Molekularny sukces w leczeniu raka

Molekularny sukces w leczeniu raka

Postęp w Onkologii
Postęp w Onkologii Źródło: Materiały prasowe
Na ten typ raka płuca często chorują ludzie młodzi, którzy nigdy nie palili papierosów. Szybko powoduje przerzuty do mózgu. Są jednak leki ukierunkowane molekularnie, które go hamują – mówi prof. Rafał Dziadziuszko, radioterapeuta i onkolog.

Rak płuca ALK-dodatni – co to za choroba?

To zupełnie inna choroba niż typowy rak płuca. To znaczy: pod mikroskopem wygląda tak samo, ale ma inne typowe objawy i musi być inaczej leczona. Pod względem zaburzeń genetycznych porównałbym ją raczej do białaczek lub nowotworów wieku dziecięcego. W Polsce rak płuca rocznie jest diagnozowany u ok. 23 tys. osób, najczęściej w wieku 60-75 lat, zwykle są to wieloletni palacze. Osoby z rakiem płuca ALK-dodatnim to zupełnie inni chorzy. Mają zwykle 25-40 lat. 70 proc. z nich to osoby niepalące albo palące na tyle niewiele, że nie było to na pewno czynnikiem przyczyniającym się do zachorowania. Są na etapie kariery zawodowej, mają małe dzieci, obowiązki zawodowe.

Rak płuca dla takiej osoby to szok i cios…

Tak, a także dla ich rodzin, dzieci. W Polsce co roku jest 200-300 nowych zachorowań na ten typ raka płuca. Ze względu na odrębną biologię choroby – rearanżację genu ALK w komórkach guza – objawy, przebiegchoroby i możliwości leczenia są inne.

Dlaczego dochodzi do rearanżacji w tym genie? Rodzimy się z takimi zmianami czy ujawniają się później?

W pewnym momencie u tych osób – nie wiadomo, z jakiej przyczyny – dochodzi do pęknięcia na chromosomie drugim, na którym znajduje się gen ALK, w wyniku czego staje się on nadmiernie aktywny. Ten gen jest odpowiedzialny za przekazywanie do jądra komórkowego sygnału, że komórka ma się dzielić. Aktywacja genu doprowadza do nadmiernej proliferacji (mnożenia się) komórek. W ten sposób dochodzi do powstania i rozrostu nowotworu wywodzącego się z komórek małych oskrzeli. W naszej klinice mam pod opieką około 50 chorych z ALK-dodatnim rakiem gruczołowym płuca, często młodych i niepalących. Ten typ nowotworu charakteryzuje się tym, że stosunkowo szybko pojawiają się przerzuty do mózgu. U części osób diagnoza została postawiona po wystąpieniu objawów ze strony mózgu, a nie płuca. Pacjent był np. przywieziony do szpitala z powodu napadu padaczkowego; okazało się, że powodem są przerzuty do mózgu nowotworu płuca ALK-dodatniego. Innym objawem bywają bóle kości, początkowo traktowane jak reumatyczne albo wynikające z przeciążenia. Narastają i dopiero po wykonaniu rezonansu magnetycznego lub tomografii okazuje się, że powodem jest przerzut do kości wywodzący się z raka płuca. Kilku moich pacjentów to sportowcy: mieli bóle kości, nie mogli trenować.

W ich przypadku trudno mówić o niezdrowym trybie życia…

Tak, dlatego nawet gdy mają dolegliwości, nie są podejrzewani o zachorowanie na raka. Innym nietypowym objawem jest nagła duszność. Pacjent trafia na oddział ratunkowy, okazuje się, że przyczyną jest pojawienie się płynu w opłucnej lub osierdziu, spowodowanej rakiem płuca ALK-dodatnim.

Karolina, gdy zachorowała, miała 28 lat. Nigdy nie paliła papierosów. Dla osoby, która prowadziła zdrowy styl życia, to szokująca diagnoza. [Więcej patrz str. 78]

Nawet lekarze często się nie spodziewają, że przyczyną może być rak płuca.

Jest możliwe chirurgiczne usunięcie nowotworu?

Bardzo rzadko, choć oczywiście szanse wyleczenia są wtedy największe. Zwykle jednak rak już w momencie wykrycia jest bardzo zaawansowany, z przerzutami do wątroby, kości, mózgu. Gdyby był nieleczony, prowadziłby do śmierci tych młodych ludzi w ciągu kilku miesięcy.

Ten typ raka płuca leczy się inaczej?

Tak, od 10 lat są dostępne leki ukierunkowane molekularnie, opracowane tak, by hamować białko ALK – tzw. inhibitory ALK. Hamują one aktywność białka ALK, co powoduje zatrzymanie procesu przekazywania sygnału i procesu podziału komórek nowotworowych. Na świecie jest już zarejestrowanych pięć różnych leków. Ich wdrożenie do praktyki klinicznej spowodowało zmianę rokowania pacjentów. Powodują one remisje, cofnięcie się choroby nawet na wiele lat. Nagle okazało się, że rak, który zabijał szybko, może zmienić się w chorobę przewlekłą, z którą pacjenci żyją wiele lat. Co więcej, prowadzą normalne życie: chodzą do pracy, na basen, wychowują dzieci. Nie widać po nich choroby.

Chorzy w Polsce mają możliwość stosowania tych leków?

W Polsce jest refundowany od dwóch lat pierwszy z inhibitorów ALK: kryzotynib. Dopiero od niedawna jest on dostępny w pierwszej linii leczenia – przed ewentualną chemioterapią. Bardzo się z tego cieszę, jednak z punktu widzenia mojej wiedzy i wyników badań klinicznych chciałbym mieć więcej możliwości dla chorych. Są już leki kolejnych generacji, mogę jednak stosować je tylko w badaniach klinicznych. Niektórzy moi pacjenci są w ten sposób leczeni od ponad pięci u lat; rekordzistka – 10 lat, a w tym czasie tylko raz była w szpitalu! A są to osoby ze zdiagnozowanym rozsianym nowo tworem. Nie mam możliwości włączenia wszystkich chorych do badań klinicznych, więc nie wszyscy z nich mają takie szanse. Po pewnym czasie stosowania kryzotynibu pojawia się oporność na leczenie. Najnowocześniejsze leki często są w stanie ją przełamać. Zostały tak zaprojektowane, by w pełni przenikać do mózgu. Chronią więc przed przerzutami do mózgu, a jeśli one już się pojawiły – przed ich rozwojem. Pod tym względem kryzotynib ma ograniczoną skuteczność, dlatego leki nowej generacji są korzystnym rozwiązaniem dla chorych. Powinniśmy rozważać ich zastosowanie od początku leczenia, by nie doszło do przerzutów do mózgu.

Dzięki nowym lekom celowanym molekularnie leczenie tego nowotworu bardzo się zmienia?

Ten typ raka płuca jest przykładem, jak szybko wiedza biologiczna doprowadziła do zmiany sposobu terapii, wyparcia chemioterapii jako podstawowej metody leczenia i zastąpienia jej celowanymi lekami doustnymi. Bardzo zmienia się też diagnostyka: badając nowotwór oraz tzw. DNA guza krążące we krwi, można będzie dokładnie określić, jaka konkretna mutacja spowodowała pojawienie się oporności na leczenie. Dzięki temu w przyszłości będziemy mogli indywidualnie dobierać leki dla każdego pacjenta. Już dziś nowe możliwości leczenia powodują, że losy pacjentów bardzo się zmieniły. Rak płuca jest chorobą, w której przypadku trudno o optymizm. Jednak rak płuca ALK-dodatni to przykład sukcesu, który pojawił się w ostatnich latach.

Brak możliwości stosowania tych leków w Polsce jest spowodowany finansami?

Na finanse trzeba patrzeć inaczej. Wielu leczonych chorych normalnie funkcjonuje: pracuje, nie bierze zwolnień lekarskich, nie przechodzi na renty. Pacjenci nie przebywają w szpitalu, nie mają chemioterapii, nie muszą być leczeni z powodu powikłań po niej. Całe leczenie to przyjmowanie tabletek. Kiedyś średnie przeżycie z rozsianym tym typem nowotworu to był rok. Dziś dzięki możliwości leczenia sekwencyjnego, czyli zamiany jednego z inhibitorów ALK na inny, jeśli pojawi się oporność, to cztery-pięć lat. A jest to pewna średnia, gdyż wielu pacjentów żyje znacznie dłużej. Dlatego tak ważne jest, by chorzy w Polsce mieli możliwość stosowania tych nowych terapii. Rak płuca ALK-dodatni to przykład nowotworu, w którym postęp wiedzy laboratoryjnej i farmakologii przełożył się na znaczące wydłużenie życia, i to w bardzo dobrej jakości.

Prof. dr hab. Rafał Dziadziuszko

Onkolog kliniczny i radioterapeuta, zastępca kierownika Katedry i Kliniki Onkologii i Radioterapii Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego

Artykuł został opublikowany w 22/2019 wydaniu tygodnika Wprost.

Archiwalne wydania tygodnika Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 22/2019 (1887)

  • Liczy się właściwa perspektywa26 maj 2019, 22:00Jeśli myślisz wyłącznie w krótkiej perspektywie, niczego nie osiągniesz w długiej – ta refleksja przyszła mi na myśl w związku z wydarzeniami poprzedzającymi wybory do Parlamentu Europejskiego. News gonił news, kandydaci licytowali...3
  • Niedyskrecje parlamentarne26 maj 2019, 22:00Politycy PiS pod koniec ubiegłego tygodnia zastygli w oczekiwaniu na wyniki wyborów, a przede wszystkim na to, co zrobi JAROSŁAW KACZYŃSKI. – Końcówka kampanii była nerwowa – mówi nasz rozmówca z kręgów rządowych. – Wszyscy boją...6
  • Obraz tygodnia26 maj 2019, 22:0087proc. o tyle wzrosły w ciągu roku ceny ziemniaków na targowiskach. A ceny skupu innych podstawowych produktów rolnych w kwietniu wykonały najwyższy miesięczny skok od 2,5 roku Przegrani Straż miejska w Wenecji przegoniła Banksy’ego...9
  • Info Radar26 maj 2019, 22:00Gwałtowne ulewy przyniosły wielomilionowe straty Po dokuczliwej suszy wielu rolników oraz mieszkańców, przede wszystkim południa Polski, ucierpiało na skutek gwałtownej powodzi, po raz kolejny wróciło pytanie, czy przed żywiołem można...10
  • Upadek Theresy May: lepiej późno niż wcale26 maj 2019, 22:00ŁAMIĄCY SIĘ GŁOS USTĘPUJĄCEJ PREMIER THERESY MAY, KTÓRA Z PŁACZEM ODCHODZI ZE STANOWISKA, PRZEJDZIE DO HISTORII WIELKIEJ BRYTANII. Być może ckliwość tej sceny przebije nawet inny smutny rekord pobity przez jej gabinet: żaden inny...13
  • Dziś Polacy boją się Rosji26 maj 2019, 22:00Rozmowa z Peterem Steinem, reżyserem „Borysa Godunowa” w Teatrze Polskim, uznanym za największą inscenizację na polskich scenach dramatycznych od 30 lat.14
  • Ciąg dalszy Konfederacji26 maj 2019, 22:00Odniosła sukces wyborczy czy nie odniosła – to nieważne. Ważne, co szum wokół tego ugrupowania mówi o naszym społeczeństwie.15
  • Wolę być gruba niż głupia26 maj 2019, 22:00Nikt mi gęby nie zaknebluje, chyba że zrobi to fizycznie. No, niech spróbuje. Prowokowanie do dyskusji jest dla mnie najważniejsze – mówi Dorota Wellman.17
  • Sojusz Dulkiewicz z Tuskiem26 maj 2019, 22:00Nowa prezydent Gdańska nie tylko wypełnia polityczny testament Pawła Adamowicza, ale staje się również zapleczem dla szefa Rady Europejskiej.22
  • Kościół straconej szansy26 maj 2019, 22:00Z filmem Sekielskich przekroczyliśmy Rubikon. Szansa na wyjście z kryzysu z twarzą została zmarnowana25
  • Jesteśmy niezniszczalni, ale i zakłamani26 maj 2019, 22:00Po 1989 r. Polacy zapomnieli o wartościach roku 1980 i zaczęli się kierować interesami, czyli pieniędzmi. Pobudka aksjologiczna nastąpiła dopiero około 2013 r. – mówi prof. Janusz Czapiński, psycholog społeczny.26
  • Kwestia „stosownej reakcji”26 maj 2019, 22:00Idące nawet w setki milionów wynagrodzenia zarządców instytucji finansowych to anomalia dzisiejszego świata29
  • Ekologiczne przebudzenie26 maj 2019, 22:00Jeśli nie chcemy, żeby życie na Ziemi się zmieniło, musimy o to zawalczyć – mówią młodzi ludzie i wychodzą na ulice, by ratować swoją przyszłość. Nie wierzą, że zadbają o nią politycy.30
  • Dzieciństwo z lajkami26 maj 2019, 22:00Młodzi rodzice z dumą i bez zahamowań wrzucają do sieci zdjęcia swoich pociech. Z okazji Dnia Dziecka proponujemy się zastanowić, czy to jest dobre dla dzieci.34
  • Na Wschodzie bez zmian26 maj 2019, 22:00Skandal może marsz populistów spowolnić, ale nie zatrzymać, bo ich wyborcy do skandali i afer nie przywiązują wagi populistycznej logiki37
  • Księżycowe wojny26 maj 2019, 22:00Globalne mocarstwa szykują nowy program kolonizacji Księżyca. Ma się on stać bramą do podboju naszego Układu Słonecznego.38
  • Wielka marka, niska półka26 maj 2019, 22:00Kiedyś za ich kreacje trzeba było płacić tysiące. Teraz za parę stówek można je kupić w dyskoncie. Najwięksi projektanci mody sprzedają swoje kolekcje obok mrożonek. Na takiej współpracy mogą sporo zarobić, ale też raz na zawsze stracić swój prestiż.42
  • Hossa Bessa26 maj 2019, 22:00Inteligentna whisky Szwedzka destylarnia Mackmyra wespół z Microsoftem skonstruowała idealną whisky. Za tajemną recepturą nie stoi jednak człowiek, lecz sztuczna inteligencja. Pracownicy Mackmyry udostępnili swoje dane sprzedażowe,...45
  • Strach ma wielkie oczy26 maj 2019, 22:00Obawy o to, że inwazja eurosceptyków na Parlament Europejski rozsadzi UE od środka, są mocno przesadzone. Nie będzie ich aż tak wielu, a poza tym stworzenie przez nich zwartego obozu politycznego graniczyć będzie z cudem.47
  • Nagrodzono największe polskie firmy26 maj 2019, 22:00W zeszłym tygodniu w sali notowań warszawskiej Giełdy Papierów Wartościowych odbyła się gala wręczenia nagród zwycięzcom tegorocznej edycji rankingu 200 największych polskich firm.50
  • Coś więcej niż praca26 maj 2019, 22:00Enea przystąpiła do pilotażowego programu PFRON „Praca – Integracja”. Jego celem jest zwiększenie zatrudnienia osób z niepełnosprawnościami.52
  • Stocznie napędzane ekologią26 maj 2019, 22:00Postawiliśmy na ekologię, bo jest nie tylko ważna społecznie, ale też opłacalna. Ekologia to przyszłość, a także duże zyski – mówi Piotr Soyka, prezes Grupy Kapitałowej Remontowa Holding.54
  • Jak ORLEN dostawał skrzydeł26 maj 2019, 22:00Historia ORLEN-u to kawał historii Polski. Płocka rafineria, która przerobiła już 600 mln ton ropy, obchodzi przecież w tym roku 60. urodziny.56
  • Powrót do przeszłości czy przyszłości?26 maj 2019, 22:00Giełdy inwestują potężne środki w stworzenie narzędzi do integracji wielkich zbiorów danych.57
  • Mazowieckie firmy zebrały laury26 maj 2019, 22:00Zdobywcy tytułu Orła Wprost spotkali się na gali zorganizowanej na Giełdzie Papierów Wartościowych58
  • Asfalt z Polski na pięciu kontynentach26 maj 2019, 22:00W 2018 r. asfalt z segmentu asfaltowego Grupy ORLEN trafił do 44 krajów na pięciu kontynentach. O specyfice branży, sprzedaży zagranicznej i wprowadzaniu innowacyjnych produktów w praktyce opowiada Marek Pietrzak, prezes zarządu ORLEN Asfalt.60
  • Pięć lat niskich rat26 maj 2019, 22:00Zakup auta na kredyt z niskimi ratami to nawet dwukrotnie niższe raty niż w klasycznym kredycie i możliwość zmiany auta na nowe już po trzech latach.62
  • Innowacje i inwestycje26 maj 2019, 22:00Rolniczy handel detaliczny Program dla szkół – program dla zdrowia dzieci Święto polskiego rolnictwa Targi Autostrada-Polska63
  • Program dla zdrowia26 maj 2019, 22:00Co najmniej trzy porcje warzyw i owoców i tyle samo produktów mlecznych tygodniowo dostaje 1,8 mln dzieci w ponad 12 tys. szkół podstawowych. Celem programu jest zmiana ich nawyków żywieniowych.66
  • Święto polskiej żywności26 maj 2019, 22:00Tysiące warszawiaków pojawiło się na Służewcu, żeby przekonać się o najwyższej jakości polskich produktów rolnych.68
  • Szeroka Autostrada26 maj 2019, 22:00Na polskich drogach praca wre, nic zatem dziwnego, że na targach Autostrada-Polska w Kielcach nie zabrakło wystawców oraz ważnych dla branży tematów.70
  • Mieszkać na wysokiej stopie26 maj 2019, 22:00Rynek apartamentów luksusowych nad Wisłą, choć wciąż niewielki, konsekwentnie rośnie, bo rośnie zamożność Polaków.72
  • Molekularny sukces w leczeniu raka26 maj 2019, 22:00Na ten typ raka płuca często chorują ludzie młodzi, którzy nigdy nie palili papierosów. Szybko powoduje przerzuty do mózgu. Są jednak leki ukierunkowane molekularnie, które go hamują – mówi prof. Rafał Dziadziuszko, radioterapeuta i onkolog.76
  • Już by mnie nie było…27 maj 2019, 14:50Miała 28 lat i dwuletniego synka, gdy usłyszała diagnozę: rak płuca z przerzutami. Pomyślała: „Czy synek mnie zapamięta?”76
  • Już by mnie nie było…26 maj 2019, 22:00Miała 28 lat i dwuletniego synka, gdy usłyszała diagnozę: rak płuca z przerzutami. Pomyślała: „Czy synek mnie zapamięta?”.78
  • Pieniądze i medycyna26 maj 2019, 22:00Prawie 14 mld zł wyniosło zadłużenie szpitali po roku działania sieci. Ministerstwo uspokaja jednak, że problem dotyczy tylko od 20 do 25 proc. lecznic.79
  • Polskie szpitale się zmieniają26 maj 2019, 22:00Już dziś mamy wiele szpitali zmodernizowanych, doinwestowanych w aparaturę; to często poziom światowy – mówi wiceminister zdrowia Sławomir Gadomski.80
  • Medycyna blisko pacjenta26 maj 2019, 22:00O rozwiązaniach informatycznych dla służby zdrowia i szpitalu w Piekarach Śląskich mówi Grzegorz Siwiec, wiceprezes Gabos.82
  • Okulistyka ze znakiem jakości26 maj 2019, 22:00Staramy się być placówką kreującą trendy w polskiej okulistyce – mówi Maciej Mądrala, członek zarządu i dyrektor generalny CM MAVIT83
  • Tylko we dwoje26 maj 2019, 22:00Pierwsza wizyta w klinice leczenia niepłodności wiąże się z dużym stresem. By go zminimalizować, podpowiadamy, jak będzie przebiegać.84
  • Szpitale, inwestycje, finanse26 maj 2019, 22:00Pomagamy szpitalom realizować inwestycje w remonty infrastruktury, nowy sprzęt i technologie medyczne – mówi Mariusz Błoch, prezes BFF MEDFinance.85
  • Da Vinci: narzędzie w rękach chirurga26 maj 2019, 22:00Wykorzystując robota da Vinci do operacji nowotworu prostaty, zapobiega się takim powikłaniom jak nietrzymanie moczu czy upośledzenie funkcji seksualnych – mówi prof. Igal Mor, dyrektor Szpitala Mazovia.86
  • IT i medycyna26 maj 2019, 22:00MedStream Designer pozwala szpitalom szybko wyselekcjonować pacjentów do badań klinicznych i łączy przychodnie ze specjalistycznymi szpitalami.88
  • Leki i gospodarka26 maj 2019, 22:00Chcemy być dobrze i skutecznie leczeni. Czy jednak ważne jest to, żeby leki, które stosujemy, były odkrywane i produkowane w Polsce? Jeśli tak, to jak skłonić firmy, by u nas inwestowały?90
  • Pacjent w centrum uwagi26 maj 2019, 22:00Sektor ochrony zdrowia na całym świecie przechodzi transformację, otwierając się coraz bardziej na potrzeby pacjenta i wykorzystanie nowych technologii. O tym, jak w ten nurt wpisuje się największy polski producent leków, mówi Markus Sieger,...92
  • Teva wspiera polską gospodarkę26 maj 2019, 22:00Wytwarzając wysokiej jakości leki generyczne, zwiększamy dostępność leczenia – mówi Michał Nitka, dyrektor generalny Polska & CEE, Teva Pharmaceuticals Polska.94
  • Piwna rewolucja26 maj 2019, 22:00Od piwa wszystko się zaczęło. Nawet panowanie potomków Piasta na polskich ziemiach. Nie ma żartów – to więcej niż napój.96
  • Pasja warzenia26 maj 2019, 22:00Czterowiekowa historia Tyskich Browarów Książęcych jest wypełniona fascynującymi faktami. To historia wspólnoty powstałej z pasji do piwa.99
  • Jak powstaje kraftowe piwo z Tarnowa26 maj 2019, 22:00Browar Trzech Kumpli został wymyślony w tarnowskiej kuchni, gdzie trzech kumpli z podstawówki stawiało swe pierwsze kroki w piwowarstwie domowym.100
  • Koniec świata gladiatorów26 maj 2019, 22:00Seria „John Wick”, której trzecia część wchodzi na polskie ekrany, to tylko jeden z przykładów. Herosów w kinie akcji zastępują zmęczeni faceci pod sześćdziesiątkę.102
  • Świat pełen niepokoju26 maj 2019, 22:00Tegoroczny festiwal w Cannes przyniósł coś więcej niż tylko nowe filmy Almodóvara, Jarmuscha, Loacha, Tarantino. Artyści przestali manifestować niezrozumienie dla przemian współczesnego świata. Przedstawiali jego uważne diagnozy i analizowali...106
  • Wydarzenie26 maj 2019, 22:00Absurd wojny według George’a Clooneya Na George’a Clooneya ewidentnie wpłynęli bracia Coen i Alexander Payne, których stał się ukochanym aktorem. Tak jak oni rozbraja wielkie dramaty humorem, a z sytuacji groźnych wydobywa absurd. W...109
  • Film26 maj 2019, 22:00Kobieta z przeszłością „GLORIA BELL” reż. Sebastián Lelio, M2Films Najpierw Sebastián Lelio zrobił „Glorię” – rozdzierający portret rozwódki po pięćdziesiątce, która coś jeszcze chce z tego życia wyciągnąć. Teraz...110
  • Muzyka26 maj 2019, 22:00Niemiecka solidność Po klipie „Deutschland”, z popowym obrazem Zagłady i nazizmu, wybuchły kontrowersje. Jednak zarzuty „trywializacji Holokaustu” nie spowodowały bojkotu Rammsteina. Słusznie, bo teksty ich piosenek są niemal...111
  • Książka26 maj 2019, 22:00Spokojna rozmowa Adam Zagajewski, świetny poeta, jest też chętnie publikowanym na całym świecie eseistą. Kolejny zbiór takich jego tekstów wyjaśnia dlaczego. Bo to pisarz, który stara się unikać, jak tylko to jest możliwe, jazgotu...112
  • Grzeszyć można wszędzie26 maj 2019, 22:00Wbrew temu, co by się zdawało, kiedy się słucha ostatnio szumu informacyjnego wokół, istnieją także księża, którzy poważnie traktują swoje powołanie, bez problemu utrzymują celibat, może nawet wierzą w Boga, a dzieci kochają tak,...113
  • Weneckie pole mocy26 maj 2019, 22:00Trzynastu młodych artystów z Polski wystawia się w Wenecji na zaproszenie Fundacji Rodziny Staraków. Ich projekt nazywa się „Force Field” – pole mocy.114
  • Na ratunek światu26 maj 2019, 22:00Enigmatyczne pojęcia, jak zero waste czy gospodarka cyrkularna, wkraczają do mainstreamu. Polacy chcą być trybem w machinie, która uratuje świat. I uczą się, jak to zrobić.119
  • Jak durlić węgorza26 maj 2019, 22:00Często tereny te są nazywane krainą pięciuset jezior, choć w rzeczywistości jest ich około sześciuset.121
  • Zrób sobie... Legutkę26 maj 2019, 22:00Serio? Ktoś jeszcze myli pederastię z pedofilią? Dzięki prof. Legutce udało się zrekonstruować genotyp ultrakonserwatywnego intelektualisty.122