Nowe leki wydłużają życie

Nowe leki wydłużają życie

Prof. Janusz Gumprecht
Prof. Janusz Gumprecht
Nowoczesne leki przeciwcukrzycowe zmniejszają ryzyko powikłań i zgonu, czyli przedłużają życie. A przecież właśnie o takie efekty leczenia nam chodzi – mówi prof. Janusz Gumprecht, diabetolog.

Cukrzyca jest coraz większym problemem: w Polsce choruje na nią już ok. 3 mln osób. Przez wiele lat nie daje objawów, niszczy naczynia krwionośne, a powikłania dotyczą całego organizmu: serca, nerek, wzroku. Co dziś uważa się za najważniejszy cel leczenia cukrzycy?

Najważniejszym celem jest ustrzec chorego przed powikłaniami. Leczymy nie tylko nieprawidłowe wartości cukru, ale też staramy się zmniejszyć ryzyko powikłań, w tym przede wszystkim tych, które skracają życie, czyli chorób sercowo-naczyniowych i chorób nerek, bo to one pozostają kluczowym wyzwaniem współczesnej diabetologii. Należy również podkreślić, że problemem chorych na cukrzycę typu 2 jest nie tylko zbyt wysoki poziom cukru we krwi, lecz także wysokie ciśnienie tętnicze, wysoki poziom lipidów, nadwaga.

W czym działanie nowych leków różni się od tych, które od dawna są znane i dostępne?

Kilka lat temu wprowadzono na rynek dwie klasy leków przeciwcukrzycowych, z którymi wiążemy ogromne nadzieje. Pierwsza to flozyny, a druga to agoniści receptora GLP-1, należący do inkretyn. Flozyny nadmiar cukru we krwi wydalają z moczem, a leki inkretynowe działają m.in. w obrębie przewodu pokarmowego. Wykazanie, że nowe leki mogą przyczynić się do zmniejszenia ryzyka wystąpienia powikłań cukrzycy, zaczęło się od tego, że w 2008 r. FDA (Amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków) zaleciła, by każdy nowy lek przeciwcukrzycowy był sprawdzany pod kątem bezpieczeństwa sercowo-naczyniowego, czyli czy nie jest szkodliwy dla serca. Dzięki tym badaniom, z których część została już zakończona i opublikowana w wiodących czasopismach naukowych, okazało się, że cząsteczki będące składowymi tych dwóch klas leków nie tylko obniżają poziom cukru we krwi, ale też zmniejszają ryzyko chorób sercowo-naczyniowych, a także działają ochronnie na nerki. Innymi słowy, u chorych na cukrzycę, którzy mają obciążenia kardiologiczne, mogą one wręcz wydłużać życie. Po raz pierwszy dysponujemy lekami, które w grupie chorych na cukrzycę szczególnego ryzyka mogą nie tylko leczyć cukrzycę, lecz także chronić serce i nerki, wydłużając tym samym życie.

Czyli te leki nie tylko obniżają poziom cukru we krwi?

Tak, one zarówno wpływają na poziom cukru, jak i obniżają ciśnienie tętnicze i masę ciała (a 60-70 proc. pacjentów z cukrzycą ma co najmniej nadwagę) oraz wpływają korzystnie na pracę nerek. A warto pamiętać, że cukrzyca jest najczęstszą przyczyną schyłkowej niewydolności nerek wymagającej leczenia nerkozastępczego, np. wykonywania dializ czy przeszczepu nerki. W leczeniu cukrzycy ważne jest działanie wielokierunkowe, bo tylko w taki sposób możemy poprawić jakość życia chorych.

Jak wobec tego powinno się dziś leczyć cukrzycę?

Niezależnie od etapu choroby podstawowym elementem jest prawidłowe odżywianie się oraz regularna aktywność fizyczna. Jeśli chodzi o terapię farmakologiczną, to powinna być ona zgodna z zaleceniami wydanymi przez towarzystwa diabetologiczne. Na przełomie 2018 i 2019 r. pojawiły się nowe zalecenia wspólne Amerykańskiego i Europejskiego Towarzystwa Diabetologicznego, a w ślad za nimi Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego. W zaleceniach podkreśla się, że podstawowym lekiem, od którego zaczynamy terapię, pozostaje nadal od wielu lat metformina – jeśli nie ma przeciwwskazań do jej stosowania. Jednak w cukrzycy typu 2, z uwagi na postępujący charakter choroby, w miarę upływu czasu konieczne jest często intensyfikowanie leczenia. Wybór kolejnego leku, który dokładamy do metforminy, powinien być indywidualny, dostosowany do chorego. Jeśli jest on zagrożony chorobą serca i naczyń – lub już na nie choruje – to powinien otrzymać albo lek z grupy inkretyn o udowodnionym korzystnym działaniu sercowo-naczyniowym, albo flozynę. Co więcej, wyniki badań wskazują jednoznacznie, że flozyny mogą przyczyniać się do redukcji ryzyka leczenia szpitalnego z powodu niewydolności serca także u osób bez cukrzycy.

Na jakiej podstawie należałoby zdecydować się na wybór: flozyny czy inkretyny?

Jeśli chodzi o zmniejszenie ryzyka sercowo-naczyniowego, to obie grupy leków są podobnie skuteczne, a wybór leku powinien być podyktowany preferencją pacjenta. Terapia lekiem inkretynowym (agonista GLP-1) stosowana jest we wstrzyknięciu podskórnym, a flozyny w postaci tabletek doustnych, co może być jednym z czynników decydujących o wyborze. Jeśli chodzi o zalecenia medyczne, to czynnikiem decydującym jest współistnienie objawów niewydolności serca. Jeśli chory na cukrzycę typu 2 prezentuje dodatkowo cechy przewlekłej niewydolności serca, to powinien otrzymać flozynę. Ten korzystny wpływ u chorych z niewydolnością serca jest na tyle duży, że trwają zaawansowane badania dotyczące stosowania flozyn u chorych na niewydolność serca, którzy nie mają cukrzycy. Mamy sytuację bez precedensu: dysponujemy terapiami, dzięki którym możemy nie tylko obniżyć poziom cukru, ciśnienia tętniczego czy lipidów, ale też zmniejszyć ryzyko powikłań kardiologicznych oraz nerkowych. W konsekwencji możemy wydłużyć chorym życie.

To znaczy, że najważniejszym celem leczenia nie jest już obniżanie poziomu cukru?

Ono nadal jest ważne, jednak dużą uwagę przykłada się do korzystnych działań sercowo-naczyniowo-nerkowych.

Zmiana leczenia rozpoczęła się od badań pierwszego z tych leków: empagliflozyny, które wykazało zmniejszenie liczby zgonów z przyczyn sercowo-naczyniowych o 38 proc., a ryzyko hospitalizacji z powodu niewydolności serca o 35 proc. Czy to efekt tego leku, czy całej klasy?

Mamy już dostępnych kilka leków z grupy flozyn, poza empagliflozyną także kanagliflozynę, dapagliflozynę oraz ertugliflozynę. Pierwsze badanie, którego wyniki były tak spektakularne i wzbudziły naszą nadzieję na nowe możliwości terapii chorych na cukrzycę typu 2, to badanie EMPA-REG OUTCOME dotyczące empagliflozyny. Wykazano w nim, że jesteśmy w stanie wydłużyć życie pacjentom obciążonym kardiologicznie. Kolejne badania dotyczące leków z grupy flozyn potwierdziły korzystne działanie całej klasy mimo pewnych różnic, prawdopodobnie wynikających z doboru pacjentów do badań. Co ważne i godne raz jeszcze podkreślenia: wszystkie flozyny zmniejszały ryzyko hospitalizacji z powodu niewydolności serca i chroniły nerki. To bardzo ważne, gdyż samo obniżanie poziomu cukru we krwi nie wpływa na zmniejszenie ryzyka powikłań w zakresie dużych naczyń krwionośnych.

Polskie Towarzystwo Diabetologiczne od wielu lat występuje o to, żeby nowoczesne leki przeciwcukrzycowe były w Polsce refundowane, bo to się opłaca. Lepsze leczenie to mniej powikłań, mniej hospitalizacji…

To prawda. Niestety, chorzy na cukrzycę w Polsce, z uwagi na brak jakiejkolwiek refundacji wspomnianych klas leków, mają ograniczony dostęp do nowoczesnych terapii, nad czym ubolewamy. Pod tym względem jesteśmy jedynym krajem w Europie, który nie wprowadził żadnej refundacji dla nowych klas leków w zakresie terapii cukrzycy typu 2.

Wielu pana pacjentów nie stać na to, żeby je sobie kupować?

Niestety tak. Lekarze mają ogromne dylematy, bo z jednej strony, zgodnie z najnowszą wiedzą medyczną, powinni chorym na cukrzycę typu 2 proponować leki z omawianych grup, gdy jest to uzasadnione. A z drugiej strony muszą uwzględniać czynnik ekonomiczny i zapytać pacjenta, czy go na taką terapię stać. Nie ulega wątpliwości, że powinniśmy leczyć zgodnie z najnowszymi zaleceniami i wynikami badań, które jasno wykazały, że nowe leki zmniejszają ryzyko sercowo-naczyniowo-nerkowe, a nawet ryzyko zgonu, czyli przedłużają życie. A czy nie o taką poprawę jakości życia nam chodzi?

Okładka tygodnika WPROST: 32/2019
Więcej możesz przeczytać w 32/2019 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 32/2019 (1897)

  • Dzień dobry 4 sie 2019, 20:00 Kiedy 13 lat temu jako młody dziennikarz po raz pierwszy przekraczałem próg legendarnego tygodnika „Wprost”, w najskrytszych fantazjach nie przypuszczałem, że kiedykolwiek będę pisał do tego tygodnika wstępniak redaktora naczelnego.... 3
  • Do widzenia 4 sie 2019, 20:00 Wyobraźcie sobie świat bez dziennikarzy. Prawdziwych dziennikarzy. Takich, którzy szukają prawdy, są otwarci na argumenty i potrafią zwrócić uwagę Czytelników na to, co ważne. Tacy pracują w redakcji pisma, które właśnie czytacie.... 3
  • Niedyskrecje parlamentarne 4 sie 2019, 20:00 KIEROWNICTWO SLD JEST WKURZONE NA KOALICJĘ OBYWATELSKĄ O PODBIERANIE DZIAŁACZY I WSTAWIANIE ICH NA WŁASNE LISTY. – BARBARA NOWACKA z DARIUSZEM JOŃSKIM [były wiceprzewodniczący SLD – red.] obdzwaniali ludzi jak szaleni, żeby kogoś... 6
  • Obraz tygodnia 4 sie 2019, 20:00 9 lat minęło odkąd we wsi Miejsce Odrzańskie (300 mieszkańców) urodził się ostatni chłopiec Wygrany Kamil Durczok – po czterech dniach pijaństwa przejechał 360 km przez Polskę i zderzył się tylko ze słupkiem drogowym. Alkomat... 9
  • Info radar 4 sie 2019, 20:00 Sport, wielkie pieniądze i dyplomacja Wydarzenia sportowe angażują nie tylko instytucje, kluby sportowe i kibiców, ale także najsilniejsze przedsiębiorstwa i fundacje. Nic dziwnego, że tematyka wzajemnego wpływu ekonomii i sportu będzie... 10
  • Przeszłość do przeróbki 4 sie 2019, 20:00 Wydaje się, że historia jest niezmienna. Ale politycy chcieliby zmieniać także ją. Rodzi się pytanie: czy polityka historyczna ma sens? 11
  • Zamach stanu w Platformie 4 sie 2019, 20:00 W Platformie Obywatelskiej wrze. Jak ustalił „Wprost”, w styczniu w roli lidera partii Grzegorza Schetynę będzie chciał zastąpić Bogdan Zdrojewski. 13
  • Wiceprezydent z katolickim paszportem 4 sie 2019, 20:00 W samym środku kampanii parlamentarnej rozegra się w Unii Europejskiej walka o stanowisko komisarza dla Krzysztofa Szczerskiego. Nawet w PiS można usłyszeć, że sukces całej operacji stoi pod znakiem zapytania. 16
  • Operacja Szydło 4 sie 2019, 20:00 Przegrana Beaty Szydło w Parlamencie Europejskim miała drugie dno – dowiedział się „Wprost”. Narażając byłą premier na publiczną porażkę, kierownictwo PiS chciało osłabić jej pozycję w partii. 19
  • Doradcy PiS się pomylili 4 sie 2019, 20:00 – Jarosław Kaczyński powiedział, że uznaje wiek kardynalski – 75 lat – jako moment przejścia na emeryturę. Może to wskazywać, że faktycznie za te cztery lata będzie rozważał zmianę na czele naszego obozu – mówi Witold Waszczykowski, europoseł PiS. 20
  • Macho 3.0, czyli chłopaki też płaczą 4 sie 2019, 20:00 Z rankingu „Wprost” wynika, że dzisiejszy mężczyzna wreszcie może być, kim chce. Opinia publiczna wyżej ceni naturalnych, uczuciowych facetów niż stereotypowych twardzieli. Koniec z tłumieniem własnych emocji i odgrywaniem chłopaków, którzy nie płaczą. 25
  • Polski macho 2019 4 sie 2019, 20:00 Na zlecenie „Wprost” Panel Ariadna zapytał Polaków, który z wymienionych idoli popkultury jest uosobieniem współczesnego macho, czyli mężczyzny o cechach uchodzących za typowo męskie, takich jak siła, władczość, sprawność seksualna itp. Każdy mógł wskazać maksymalnie trzy osoby. 26
  • Męska terapia kpiną 4 sie 2019, 20:00 W męskości ważna jest spójność wewnętrzna, odpowiedzialność, intelekt, skupienie się na tym, by być dobrym człowiekiem – mówi seksuolog Andrzej Gryżewski. 29
  • Łatwo grać czarny charakter 4 sie 2019, 20:00 Ja się nie cenzuruję. Prowadzę przyzwoite życie, więc nie mam nic do ukrycia. Jeśli ktoś przy okazji zrobi mi zdjęcia, pies go trącał – mówi Jacek Braciak, aktor, który wolność ceni ponad wszystko. 32
  • Turboagresja 4 sie 2019, 20:00 Lato i wakacje sprzyjają agresji na drogach. Jak pokazują statystyki, sprawcami awantur są najczęściej mężczyźni w drogich i szybkich samochodach. 34
  • Nie zgadzam się na homofobię 4 sie 2019, 20:00 Chodzę na marsze równości, bo jeśli odrzucamy inność, tracimy kontakt z człowieczeństwem 37
  • Nie walczyłem z nienawiści 4 sie 2019, 20:00 Widzę młodych Polaków maszerujących ze sztandarami, z nienawiścią na twarzach, i państwo, które to toleruje. Ja nigdy nie walczyłem z nienawiści, nawet w czasie wojny – mówi Stanisław Aronson, oficer AK, uczestnik Powstania Warszawskiego oraz izraelskiej wojny o niepodległość. 38
  • Skutki niesprzedawania wódki 4 sie 2019, 20:00 Mija rok od czasu, kiedy polskie miasta wprowadziły u siebie nocne zakazy sprzedaży alkoholu. Pić mieliśmy mniej, a monopole miały przestać się namnażać. Wyszło na odwrót. 43
  • Hossa Bessa 4 sie 2019, 20:00 Napój Lewego Robert Lewandowski ruszył z nowym biznesem. W zeszłym tygodniu na rynek weszły izotoniki dla sportowców, które najlepszy polski piłkarz będzie sprzedawał pod marką RL9 Pro. Rozlewaniem i dystrybucją zajmie się znany... 46
  • Zasłona dymna Putina 4 sie 2019, 20:00 Katastrofalne pożary na Syberii były przez Kreml ignorowane, dopóki nie uznano, że mogą się przydać do odwrócenia uwagi od przedwyborczych protestów opozycji. 49
  • Piękna Helena i generał 4 sie 2019, 20:00 Romans ministra nie byłby wart wzmianki, gdyby nie sensacje finansowe, jakie dopiero teraz wyszły na jaw 52
  • Chorzy na cywilizację 4 sie 2019, 20:00 Dlaczego chorzy z niewydolnością serca umierają dziś szybciej niż pacjenci z niektórymi nowotworami? Co sprawia, że cukrzyk ma nawet pięciokrotnie większą szansę na zawał? Wreszcie – dlaczego najprostsza recepta na zdrowie jest jednocześnie tak trudna do zastosowania? – czyli... 54
  • Dobry diagnosta musi być detektywem 4 sie 2019, 20:00 W Polsce farmakologiczne leczenie otyłości to ciągle nowość. Podobnie jak kompleksowe podejście do pacjenta. O skutecznej walce z otyłością i związanymi z nią chorobami mówi dr n. med. Jakub Bukowczan 58
  • Nowe leki wydłużają życie 4 sie 2019, 20:00 Nowoczesne leki przeciwcukrzycowe zmniejszają ryzyko powikłań i zgonu, czyli przedłużają życie. A przecież właśnie o takie efekty leczenia nam chodzi – mówi prof. Janusz Gumprecht, diabetolog. 60
  • Odczulanie się opłaca 4 sie 2019, 20:00 Niemal co drugi Polak cierpi na jakąś postać alergii. Trudno jej zapobiec, ale można ją skutecznie leczyć, a w wielu przypadkach nawet wyleczyć. Pacjenci jednak zbyt rzadko decydują się na immunoterapię. 62
  • Przechytrzyć jo-jo 4 sie 2019, 20:00 Gdy już wydaje nam się, że osiągnęliśmy wymarzoną sylwetkę i żmudne zrzucanie zbędnych kilogramów mamy za sobą, wtedy pojawia się on – efekt jo-jo. 64
  • Przypadek Boba Marleya, czyli cena palca u nogi 4 sie 2019, 20:00 Chirurdzy byli w stanie go uratować, ale na zalecaną operację nie pozwalała mu wyznawana religia. W konsekwencji za wierność ideom rastafarianizmu muzyk zapłacił życiem. 66
  • Pocztówki z bulwarów wiślanych 4 sie 2019, 20:00 Przed Taco Hemingwayem bez wątpienia istniał w Polsce rap błyskotliwy i otwarty na świat. Ale nie robił takiej furory, bo publiczność nie była na niego gotowa. Taco znalazł klucz: pogodził oczekiwania ortodoksyjnych miłośników rapu i słuchaczy spoza tego środowiska. A także... 70
  • Edward Dwurnik: klasyk nieodkryty 4 sie 2019, 20:00 Edwardowi Dwurnikowi udało się połączyć uznanie krytyki z sukcesem rynkowym. Wystawa „Zbiórka na placu” w warszawskiej galerii Raster przypomina, jak wielkim był malarzem. A właściwie bywał. 77
  • Co nas podnieca 4 sie 2019, 20:00 Wytwarza się nowy gatunek człowieka, nieznany 30 lat temu – człowiek, który „za dużo wie o sobie” 82
  • Podróż w wersji eko 4 sie 2019, 20:00 Pociąg zamiast samolotu, regionalne klasyki kulinarne zamiast przetworzonego jedzenia, a jeśli zakupy, to tylko w wersji „no plastic”. Świadome podróżowanie z naciskiem na ekologię staje się coraz modniejsze. I dobrze. 84
  • Wyjazd, który leczy 4 sie 2019, 20:00 Traveloterapia nie jest (jeszcze) terminem medycznym. Ale lekarze od lat przepisują swoim pacjentom podróże. 88
  • Wydarzenie 4 sie 2019, 20:00 Jak ukraść Księżyc National Geographic 50. rocznicę lądowania Apollo 11 na Księżycu świętuje hucznie. W programach stacji nie brakuje zapierających dech w piersiach archiwaliów (wiele z nich oglądamy po raz pierwszy). Przede wszystkim... 90
  • Film 4 sie 2019, 20:00 Morze szowinizmu Ocean ciągle próbuje cię zabić. Bez przerwy” – od tego zdania zaczyna się „Maiden”. Alex Holmes opowiada o pierwszych kobietach, które wzięły udział w regatach Whitbread w 1989 r. Nikt nie wierzył, że Tracy... 91
  • Muzyka 4 sie 2019, 20:00 Warszawski sen To jeden z najmądrzejszych sposobów obchodzenia rocznicy Powstania Warszawskiego. W ubiegłym roku Masecki i Młynarski składali na początku sierpnia hołd Mieczysławowi Foggowi, w tym roku wielki album „For Warsaw with... 92
  • Książka 4 sie 2019, 20:00 Na kruchym lodzie MOŻNA BYŁOBY CHYBA POWIEDZIEĆ: UMARŁ KRÓL, NIECH ŻYJE KRÓL – tydzień temu żegnaliśmy włoskiego mistrza kryminałów Andreę Camilleriego, a już widać, że w naszych księgarniach zameldował się pisarz, który... 93
  • Robię to, co uważam za słuszne 4 sie 2019, 20:00 Ekstremalnych warunków nie boi się tylko głupiec. Ale to nie może być strach, który paraliżuje, tylko adrenalina, która pomaga szybko się dostosować, być kreatywnym i walczyć. 94
  • Kulki z Szardży 4 sie 2019, 20:00 Luqaimat to nazwa popularnego w Zjednoczonych Emiratach Arabskich deseru, na który składa się stos słodkich kulek polanych sosem daktylowym i posypanych prażonym sezamem. 96
  • …detoks od smartfona 4 sie 2019, 20:00 Telefon z dostępem do internetu zmienił nasze życie. Ale w wakacje warto odpocząć również od niego. 97
  • Zrób sobie... Ziemkiewicza 4 sie 2019, 20:00 Plotkarskie portale rozpaliła rozbierana sesja Rafała Ziemkiewicza. Czy nagie zdjęcie prawicowego publicysty może być straszakiem na lewactwo? 98

ZKDP - Nakład kontrolowany