Polskie szpitale się zmieniają

Polskie szpitale się zmieniają

Już dziś mamy wiele szpitali zmodernizowanych, doinwestowanych w aparaturę; to często poziom światowy – mówi wiceminister zdrowia Sławomir Gadomski.

W5-milionowej Danii funkcjonuje 78 szpitali, a ich liczba ma być zmniejszona nawet do 20. W Polsce w samej sieci jest 600 szpitali, a wszystkich ponad 1000. Mamy też o wiele za dużo hospitalizacji, które mogłyby być zastąpione opieką ambulatoryjną. Jak to zmienić?

Liczba szpitali to sprawa indywidualna w danym regionie. W niektórych miejscowościach rzeczywiście działa kilka szpitali, które mają taki sam profil i analogiczne grupy świadczeń medycznych – wtedy rzeczywiście liczba szpitali może być zbyt duża. Głównym problemem jest jednak nie tyle liczba, ile profil działalności. Szpitale w danym regionie powinny prowadzić spójną politykę. Niedawno byłem w miejscowości, w której działają szpital marszałkowski i szpital miejski. Pojawiły się zgodne propozycje, żeby w jednej placówce funkcjonowała kardiologia, a w drugiej – ginekologia i położnictwo. Jednak osiągnięcie porozumienia w tym zakresie pomiędzy władzami samorządowymi jest procesem długotrwałym. Wiadome jest, że takie działanie byłoby racjonalne, zaś wyspecjalizowanie się w ramach danej działalności poprawiłoby sytuację finansową tych jednostek.

Ich sytuacja finansowa nie jest najlepsza?

Jeśli szpitale działają na podobnym terenie i mają identyczny profil działalności, to muszą konkurować o kontrakt, kadry i samych pacjentów. Często panuje przekonanie, że jeśli władze samorządowe skonsolidują oddziały szpitalne w danej miejscowości, to pacjenci będą mieli utrudniony dostęp do świadczeń. Jednak trzeba popatrzeć na zabezpieczenie świadczeń medycznych w danej okolicy. Może się okazać, że te same świadczenia są oferowane również w sąsiedniej,blisko położonej placówce. A dzięki konkretnej specjalizacji będzie to ośrodek o znacznie wyższej jakości. To zawsze trzeba przeanalizować w lokalnych warunkach. Obrazując tę zależność na przykładzie: jeśli mamy w szpitalu oddział ginekologiczno-położniczy przyjmujący zbyt małą liczbę porodów, czyli np. mniej niż jeden dziennie, to trudno o zapewnienie kobiecie odpowiedniej jakości i komfortu. Nie jest to rentowne dla szpitala ze względu na konieczność utrzymania infrastruktury technicznej oraz wykwalifikowanego personelu medycznego.

Mimo przekazywania dodatkowych środków dyrektorzy szpitali powiatowych występują o większe pieniądze ze względu na rosnące koszty, tym samym wzrasta zadłużenie. Jak resort chce im pomóc?

Warto zwrócić uwagę, że ponad 80 proc. tzw. zadłużenia wymagalnego, czyli przeterminowanego, generuje w sumie 60 szpitali spośród 1200, które funkcjonują. Od 2005 r. liczba szpitali, które mają zadłużenie wymagalne, systematycznie spada. W 2005 r. tylko 47 proc. wszystkich jednostek nie miało zobowiązań wymagalnych; w czwartym kwartale 2018 r. – 74 proc. Już za 2017 r. ok. 75 proc. placówek odnotowało zyski, nie straty. W 2005 r. w sumie zadłużenia wymagalne wynosiły ponad 5,1 mld zł; w 2016 r. 1,89 mld zł. Z najnowszych danych wynika, że za czwarty kwartał 2018 r. zadłużenia wymagalne wyniosły 1,8 mld zł. W najtrudniejszej sytuacji są placówki, które dość dawno wpadły w pętlę zadłużenia. Powodem były często nietrafione inwestycje, prowadzenie zbyt dużej liczby oddziałów, brak spójnej długoletniej strategii, a także niska wycena wielu procedur – jednak to systematycznie zmieniamy. W 2019 r. w wyniku zmian planu finansowego NFZ koszty świadczeń opieki zdrowotnej oddziałów wojewódzkich zostały zwiększone łącznie o ok. 1,9 mld zł, w tym w zakresie leczenia szpitalnego o ok. 1,2 mld zł. Procedowana jest zmiana planu zwiększająca koszty świadczeń opieki zdrowotnej oddziałów wojewódzkich NFZ o ok. 4,1 mld zł, w tym w zakresie leczenia szpitalnego o ok. 2 mld zł. W związku z tym środki na koszty świadczeń opieki zdrowotnej w 2019 r. będą znacznie wyższe, włączając m.in. leczenie szpitalne, co wpłynie pozytywnie na sytuację finansową podmiotów leczniczych, w tym szpitali powiatowych.

Wyniki leczenia często zależą nie tylko od stanu zdrowia pacjenta, lecz także od tego, gdzie jest leczony. Kiedy się dowiemy, jakie są wyniki leczenia w konkretnym szpitalu?

Chciałbym, żeby taki system zaczął funkcjonować. Będziemy to robić ewolucyjnie, zaczynając od onkologii. Chciałbym też, żeby pilotaż sieci onkologicznej zakończył się informacją dla pacjenta, w jakich obszarach szpital się specjalizuje, jaką ma kadrę, certyfikaty jakości, jakie operacje wykonuje i ile.

Będziemy mogli sprawdzić, że w danym szpitalu wykonuje się np. 300 operacji nowotworu piersi rocznie, a w innym 20?

Tak. Eksperci są zgodni, że w przypadku specjalistycznych procedur im większa liczba, tym generalnie wyższa jakość. Chciałbym jeszcze w tym roku taką „mapę” dostarczyć pacjentom dla całej Polski. W ramach pilotażu opracowujemy mierniki, które będą pokazywać, który szpital jest najlepszy z punktu widzenia jakości, biorąc pod uwagę powikłania, zdarzenia niepożądane, reoperacje. Mam nadzieję, że będziemy mogli w przyszłości udostępnić pacjentom bazę danych dotyczącą wyników leczenia w szpitalach.

Szpitale inwestują w sprzęt, infrastrukturę. Powstają u nas szpitale na miarę XXI w.?

W budżecie ministra zdrowia znajdują się środki finansowe przeznaczone na inwestycje w infrastrukturę ochrony zdrowia. Część z nich to fundusze na selektywne wsparcie określonych obszarów inwestycji, np. zakup akceleratorów i organizację ośrodków do radioterapii czy też wymianę starszego typu mammografów na mammografy cyfrowe. Jednak środki ministra zdrowia na inwestycje służą przede wszystkim zapewnieniu wsparcia infrastruktury w wymiarze kompleksowym. To właśnie projekty dotyczące budowy nowoczesnych szpitali finansowane z budżetu ministra zdrowia są kluczowe i strategiczne, ponieważ zapewniają najbardziej całościowe wsparcie infrastruktury, z której korzysta najszersza grupa pacjentów. Wartość kosztorysowa inwestycji realizowanych obecnie z udziałem dotacji Ministerstwa Zdrowia wynosi ponad 5 mld zł. Wśród realizowanych projektów znajduje się Centrum Kliniczno-Dydaktyczne w Łodzi.

Po ukończeniu w 2023 r. będzie stanowiło jedno z najnowocześniejszych centrów klinicznych w Polsce. Zostaną w nim skonsolidowane rozproszone obiekty medyczne UM w Łodzi i utworzony jeden akademicki ośrodek łączący funkcje dydaktyczną, badawczą i kliniczną; zostaną też utworzone nowe ośrodki: Akademicki Ośrodek Onkologiczny, Akademicki Ośrodek Ginekologiczno-Położniczy, Ośrodek Patologii Noworodka, oddziały geriatrii, medycyny paliatywnej, neurologii. Drugim dużym projektem – taką wizytówką inwestycyjną – jest Szpital Uniwersytecki w krakowskim Prokocimiu. To bardzo trafiona inwestycja, skupiająca rozproszoną infrastrukturę szpitalną: do tej pory te oddziały funkcjonowały w ponad 30 budynkach. W nowej lokalizacji znajdzie się kompleks budynków szpitalnych wraz z zapleczem technicznym. Nie będzie np. dublowania bloków operacyjnych, sal zabiegowych. To największy z projektów współfinansowanych przez Ministerstwo Zdrowia, o wartości 1,2 mld zł. Inwestycja będzie oddana w tym roku.

Kolejną dużą inwestycją, której realizacja rozpoczęła się w 2018 r., jest Śląskie Centrum Chorób Serca w Zabrzu, gdzie powstanie Śląski Ośrodek Kliniczno-Naukowy Zapobiegania i Leczenia Chorób Środowiskowych, Cywilizacyjnych i Wieku Podeszłego im. prof. Zbigniewa Religi. Realizacja tej inwestycji pozwoli zintegrować całość szpitala, zredukować koszty funkcjonowania, zwiększyć dostępność w zakresie tzw. przyjęć ostrodyżurowych, zwiększyć liczbę i poprawić jakość świadczeń w zakresie nowoczesnej kardiologii dorosłych i dzieci. Planowane zakończenie inwestycji to 2021 r.; jej wartość to ponad 111 mln zł, z czego 85 mln zł – z budżetu Ministerstwa Zdrowia. Kilka innych szpitali czeka na podjęcie decyzji co do współfinansowania inwestycji z budżetu państwa. Środki niezbędne do zbudowania nowego szpitala lub modernizacji istniejącego ośrodka to kwota rzędu kilkuset milionów złotych – większości nie byłoby stać na realizowanie takich inwestycji, gdyby nie dofinansowanie z budżetu państwa. Już dziś mamy wiele szpitali zmodernizowanych, doinwestowanych w aparaturę; to często poziom światowy.

Okładka tygodnika WPROST: 22/2019
Więcej możesz przeczytać w 22/2019 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 22/2019 (1887)

  • Liczy się właściwa perspektywa 26 maj 2019, 22:00 Jeśli myślisz wyłącznie w krótkiej perspektywie, niczego nie osiągniesz w długiej – ta refleksja przyszła mi na myśl w związku z wydarzeniami poprzedzającymi wybory do Parlamentu Europejskiego. News gonił news, kandydaci licytowali... 3
  • Niedyskrecje parlamentarne 26 maj 2019, 22:00 Politycy PiS pod koniec ubiegłego tygodnia zastygli w oczekiwaniu na wyniki wyborów, a przede wszystkim na to, co zrobi JAROSŁAW KACZYŃSKI. – Końcówka kampanii była nerwowa – mówi nasz rozmówca z kręgów rządowych. – Wszyscy boją... 6
  • Obraz tygodnia 26 maj 2019, 22:00 87proc. o tyle wzrosły w ciągu roku ceny ziemniaków na targowiskach. A ceny skupu innych podstawowych produktów rolnych w kwietniu wykonały najwyższy miesięczny skok od 2,5 roku Przegrani Straż miejska w Wenecji przegoniła Banksy’ego... 9
  • Info Radar 26 maj 2019, 22:00 Gwałtowne ulewy przyniosły wielomilionowe straty Po dokuczliwej suszy wielu rolników oraz mieszkańców, przede wszystkim południa Polski, ucierpiało na skutek gwałtownej powodzi, po raz kolejny wróciło pytanie, czy przed żywiołem można... 10
  • Upadek Theresy May: lepiej późno niż wcale 26 maj 2019, 22:00 ŁAMIĄCY SIĘ GŁOS USTĘPUJĄCEJ PREMIER THERESY MAY, KTÓRA Z PŁACZEM ODCHODZI ZE STANOWISKA, PRZEJDZIE DO HISTORII WIELKIEJ BRYTANII. Być może ckliwość tej sceny przebije nawet inny smutny rekord pobity przez jej gabinet: żaden inny... 13
  • Dziś Polacy boją się Rosji 26 maj 2019, 22:00 Rozmowa z Peterem Steinem, reżyserem „Borysa Godunowa” w Teatrze Polskim, uznanym za największą inscenizację na polskich scenach dramatycznych od 30 lat. 14
  • Ciąg dalszy Konfederacji 26 maj 2019, 22:00 Odniosła sukces wyborczy czy nie odniosła – to nieważne. Ważne, co szum wokół tego ugrupowania mówi o naszym społeczeństwie. 15
  • Wolę być gruba niż głupia 26 maj 2019, 22:00 Nikt mi gęby nie zaknebluje, chyba że zrobi to fizycznie. No, niech spróbuje. Prowokowanie do dyskusji jest dla mnie najważniejsze – mówi Dorota Wellman. 17
  • Sojusz Dulkiewicz z Tuskiem 26 maj 2019, 22:00 Nowa prezydent Gdańska nie tylko wypełnia polityczny testament Pawła Adamowicza, ale staje się również zapleczem dla szefa Rady Europejskiej. 22
  • Kościół straconej szansy 26 maj 2019, 22:00 Z filmem Sekielskich przekroczyliśmy Rubikon. Szansa na wyjście z kryzysu z twarzą została zmarnowana 25
  • Jesteśmy niezniszczalni, ale i zakłamani 26 maj 2019, 22:00 Po 1989 r. Polacy zapomnieli o wartościach roku 1980 i zaczęli się kierować interesami, czyli pieniędzmi. Pobudka aksjologiczna nastąpiła dopiero około 2013 r. – mówi prof. Janusz Czapiński, psycholog społeczny. 26
  • Kwestia „stosownej reakcji” 26 maj 2019, 22:00 Idące nawet w setki milionów wynagrodzenia zarządców instytucji finansowych to anomalia dzisiejszego świata 29
  • Ekologiczne przebudzenie 26 maj 2019, 22:00 Jeśli nie chcemy, żeby życie na Ziemi się zmieniło, musimy o to zawalczyć – mówią młodzi ludzie i wychodzą na ulice, by ratować swoją przyszłość. Nie wierzą, że zadbają o nią politycy. 30
  • Dzieciństwo z lajkami 26 maj 2019, 22:00 Młodzi rodzice z dumą i bez zahamowań wrzucają do sieci zdjęcia swoich pociech. Z okazji Dnia Dziecka proponujemy się zastanowić, czy to jest dobre dla dzieci. 34
  • Na Wschodzie bez zmian 26 maj 2019, 22:00 Skandal może marsz populistów spowolnić, ale nie zatrzymać, bo ich wyborcy do skandali i afer nie przywiązują wagi populistycznej logiki 37
  • Księżycowe wojny 26 maj 2019, 22:00 Globalne mocarstwa szykują nowy program kolonizacji Księżyca. Ma się on stać bramą do podboju naszego Układu Słonecznego. 38
  • Wielka marka, niska półka 26 maj 2019, 22:00 Kiedyś za ich kreacje trzeba było płacić tysiące. Teraz za parę stówek można je kupić w dyskoncie. Najwięksi projektanci mody sprzedają swoje kolekcje obok mrożonek. Na takiej współpracy mogą sporo zarobić, ale też raz na zawsze stracić swój prestiż. 42
  • Hossa Bessa 26 maj 2019, 22:00 Inteligentna whisky Szwedzka destylarnia Mackmyra wespół z Microsoftem skonstruowała idealną whisky. Za tajemną recepturą nie stoi jednak człowiek, lecz sztuczna inteligencja. Pracownicy Mackmyry udostępnili swoje dane sprzedażowe,... 45
  • Strach ma wielkie oczy 26 maj 2019, 22:00 Obawy o to, że inwazja eurosceptyków na Parlament Europejski rozsadzi UE od środka, są mocno przesadzone. Nie będzie ich aż tak wielu, a poza tym stworzenie przez nich zwartego obozu politycznego graniczyć będzie z cudem. 47
  • Nagrodzono największe polskie firmy 26 maj 2019, 22:00 W zeszłym tygodniu w sali notowań warszawskiej Giełdy Papierów Wartościowych odbyła się gala wręczenia nagród zwycięzcom tegorocznej edycji rankingu 200 największych polskich firm. 50
  • Coś więcej niż praca 26 maj 2019, 22:00 Enea przystąpiła do pilotażowego programu PFRON „Praca – Integracja”. Jego celem jest zwiększenie zatrudnienia osób z niepełnosprawnościami. 52
  • Stocznie napędzane ekologią 26 maj 2019, 22:00 Postawiliśmy na ekologię, bo jest nie tylko ważna społecznie, ale też opłacalna. Ekologia to przyszłość, a także duże zyski – mówi Piotr Soyka, prezes Grupy Kapitałowej Remontowa Holding. 54
  • Jak ORLEN dostawał skrzydeł 26 maj 2019, 22:00 Historia ORLEN-u to kawał historii Polski. Płocka rafineria, która przerobiła już 600 mln ton ropy, obchodzi przecież w tym roku 60. urodziny. 56
  • Powrót do przeszłości czy przyszłości? 26 maj 2019, 22:00 Giełdy inwestują potężne środki w stworzenie narzędzi do integracji wielkich zbiorów danych. 57
  • Mazowieckie firmy zebrały laury 26 maj 2019, 22:00 Zdobywcy tytułu Orła Wprost spotkali się na gali zorganizowanej na Giełdzie Papierów Wartościowych 58
  • Asfalt z Polski na pięciu kontynentach 26 maj 2019, 22:00 W 2018 r. asfalt z segmentu asfaltowego Grupy ORLEN trafił do 44 krajów na pięciu kontynentach. O specyfice branży, sprzedaży zagranicznej i wprowadzaniu innowacyjnych produktów w praktyce opowiada Marek Pietrzak, prezes zarządu ORLEN Asfalt. 60
  • Pięć lat niskich rat 26 maj 2019, 22:00 Zakup auta na kredyt z niskimi ratami to nawet dwukrotnie niższe raty niż w klasycznym kredycie i możliwość zmiany auta na nowe już po trzech latach. 62
  • Innowacje i inwestycje 26 maj 2019, 22:00 Rolniczy handel detaliczny Program dla szkół – program dla zdrowia dzieci Święto polskiego rolnictwa Targi Autostrada-Polska 63
  • Program dla zdrowia 26 maj 2019, 22:00 Co najmniej trzy porcje warzyw i owoców i tyle samo produktów mlecznych tygodniowo dostaje 1,8 mln dzieci w ponad 12 tys. szkół podstawowych. Celem programu jest zmiana ich nawyków żywieniowych. 66
  • Święto polskiej żywności 26 maj 2019, 22:00 Tysiące warszawiaków pojawiło się na Służewcu, żeby przekonać się o najwyższej jakości polskich produktów rolnych. 68
  • Szeroka Autostrada 26 maj 2019, 22:00 Na polskich drogach praca wre, nic zatem dziwnego, że na targach Autostrada-Polska w Kielcach nie zabrakło wystawców oraz ważnych dla branży tematów. 70
  • Mieszkać na wysokiej stopie 26 maj 2019, 22:00 Rynek apartamentów luksusowych nad Wisłą, choć wciąż niewielki, konsekwentnie rośnie, bo rośnie zamożność Polaków. 72
  • Molekularny sukces w leczeniu raka 26 maj 2019, 22:00 Na ten typ raka płuca często chorują ludzie młodzi, którzy nigdy nie palili papierosów. Szybko powoduje przerzuty do mózgu. Są jednak leki ukierunkowane molekularnie, które go hamują – mówi prof. Rafał Dziadziuszko, radioterapeuta i onkolog. 76
  • Już by mnie nie było… 27 maj 2019, 14:50 Miała 28 lat i dwuletniego synka, gdy usłyszała diagnozę: rak płuca z przerzutami. Pomyślała: „Czy synek mnie zapamięta?” 76
  • Już by mnie nie było… 26 maj 2019, 22:00 Miała 28 lat i dwuletniego synka, gdy usłyszała diagnozę: rak płuca z przerzutami. Pomyślała: „Czy synek mnie zapamięta?”. 78
  • Pieniądze i medycyna 26 maj 2019, 22:00 Prawie 14 mld zł wyniosło zadłużenie szpitali po roku działania sieci. Ministerstwo uspokaja jednak, że problem dotyczy tylko od 20 do 25 proc. lecznic. 79
  • Polskie szpitale się zmieniają 26 maj 2019, 22:00 Już dziś mamy wiele szpitali zmodernizowanych, doinwestowanych w aparaturę; to często poziom światowy – mówi wiceminister zdrowia Sławomir Gadomski. 80
  • Medycyna blisko pacjenta 26 maj 2019, 22:00 O rozwiązaniach informatycznych dla służby zdrowia i szpitalu w Piekarach Śląskich mówi Grzegorz Siwiec, wiceprezes Gabos. 82
  • Okulistyka ze znakiem jakości 26 maj 2019, 22:00 Staramy się być placówką kreującą trendy w polskiej okulistyce – mówi Maciej Mądrala, członek zarządu i dyrektor generalny CM MAVIT 83
  • Tylko we dwoje 26 maj 2019, 22:00 Pierwsza wizyta w klinice leczenia niepłodności wiąże się z dużym stresem. By go zminimalizować, podpowiadamy, jak będzie przebiegać. 84
  • Szpitale, inwestycje, finanse 26 maj 2019, 22:00 Pomagamy szpitalom realizować inwestycje w remonty infrastruktury, nowy sprzęt i technologie medyczne – mówi Mariusz Błoch, prezes BFF MEDFinance. 85
  • Da Vinci: narzędzie w rękach chirurga 26 maj 2019, 22:00 Wykorzystując robota da Vinci do operacji nowotworu prostaty, zapobiega się takim powikłaniom jak nietrzymanie moczu czy upośledzenie funkcji seksualnych – mówi prof. Igal Mor, dyrektor Szpitala Mazovia. 86
  • IT i medycyna 26 maj 2019, 22:00 MedStream Designer pozwala szpitalom szybko wyselekcjonować pacjentów do badań klinicznych i łączy przychodnie ze specjalistycznymi szpitalami. 88
  • Leki i gospodarka 26 maj 2019, 22:00 Chcemy być dobrze i skutecznie leczeni. Czy jednak ważne jest to, żeby leki, które stosujemy, były odkrywane i produkowane w Polsce? Jeśli tak, to jak skłonić firmy, by u nas inwestowały? 90
  • Pacjent w centrum uwagi 26 maj 2019, 22:00 Sektor ochrony zdrowia na całym świecie przechodzi transformację, otwierając się coraz bardziej na potrzeby pacjenta i wykorzystanie nowych technologii. O tym, jak w ten nurt wpisuje się największy polski producent leków, mówi Markus Sieger, prezes Grupy Polpharma. 92
  • Teva wspiera polską gospodarkę 26 maj 2019, 22:00 Wytwarzając wysokiej jakości leki generyczne, zwiększamy dostępność leczenia – mówi Michał Nitka, dyrektor generalny Polska & CEE, Teva Pharmaceuticals Polska. 94
  • Piwna rewolucja 26 maj 2019, 22:00 Od piwa wszystko się zaczęło. Nawet panowanie potomków Piasta na polskich ziemiach. Nie ma żartów – to więcej niż napój. 96
  • Pasja warzenia 26 maj 2019, 22:00 Czterowiekowa historia Tyskich Browarów Książęcych jest wypełniona fascynującymi faktami. To historia wspólnoty powstałej z pasji do piwa. 99
  • Jak powstaje kraftowe piwo z Tarnowa 26 maj 2019, 22:00 Browar Trzech Kumpli został wymyślony w tarnowskiej kuchni, gdzie trzech kumpli z podstawówki stawiało swe pierwsze kroki w piwowarstwie domowym. 100
  • Koniec świata gladiatorów 26 maj 2019, 22:00 Seria „John Wick”, której trzecia część wchodzi na polskie ekrany, to tylko jeden z przykładów. Herosów w kinie akcji zastępują zmęczeni faceci pod sześćdziesiątkę. 102
  • Świat pełen niepokoju 26 maj 2019, 22:00 Tegoroczny festiwal w Cannes przyniósł coś więcej niż tylko nowe filmy Almodóvara, Jarmuscha, Loacha, Tarantino. Artyści przestali manifestować niezrozumienie dla przemian współczesnego świata. Przedstawiali jego uważne diagnozy i analizowali konsekwencje kryzysu wartości. 106
  • Wydarzenie 26 maj 2019, 22:00 Absurd wojny według George’a Clooneya Na George’a Clooneya ewidentnie wpłynęli bracia Coen i Alexander Payne, których stał się ukochanym aktorem. Tak jak oni rozbraja wielkie dramaty humorem, a z sytuacji groźnych wydobywa absurd. W... 109
  • Film 26 maj 2019, 22:00 Kobieta z przeszłością „GLORIA BELL” reż. Sebastián Lelio, M2Films Najpierw Sebastián Lelio zrobił „Glorię” – rozdzierający portret rozwódki po pięćdziesiątce, która coś jeszcze chce z tego życia wyciągnąć. Teraz... 110
  • Muzyka 26 maj 2019, 22:00 Niemiecka solidność Po klipie „Deutschland”, z popowym obrazem Zagłady i nazizmu, wybuchły kontrowersje. Jednak zarzuty „trywializacji Holokaustu” nie spowodowały bojkotu Rammsteina. Słusznie, bo teksty ich piosenek są niemal... 111
  • Książka 26 maj 2019, 22:00 Spokojna rozmowa Adam Zagajewski, świetny poeta, jest też chętnie publikowanym na całym świecie eseistą. Kolejny zbiór takich jego tekstów wyjaśnia dlaczego. Bo to pisarz, który stara się unikać, jak tylko to jest możliwe, jazgotu... 112
  • Grzeszyć można wszędzie 26 maj 2019, 22:00 Wbrew temu, co by się zdawało, kiedy się słucha ostatnio szumu informacyjnego wokół, istnieją także księża, którzy poważnie traktują swoje powołanie, bez problemu utrzymują celibat, może nawet wierzą w Boga, a dzieci kochają tak,... 113
  • Weneckie pole mocy 26 maj 2019, 22:00 Trzynastu młodych artystów z Polski wystawia się w Wenecji na zaproszenie Fundacji Rodziny Staraków. Ich projekt nazywa się „Force Field” – pole mocy. 114
  • Na ratunek światu 26 maj 2019, 22:00 Enigmatyczne pojęcia, jak zero waste czy gospodarka cyrkularna, wkraczają do mainstreamu. Polacy chcą być trybem w machinie, która uratuje świat. I uczą się, jak to zrobić. 119
  • Jak durlić węgorza 26 maj 2019, 22:00 Często tereny te są nazywane krainą pięciuset jezior, choć w rzeczywistości jest ich około sześciuset. 121
  • Zrób sobie... Legutkę 26 maj 2019, 22:00 Serio? Ktoś jeszcze myli pederastię z pedofilią? Dzięki prof. Legutce udało się zrekonstruować genotyp ultrakonserwatywnego intelektualisty. 122

ZKDP - Nakład kontrolowany