Dobry diagnosta musi być detektywem

Dobry diagnosta musi być detektywem

dr n. med. Jakub Bukowczan
dr n. med. Jakub Bukowczan
W Polsce farmakologiczne leczenie otyłości to ciągle nowość. Podobnie jak kompleksowe podejście do pacjenta. O skutecznej walce z otyłością i związanymi z nią chorobami mówi dr n. med. Jakub Bukowczan
ROZMAWIAŁA Olga Kowalska

Zdrowy styl życia jest modny. Mimo to badania pokazują, że coraz więcej Polaków ma problemy z otyłością. Moda nie przekłada się na zmianę trybu życia?

Jest duża świadomość problemu, ale współczesny świat wciąż rzuca nam kłody pod nogi. Po pierwsze: to kwestia pieniędzy. Zdrowe jedzenie często jest dużo droższe. Po drugie: żyjemy coraz szybciej. Nie mamy czasu na regularne zdrowe posiłki. Po trzecie: towarzyszy nam stres. Jedzeniem próbujemy się pocieszyć, uspokoić nerwy. Czwarty powód jest chyba najważniejszy. Pojawia się, gdy szukamy pomocy.

Nie chodzi chyba o ilość oferujących ją miejsc, jest ich coraz więcej.

Paradoksalnie, to w jakimś stopniu generuje trudności. Wielu tak popularnych dziś dietetyków czy trenerów personalnych zapomina, że otyłość jest chorobą i tak powinna być traktowana. Próbują „leczyć” bez zbadania przyczyn problemów pacjenta. Po miesiącach diet czy forsownych ćwiczeń utracona waga powraca. Skuteczne leczenie każdej choroby wymaga odpowiedniej wiedzy medycznej.

Powinniśmy szukać lekarza?

Tak, ale tylko takiego, który rzeczywiście wie, jak zidentyfikować przyczyny tego, że tyjemy, i zaradzić im. Większość lekarzy bagatelizuje problem albo nie rozumie specyfiki choroby. Leczenie ogranicza do – ubranego w nieco delikatniejsze słowa – zalecenia MŻ, czyli „mniej żreć”. Pacjentka opowiadała mi, że lekarz, któremu tłumaczyła, że to nie takie proste, powiedział: „Proszę pani, w Oświęcimiu nie było ludzi otyłych”. Przecież to skandal! Jeśli terapia nie działa, to tylko dlatego, że do walki z chorobą ruszono na ślepo. Bez rozpoznania źródeł problemu. Otyłość wywołuje wiele przyczyn, czasem jest to inna choroba. Dobry diagnosta musi być detektywem. Tylko właściwe zidentyfikowanie przyczyn otyłości zapewnia skuteczność i trwałe efekty terapii.

Jak zidentyfikować przeciwnika?

Szczegółowy wywiad to 80 proc. sukcesu. Trzeba ufać pacjentowi, słuchać go. Czasem sygnały, które wysyła nam organizm, mówią więcej niż wiele analiz. Trzeba umieć te sygnały rozpoznać. Może chodzić o pogorszenie się stanu włosów, paznokci lub skóry. Czasem na trop może naprowadzić np. nadmierne owłosienie. Każdy szczegół jest ważny. Wzrost wagi może być efektem zaburzeń hormonalnych albo skutkiem ubocznym stosowania jakiegoś leku. Przyczyną mogą być też choroby: cukrzyca, problemy hormonalne, niezdiagnozowany guz wywołujący ból i zajadany dużą ilością posiłków. Czasem może to być problem emocjonalny. Nieszczęście w rodzinie lub problemy w pracy. Sam pacjent nie oceni, co może być istotne, dlatego trzeba zadawać bardzo wiele pytań. Są też wyniki. Wie pani, co notuje część lekarzy podczas rozmowy z pacjentem? „Pacjent mówi… bla, bla, bla… Wyniki w normie”. A interpretowanie wyników to sztuka. Nie wystarczy sprawdzić „widełek”, wartości „od do”. To, że coś mieści się w normie, nie znaczy, że jest dobre. Patrzymy na liczby i musimy wiedzieć, co oznaczają. Trzeba pamiętać, że wyniki są jedynie pomocą w leczeniu. Trzeba „łączyć kropki”, łączyć fakty. Patrzeć na pacjenta całościowo, nie tylko przez pryzmat własnej specjalizacji. Im lepsze rozpoznanie, tym skuteczniejsze leczenie. Jest wielu pacjentów, u których otyłość to tylko jedna z chorób, biorą oni wiele leków. Czasem trzeba zacząć od ułożenia ich tak, by współgrały ze sobą i nie reagowały negatywnie. Dopiero do takiej układanki, po wzięciu pod uwagę wszystkich dolegliwości pacjenta, można dopasować leczenie.

Jest pan autorytetem w dziedzinie bezoperacyjnego leczenia otyłości, a leczenie stosowane w pańskiej Klinice Leczenia Otyłości uznano za jedno z najlepszych w Europie, o czym świadczą rzesze pacjentów odwiedzających pana z różnych stron świata. Na czym ono polega?

Cóż, myślę, że sukces zawdzięczamy naszemu zespołowi świetnie wyszkolonych ludzi, którzy uczyli się i zdobywali doświadczenie przez wiele lat w najlepszych ośrodkach na świecie. I także temu, że w leczeniu otyłości stosujemy amerykańskie standardy medyczne. To szczegółowa diagnostyka, o której wspominałem, i leczenie, które można nazwać holistycznym. Nie tylko samej otyłości, ale i chorób z nią związanych. Nadciśnienie, cukrzyca, dna moczanowa, depresja, zwyrodnienia stawów, bezpłodność. Lista jest bardzo długa. Sama dieta, czasem bardzo drakońska, może tylko zaszkodzić.

Dlatego mówiłem o tym, że dietetyk czy trener personalny to za mało. Chorym trzeba zająć się całościowo i indywidualnie. Każdy z naszych pacjentów dostaje spersonalizowany, na jego miarę szyty program, a sama terapia jest połączeniem wiedzy z zakresu endokrynologii, farmakologii, diabetologii, psychologii i fizjoterapii. Takie podejście zapewnia bardzo wysoką skuteczność. Znika nie tylko nadwaga czy otyłość, ale i np. chroniczne zmęczenie czy ospałość. W skład Centrum, poza Kliniką Leczenia Otyłości, wchodzą też m.in.: Klinika Rehabilitacji Bólu Kręgosłupa i Narządów Ruchu, Klinika Leczenia Insulinooporności, Cukrzycy, Klinika Chorób Jąder i Jajników, a także Klinika Medycyny Estetycznej Kobiet i Mężczyzn. Wszystkie te ośrodki ściśle współpracują. Skuteczna terapia wymaga także stosowania psychodietetyki. W Polsce ta dziedzina to wciąż nowość, a przecież „głowa” pacjenta ma w każdym leczeniu niebagatelne znaczenie. Stosujemy także, nowe na gruncie polskim i europejskim, farmakologiczne leczenie otyłości.

Leki? W Polsce popularne są raczej diety.

To prawda! Niestety niewielu lekarzy stosuje leki, bo niewielu potrafi je stosować. Za granicą farmakologiczne leczenie otyłości to prężnie rozwijająca się dziedzina, wciąż udoskonalająca arsenał środków. W naszej Klinice z tą wiedzą jesteśmy na bieżąco. To konieczność, bo farmakologiczne leczenie otyłości to nie tylko leki sensu stricto na nią. To często także leki na inne choroby, których mechanizm działania albo ich skutki uboczne powodują u danego pacjenta utratę wagi. I często z takich właśnie leków korzystamy. To na początku często budzi u pacjenta liczne pytania i obawy o zasadność takiej terapii, ale gdy chorym wytłumaczy się, dlaczego tak zostały dobrane leki, i gdy zobaczą pozytywne efekty, ich obawy znikają. Gorszą rzeczą jest brak zrozumienia albo wręcz opór wobec stosowania właśnie takiej nowoczesnej farmakoterapii, który dość często obserwujemy wśród lekarzy. Czasem słyszymy od pacjentów, że lekarze, u których byli, uznają stosowanie takich leków lub połączeń różnych leków za, w najlepszym wypadku, kontrowersyjne, choć nie ma ku temu żadnych podstaw! Najnowsze badania naukowe, publikowane przez najlepsze ośrodki na świecie zajmujące się leczeniem otyłości, dowodzą dużego bezpieczeństwa i potrzeby stosowania właśnie takiej farmakoterapii.

A efekt jo-jo?

Poznając przyczyny otyłości, dostajemy broń do walki z nią. Pacjentów uczymy, jak z tej broni korzystać. To działa. Przyjeżdżają do nas pacjenci z całej Polski i Europy, a przez Skype’a konsultuję osoby z Chicago, Bostonu i innych miejscowości w USA. To pacjenci, którzy gdzie indziej próbowali już wszystkiego. Miałem niedawno pacjentkę, która przyszła z innego gabinetu, w którym usłyszała, że skoro nic nie działa, to powinna „pokochać się taką, jaka jest”. Aż ręce opadają. Nie ma osób, którym nie można pomóc! Wszystko zależy od tego, jak dokładnie przyjrzymy się przyczynom otyłości u danego pacjenta i jak dobrze dobierzemy „skrojoną na miarę” terapię.

ARTYKUŁ POWSTAŁ WE WSPÓŁPRACY Z CENTRUM ZDROWIA MEDIQUS

Artykuł został opublikowany w 32/2019 wydaniu tygodnika e-Wprost.

Archiwalne wydania Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 32/2019 (1897)

  • Dzień dobry 4 sie 2019, 20:00 Kiedy 13 lat temu jako młody dziennikarz po raz pierwszy przekraczałem próg legendarnego tygodnika „Wprost”, w najskrytszych fantazjach nie przypuszczałem, że kiedykolwiek będę pisał do tego tygodnika wstępniak redaktora naczelnego.... 3
  • Do widzenia 4 sie 2019, 20:00 Wyobraźcie sobie świat bez dziennikarzy. Prawdziwych dziennikarzy. Takich, którzy szukają prawdy, są otwarci na argumenty i potrafią zwrócić uwagę Czytelników na to, co ważne. Tacy pracują w redakcji pisma, które właśnie czytacie.... 3
  • Niedyskrecje parlamentarne 4 sie 2019, 20:00 KIEROWNICTWO SLD JEST WKURZONE NA KOALICJĘ OBYWATELSKĄ O PODBIERANIE DZIAŁACZY I WSTAWIANIE ICH NA WŁASNE LISTY. – BARBARA NOWACKA z DARIUSZEM JOŃSKIM [były wiceprzewodniczący SLD – red.] obdzwaniali ludzi jak szaleni, żeby kogoś... 6
  • Obraz tygodnia 4 sie 2019, 20:00 9 lat minęło odkąd we wsi Miejsce Odrzańskie (300 mieszkańców) urodził się ostatni chłopiec Wygrany Kamil Durczok – po czterech dniach pijaństwa przejechał 360 km przez Polskę i zderzył się tylko ze słupkiem drogowym. Alkomat... 9
  • Info radar 4 sie 2019, 20:00 Sport, wielkie pieniądze i dyplomacja Wydarzenia sportowe angażują nie tylko instytucje, kluby sportowe i kibiców, ale także najsilniejsze przedsiębiorstwa i fundacje. Nic dziwnego, że tematyka wzajemnego wpływu ekonomii i sportu będzie... 10
  • Przeszłość do przeróbki 4 sie 2019, 20:00 Wydaje się, że historia jest niezmienna. Ale politycy chcieliby zmieniać także ją. Rodzi się pytanie: czy polityka historyczna ma sens? 11
  • Zamach stanu w Platformie 4 sie 2019, 20:00 W Platformie Obywatelskiej wrze. Jak ustalił „Wprost”, w styczniu w roli lidera partii Grzegorza Schetynę będzie chciał zastąpić Bogdan Zdrojewski. 13
  • Wiceprezydent z katolickim paszportem 4 sie 2019, 20:00 W samym środku kampanii parlamentarnej rozegra się w Unii Europejskiej walka o stanowisko komisarza dla Krzysztofa Szczerskiego. Nawet w PiS można usłyszeć, że sukces całej operacji stoi pod znakiem zapytania. 16
  • Operacja Szydło 4 sie 2019, 20:00 Przegrana Beaty Szydło w Parlamencie Europejskim miała drugie dno – dowiedział się „Wprost”. Narażając byłą premier na publiczną porażkę, kierownictwo PiS chciało osłabić jej pozycję w partii. 19
  • Doradcy PiS się pomylili 4 sie 2019, 20:00 – Jarosław Kaczyński powiedział, że uznaje wiek kardynalski – 75 lat – jako moment przejścia na emeryturę. Może to wskazywać, że faktycznie za te cztery lata będzie rozważał zmianę na czele naszego obozu – mówi Witold Waszczykowski, europoseł PiS. 20
  • Macho 3.0, czyli chłopaki też płaczą 4 sie 2019, 20:00 Z rankingu „Wprost” wynika, że dzisiejszy mężczyzna wreszcie może być, kim chce. Opinia publiczna wyżej ceni naturalnych, uczuciowych facetów niż stereotypowych twardzieli. Koniec z tłumieniem własnych emocji i odgrywaniem chłopaków, którzy nie płaczą. 25
  • Polski macho 2019 4 sie 2019, 20:00 Na zlecenie „Wprost” Panel Ariadna zapytał Polaków, który z wymienionych idoli popkultury jest uosobieniem współczesnego macho, czyli mężczyzny o cechach uchodzących za typowo męskie, takich jak siła, władczość, sprawność seksualna itp. Każdy mógł wskazać maksymalnie trzy osoby. 26
  • Męska terapia kpiną 4 sie 2019, 20:00 W męskości ważna jest spójność wewnętrzna, odpowiedzialność, intelekt, skupienie się na tym, by być dobrym człowiekiem – mówi seksuolog Andrzej Gryżewski. 29
  • Łatwo grać czarny charakter 4 sie 2019, 20:00 Ja się nie cenzuruję. Prowadzę przyzwoite życie, więc nie mam nic do ukrycia. Jeśli ktoś przy okazji zrobi mi zdjęcia, pies go trącał – mówi Jacek Braciak, aktor, który wolność ceni ponad wszystko. 32
  • Turboagresja 4 sie 2019, 20:00 Lato i wakacje sprzyjają agresji na drogach. Jak pokazują statystyki, sprawcami awantur są najczęściej mężczyźni w drogich i szybkich samochodach. 34
  • Nie zgadzam się na homofobię 4 sie 2019, 20:00 Chodzę na marsze równości, bo jeśli odrzucamy inność, tracimy kontakt z człowieczeństwem 37
  • Nie walczyłem z nienawiści 4 sie 2019, 20:00 Widzę młodych Polaków maszerujących ze sztandarami, z nienawiścią na twarzach, i państwo, które to toleruje. Ja nigdy nie walczyłem z nienawiści, nawet w czasie wojny – mówi Stanisław Aronson, oficer AK, uczestnik Powstania Warszawskiego oraz izraelskiej wojny o niepodległość. 38
  • Skutki niesprzedawania wódki 4 sie 2019, 20:00 Mija rok od czasu, kiedy polskie miasta wprowadziły u siebie nocne zakazy sprzedaży alkoholu. Pić mieliśmy mniej, a monopole miały przestać się namnażać. Wyszło na odwrót. 43
  • Hossa Bessa 4 sie 2019, 20:00 Napój Lewego Robert Lewandowski ruszył z nowym biznesem. W zeszłym tygodniu na rynek weszły izotoniki dla sportowców, które najlepszy polski piłkarz będzie sprzedawał pod marką RL9 Pro. Rozlewaniem i dystrybucją zajmie się znany... 46
  • Zasłona dymna Putina 4 sie 2019, 20:00 Katastrofalne pożary na Syberii były przez Kreml ignorowane, dopóki nie uznano, że mogą się przydać do odwrócenia uwagi od przedwyborczych protestów opozycji. 49
  • Piękna Helena i generał 4 sie 2019, 20:00 Romans ministra nie byłby wart wzmianki, gdyby nie sensacje finansowe, jakie dopiero teraz wyszły na jaw 52
  • Chorzy na cywilizację 4 sie 2019, 20:00 Dlaczego chorzy z niewydolnością serca umierają dziś szybciej niż pacjenci z niektórymi nowotworami? Co sprawia, że cukrzyk ma nawet pięciokrotnie większą szansę na zawał? Wreszcie – dlaczego najprostsza recepta na zdrowie jest jednocześnie tak trudna do zastosowania? – czyli... 54
  • Dobry diagnosta musi być detektywem 4 sie 2019, 20:00 W Polsce farmakologiczne leczenie otyłości to ciągle nowość. Podobnie jak kompleksowe podejście do pacjenta. O skutecznej walce z otyłością i związanymi z nią chorobami mówi dr n. med. Jakub Bukowczan 58
  • Nowe leki wydłużają życie 4 sie 2019, 20:00 Nowoczesne leki przeciwcukrzycowe zmniejszają ryzyko powikłań i zgonu, czyli przedłużają życie. A przecież właśnie o takie efekty leczenia nam chodzi – mówi prof. Janusz Gumprecht, diabetolog. 60
  • Odczulanie się opłaca 4 sie 2019, 20:00 Niemal co drugi Polak cierpi na jakąś postać alergii. Trudno jej zapobiec, ale można ją skutecznie leczyć, a w wielu przypadkach nawet wyleczyć. Pacjenci jednak zbyt rzadko decydują się na immunoterapię. 62
  • Przechytrzyć jo-jo 4 sie 2019, 20:00 Gdy już wydaje nam się, że osiągnęliśmy wymarzoną sylwetkę i żmudne zrzucanie zbędnych kilogramów mamy za sobą, wtedy pojawia się on – efekt jo-jo. 64
  • Przypadek Boba Marleya, czyli cena palca u nogi 4 sie 2019, 20:00 Chirurdzy byli w stanie go uratować, ale na zalecaną operację nie pozwalała mu wyznawana religia. W konsekwencji za wierność ideom rastafarianizmu muzyk zapłacił życiem. 66
  • Pocztówki z bulwarów wiślanych 4 sie 2019, 20:00 Przed Taco Hemingwayem bez wątpienia istniał w Polsce rap błyskotliwy i otwarty na świat. Ale nie robił takiej furory, bo publiczność nie była na niego gotowa. Taco znalazł klucz: pogodził oczekiwania ortodoksyjnych miłośników rapu i słuchaczy spoza tego środowiska. A także... 70
  • Edward Dwurnik: klasyk nieodkryty 4 sie 2019, 20:00 Edwardowi Dwurnikowi udało się połączyć uznanie krytyki z sukcesem rynkowym. Wystawa „Zbiórka na placu” w warszawskiej galerii Raster przypomina, jak wielkim był malarzem. A właściwie bywał. 77
  • Co nas podnieca 4 sie 2019, 20:00 Wytwarza się nowy gatunek człowieka, nieznany 30 lat temu – człowiek, który „za dużo wie o sobie” 82
  • Podróż w wersji eko 4 sie 2019, 20:00 Pociąg zamiast samolotu, regionalne klasyki kulinarne zamiast przetworzonego jedzenia, a jeśli zakupy, to tylko w wersji „no plastic”. Świadome podróżowanie z naciskiem na ekologię staje się coraz modniejsze. I dobrze. 84
  • Wyjazd, który leczy 4 sie 2019, 20:00 Traveloterapia nie jest (jeszcze) terminem medycznym. Ale lekarze od lat przepisują swoim pacjentom podróże. 88
  • Wydarzenie 4 sie 2019, 20:00 Jak ukraść Księżyc National Geographic 50. rocznicę lądowania Apollo 11 na Księżycu świętuje hucznie. W programach stacji nie brakuje zapierających dech w piersiach archiwaliów (wiele z nich oglądamy po raz pierwszy). Przede wszystkim... 90
  • Film 4 sie 2019, 20:00 Morze szowinizmu Ocean ciągle próbuje cię zabić. Bez przerwy” – od tego zdania zaczyna się „Maiden”. Alex Holmes opowiada o pierwszych kobietach, które wzięły udział w regatach Whitbread w 1989 r. Nikt nie wierzył, że Tracy... 91
  • Muzyka 4 sie 2019, 20:00 Warszawski sen To jeden z najmądrzejszych sposobów obchodzenia rocznicy Powstania Warszawskiego. W ubiegłym roku Masecki i Młynarski składali na początku sierpnia hołd Mieczysławowi Foggowi, w tym roku wielki album „For Warsaw with... 92
  • Książka 4 sie 2019, 20:00 Na kruchym lodzie MOŻNA BYŁOBY CHYBA POWIEDZIEĆ: UMARŁ KRÓL, NIECH ŻYJE KRÓL – tydzień temu żegnaliśmy włoskiego mistrza kryminałów Andreę Camilleriego, a już widać, że w naszych księgarniach zameldował się pisarz, który... 93
  • Robię to, co uważam za słuszne 4 sie 2019, 20:00 Ekstremalnych warunków nie boi się tylko głupiec. Ale to nie może być strach, który paraliżuje, tylko adrenalina, która pomaga szybko się dostosować, być kreatywnym i walczyć. 94
  • Kulki z Szardży 4 sie 2019, 20:00 Luqaimat to nazwa popularnego w Zjednoczonych Emiratach Arabskich deseru, na który składa się stos słodkich kulek polanych sosem daktylowym i posypanych prażonym sezamem. 96
  • …detoks od smartfona 4 sie 2019, 20:00 Telefon z dostępem do internetu zmienił nasze życie. Ale w wakacje warto odpocząć również od niego. 97
  • Zrób sobie... Ziemkiewicza 4 sie 2019, 20:00 Plotkarskie portale rozpaliła rozbierana sesja Rafała Ziemkiewicza. Czy nagie zdjęcie prawicowego publicysty może być straszakiem na lewactwo? 98