Wielki comeback emeryta

Wielki comeback emeryta

Emeryci
Emeryci / Źródło: Fotolia / pressmaster
Polsce może zabraknąć 3 mln pracowników. Ukraińcy nie wystarczą, więc pracodawcy przypomnieli sobie o rzeszy 9 mln polskich seniorów. Mają to, czego nie mają młodzi: nie rzucają z dnia na dzień papierami i nie gapią się w smartfony.

Marianna Zaremba, 68-letnia technik chemik z Gdańska, od 2011 r. jest na emeryturze. Jak podkreśla: „głodowej emeryturze”. Kiedy zobaczyła swoją pierwszą wypłatę z ZUS, przeżyła szok. Listonosz przyniósł do mieszkania niewiele ponad tysiąc złotych. Wcześniej dobrze zarabiała na państwowej posadzie w zakładach chemicznych. Były premie kwartalne, trzynastki, nawet czternastki, nagrody na Dzień Chemika. Ale zaraz po tym, jak skończyła 60 lat, pracodawca wysłał ją na emeryturę. Nie chciała odchodzić. Czuła się młodo, zresztą nadal tak się czuje. Firma postawiła jednak na świeżo upieczonych absolwentów, znających komputer, języki obce. – Mimo prawie siedemdziesiątki, nadal jestem sprawna fizycznie i psychicznie. Pracuję nie tylko, żeby dorobić – chcę przebywać z ludźmi, a praca daje mojemu życiu sens. Jestem samotna, wychowałam dzieci i wnuki i nie chcę siedzieć w domu – mówi seniorka.

Od tamtej pory emerytka imała się różnych prac: sprzątała, opiekowała się dziećmi, osobami starszymi, pracowała w szpitalnym laboratorium. Ostatnią posadę – opiekuna eksponatów muzealnych – znalazła w Centrum Pracy Seniorek i Seniorów. To pierwsza taka placówka w Polsce, utworzona w zeszłym roku przez Gdański Urząd Pracy. Praca dla pani Marianny w muzeum skończyła się jednak wraz z sezonem turystycznym. Ale emerytka się nie poddaje – ma już na oku posadę w hurtowni medycznej. Takich osób jak ona – pobierających niskie emerytury, z dobrym samopoczuciem fizycznym i psychicznym – jest w kraju bardzo dużo. Polacy są dzisiaj jednym z najszybciej starzejących się narodów w Europie. Już teraz seniorów, czyli osób po 60. roku życia, jest tu ponad 9 mln, czyli około jedna czwarta społeczeństwa. A będzie ich więcej – za kilkanaście lat nawet jedna trzecia. Równolegle w demograficznym torcie ubywa osób młodych, np. do 2025 r. będzie o 1,5 mln mniej 19-latków niż obecnie. Zmiany te oznaczają, że jeśli na rynku nie przybędzie aktywnych zawodowo, za jakieś 20 lat w Polsce będzie brakowało nawet 3 mln pracowników w stosunku do potrzeb gospodarki. Jeszcze kilka lat temu rynek pracy był dla seniorów bezwzględny – szybko wypychał ich na emeryturę, zastępując nowym narybkiem.

Łazuka naucza, Rabiej podgląda

Według ostatniego Barometru Rynku Pracy 56 proc. polskich przedsiębiorców przyznaje, że ma problemy z ludźmi do pracy. A potrzeby kadrowe będą rosły, bo jedna czwarta firm planuje zwiększyć zatrudnienie. Zdaniem Rolanda Budnika, dyrektora Gdańskiego Urzędu Pracy (GUP), żeby tym wyzwaniom sprostać, przedsiębiorcy powinni chętniej zatrudniać emerytów. Dlatego w GUP cały czas główkują, jak przywrócić emerytów na rynek pracy. Stworzyli Centrum Pracy Seniorów i Seniorek, a od roku organizują jedyny w Polsce Festiwal Aktywności i Pracy Seniorów. W zeszły wtorek odbyła się druga edycja imprezy, podczas której aktorka Teresa Lipowska, nestorka rodu Mostowiaków w serialu „M jak miłość”, i Ilona Łepkowska, scenarzystka i producentka filmowa, opowiedziały o zaletach pracy w dojrzałym wieku, a 81-letni aktor Bohdan Łazuka udzielił kilku wskazówek, jak pozostać aktywnym zawodowo mimo upływu lat. Gwoździem programu były jednak nie gwiazdy, ale pracodawcy w Strefie Pracy. W tym roku swoje stanowiska ustawiło tam 50 firm, m.in. Leroy Merlin, Nationale-Nederlanden, CCC, AVON, McDonald’s czy PZU Zdrowie. Dodatkowo na gigantycznym,rozstawionym w poprzek hali Job Wallu, wywieszono prawie 300 ofert pracy dla seniorów. A wśród uczestników, których liczbę organizatorzy szacują na prawie 10 tys., był i Paweł Rabiej, wiceprezydent Warszawy, który przyjechał szukać inspiracji, bo jak sam przyznał, stolica planuje coś podobnego.

Senior w gastronomii, emeryt w handlu

Mimo tego że większość polskich przedsiębiorców woli zatrudniać młodych, to nasi pracodawcy powoli przekonują się do pracy emerytów. Magdalena Wyrzykowska wynajmuje na sezon letni latarnię morską w gdańskim Nowym Porcie i udostępnia ją do zwiedzania turystom. Emeryci pracują u niej w trybie zmianowym od wiosny do jesieni i obsługują gości. Mają czas na odpoczynek i swoje prywatne sprawy. Dlaczego ich wybiera? Bo angażują się emocjonalnie, szybko związują z pracodawcą, miejscem pracy i nie rzucają papierami z dnia na dzień. – Emeryci są bardziej lojalni. Pracujące u mnie starsze panie momentalnie poczuły się związane z pracą i nigdy mnie nie zawiodły – twierdzi Wyrzykowska. I przekonuje, że starsze osoby są bardziej odpowiedzialne za swoją pracę. Przykład: gdy jedną z pracujących w latarni emerytek zabrało pogotowie (zasłabła w pracy), druga natychmiast przyjechała ją zastąpić.

Co ciekawe, Wyrzykowska sama jest pracującą emerytką – ma 75 lat i 15 lat temu, po przejściu na emeryturę, założyła własną działalność gospodarczą. Pracuje, choć nie musi, ale lubi być aktywna. – Latarnia trzyma mnie przy siłach. Mam dużo kontaktu z ludźmi, muszę myśleć o innych – opowiada. Seniorów zatrudnia też Piotr Szymański, który rekrutuje pracowników do ośmiu restauracji McDonald's w Trójmieście. Jakiś czas temu utworzono tam stanowisko Lidera Gościnności, czyli osoby, która ma sprawić, aby klienci dobrze się czuli na sali. Szymański odkrył, że młode pokolenie, wychowane na smartfonach, ma problem z otwartością i komunikowaniem się. W tej roli sprawdziły się za to panie w wieku około emerytalnym, które okazały się wyjątkowo otwarte na ludzi. – To nie są żadne babcie, tylko bardzo aktywne dojrzałe kobiety. A taka otwartość to po prostu domena starszych osób. Dzieci z domu wyjechały, siedzą sami lub z małżonkami i jest w nich silna potrzeba spotykania się z innymi. Dlatego ta praca daje im dużo satysfakcji – mówi Szymański. Na emerytów stawia też sieć handlowa Biedronka, gdzie najstarszy pracownik ma 73 lata. Dlatego w zeszłym roku firma wprowadziła dwa nowe stanowiska pracy – kasjera i pracownika sklepu, obok dotychczasowego sprzedawcy kasjera. – Dzięki temu osoby starsze, które nie podejmowały u nas pracy ze względu na ograniczenia zdrowotne, chętniej aplikują na posadę kasjera, gdzie do ich obowiązków należy tylko praca przy kasie, bez konieczności rozkładania towarów. Oba stanowiska przewidują możliwość zatrudnienia w niepełnym wymiarze czasu, zgodnie z preferencjami osoby aplikującej – informuje Iga Rezler, regionalny kierownik personalny w sieci Biedronka.

Anka czy babcia Anna?

Pracujących emerytów na razie nie ma w Polsce zbyt wielu. Według danych OECD za 2017 r. w wieku 65 lat i więcej pracuje tylko 5,5 proc. osób. To poniżej średniej unijnej, która wynosi 6 proc. Najwięcej osób w tej grupie pracuje w malutkiej Estonii (26 proc.), w Szwecji (17,5 proc.) i Portugalii (11 proc.). Najmniej w Hiszpanii (2 proc.), Belgii i Luksemburgu (po 2,5 proc.). Ale liczba pracujących polskich emerytów rośnie, a ich podejście do pracy się zmienia. Bo gdy w latach 50. XX w. ustanowiono wiek emerytalny – 60 lat dla kobiet i 65 dla mężczyzn – statystyczny Polak umierał cztery lata przed emeryturą, a statystyczna Polka mogła cieszyć się emeryturą zaledwie dwa lata. Teraz żyją odpowiednio: 74 i 82 lata. – Dzisiejsza Anna w wieku 60 lat to dawna 40-letnia Anka. Te 20 lat dłuższego życia ma swoje konsekwencje w tym, że dzisiejsze osoby uzyskujące uprawnienia emerytalne wciąż są względnie młodymi, zdrowymi i aktywnymi ludźmi. Ich style życia i potrzeby nie odbiegają od tych, które mieli pięć lub dziesięć lat wcześniej – zauważa Marzena Rudnicka, prezes Krajowego Instytutu Gospodarki Senioralnej. Z jej doświadczeń wynika, że coraz więcej osób starszych – zamiast tylko odpoczywać – chce też pracować. Podobnie widzi to Roland Budnik z Gdańskiego Urzędu Pracy: „Obserwujemy, że coraz więcej osób w wieku emerytalnym czuje się dobrze i chce pracować. Są osoby, którym niczego nie brakuje, ale chciałyby się czuć ważne, docenione, potrzebne. Część osób chętnie podejmuje się dodatkowej pracy ze względów finansowych, bo muszą dorobić do emerytury – mówi Budnik.

Japonia nad Wisłą

Niestety, dziś gros ofert skierowanych do emerytów to prace fizyczne: pracownik ochrony, sprzątaczka, opiekunka osoby starszej lub dziecka, palacz w kotłowni, magazynier itp. Bierze się to stąd, że dzisiejsi emeryci to powojenne pokolenie BB (baby boomers 1946-1964), kształcone w czasach, gdy nie tylko studia wyższe, ale nawet matura były czymś trudno osiągalnym. Nic dziwnego, że wielu emerytów nie chce tak pracować i nie czuje się już na siłach, aby stać na nogach przez cały dzień. Kierowanie ich do takich prac to też konsekwencja pokutujących przeświadczeń, że emeryt znad Wisły jest niedouczony, nie zna komputera, lubuje się w serialach i słucha Radia Maryja. Tymczasem dzisiejszy senior wymyka się stereotypom: z internetem jest za pan brat, korzysta z bankowości elektronicznej, e-maila i robi w sieci zakupy – wynika z badania „Silver Book 2019” przeprowadzonego przez Kantar oraz Krajowy Instytut Gospodarki Senioralnej. A za parę lat w wiek emerytalny wejdzie pokolenie X, urodzone po 1964 r., o wiele lepiej wykształcone, znające języki obce, obsługujące komputery i dbające o kondycję fizyczną. Wiele wskazuje na to, że podobnie jak dziś w Japonii pracodawcy będą stawać na głowie, aby zatrzymać ich w pracy aż do 75. roku życia.

Okładka tygodnika WPROST: 42/2019
Więcej możesz przeczytać w 42/2019 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 42/2019 (1907)

  • Nie obudziliśmy się w innej Polsce 14 paź 2019, 6:00 Wszystko, co przewidzieli, wypadło zupełnie inaczej albo trochę inaczej, czyli także zupełnie inaczej” – pisała polska noblistka (ta sprzed lat) Wisława Szymborska. Sytuacja, w której przychodzi mi pisać niniejszy wstępniak, to... 3
  • Niedyskrecje parlamentarne 14 paź 2019, 6:00 Końcówka ubiegłego tygodnia, a zarazem końcówka kampanii przebiegła w Koalicji Obywatelskiej w ponurych nastrojach. 6
  • 7 dni dookoła świata 14 paź 2019, 6:00 Nobel dla etiopczyka Ekologiczna aktywistka Greta Thunberg nie przekonała komitetu noblowskiego do swojej kandydatury. Pokojową Nagrodę Nobla dostał etiopski premier Abiy Ahmed, któremu udało się zakończyć trwającą kilkadziesiąt lat... 8
  • Obraz tygodnia 14 paź 2019, 6:00 Wygrana Ola Kot Prezenterka Eska TV i uczestniczka „Tańca z gwiazdami” otrzymała nagrodę Joy Influencer Roku dla najbardziej kreatywnych i wpływowych twórców w sieci Przegrana Monika Janowska Żona znanego prezentera dość niestosownie... 12
  • Nobel z dredami 14 paź 2019, 6:00 Potrzebowaliśmy tej feministki z dredami” – napisał o Oldze Tokarczuk po ogłoszeniu werdyktu Akademii Szwedzkiej brytyjski „The Guardian”. 14
  • Chętnie zagram w komedii 14 paź 2019, 6:00 Rozmowa z Łukaszem Simlatem, aktorem. 16
  • Kwestia pierwszeństwa 14 paź 2019, 6:00 Krótko przed wyborami cztery główne polskie partie podpisały Pakt dla Zdrowia. Stało się to na skutek akcji podjętej przez redakcję jednej z gazet, działającej zapewne z dobrych pobudek. W Polsce popularny jest bowiem pogląd, że do... 18
  • Co wybraliśmy 14 paź 2019, 6:00 Publicyści i felietoniści „Wprost” oraz wybitni komentatorzy życia politycznego przewidują, jaki będzie powyborczy układ władzy, dają przestrogi dla rządzących i udzielają rad opozycji 19
  • Siedem filarów opozycji 14 paź 2019, 6:00 Niezależnie od systemu, który będzie panował na zewnątrz, opozycja demokratyczna będzie istniała. Jeśli nie przy Wiejskiej, to w podziemiu. 19
  • Jaką drogą pójdzie prawica 14 paź 2019, 6:00 Jarosław Kaczyński stworzył wyjątkowo stabilną formację z trzech kijków trekkingowych: pretensji do świata, patriotyzmu i wydatków socjalnych. 20
  • Stracona lekcja liberałów 14 paź 2019, 6:00 Ostatnie cztery lata opozycja kompletnie przespała. Cytując Talleyranda, można ją ocenić bardzo krótko: „Nic nie zrozumieli i niczego się nie nauczyli”. 20
  • Nadchodzi czas wewnętrznych konfliktów 14 paź 2019, 6:00 Przyszła kadencja będzie się dzieliła na dwie części – do wyborów prezydenckich i po nich. Prawdziwe rządzenie rozpocznie się od czerwca 2020 r. 30
  • Utrzymamy wzrost gospodarczy 14 paź 2019, 6:00 Trudno powiedzieć, jakie będą rządy PiS w przypadku utrzymania przez tę partię władzy, bo to, co się zapowiada przed wyborami, wcale nie musi być realizowane po nich. Pewne tendencje można jednak przewidzieć. 31
  • 500 plus do poprawki 14 paź 2019, 6:00 Sądzę, że zarówno PiS, jak i opozycja zechcą zracjonalizować program 500 plus i zaadresować go do osób o niższych dochodach – mówi Leszek Miller, były premier, europoseł SLD. 32
  • Osłabnie pozycja Kaczyńskiego 14 paź 2019, 6:00 Do wyborów prezydenckich partie dotychczasowej opozycji będą scalać wspólne ataki na Andrzeja Dudę – przewiduje Jan Rulewski, senator PO. 33
  • Jestem pesymistą, który chciałby się mylić 14 paź 2019, 6:00 Kolejna kadencja PiS to ewolucja według wzorca węgierskiego. Z kolei rządy opozycji to impas – przewiduje Ryszard Bugaj, ekonomista. 34
  • Nobel dla Polki 14 paź 2019, 6:00 Olga Tokarczuk laureatką przyznanej z rocznym poślizgiem Literackiej Nagrody Nobla za 2018 rok! Wygląda na to, że literatura jest w Polsce potęgą – w żadnej z pozostałych noblowskich dyscyplin nie odnosimy nawet zbliżonych do niej sukcesów. 35
  • Staram się nie marnować papieru 14 paź 2019, 6:00 – Chcę opowiadać o sprawach, które mają szansę się przyczynić do przemiany rzeczywistości na lepsze – mówiła Olga Tokarczuk, nowa polska noblistka. 40
  • Oni przeminą, Ona zostanie 14 paź 2019, 6:00 Nowa noblistka będzie pokazywać światu inną Polskę niż ta, którą widać na zdjęciach z warszawskiego Marszu Niepodległości 11 listopada czy marszu równości w Białymstoku. 46
  • Obywatele świata 14 paź 2019, 6:00 Tokarczuk daje dowód, że dla artysty polskie korzenie są najcenniejsze, gdy pozwalają lepiej rozumieć siebie i innych ludzi. 47
  • Tkwimy w zapaści 14 paź 2019, 6:00 Jak nasze państwo ma być zdrowe, skoro mamy problemy ze służbą zdrowia i dzieci, które nie są zaopiekowane przez stabilny system edukacji? – pyta Ewa Drzyzga, dziennikarka. 48
  • Łowienie przedsiębiorców 14 paź 2019, 6:00 Podrabiają faktury za prąd, obiecują unijne dotacje, żądają pieniędzy za wpisy do rejestrów. Dopiero co otworzyłeś firmę? Przygotuj się na atak naciągaczy. Jednym z nich jest nawet były radny i wieloletni dyrektor w dużym banku. 55
  • Wielki comeback emeryta 14 paź 2019, 6:00 Polsce może zabraknąć 3 mln pracowników. Ukraińcy nie wystarczą, więc pracodawcy przypomnieli sobie o rzeszy 9 mln polskich seniorów. Mają to, czego nie mają młodzi: nie rzucają z dnia na dzień papierami i nie gapią się w smartfony. 58
  • hossa bessa 14 paź 2019, 6:00 CYTAT TYGODNIA „Za pięć lat polski mistrz będzie grał w fazie grupowej Ligi Mistrzów. Nie rzucam słów na wiatr. PKO BP jest warte więcej niż Commerzbank, wytyczamy drogę klubom” Zbigniew Jagiełło, prezes PKO BP Polak na Marsie... 61
  • Znane i nieznane Orły Wprost 14 paź 2019, 6:00 Wśród laureatów nagrody w województwie łódzkim znalazło się wiele spółek należących do dużych zagranicznych koncernów. Nie zabrakło również polskich firm rodzinnych. 62
  • Biznes kontra smog 14 paź 2019, 6:00 Sadzą drzewa, uczą dzieci, jak powstaje smog, promują ekologiczne piece i jazdę na rowerze. Polscy przedsiębiorcy włączyli się do walki ze smogiem. Idzie im to całkiem nieźle. 64
  • Przyszłość miast 14 paź 2019, 6:00 We wrocławskim Centrum Kongresowym przy Hali Stulecia odbył się Międzynarodowy Kongres „Economy of a Water City”. W obradach, spotkaniach i dyskusjach brali udział światowej klasy specjaliści z zakresu gospodarki, ekologii, urbanistyki, a także politycy oraz przedstawiciele... 66
  • Innowacyjny sposób na tradycyjne źródła 14 paź 2019, 6:00 Dywersyfikacja dostaw gazu jest kluczowa dla bezpieczeństwa energetycznego. 68
  • Innowacje w eventach 14 paź 2019, 6:00 Najnowsze technologie, takie jak wirtualna rzeczywistość i rozszerzona rzeczywistość, są powszechnie wykorzystywane na eventach – mówi Jarosław Pyzel, wiceprezes zarządu firmy Konferental sp. z o.o. 70
  • Miasto przeciw państwu 14 paź 2019, 6:00 Powtarzające się od kilku miesięcy protesty stają się coraz bardziej brutalne, bo mieszkańcy byłej brytyjskiej kolonii po prostu nie chcą być częścią Chin. Powstańcy mają swoich męczenników, a nawet hymn, który bardzo nie podoba się władzom w Pekinie. 72
  • Kurdyjski węzeł Trumpa 14 paź 2019, 6:00 Prezydent USA zaakceptował turecką inwazję w Syrii, żeby odwrócić uwagę od groźby impeachmentu, a także odciągnąć Turcję od sojuszu z Rosją i Iranem. 76
  • Jelita – tu zaczyna się zdrowie 14 paź 2019, 6:00 Coraz częściej nazywane są „drugim mózgiem”, i nie bez powodu. Mikroflora jelitowa odpowiada za metabolizm, odporność, a nawet nasz nastrój. 78
  • Doczekamy się kosmicznej turystyki 14 paź 2019, 6:00 Najwięksi tego świata znów chcą uczestniczyć w podboju kosmosu – mówi dr Alexander Nawrocki, jedyny Polak, który został dyrektorem NASA. 80
  • W obronie człowieczeństwa 14 paź 2019, 6:00 Fałszywy ksiądz z „Bożego Ciała” Jana Komasy mógłby się stać jednocześnie wzorem i wyrzutem sumienia wielu kapłanów polskiego Kościoła. Instytucji zrażającej do siebie nawet ludzi, którzy spędzili w niej życie. 84
  • Pull up! 14 paź 2019, 6:00 Masz przed sobą najwyżej minutę życia. Za towarzysza drugiego pilota. Nie stanowi dla ciebie pociechy, że umierając, pociągniesz za sobą cały mały świat – 300 opalonych turystów i 13 osób opalonej załogi. To cię nie pociesza,... 86
  • Wydarzenie 14 paź 2019, 6:00 Całość W tym roku mija pół wieku od ukazania się „Historii literatury polskiej”, którą napisał Czesław Miłosz. Była to książka zaplanowana jako podręcznik dla amerykańskich studentów. Sam nazywał przedsięwzięcie... 88
  • Film 14 paź 2019, 6:00 Ikar w PRL-u To musi się samo w tobie uwolnić. Jeśli się nie uwolni, będziesz jak wielu innych dobrych pianistów. Ale jak coś się uda, staniesz się wyjątkowy” – mówi w „Ikarze. Legendzie Mietka Kosza” nauczycielka fortepianu do... 89
  • Muzyka 14 paź 2019, 6:00 Ojczysty rap Oto jeden z tych zakamarków polskiego hip-hopu, do którego słuchacze rapowi zaglądają niechętnie. Produkcja „Ducha oporu” sprawia, że bydgosko-warszawski duet Bisz/Radex wymyka się gatunkowym klasyfikacjom i fascynuje... 90
  • Książka 14 paź 2019, 6:00 Odrzucana córka CÓRKA STEVE’A JOBSA (TAK, TEGO OD APPLE’A) OPOWIADA O SWOIM ŻYCIU i nie jest to historia beztroskiego życia córki jednego z najbogatszych ludzi świata. Jobs porzucił jej matkę i konsekwentnie wypierał się ojcostwa,... 91
  • Kalejdoskop 14 paź 2019, 6:00 Tron we krwi Serialowa Katarzyna Wielka nie mrugnie okniem, wydając decyzję o zabiciu politycznych oponentów. Do męża Piotra III też nie ma sentymentu – pozbawia go najpierw rządów, a potem życia. Miłość to dla niej waluta, za... 92
  • Od „Metra” wszystko się zaczęło 14 paź 2019, 6:00 Co mnie inspiruje mówi Adam Sztaba kompozytor, pianista, aranżer, dyrygent i producent muzyczny 93
  • Babka po moniecku 14 paź 2019, 6:00 Kto raz spróbował tego smakołyku z ziemniaków, pokrytego złotobrązową skórką, z widocznymi po przekrojeniu skwarkami w kremowej masie, nie zapomni go już nigdy. Czemu właśnie babka? Czy dlatego, że taka smakowita i pulchna? Babka... 94
  • Krawiectwo w stylu zero waste 14 paź 2019, 6:00 Gdybym chciała przestać kupować, byłabym w stanie uszyć sobie wszystko, łącznie z bielizną. Po dwudniowym kursie szewskim wiem nawet, jak zrobić sobie buty. 96
  • Zrób sobie… Rydzyka 14 paź 2019, 6:00 Jasnowidza pytamy, co nas czeka po wyborach? – Znów będziecie płacić na Rydzyka! 98

ZKDP - Nakład kontrolowany