajów przyjaznych dla inwestycji Doing Business. Problem polega jednak na tym, że jednocześnie Transparency International, badająca poziom korupcji na świecie, umieszcza Kazachstan na dalekim, 131. miejscu, razem z Rosją, Ukrainą, Iranem i Nepalem. Także przedstawiciele polskiej ambasady przyznają, że są problemy z wiarygodnością kazachskich firm zainteresowanych współpracą z inwestorami z Polski. 30 mln euro, przeznaczone przez polski rząd na wspieranie tych kontaktów po wizycie prezydenta Nazarbajewa w Polsce, nie zostały dotąd uruchomione. Firmy kazachskie nie chcą poddawać się wyśrubowanym, zgodnie z wymogami UE, kryteriom sprawdzającym.

Poza tym Kazachowie boją się brać kredyty w euro z uwagi na dalsze wahania kursu tenge. A bez lokalnych partnerów biznesów w Kazachstanie na większą skalę praktycznie nie da się prowadzić. Dość wspomnieć, że zakup ziemi pod inwestycję jest możliwy tylko wtedy, gdy Kazachowie mają 51 proc. udziałów we wspólnym przedsięwzięciu. Trzeba jednak przyznać, że rząd w Astanie stara się mnożyć ułatwienia. Zliberalizowano przepisy dotyczące pracy obcokrajowców. Umożliwiono też prowadzenie biznesu w oparciu o brytyjskie common law, co ma zapewnić niezależny międzynarodowy arbitraż w sytuacjach spornych. Władze zapewniają także specjalne traktowanie dużym graczom. Inwestorzy tacy jak Jerzy Starak, którego Polpharma jest w Kazachstanie potentatem, mają nawet prawo do zasiadania w specjalnej radzie przy prezydencie Nazarbajewie. Większość jej składu to biznesmeni z Rosji i Chin. Oficjalnie najwięcej pieniędzy lokują w Kazachstanie firmy z Holandii i za Szwajcarii – odpowiednio 7,5 i 3,6 mld dolarów. Na trzecim miejscu są Amerykanie z 3,4 mld. Za to potężni sąsiedzi – Rosja i Chiny – wypadają znacznie gorzej, inwestując poniżej miliarda dolarów. W rzeczywistości to oni, przez zarejestrowane w Holandii i Szwajcarii odnogi swoich koncernów paliwowych, górniczych czy budowlanych, są głównymi graczami na kazachskim rynku.

Nie znaczy to, że nie należy próbować dostać się na ważny strategicznie rynek, na którym Polska uważana jest za kraj gospodarczego sukcesu. Nina Dobrzyńska, wiceszefowa Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości, ma nadzieję, że pomoże w tym Expo w Astanie. We wrześniu przedstawiciele polskiego biznesu polecą tam na forum gospodarcze, co będzie o tyle łatwe, że LOT uruchomił niedawno bezpośrednie połączenia Warszawy z Astaną. Z rewizytą do Nursułtana Nazarbajewa wybiera się także prezydent Andrzej Duda. Jest więc szansa, że Kazachstan zacznie funkcjonować w świadomości jako coś więcej niż tylko miejsce masowej zsyłki Polaków w czasach stalinowskich. W takim wypadku próba sadzenia polskich drzew na kazachskim stepie ma sens i to nie tylko symboliczny. Z 300 sadzonek, które leśnicy z Lasów Państwowych przywieźli do Astany, udało się zasadzić 214. Pytanie o to, ile z nich przetrwa ciężką zimę na stepie jest także pytaniem o powodzenie polskich planów ekspansji gospodarczej poza UE. g

© Wszelkie prawa zastrzeżone

Okładka tygodnika WPROST: 29/2017
Więcej możesz przeczytać w 29/2017 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 29/2017 (1795)

  • Bajka o sprawiedliwości 16 lip 2017, 20:00 Opowiem wam bajkę o sprawiedliwości. Wcale nie tak dawno temu była sobie afera – potężna, warta wiele milionów złotych, nazywana wręcz „matką wszystkich afer”. Chodzi o sprawę FOZZ, Funduszu Obsługi Zadłużenia Zagranicznego.... 3
  • Niedyskrecje parlamentarne 16 lip 2017, 20:00 POLITYCY PIS OPOWIADAJĄ SOBIE NASTĘPUJĄCY ŻART: po co prezydent chce rozpisać referendum i zmienić konstytucję? Żeby Krzysztof Szczerski został już oficjalnie wiceprezydentem. W tym momencie wszyscy wybuchają śmiechem, bo to wbrew... 6
  • Obraz tygodnia 16 lip 2017, 20:00 435 Według „Gazety Wyborczej” tyle jest już w Polsce „upamiętnień”katastrofy smoleńskiej Świat się zmienia. Na mapie świata pojawiło się nowe morze. Dla nas to pewnie mało ważna wiadomość, ale w rejonie spowoduje zrozumiałe... 8
  • Info radar 16 lip 2017, 20:00 Amerykanin w Paryżu Paryż to zawsze dobry pomysł” – mawiała Sabrina z amerykańskiego filmu Billy’ego Wildera. Francuska stolica kojarzy się bowiem w USA z rezydującą tam w latach 20. ubiegłego wieku amerykańską bohemą. Ten... 10
  • Zdarzyło się jutro 16 lip 2017, 20:00 Psy szczekają, a sąd jest ostateczny 12
  • O cudach 16 lip 2017, 20:00 CUDA ZDARZAJĄ SIĘ NIE TYLKO W RELIGII, ALE TEŻ W POLITYCE. Polska ma to szczęście, że cuda religijne są wspierane przez politykę, a polityczne przez religię, to znaczy Kościół. Cud taki właśnie się zdarzył. W zeszłym tygodniu,... 13
  • Sąd najwyższy nad benzyną 16 lip 2017, 20:00 Jan Wróbel KOMENTATORZY I POLITYCY (CZY DA SIĘ ICH JESZCZE ROZRÓŻNIĆ?) spierają się między sobą o to, czy PiS ustawą benzynową chce przykryć zamach na Sąd Najwyższy, czy ustawami sądowymi chce przykryć podwyżkę cen benzyny.... 13
  • Opozycja bez lidera 16 lip 2017, 20:00 Donald Tusk, Jerzy Owsiak i Robert Biedroń to osoby, które – zdaniem Polaków – mają największe szanse na odsunięcie PiS od władzy. Tak wynika z sondażu przeprowadzonego dla „Wprost” na panelu badawczym Ariadna. Ponad połowa z nas uważa, że opozycja w ogóle nie ma lidera. Jeśli... 14
  • Czekając na klęskę 16 lip 2017, 20:00 Być może liderzy obecnej opozycji muszą dostać od wyborców jeszcze jedną lekcję w postaci kolejnych przegranych wyborów – mówi prof. Norbert Maliszewski, psycholog społeczny. 18
  • Powrót wojny totalnej 16 lip 2017, 20:00 Walka o sądy to nowa płaszczyzna konfliktu między opozycją a PiS. Wszystko wskazuje na to, że stoimy w przededniu kolejnej eskalacji emocji politycznych. 20
  • Rządy i sądy: jak to się robi w Europie 16 lip 2017, 20:00 Relacje władzy ustawodawczej, wykonawczej i sądowniczej zależą nie tylko od litery prawa, ale przede wszystkim od tradycji demokratycznych oraz od osób sprawujących władzę. 22
  • Sędziowie kontra rządzący 16 lip 2017, 20:00 Czy to, co stało się z KRS i ustrojem sądów powszechnych, a może wydarzyć się w Sądzie Najwyższym, powinno martwić czy cieszyć zwykłego obywatela? Nie powinno cieszyć nikogo. Upolitycznienie wymiaru sprawiedliwości, upolitycznienie... 24
  • Pogłębi się kryzys sądownictwa 16 lip 2017, 20:00 MIKOŁAJ PIETRZAK, Dziekan OkręgowejRady Adwokackiej w Warszawie. Relacje władzy wykonawczej i ustawodawczej z sądowniczą mogą się układać w różny sposób. Skąd teraz takie emocje? Władze ustawodawcza i wykonawcza w różnych modelach... 25
  • Nowoczesna tonie w długach 16 lip 2017, 20:00 Partia zadłużyła się na kampanię na 1,7 mln zł, jest też winna prawie milion Polsatowi. Być może będzie też zmuszona wyasygnować blisko 2 mln zł dla Skarbu Państwa. 26
  • Rosyjscy szpiedzy polują na frajerów 16 lip 2017, 20:00 Nam się może wydawać, że Rosja jest daleko, że ludzie w walonkach tam chodzą. A przecież ludzie Putina są na Wall Street, w międzynarodowych biznesach – mówi Vincent Severski. 28
  • Smutny koniec polskiego prometeizmu 16 lip 2017, 20:00 Po raz pierwszy w ciągu 30-lecia niepodległości szef polskiej dyplomacji zapowiada możliwość zablokowania wejścia Ukrainy do UE i NATO. Witold Waszczykowski mówi o tym w wywiadzie dla tygodnika „wSieci”, wskazując na dobry (jego... 31
  • Śledztwo w sprawie elementarza 16 lip 2017, 20:00 MEN chce, by prokurator przyjrzał się kulisom pracy nad rządowym podręcznikiem. Projekt ekipy PO-PSL był krytykowany przez nauczycieli, a zdaniem niektórych wręcz szkodliwy dla rozwoju uczniów. 32
  • Wojna o wodę 16 lip 2017, 20:00 WALDEMAR SKRZYPCZAK, generał broni Organizacja Narodów Zjednoczonych do spraw Wyżywienia i Rolnictwa (FAO) w raporcie ze stycznia 2016 r. ocenia, że Polska, Czechy i Dania są europejskimi krajami zagrożonymi głębokim deficytem wody.... 34
  • Jak kłamią antyszczepionkowcy 16 lip 2017, 20:00 O zdrowiu i życiu dzieci coraz częściej nie decydują argumenty medyczne, ale wiara i emocje. „Wprost” demaskuje najczęstsze kłamstwa antyszczepionkowców. 37
  • Grzmot z jasnego nieba 16 lip 2017, 20:00 Burzowa chmura, czyli superkomórka, potrafi uformować się w ciągu zaledwie 15 minut. Czym jest burza i kiedy trzeba się jej bać? – pytamy łowców burz. 40
  • Autyzm w kolorze 16 lip 2017, 20:00 Na oknie kawiarni prowadzonej przez dorosłych autystyków ktoś czarną farbą napisał „Won”. Choć nieznane są pobudki wandala, pracownicy i goście odpowiadają: nie damy się zastraszyć. 43
  • Jak stracić na bank 16 lip 2017, 20:00 Komisja Nadzoru Finansowego tak pilnowała polskiego systemu bankowego, że teraz Polsce grożą 2 mld zł odszkodowania. 46
  • Jeździłem pendolino, zanim to było modne 16 lip 2017, 20:00 Chcemy, aby pasażer jadący np. z Wrocławia na lotnisko w Warszawie dostał kartę pokładową i nadał bagaż na samolot już w pociągu – mówi Krzysztof Mamiński, prezes PKP SA. 50
  • Podziel się samochodem 16 lip 2017, 20:00 Możliwe, że już niedługo w największych miastach Polski własny samochód w ogóle nie będzie potrzebny, aby zasiąść za kierownicą. 52
  • Hossa Bessa 16 lip 2017, 20:00 Dieselszwindel 18,5 MLD DOLARÓW MIAŁA KOSZTOWAĆ KONCERN VOLKSWAGEN AFERA DIESELGATE. Wykryta w 2015 r. ujawniła, że niemiecki koncern motoryzacyjny manipulował wynikami emisji spalin w samochodach z grupy Volkswagen z silnikiem Diesla. Kwota... 54
  • Trochę chudszy brat G6 16 lip 2017, 20:00 LG pokazał smartfon z niższej półki, który ma dać posmak marki premium użytkownikowi masowemu. Q6, bo o nim mowa, to telefon – tak jak flagowy G6 – z ekranem typu FullVision, o proporcjach 18:9 i bardzo cienkich ramkach. Rozmiar... 56
  • Między klientem a bankiem 16 lip 2017, 20:00 Jaką rolę odgrywa pośrednictwo finansowe? Co zmienią nowe regulacje? – zastanawiali się goście Poranka z Finansami „Wprost”. O roli rynku pośrednictwa finansowego, pytaniach oraz wątpliwościach związanych z nowelizacją prawa... 58
  • Kiedy klientem jest firma 16 lip 2017, 20:00 Rynek produktów i usług wspierających prowadzenie firmy rozwija się dynamicznie. Jego klienci poszukują prostych rozwiązań. 60
  • Koniec brzęczącej monety? 16 lip 2017, 20:00 Czy gotówkę już wkrótce zastąpią karty i telefony – zastanawiali się uczestnicy debaty „Przyszłość bezgotówkowych i gotówkowych instrumentów płatniczych a konsument”. 62
  • Ambasadorzy Albionu 16 lip 2017, 20:00 Oficjalna wizyta księcia Williama i jego żony w Polsce jest częścią dyplomatycznej ofensywy ocieplającej wizerunek Wielkiej Brytanii po brexicie. 65
  • Siedem grzechów głównych debaty na temat Europy 16 lip 2017, 20:00 Bardzo często europejska, a także nasza wewnętrzna debata ma temat Unii Europejskiej pada ofiarą fatalnych w skutkach uproszczeń. 68
  • Polskie drzewa w Kazachstanie 16 lip 2017, 20:00 Nasi leśnicy posadzili w Astanie 214 drzew w ramach zacieśniania relacji z krajem, który próbuje zmniejszyć uzależnienie gospodarcze od Rosji. Czy ten gest utoruje polskim firmom drogę na rynki Azji? 70
  • Muzułmańska chusta, suknia komunijna 16 lip 2017, 20:00 EWA WANAT Siedziałam rok temu w mieszkaniu Daniela na Kreuzbergu, dokładnie naprzeciwko kościoła polskiego, na którego fasadzie wisiały dwa ogromne portrety – Jana Pawła II i Benedykta. Tak jakby do polskich księży salezjanów nie... 73
  • Jakobin patriota 16 lip 2017, 20:00 Za sprawą przemówienia Donalda Trumpa w Warszawie Ameryka na nowo odkrywa Tadeusza Kościuszkę. Od jego śmierci upływa 200 lat. W Polsce wiedza o nim ogranicza się do tego, że słał kosynierów przeciw Moskalom. 74
  • Czy wierność mamy w genach? 16 lip 2017, 20:00 Aż 97 proc. gatunków ssaków to zwierzęta niemonogamiczne. Na tym tle człowiek to przypadek szczególny. Ale nie do końca wyjątek. 76
  • Muza pod chmurką 16 lip 2017, 20:00 W ubiegłym roku w polskich festiwalach muzycznych uczestniczyło ponad 2,5 mln fanów. Choć te imprezy są zazwyczaj inicjatywami prywatnych firm, to samorządy coraz hojniej się do nich dokładają. Bo wydatki się zwracają, i to z nawiązką. 80
  • Uwaga, (zdolne) dziecko na drodze! 16 lip 2017, 20:00 Ansel Elgort – zapamiętajcie to nazwisko, bo pewnie jeszcze nieraz je usłyszycie. A tymczasem idźcie do kin na „Baby Driver”. 84
  • Tu nikt nie bierze jeńców 16 lip 2017, 20:00 Ten serial – z największą liczbą nagród Emmy i najczęściej piracony – połączył publiczność i krytyków. Siódmy sezon „Gry o tron” już w HBO. 88
  • Polityka wieków średnich 16 lip 2017, 20:00 Fantasy to coś więcej niż dziwne stwory i magia – mówią nam aktorzy Isaac Hempstead Wright i Aidan Gillen. 89
  • Wydarzenie 16 lip 2017, 20:00 FILM Minione Minionki Minionki wracają. Do kin, do sklepów z zabawkami, do dziecięcych zestawów fast foodów. I chyba właśnie merkantylny wymiar, a nie erupcja kreatywności, stał za trzecią częścią filmu o żółtych stworach.  W... 92
  • Koniecznie! 16 lip 2017, 20:00 KSIĄŻKA Niedawno temu w Ameryce TO JEST TAKA KSIĄŻKA, JAKIEJ POLSCY CZYTELNICY CHYBA NAJBARDZIEJ OD POLSKICH AUTORÓW OCZEKUJĄ. I nie mogą się doczekać. „Dziedzictwo” to dobra powieść obyczajowa z ciekawą historią, przekonującymi... 93
  • Powyżej średniej 16 lip 2017, 20:00 musical Ładne buty! Zacznijmy od zalet. Stołeczna scena dostrzegła współczesny tytuł i to z najwyższej półki: premiera „Kinky Boots” odbyła się w 2013 r., a Cyndi Lauper otrzymała za niego prestiżową nagrodę Tony. Jest też... 94
  • Bez entuzjazmu 16 lip 2017, 20:00 muzyka 40 lat minęło, a oni swoje Emersoni to jeden z najpopularniejszych i najstarszych wciąż działających kwartetów smyczkowych. Wielkie brawa należą się Amerykanom za wyjście poza krąg bezpiecznego repertuaru oraz próbę stworzenia... 95
  • Katarzyna Pakosińska: To się państwu spodoba 16 lip 2017, 20:00 JESTEM CZYTELNICZKĄ MA- MUTOWO-ANALOGOWĄ, KOCHAM KSIĄŻKI W WERSJI PAPIEROWEJ. Czytam na dzień dobry. Lubię mieć kwadrans dla siebie, nie z gazetą, Facebookiem, ale z książką. Tytuły, których nie mogę przeczytać w danym momencie,... 96
  • Czy jadłem psy w Korei? 16 lip 2017, 20:00 Minęło równo 15 lat, gdy tu byłem po raz pierwszy. Wtedy jako turysta. Piłkarski. W dwóch nieznoszących się ze względów historycznych krajach: Japonii i Korei, odbywały się wspólne mistrzostwa świata w piłce nożnej – World Cup... 98

ZKDP - Nakład kontrolowany