Społeczeństwo buduje się lokalnie

Społeczeństwo buduje się lokalnie

Rodzina przy trumnie Pawła Adamowicza
Rodzina przy trumnie Pawła Adamowicza / Źródło: Newspix.pl / MATEUSZ SLODKOWSKI / FOTONEWS
Polska się rozwija, a nienawiść osiąga poziom, który trudno zrozumieć. Zmiany przyniosą nowe elity, pragmatyczni, młodzi ludzie – uważa Piotr Krzystek, prezydent Szczecina, jeden z liderów ruchu Bezpartyjni Samorządowcy.

Jak pan odebrał tragedię w Gdańsku?

Dla mnie to ogromna strata, trudno mi sobie nawet wyobrazić, co czują najbliżsi Pawła Adamowicza. Ta śmierć nie powinna się wydarzyć, to jest coś absurdalnego, jestem zszokowany. A fakt, że doszło do tego w trakcie finału Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy, nadaje tragedii dodatkowy wymiar. Wie pan, ona wiele rzeczy przewartościowuje w postrzeganiu dzisiejszego świata. Mamy taki oto paradoks, że Polska osiągnęła najwyższy od lat poziom rozwoju, wszystkie znaki wskazują, że powinno być dobrze, relacje międzyludzkie powinny się układać całkiem przyzwoicie, a z drugiej strony poziom nienawiści sianej w różnych miejscach jest tak wielki, że trudno to zrozumieć. Mamy wojnę dwóch plemion, pompowaną przez wydarzenia w parlamencie, przez polityków różnych opcji. Bo to nie jest kwestia jednej partii. Mamy taki klimat, że chce się nas stawiać na barykady. Ja się z tym kompletnie nie zgadzam.

Samorządów ten ostry spór nie dotyczy?

Polskie samorządy udowadniają, że można inaczej. W większości odniesiono sukces. Większy, mniejszy, wpływa na to wiele czynników, ale generalnie sukces. Koleżanki i koledzy zza zachodniej granicy nam zazdroszczą. Dynamiki, niezależności, tego, że nie jesteśmy hierarchicznie podporządkowani staroście czy marszałkowi województwa. W Polsce lokalnej jest pole do budowania obywatelskości, tej prawdziwej. Niesamowicie się to rozwija w Szczecinie, mamy rady osiedli, budżety obywatelskie, młodych ludzi, którzy chcą się angażować. Politycy w parlamencie powinni zrozumieć, że samorząd nie jest ich wrogiem. A jesteśmy postrzegani, jakbyśmy komuś coś odbierali. My robimy swoje, dla mieszkańców. Oni nas nie oglądają tylko w telewizji. Taki był Paweł Adamowicz. Blisko ludzi. Piękny Gdańsk za jego kadencji jeszcze bardziej rozkwitł.

Często się spotykaliście?

Nasze relacje były bardzo bliskie, bywałem często w stolicy Pomorza, chodziliśmy po ulicach, piliśmy kawę w różnych miejscach. Ludzie bardzo przyjaźnie się do niego odnosili, robili sobie zdjęcia, zaczepiali, pytali. Był bardzo otwarty. Nie dziwię się, że gdańszczanie go opłakują. Mimo nagonki na niego, tych wszystkich słów, które padły, gdańszczanie mu ufali. Zapracował na to. Do ostatnich wyborów szedł bez szyldu partyjnego, nawet wbrew PO, z którą się de facto identyfikował. Wiele nas łączyło, został po raz pierwszy prezydentem, gdy miał 33 lata, ja tak samo. Byliśmy najmłodszymi prezydentami miast. Paweł był aktywny w Unii Metropolii Polskich, pełnił funkcję prezesa. O Gdańsku opowiadał godzinami, historia miasta była dla niego ważna, tak jak przyszłość i budowa tożsamości. Podkreślał kaszubską rolę miasta, nie bał się historii związanej z Niemcami. Podobnie w Szczecinie się tego nie obawiamy. Paweł Adamowicz mógłby być dla wielu wzorem. Samorząd jest miejscem kompromisu, szukania złotego środka, dróg rozwoju, tworzenia potencjału. Przecież mamy problemy demograficzne, może poza Warszawą i Krakowem. Musimy szukać miejsca na mapie Polski i Europy. Paweł Adamowicz robił to doskonale. Powstało Europejskie Centrum Solidarności, samorząd angażował się w Muzeum II Wojny Światowej. Przed Pawłem były lata działalności publicznej, mógł jeszcze wiele osiągnąć ze swoim doświadczeniem, z umiejętnością słuchania drugiego człowieka, z szacunkiem do organizacji pozarządowych. Podkreślał, że im więcej takich organizacji, tym lepiej, tak tworzy się tożsamość lokalna, której żadna partia nie odbierze. Bo ludzie zaangażowani w społeczną działalność znają swoją wartość.

Jak obniżyć poziom konfliktu?

Musiałaby nastąpić wymiana kadry politycznej, odświeżenie elit. Ci, którzy dzisiaj nadają ton, nie potrafią działać inaczej. Jak się ktoś nauczy sposobu funkcjonowania i to mu się sprawdza, to on tak działa. Nie wierzę, że ktoś się nagle zmieni. Mieliśmy katastrofę smoleńską, śmierć Jana Pawła II, wszyscy mówili, jak to zmieni obraz Polski.

Zmieniło – na tydzień. Takie emocje, nienawiść, niczego nikomu nie dają. Jurka Owsiaka można lubić lub nie, ale nie można zanegować dokonań w sferze dobroczynności, zwrócenia uwagi na drugiego człowieka. A trzeba mieć szacunek do drugiego człowieka. Widzę w Szczecinie wielu młodych radnych, którzy mają inne spojrzenie, pragmatycznie patrzą na rzeczywistość. Młodzi ludzie w ogóle są pragmatyczni. To szansa. Ja sam uważam się za skażonego istniejącym systemem, choć myślę, że patrzę obiektywnie na świat. Młodzi ludzie pragmatycznie podejdą do rozwoju Polski. Przecież nigdy nie uzyskamy jedności poglądów. Będą katolicy, niewierzący, zwolennicy aborcji, przeciwnicy itd. Sztuka polega na tym, żeby stworzyć takie społeczeństwo i państwo, które sprawnie działa i rozwiązuje problemy. Emocje muszą pozostać w tle, nie przesłaniać życia. To samo dotyczy przestrzeni europejskiej. Możemy się nie zgadzać, ale trzeba rozmawiać, szukać rozwiązania, które spełni nasze oczekiwania. Prawnicy mówią, że z dobrej umowy nie jest zadowolona żadna ze stron. Nie wierzę, że osoby, które dziś decydują o losach Polski, coś zmienią. Mówię to na podstawie mojego 20-letniego doświadczenia w działalności publicznej.

A czy warto coś zmienić systemowo?

Ostatnim premierem, który bardzo poważnie myślał o samorządzie terytorialnym, był Jerzy Buzek. Szalenie go ceniłem za odwagę podejmowania trudnych decyzji, miał wizję. Bywał krytykowany, dzisiaj jest jednym z lepiej ocenianych premierów. Potem było tylko gorzej. Przestaliśmy traktować samorządność jako klucz do rozwoju obywatelskości, do budowy potencjału Polski. To było widoczne za rządów PO. Były obojętne dla samorządu, nie pomagały, za bardzo nie przeszkadzały, taka ciepła woda z kranu. Należało wzmacniać samorządy, by przejmowały coraz więcej kompetencji, a rząd tylko kontrolował pewne systemy. Dzisiaj samorządom odbiera się kompetencje lub przekazuje bez pieniędzy, aby sprowadzić je na kolana. To droga w ciemną ulicę. Jeśli rządzący, parlamentarzyści tego nie zrozumieją, obudzą się z ręką w nocniku. Nikt nie poprowadzi tak dobrze inwestycji publicznych jak samorządy, nikt nie zadba tak o edukację, sferę socjalną i wiele innych. Od lat żadna ustawa nam nie służy, brakuje woli słuchania samorządu. Komisja Wspólna Rządu i Samorządu Terytorialnego stała się atrapą. Tak uważają wszyscy samorządowcy, z którymi rozmawiam. Widzę zniechęcenie, to jest niebezpieczne. Na domiar złego coraz więcej rzeczy reguluje się na kolanie, ad hoc. A wprowadzenie dwukadencyjności doprowadzi do tego, że najdalej za 9,5 roku nastąpi wymiana na samorządowców partyjnych. W wielu dużych miastach tylko nominaci partyjni będą w stanie przeprowadzić kampanię i wygrać wybory. Wtedy nastąpi koniec ery obywatelskiego samorządu.

Okładka tygodnika WPROST: 4/2019
Więcej możesz przeczytać w 4/2019 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 4/2019 (1870)

  • Nadziei trzeba pomóc 19 sty 2019, 19:00 Czy coś się zmieni w Polsce na lepsze? To pytanie pozwala zobaczyć światełko w tunelu po tragedii w Gdańsku. Liczyć na to, że agresji wokół będzie mniej, nie trzeba będzie się izolować od polityki i wycofywać z życia publicznego,... 3
  • Niedyskrecje parlamentarne 19 sty 2019, 19:00 CAŁA POLSKA WIDZIAŁA, JAK JAROSŁAW KACZYŃSKI, RYSZARD TERLECKI I BEATA MAZUREK SPÓŹNILI SIĘ NA UCZCZENIE PAMIĘCI ZAMORDOWANEGO PREZYDENTA GDAŃSKA PAWŁA ADAMOWICZA W SEJMIE. Niektórzy dostrzegli także, że Beata Mazurek, rzeczniczka... 6
  • Obraz tygodnia 19 sty 2019, 19:00 7 kg leczniczej marihuany dotarło do Polski w pierwszym oficjalnym transporcie. Można ją zamawiać w aptekach Wygrana Natalia Maliszewska Zdobyła mistrzostwo Europy w short tracku na dystansie 500 m. Short track to łyżwiarstwo szybkie na... 9
  • Niech Gdańsk pokaże, jak żyć 19 sty 2019, 19:00 Mam nadzieję, że razem z Pawłem Adamowiczem w Gdańsku nie zostały zabite jego wartości. Że przeżyją i będą wiać znad morza na cały kraj. Gdańsk nie raz był prekursorem. Miasto portowe, hanzeatyckie, otwarte na świat, kupców z... 10
  • Inforadar 19 sty 2019, 19:00 Komisarz Poręba? EUROPOSEŁ TOMASZ PORĘBA I WICEMARSZAŁEK SENATU ADAM BIELAN przymierzani są do stanowisk polskich komisarzy w Unii Europejskiej – dowiedział się „Wprost”. Prawo i Sprawiedliwość ma też plan B. Jeśli notowania... 11
  • Mroczność stycznia 19 sty 2019, 19:00 Lewo DECYZJA JURKA OWSIAKA O REZYGNACJI Z PRZEWODNICZENIA WIELKIEJ ORKIESTRZE ŚWIĄTECZNEJ POMOCY NIE JEST ZWYKŁĄ DYMISJĄ – to koniec Orkiestry. Rzadko się zdarza, by wielkie przedsięwzięcie, jego charytatywna skuteczność i medialna... 13
  • Śmierć, która woła o działanie 19 sty 2019, 19:00 Nie jesteśmy w Polsce skazani na spiralę słownej i fizycznej przemocy. Przykładem tego jest życie prezydenta Adamowicza, którego polityczna kultura i sposób zaangażowania w sprawy społeczne wyróżniały się na tle naszej brudnej codzienności. 14
  • Fenomen Adamowicza 19 sty 2019, 19:00 Zbiorowa rozpacz gdańszczan po zamordowaniu ich prezydenta nie wzięła się tylko z szoku po trudnym do pojęcia wydarzeniu. Paweł Adamowicz był integralnym elementem tego miasta. Katolik, konserwatysta, otwarty na mniejszości, dostępny dla mieszkańców. Każdy mógł wziąć z tego... 18
  • Społeczeństwo buduje się lokalnie 19 sty 2019, 19:00 Polska się rozwija, a nienawiść osiąga poziom, który trudno zrozumieć. Zmiany przyniosą nowe elity, pragmatyczni, młodzi ludzie – uważa Piotr Krzystek, prezydent Szczecina, jeden z liderów ruchu Bezpartyjni Samorządowcy. 24
  • Oskarżona: mowa nienawiści 19 sty 2019, 19:00 Tak jak granicą osobistej wolności jest krzywda drugiego człowieka, tak granicą wolności słowa jest ranienie innych ludzi. Mowa nienawiści przekracza tę granicę. Czym grozi hejt, czy i jak można go powstrzymać, próbują na naszych łamach odpowiedzieć znani filozofowie,... 27
  • Róbta swoje 19 sty 2019, 19:00 Przy okazji WOŚP stało się coś strasznego i biorę za to odpowiedzialność – mówi Jurek Owsiak i rezygnuje z funkcji prezesa Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy. A całe pokolenia, które wraz z Orkiestrą dorastały, nie chcą o tym słyszeć. 32
  • Zamach na Narutowicza 19 sty 2019, 19:00 Prezydent odrodzonej Polski był ofiarą wojny lewicy z prawicą. Mord polityczny stał się grzechem pierworodnym polskiej demokracji. 36
  • PiS w pułapce 19 sty 2019, 19:00 Obóz rządzący po zabójstwie Pawła Adamowicza znalazł się w takiej sytuacji, że cokolwiek zrobi, może się to obrócić przeciwko niemu. Operacja łagodzenia wizerunku przed wyborami, którą ostatnio obserwowaliśmy, właśnie wzięła w łeb. 39
  • Tragedia nie zakończy politycznego sporu 19 sty 2019, 19:00 Zabójstwo prezydenta Gdańska powinno skłaniać wszystkich uczestników życia publicznego do głębokiej refleksji – mówi Stanisław Karczewski, marszałek Senatu. 42
  • Podlegać Warszawie 19 sty 2019, 19:00 Jarosław Gowin upowszechnił w debacie publicznej słówko: „deglomeracja”. W słownikach można sprawdzić, iż owo obce słówko odnosi się do urbanistyki i oznacza planowe zapobieganie rozrastaniu się w nieskończoność wielkich miast.... 45
  • Nie upolityczniać zbrodni 19 sty 2019, 19:00 To nie atmosfera zabiła prezydenta Adamowicza, tylko morderca – twierdzi prof. Waldemar Paruch, szef Centrum Analiz Strategicznych. 46
  • I co teraz? 19 sty 2019, 19:00 Od śmierci Pawła Adamowicza napisano już mnóstwo tekstów, których autorzy wiedzą na pewno, co się stało. Psychologowie i psychiatrzy bez wywiadu z pacjentem stawiają diagnozy, laicy snują kryminologiczne fantazje. W internecie... 49
  • Pił, bił, ale toż to mój syn 19 sty 2019, 19:00 Bici przez dorosłe dzieci ojcowie zgłaszają przemoc na policję. Matki wolą milczeć, bo „na swoich się nie donosi” – o przemocy wobec osób starszych opowiada prof. Małgorzata Halicka z Uniwersytetu w Białymstoku. 50
  • Rozwód z kasą 19 sty 2019, 19:00 Koniec małżeństwa Bezosów będzie największym rozwodem w historii. Oprócz znanych małżonków podzieli też największą fortunę na świecie. 55
  • Hossa Bessa 19 sty 2019, 19:00 Efekt brexitu 3 mld euro chce zainwestować w Belgii sir Jim Ratcliffe, uważany za najbogatszego Brytyjczyka. Dlaczego akurat tam, a nie w swojej ojczyźnie? Ratcliffe chce uniknąć kosztów i obaw związanych z brexitem. W Antwerpii chce... 59
  • Know How 19 sty 2019, 19:00 Będą fajerwerki Naukowcy odkryli, że nasza galaktyka, czyli Droga Mleczna, jest na kursie kolizyjnym z Wielkim Obłokiem Magellana. Do zderzenia dojdzie za 2 mld lat. Obłok Magellana orbituje wokół Drogi Mlecznej w odległości 200 tys. lat... 60
  • Ziemia obiecana zakochanym 19 sty 2019, 19:00 Wystarczą cztery godziny samolotem, by znaleźć się na skraju raju. Izrael kusi plażami, pysznym jedzeniem i imprezami do rana. Oto 5 powodów, dla których warto tu przyjechać na walentynki. 62
  • Romantyczny Londyn 19 sty 2019, 19:00 Dzięki filmom „Notting Hill” i „To właśnie miłość” Londyn stał się mekką zakochanych. 64
  • Randka w Budapeszcie 19 sty 2019, 19:00 Zapierająca dech architektura, doskonała kuchnia i naturalne SPA na każdą kieszeń. Budapeszt to raj dla zakochanych, który dzięki regularnym połączeniom LOT-u jest na wyciągnięcie ręki. 65
  • Oslo dla dwojga 19 sty 2019, 19:00 Jeśli komuś stolica Norwegii nie kojarzy się z miastem zakochanych, po dwóch dniach spędzonych tam z pewnością zmieni zdanie. 66
  • Lublana znaczy miłość 19 sty 2019, 19:00 Jej nazwa wywodzi się od słowa „ljubęzen” – miłość. Rzeczywiście łatwo zakochać się w tym mieście hołdującym filozofii slow life. 67
  • Zawsze byliśmy trochę inni 19 sty 2019, 19:00 Przeżywamy koszmar, bo nikt nie wie, co będzie dalej z brexitem. On potrwa nawet kilka lat, ale ostatecznie jednak wyjdziemy z UE, a nasze członkostwo w niej będzie tylko krótkim epizodem w długiej historii Wielkiej Brytanii – mówi Harry Mount, brytyjski pisarz i publicysta. 69
  • Ani wróg, ani przyjaciel 19 sty 2019, 19:00 Pomysł zorganizowania w Polsce amerykańskiej konferencji na temat Bliskiego Wschodu wywołał wojnę dyplomatyczną z Iranem. To i tak nic w porównaniu z tym, jak wyglądają relacje państw europejskich z Teheranem. 74
  • Dieta na dobry humor 19 sty 2019, 19:00 Przejściowe obniżenie nastroju, uczucie lęku i bezsilność mogą się pojawić każdego dnia. Nawet jeśli nie jest to jeszcze depresja, wymaga szybkiej reakcji. 76
  • Odwaga znowu podrożała 19 sty 2019, 19:00 „Czas nieprzewidziany” to rozmowa dwóch pokoleń historyków literatury, zajmujących się językiem komunistycznej władzy. Michał Głowiński i Grzegorz Wołowiec dyskutują o polskiej przeszłości ale jej upiory wciąż powracają. 79
  • Afrodyzjak w skorupie 19 sty 2019, 19:00 Oprócz wyjątkowego, ciekawego smaku, od którego niejeden się uzależnił, ostrygi mają również wiele innych zalet. 83
  • Wyobraźnia czasów popkultury 19 sty 2019, 19:00 Spiskowe teorie o „prawdziwym” znaczeniu popkulturowych hitów powstawały zawsze. Ale to internet przyniósł ich prawdziwy renesans. A w epoce fake newsów i postprawdy coraz trudniej odróżnić je od rzeczywistości. 84
  • Miś nie będzie gnił 19 sty 2019, 19:00 Brakuje mi thrillerów politycznych. Jestem ich wielkim fanem – mówi Paweł Lewandowski, wiceminister kultury. 87
  • Wydarzenie 19 sty 2019, 19:00 Inwazja populizmu Adam McKay nie stosuje zasłon dymnych. Jego film jest wydarty ze współczesności, a ekran wypełniają prawdziwe postacie. „Vice” to portret Dicka Cheneya, opowieść o jego drodze na szczyt i fortelach, których używał,... 90
  • Film 19 sty 2019, 19:00 Wolność wewnętrzna „Dowłatow”, reż. Aleksiej German jr, Solopan To film o upokorzeniu. Człowieka w Związku Radzieckim, wśród siermięgi i w permanentnym poczuciu beznadziei. Pisarza, którego partyjni redaktorzy i wydawcy o talencie... 91
  • Muzyka 19 sty 2019, 19:00 Mrok i groza Twórcy muzyki filmowej mają naprawdę dobrze. Mogą spokojnie zawrzeć na swoich płytach dźwięki kojarzone z totalną awangardą, muzyką słuchaną w niszach lub/i filharmoniach i powiedzieć: „Klękajcie, narody”. Trent... 92
  • Książka 19 sty 2019, 19:00 W ciszy BARBARA KLICKA, DOTĄD CENIONA POETKA, DEBIUTUJE W PROZIE. JEJ POWIEŚĆ „ZDRÓJ” URZEKA skromnością akcji i prostotą języka. Opowiada o miesięcznym pobycie młodej, schorowanej kobiety w sanatorium. Zdarzenie niby banalne, ale... 93
  • Kulturalna trzynastka 19 sty 2019, 19:00 Vienio (Piotr Więcławski) RAPER, DJ I PRODUCENT MUZYCZNY 94
  • Takich mamy wariatów, jacy jesteśmy 19 sty 2019, 19:00 Tak, oczywiście, można powiedzieć, że zrobił to człowiek chory, że co winien chory, jak ma atak i go nie zamawiał, ale jednak takich mamy wariatów, jakie społeczeństwo. To znaczy: można by zapytać: „Adlaczego akurat takie, a nie... 95
  • Patent Wprost na łagodzenie hejtu 19 sty 2019, 19:00 Zjawisko hejtu jest w Polsce bardzo powszechne i wielowymiarowe. Mało kto zdaje sobie sprawę z tego, jak cienka jest granica między słowną agresją a realnym działaniem. 96
  • Zrób sobie… Kurskiego 19 sty 2019, 19:00 Tak się starał: dziadkiem z Wehrmachtu straszył, serduszka WOŚP z ekranów ofiarnie wymazywał, czasy świetności „Dziennika Telewizyjnego” przywrócił, a teraz ci niewdzięcznicy chcą go odwołać! 98

ZKDP - Nakład kontrolowany