Ekologiczne przebudzenie

Ekologiczne przebudzenie

Protest ekologów w Białowieży
Protest ekologów w Białowieży / Źródło: Newspix.pl / Omar Marques
Jeśli nie chcemy, żeby życie na Ziemi się zmieniło, musimy o to zawalczyć – mówią młodzi ludzie i wychodzą na ulice, by ratować swoją przyszłość. Nie wierzą, że zadbają o nią politycy.

Aktywiści z ruchu Ende Gelände jesienią 2018 r. zablokowali kopalnię odkrywkową w Nadreńskim Zagłębiu Węgla Brunatnego i wycinkę lasu Hambach pod nowe odkrywki. Uniemożliwili transport węgla, okupując tory przemysłowe. Wśród protestujących byli Polacy. – Kilka osób z różnych organizacji – mówi Borys Lewandowski, jeden z aktywistów. – Po powrocie i ochłonięciu zorganizowaliśmy spotkanie na Jazdowie dla osób zainteresowanych działaniami dla klimatu.

Opowiadaliśmy o wrażeniach z Hambach i o tym, jak można się zaangażować. Jazdów to osiedle fińskich domków w centrum Warszawy uratowane kilka lat temu przez ruchy miejskie przed wyburzeniem. W 2013 r. w jednym z domków zaczynało działalność stowarzyszenie Miasto Jest Nasze, do którego należy Borys Lewandowski. W ubiegłym roku, po Ende Gelände w kolejnym z domków wykiełkował ruch Extinction Rebellion (XR) w Warszawie, część międzynarodowego ruchu ekologicznego, który również ubiegłej jesieni rozkręcał się w Londynie, blokując na tydzień najważniejsze punkty miasta. – Nie mamy już czasu na odchodzenie od węgla w ciągu 50 lat, nie wierzymy w wolę polityków, tę wolę trzeba wymusić – mówi Borys Lewandowski.

– Czuliśmy potrzebę zradykalizowania działań, wydania mocniejszegogłosu. Trzeba było zwrócić na siebie uwagę. Dlatego przystąpiliśmy do Extinction Rebellion. Ogłosili: „Stoimy w obliczu globalnej katastrofy ekologicznej. Trwa szóste masowe wymieranie gatunków oraz okres gwałtownych zmian klimatu, spowodowanych przede wszystkim ludzką działalnością. Temperatura na Ziemi jest o ponad 1℃ wyższa niż w okresie przed rewolucją przemysłową, a szansa na pozostanie poniżej limitu 1,5℃. określonego w porozumieniu paryskim, jest niewielka. Prognozy pokazują, że zmierzamy co najmniej ku 3℃ ocieplenia. Doświadczymy konsekwencji tych zmian w postaci powodzi, pożarów oraz ekstremalnych warunków pogodowych, mogących doprowadzić do klęsk nieurodzaju i poważnych konfliktów społecznych. Czas na wątpliwości się skończył. Najwyższy czas działać i wywrzeć presję na rządy i korporacje, by podjęły zdecydowane kroki w obliczu trwającej katastrofy”.

Przebudzenie

Ruchów, które podzielają ten pogląd, w ciągu ostatniego roku powstało w Polsce więcej. Młodzieżowy Strajk Klimatyczny, Obóz dla Klimatu, Strajk dla Ziemi (polska część ruchu Earth Strike). W szczegółach się różnią, jednak łączy je mobilizacja do oddolnych działań powstrzymujących zmiany klimatyczne, które prowadzą do globalnej katastrofy. – Stoimy w obliczu największego wyzwania w historii cywilizacji, musimy zawalczyć o to, żeby złagodzić skutki czekających nas zmian – mówi Marcin Popkiewicz, autor głośnych książek „Świat na rozdrożu” i „Rewolucja energetyczna. Ale po co?”, analityk megatrendów, który zajmuje się powiązaniem gospodarki z zasobami naturalnymi, energią i ich wpływem na klimat. – Kiedyś mało kto się tym interesował, teraz dociera to do coraz większej liczby ludzi. Możemy mówić o ekologicznym przebudzeniu. – To, co się stało w ostatnim roku, to szok – mówi Diana Zawilec z ruchu Obóz dla Klimatu.

– Dawniej w działanie na rzecz planety były zaangażowane NGO-sy, które się w tym specjalizowały, ale brakowało ludzi tym zainteresowanych. Teraz coś eksplodowało, jest przebudzenie. I ono może nam pomóc, bo politycy tylko udają, że coś robią, ustalają limity emisji dwutlenku węgla i odległe terminy, a to nie wystarcza. Ludzie poczuli, że sami muszą się włączyć. – Indywidualne wybory to już za mało – mówi Tola Mielnik, 16-latka z Młodzieżowego Strajku Klimatycznego (MSK). – Czyjeś postanowienie, że będzie jeździł rowerem, że nie będzie jadł mięsa, niewiele zmieni, jeśli nadal będą działały elektrownie węglowe. Trzeba wywierać wpływ na polityków. Dla części nowych działaczy impulsem były protesty szwedzkiej nastolatki Grety Thunberg przed budynkiem parlamentu w Sztokholmie i jej wystąpienie na Międzynarodowym Szczycie Klimatycznym w Katowicach. „Mówicie o zrównoważonym zielonym rozwoju, bo boicie się utraty popularności, ale trzeba pociągnąć za hamulec. Nie jesteście nawet na tyle dojrzali, żeby powiedzieć prawdę, muszą to za was robić dzieci” – karciła polityków Greta. Niektórzy zaangażowali się pod wpływem ruchów działających na rzecz klimatu w innych krajach Europy.

Do innych przemówił raport międzyrządowej organizacji IPCC z października 2018 r., według którego mamy dekadę na to, aby radykalnie zmniejszyć emisję dwutlenku węgla, jeśli chcemy uniknąć globalnego ocieplenia powyżej 1,5℃. – To wszystko postawiło ludzi na nogi – mówi Diana Zawilec. – Powstały sieci powiązań różnych ruchów, dzięki temu możemy się spotykać, łączyć w działaniu, a przede wszystkim przekonać się, że nie jesteśmy sami. Są takie kwestie, które nie dotykają nas bezpośrednio w codzienności, dla mnie na przykład są to kwestie naruszenia praworządności w ostatnim czasie. Jednak od zmian klimatu nie możemy się odkleić, chociaż czasem uświadamiamy sobie, jak głębokie zmiany zachodzą, dopiero patrząc na drobiazgi. Ostatnio z grupą osób związanych z obozem zastanawialiśmy się, kiedy ostatnio widzieliśmy na chodniku dżdżownicę po deszczu. Kiedyś było ich pełno. To jeden z wielu drobiazgów, które składają się na wielką zmianę. Coś nam zabrano. Jeśli nie chcemy, żeby życie na Ziemi się zmieniło, musimy o to zawalczyć. Chociaż, jak mówi Marcin Popkiewicz, zmiana klimatu to wielka zdrada pokoleniowa, bo my żyliśmy wygodnie, a młodzi będą mieli katastrofę, w to działanie na rzecz powstrzymania katastrofy nie włączają się tylko nastolatki czy ludzie bardzo młodzi. W MSK działa młodzież, ale w inne ruchy od lat zaangażowani są ludzie, którzy teraz mają po 30-40 lat.

Apolityczność

Podstawowe cechy ruchów na rzecz klimatu to oddolność i apartyjność. Chociaż politycy, zwłaszcza teraz, w kampanii wyborczej chętnie pokazywaliby się z aktywistami, działacze trzymają ich z daleka. – Dobrze, jeśli politycy popierają nasze postulaty, bo muszą uchwalić ważne ustawy, ale my ich nie popieramy, jesteśmy apartyjni – mówi Tola Mielnik. – Planeta należy do wszystkich, nie tylko do komunistów albo liberałów. Sympatyzowanie z poszczególnymi partiami, nawet jeśli mają one najsłuszniejsze obietnice dotyczące ograniczenia emisji CO2, może sprawić, że postulaty klimatyczne zostaną poddane politycznemu podziałowi i przypisane do konkretnych światopoglądów, a to powoduje polaryzację. Teraz w jednym ruchu ramię w ramię działają zarówno katolicy, jak i działaczki feministyczne; gdyby zaczęli spierać się o poglądy, musieliby się rozejść.

– Ważne, aby temat zmian klimatycznych uwolnić z pakietów światopoglądowych – mówi Borys Lewandowski. – Bo jest bardzo prawdopodobne, że gdy opowiadasz się za ochroną środowiska, to popierasz także prawa pracownicze, prawa kobiet i osób LGBTQ. W Polsce do niedawna stosunek do zmian klimatu był prawie zawsze związany z poglądami politycznymi. A nam zależy, żeby każdy czuł wspólnotę w dążeniu do celu, którym jest ratowanie planety, bez konieczności przekonania wszystkich do całego pakietu swoich poglądów. To oczywiście nie znaczy, że ci, którzy uważają, jak ja, że praw człowieka nie można sprzedać politycznie w celu ochrony klimatu, muszą poświęcić swoją bezkompromisową postawę. Nie ma takiej potrzeby. Mamy jeden cel: doprowadzenie do wdrożenia efektywnej polityki klimatycznej. Zapraszamy każdego, komu on leży na sercu.

Akcje

Tola Mielnik: – Jestem jeszcze za młoda, żeby brać udział w wyborach, dlatego poszłam na Młodzieżowy Strajk Klimatyczny, w ten sposób mam głos. W ostatni piątek dołączyła do marszu ulicami Warszawy, który był częścią kolejnego międzynarodowego strajku. – Pod wpływem akcji mnóstwo ludzi zaczyna dostrzegać problem, zmieniać swoje wybory konsumenckie, ale i dołączać do nas. Wciąż jednak spora część osób ma to totalnie gdzieś – mówi Tola. Dlatego ważne jest, by akcje były widoczne. Ale także to, by o zmianach klimatycznych uczono w szkole. Akcja XR z ubiegłego tygodnia – „pogrzeb naszej przyszłości”: kondukt żałobny, mowy, trumna złożona przed bramą Pałacu Prezydenckiego.

Było widowiskowo, podobnie jak podczas poprzednich akcji „masowego wymierania”, kiedy aktywiści kładli się na ziemi w centrum miasta i udawali martwych. Podczas debaty z udziałem kandydatów do Parlamentu Europejskiego na temat energetycznej przyszłości Polski aktywiści z XR stanęli za plecami siedzących na scenie i wyciągnęli transparenty z klepsydrą – znakiem upływającego czasu. XR zamierza też angażować się poważnie w panele klimatyczne. – To forma partycypacji, która polega na tym, że grupa 100 osób wylosowanych według płci, wieku czy wykształcenia zapoznaje się z problemem i siada do rozmów na temat tego, co należy zrobić w związku z tą przerażającą wiedzą – mówi Borys Lewandowski. – By panel miał sens, ustalenia z tych rozmów powinny być wiążące dla organów administracji, w tym przypadku dla władz Warszawy. Obóz dla Klimatu też stawia na edukację i debatę. Działa lokalnie. W ubiegłym roku aktywiści rozbili obóz nad jeziorem we wsi Świętno koło Konina, niedaleko kopalni odkrywkowej węgla brunatnego.

– Kopalnia dewastuje środowisko, jej działanie wywołuje w tamtej okolicy susze – tłumaczy Diana Zawilec. – Tafle pobliskich jezior się obniżyły, rolnikom wysychają uprawy. Przez pięć dni trwały tam warsztaty, wykłady, spotkania, także z udziałem mieszkańców, byli też goście z Ameryki Południowej, którzy opowiadali o swojej walce z kopalniami złota. Politycy już wiedzą, że zapowiedzi walki ze zmianami klimatycznymi muszą się znaleźć w ich programach wyborczych.

– Kolejne partie deklarują odejście od węgla – mówi Popkiewicz. Pytanie, w jakim czasie zamierzają odchodzić od energetyki opartej na węglu i czy w ogóle zabiorą się do tego po wyborach. Oddolne ruchy ekologiczne, które im patrzą na ręce, pełnią funkcję kontrolną. To, że wychodzą na ulice, sprawia, że ludzie zaczynają się interesować tematem, a więc presja wywierana na polityków będzie rosła. Aktywistów nie jest jeszcze tylu, żeby zdominować debatę, ale wciąż ich przybywa. – Na każde cotygodniowe spotkanie przychodzą nowe osoby, tak dużo, że chcemy organizować dla nich oddzielne spotkanie wprowadzające – mówi Borys Lewandowski. – Powstają nowe grupy we Wrocławiu, w Gdańsku, Poznaniu, Krakowie. Jednym z naszych celów jest przekonanie do zaangażowania w ochronę klimatu 3,5 proc. społeczeństwa. Powyżej tej liczby, według badań socjologicznych, kończy się margines i ruch społeczny zaczyna być widoczny, a jego postulaty traktowane poważnie. Jeśli są słuszne, zmiana społeczna zachodzi lawinowo i staje się powszechna. Zdaniem Marcina Popkiewicza zmianę już widać. Dostrzega to podczas wykładów, które prowadzi dla polityków, think tanków czy na uczelniach. W książce „Świat na rozdrożu” napisał: „Patrząc na długą historię ludzkości, widzimy, że głębokie zmiany w status quo zwykle nie miały swych korzeni w establishmencie politycznym czy biznesowym. Wielkie zmiany społeczne – prawa jednostki, prawa pracownicze, prawa kobiet czy ruch ekologiczny – zaczynały się na obrzeżach społeczeństwa i stopniowo poszerzały swoje wpływy. Aż w końcu, niejednokrotnie po trudnej walce, stawały się uznanymi zasadami funkcjonowania społeczeństwa”.

Okładka tygodnika WPROST: 22/2019
Więcej możesz przeczytać w 22/2019 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 22/2019 (1887)

  • Liczy się właściwa perspektywa 26 maj 2019, 22:00 Jeśli myślisz wyłącznie w krótkiej perspektywie, niczego nie osiągniesz w długiej – ta refleksja przyszła mi na myśl w związku z wydarzeniami poprzedzającymi wybory do Parlamentu Europejskiego. News gonił news, kandydaci licytowali... 3
  • Niedyskrecje parlamentarne 26 maj 2019, 22:00 Politycy PiS pod koniec ubiegłego tygodnia zastygli w oczekiwaniu na wyniki wyborów, a przede wszystkim na to, co zrobi JAROSŁAW KACZYŃSKI. – Końcówka kampanii była nerwowa – mówi nasz rozmówca z kręgów rządowych. – Wszyscy boją... 6
  • Obraz tygodnia 26 maj 2019, 22:00 87proc. o tyle wzrosły w ciągu roku ceny ziemniaków na targowiskach. A ceny skupu innych podstawowych produktów rolnych w kwietniu wykonały najwyższy miesięczny skok od 2,5 roku Przegrani Straż miejska w Wenecji przegoniła Banksy’ego... 9
  • Info Radar 26 maj 2019, 22:00 Gwałtowne ulewy przyniosły wielomilionowe straty Po dokuczliwej suszy wielu rolników oraz mieszkańców, przede wszystkim południa Polski, ucierpiało na skutek gwałtownej powodzi, po raz kolejny wróciło pytanie, czy przed żywiołem można... 10
  • Upadek Theresy May: lepiej późno niż wcale 26 maj 2019, 22:00 ŁAMIĄCY SIĘ GŁOS USTĘPUJĄCEJ PREMIER THERESY MAY, KTÓRA Z PŁACZEM ODCHODZI ZE STANOWISKA, PRZEJDZIE DO HISTORII WIELKIEJ BRYTANII. Być może ckliwość tej sceny przebije nawet inny smutny rekord pobity przez jej gabinet: żaden inny... 13
  • Dziś Polacy boją się Rosji 26 maj 2019, 22:00 Rozmowa z Peterem Steinem, reżyserem „Borysa Godunowa” w Teatrze Polskim, uznanym za największą inscenizację na polskich scenach dramatycznych od 30 lat. 14
  • Ciąg dalszy Konfederacji 26 maj 2019, 22:00 Odniosła sukces wyborczy czy nie odniosła – to nieważne. Ważne, co szum wokół tego ugrupowania mówi o naszym społeczeństwie. 15
  • Wolę być gruba niż głupia 26 maj 2019, 22:00 Nikt mi gęby nie zaknebluje, chyba że zrobi to fizycznie. No, niech spróbuje. Prowokowanie do dyskusji jest dla mnie najważniejsze – mówi Dorota Wellman. 17
  • Sojusz Dulkiewicz z Tuskiem 26 maj 2019, 22:00 Nowa prezydent Gdańska nie tylko wypełnia polityczny testament Pawła Adamowicza, ale staje się również zapleczem dla szefa Rady Europejskiej. 22
  • Kościół straconej szansy 26 maj 2019, 22:00 Z filmem Sekielskich przekroczyliśmy Rubikon. Szansa na wyjście z kryzysu z twarzą została zmarnowana 25
  • Jesteśmy niezniszczalni, ale i zakłamani 26 maj 2019, 22:00 Po 1989 r. Polacy zapomnieli o wartościach roku 1980 i zaczęli się kierować interesami, czyli pieniędzmi. Pobudka aksjologiczna nastąpiła dopiero około 2013 r. – mówi prof. Janusz Czapiński, psycholog społeczny. 26
  • Kwestia „stosownej reakcji” 26 maj 2019, 22:00 Idące nawet w setki milionów wynagrodzenia zarządców instytucji finansowych to anomalia dzisiejszego świata 29
  • Ekologiczne przebudzenie 26 maj 2019, 22:00 Jeśli nie chcemy, żeby życie na Ziemi się zmieniło, musimy o to zawalczyć – mówią młodzi ludzie i wychodzą na ulice, by ratować swoją przyszłość. Nie wierzą, że zadbają o nią politycy. 30
  • Dzieciństwo z lajkami 26 maj 2019, 22:00 Młodzi rodzice z dumą i bez zahamowań wrzucają do sieci zdjęcia swoich pociech. Z okazji Dnia Dziecka proponujemy się zastanowić, czy to jest dobre dla dzieci. 34
  • Na Wschodzie bez zmian 26 maj 2019, 22:00 Skandal może marsz populistów spowolnić, ale nie zatrzymać, bo ich wyborcy do skandali i afer nie przywiązują wagi populistycznej logiki 37
  • Księżycowe wojny 26 maj 2019, 22:00 Globalne mocarstwa szykują nowy program kolonizacji Księżyca. Ma się on stać bramą do podboju naszego Układu Słonecznego. 38
  • Wielka marka, niska półka 26 maj 2019, 22:00 Kiedyś za ich kreacje trzeba było płacić tysiące. Teraz za parę stówek można je kupić w dyskoncie. Najwięksi projektanci mody sprzedają swoje kolekcje obok mrożonek. Na takiej współpracy mogą sporo zarobić, ale też raz na zawsze stracić swój prestiż. 42
  • Hossa Bessa 26 maj 2019, 22:00 Inteligentna whisky Szwedzka destylarnia Mackmyra wespół z Microsoftem skonstruowała idealną whisky. Za tajemną recepturą nie stoi jednak człowiek, lecz sztuczna inteligencja. Pracownicy Mackmyry udostępnili swoje dane sprzedażowe,... 45
  • Strach ma wielkie oczy 26 maj 2019, 22:00 Obawy o to, że inwazja eurosceptyków na Parlament Europejski rozsadzi UE od środka, są mocno przesadzone. Nie będzie ich aż tak wielu, a poza tym stworzenie przez nich zwartego obozu politycznego graniczyć będzie z cudem. 47
  • Nagrodzono największe polskie firmy 26 maj 2019, 22:00 W zeszłym tygodniu w sali notowań warszawskiej Giełdy Papierów Wartościowych odbyła się gala wręczenia nagród zwycięzcom tegorocznej edycji rankingu 200 największych polskich firm. 50
  • Coś więcej niż praca 26 maj 2019, 22:00 Enea przystąpiła do pilotażowego programu PFRON „Praca – Integracja”. Jego celem jest zwiększenie zatrudnienia osób z niepełnosprawnościami. 52
  • Stocznie napędzane ekologią 26 maj 2019, 22:00 Postawiliśmy na ekologię, bo jest nie tylko ważna społecznie, ale też opłacalna. Ekologia to przyszłość, a także duże zyski – mówi Piotr Soyka, prezes Grupy Kapitałowej Remontowa Holding. 54
  • Jak ORLEN dostawał skrzydeł 26 maj 2019, 22:00 Historia ORLEN-u to kawał historii Polski. Płocka rafineria, która przerobiła już 600 mln ton ropy, obchodzi przecież w tym roku 60. urodziny. 56
  • Powrót do przeszłości czy przyszłości? 26 maj 2019, 22:00 Giełdy inwestują potężne środki w stworzenie narzędzi do integracji wielkich zbiorów danych. 57
  • Mazowieckie firmy zebrały laury 26 maj 2019, 22:00 Zdobywcy tytułu Orła Wprost spotkali się na gali zorganizowanej na Giełdzie Papierów Wartościowych 58
  • Asfalt z Polski na pięciu kontynentach 26 maj 2019, 22:00 W 2018 r. asfalt z segmentu asfaltowego Grupy ORLEN trafił do 44 krajów na pięciu kontynentach. O specyfice branży, sprzedaży zagranicznej i wprowadzaniu innowacyjnych produktów w praktyce opowiada Marek Pietrzak, prezes zarządu ORLEN Asfalt. 60
  • Pięć lat niskich rat 26 maj 2019, 22:00 Zakup auta na kredyt z niskimi ratami to nawet dwukrotnie niższe raty niż w klasycznym kredycie i możliwość zmiany auta na nowe już po trzech latach. 62
  • Innowacje i inwestycje 26 maj 2019, 22:00 Rolniczy handel detaliczny Program dla szkół – program dla zdrowia dzieci Święto polskiego rolnictwa Targi Autostrada-Polska 63
  • Program dla zdrowia 26 maj 2019, 22:00 Co najmniej trzy porcje warzyw i owoców i tyle samo produktów mlecznych tygodniowo dostaje 1,8 mln dzieci w ponad 12 tys. szkół podstawowych. Celem programu jest zmiana ich nawyków żywieniowych. 66
  • Święto polskiej żywności 26 maj 2019, 22:00 Tysiące warszawiaków pojawiło się na Służewcu, żeby przekonać się o najwyższej jakości polskich produktów rolnych. 68
  • Szeroka Autostrada 26 maj 2019, 22:00 Na polskich drogach praca wre, nic zatem dziwnego, że na targach Autostrada-Polska w Kielcach nie zabrakło wystawców oraz ważnych dla branży tematów. 70
  • Mieszkać na wysokiej stopie 26 maj 2019, 22:00 Rynek apartamentów luksusowych nad Wisłą, choć wciąż niewielki, konsekwentnie rośnie, bo rośnie zamożność Polaków. 72
  • Molekularny sukces w leczeniu raka 26 maj 2019, 22:00 Na ten typ raka płuca często chorują ludzie młodzi, którzy nigdy nie palili papierosów. Szybko powoduje przerzuty do mózgu. Są jednak leki ukierunkowane molekularnie, które go hamują – mówi prof. Rafał Dziadziuszko, radioterapeuta i onkolog. 76
  • Już by mnie nie było… 27 maj 2019, 14:50 Miała 28 lat i dwuletniego synka, gdy usłyszała diagnozę: rak płuca z przerzutami. Pomyślała: „Czy synek mnie zapamięta?” 76
  • Już by mnie nie było… 26 maj 2019, 22:00 Miała 28 lat i dwuletniego synka, gdy usłyszała diagnozę: rak płuca z przerzutami. Pomyślała: „Czy synek mnie zapamięta?”. 78
  • Pieniądze i medycyna 26 maj 2019, 22:00 Prawie 14 mld zł wyniosło zadłużenie szpitali po roku działania sieci. Ministerstwo uspokaja jednak, że problem dotyczy tylko od 20 do 25 proc. lecznic. 79
  • Polskie szpitale się zmieniają 26 maj 2019, 22:00 Już dziś mamy wiele szpitali zmodernizowanych, doinwestowanych w aparaturę; to często poziom światowy – mówi wiceminister zdrowia Sławomir Gadomski. 80
  • Medycyna blisko pacjenta 26 maj 2019, 22:00 O rozwiązaniach informatycznych dla służby zdrowia i szpitalu w Piekarach Śląskich mówi Grzegorz Siwiec, wiceprezes Gabos. 82
  • Okulistyka ze znakiem jakości 26 maj 2019, 22:00 Staramy się być placówką kreującą trendy w polskiej okulistyce – mówi Maciej Mądrala, członek zarządu i dyrektor generalny CM MAVIT 83
  • Tylko we dwoje 26 maj 2019, 22:00 Pierwsza wizyta w klinice leczenia niepłodności wiąże się z dużym stresem. By go zminimalizować, podpowiadamy, jak będzie przebiegać. 84
  • Szpitale, inwestycje, finanse 26 maj 2019, 22:00 Pomagamy szpitalom realizować inwestycje w remonty infrastruktury, nowy sprzęt i technologie medyczne – mówi Mariusz Błoch, prezes BFF MEDFinance. 85
  • Da Vinci: narzędzie w rękach chirurga 26 maj 2019, 22:00 Wykorzystując robota da Vinci do operacji nowotworu prostaty, zapobiega się takim powikłaniom jak nietrzymanie moczu czy upośledzenie funkcji seksualnych – mówi prof. Igal Mor, dyrektor Szpitala Mazovia. 86
  • IT i medycyna 26 maj 2019, 22:00 MedStream Designer pozwala szpitalom szybko wyselekcjonować pacjentów do badań klinicznych i łączy przychodnie ze specjalistycznymi szpitalami. 88
  • Leki i gospodarka 26 maj 2019, 22:00 Chcemy być dobrze i skutecznie leczeni. Czy jednak ważne jest to, żeby leki, które stosujemy, były odkrywane i produkowane w Polsce? Jeśli tak, to jak skłonić firmy, by u nas inwestowały? 90
  • Pacjent w centrum uwagi 26 maj 2019, 22:00 Sektor ochrony zdrowia na całym świecie przechodzi transformację, otwierając się coraz bardziej na potrzeby pacjenta i wykorzystanie nowych technologii. O tym, jak w ten nurt wpisuje się największy polski producent leków, mówi Markus Sieger, prezes Grupy Polpharma. 92
  • Teva wspiera polską gospodarkę 26 maj 2019, 22:00 Wytwarzając wysokiej jakości leki generyczne, zwiększamy dostępność leczenia – mówi Michał Nitka, dyrektor generalny Polska & CEE, Teva Pharmaceuticals Polska. 94
  • Piwna rewolucja 26 maj 2019, 22:00 Od piwa wszystko się zaczęło. Nawet panowanie potomków Piasta na polskich ziemiach. Nie ma żartów – to więcej niż napój. 96
  • Pasja warzenia 26 maj 2019, 22:00 Czterowiekowa historia Tyskich Browarów Książęcych jest wypełniona fascynującymi faktami. To historia wspólnoty powstałej z pasji do piwa. 99
  • Jak powstaje kraftowe piwo z Tarnowa 26 maj 2019, 22:00 Browar Trzech Kumpli został wymyślony w tarnowskiej kuchni, gdzie trzech kumpli z podstawówki stawiało swe pierwsze kroki w piwowarstwie domowym. 100
  • Koniec świata gladiatorów 26 maj 2019, 22:00 Seria „John Wick”, której trzecia część wchodzi na polskie ekrany, to tylko jeden z przykładów. Herosów w kinie akcji zastępują zmęczeni faceci pod sześćdziesiątkę. 102
  • Świat pełen niepokoju 26 maj 2019, 22:00 Tegoroczny festiwal w Cannes przyniósł coś więcej niż tylko nowe filmy Almodóvara, Jarmuscha, Loacha, Tarantino. Artyści przestali manifestować niezrozumienie dla przemian współczesnego świata. Przedstawiali jego uważne diagnozy i analizowali konsekwencje kryzysu wartości. 106
  • Wydarzenie 26 maj 2019, 22:00 Absurd wojny według George’a Clooneya Na George’a Clooneya ewidentnie wpłynęli bracia Coen i Alexander Payne, których stał się ukochanym aktorem. Tak jak oni rozbraja wielkie dramaty humorem, a z sytuacji groźnych wydobywa absurd. W... 109
  • Film 26 maj 2019, 22:00 Kobieta z przeszłością „GLORIA BELL” reż. Sebastián Lelio, M2Films Najpierw Sebastián Lelio zrobił „Glorię” – rozdzierający portret rozwódki po pięćdziesiątce, która coś jeszcze chce z tego życia wyciągnąć. Teraz... 110
  • Muzyka 26 maj 2019, 22:00 Niemiecka solidność Po klipie „Deutschland”, z popowym obrazem Zagłady i nazizmu, wybuchły kontrowersje. Jednak zarzuty „trywializacji Holokaustu” nie spowodowały bojkotu Rammsteina. Słusznie, bo teksty ich piosenek są niemal... 111
  • Książka 26 maj 2019, 22:00 Spokojna rozmowa Adam Zagajewski, świetny poeta, jest też chętnie publikowanym na całym świecie eseistą. Kolejny zbiór takich jego tekstów wyjaśnia dlaczego. Bo to pisarz, który stara się unikać, jak tylko to jest możliwe, jazgotu... 112
  • Grzeszyć można wszędzie 26 maj 2019, 22:00 Wbrew temu, co by się zdawało, kiedy się słucha ostatnio szumu informacyjnego wokół, istnieją także księża, którzy poważnie traktują swoje powołanie, bez problemu utrzymują celibat, może nawet wierzą w Boga, a dzieci kochają tak,... 113
  • Weneckie pole mocy 26 maj 2019, 22:00 Trzynastu młodych artystów z Polski wystawia się w Wenecji na zaproszenie Fundacji Rodziny Staraków. Ich projekt nazywa się „Force Field” – pole mocy. 114
  • Na ratunek światu 26 maj 2019, 22:00 Enigmatyczne pojęcia, jak zero waste czy gospodarka cyrkularna, wkraczają do mainstreamu. Polacy chcą być trybem w machinie, która uratuje świat. I uczą się, jak to zrobić. 119
  • Jak durlić węgorza 26 maj 2019, 22:00 Często tereny te są nazywane krainą pięciuset jezior, choć w rzeczywistości jest ich około sześciuset. 121
  • Zrób sobie... Legutkę 26 maj 2019, 22:00 Serio? Ktoś jeszcze myli pederastię z pedofilią? Dzięki prof. Legutce udało się zrekonstruować genotyp ultrakonserwatywnego intelektualisty. 122

ZKDP - Nakład kontrolowany