Kurdyjski węzeł Trumpa

Kurdyjski węzeł Trumpa

Syryjscy Kurdowie walczący z Daesh - (Peszmergowie)
Syryjscy Kurdowie walczący z Daesh - (Peszmergowie) / Źródło: Newspix.pl / ABACAPRESS.COM
Prezydent USA zaakceptował turecką inwazję w Syrii, żeby odwrócić uwagę od groźby impeachmentu, a także odciągnąć Turcję od sojuszu z Rosją i Iranem.

Zwymiotuję, jeśli usłyszę jeszcze raz prezydenta mówiącego, że obiecywał w kampanii wycofanie wojsk z Syrii – tak skomentował decyzję Donalda Trumpa senator Lindsey Graham. Sądząc z tonu, Graham mógłby być jednym z tych radykalnych demokratów, którzy szukają każdego sposobu, żeby skoczyć do gardła nielubianemu prezydentowi. Nic podobnego. Senator, były pułkownik US Air Force, jest republikaninem i uważany był dotąd za wiernego obrońcę Trumpa. Teraz jednak Graham przyłączył się do chóru krytykujących prezydenta za to, że zgodził się na wycofanie sił specjalnych z Syrii i utworzenie na granicy tego kraju z Turcją strefy buforowej, kontrolowanej przez armię turecką. Obejmie ona tereny kontrolowane przez Kurdów.

Prezydent Recep Tayyip Erdoğan oskarża ich o próbę stworzenia niepodległego państwa kosztem Turcji i już kilka razy próbował zaatakować ich pozycje w Syrii. Problem polegał jednak na tym, że syryjscy Kurdowie byli chronieni przez USA w zamian za zwalczanie islamistów w ISIS. Podjęta przez Trumpa decyzja o wycofaniu wojsk amerykańskich z Syrii została uznana przez jego przeciwników za zdradę Kurdów, którzy stracili 11 tys. żołnierzy podczas likwidacji ISIS i ciągle przetrzymują kilkanaście tysięcy jeńców samozwańczego kalifatu. Politycy tacy jak Lindsey Graham, ale także większość demokratów w Kongresie uważa, że porzucenie Kurdów to fatalny sygnał dla sojuszników USA i poważne zagrożenie dla amerykańskiej reputacji. Istnieje też obawa, że w chaosie wywołanym wkroczeniem Turków więzieni islamiści wydostaną się na wolność i połączą z kolejnymi kilkunastoma tysiącami bojowników, prowadzących obecnie działania partyzanckie na terenach kontrolowanych przez Kurdów.

Może to doprowadzić do reaktywacji ISIS, co skomplikuje i tak zagmatwaną sytuację w Syrii. Poza Turkami obecni są tam także Rosjanie i Irańczycy. Tych ostatnich regularnie bombarduje lotnictwo izraelskie. Trump upiera się jednak przy swojej decyzji, wskazując, że o zdradzie Kurdów nie ma mowy. Prezydent zagroził zresztą Turcji ostrymi sankcjami w razie podjęcia przez Erdoğana jakichś zdecydowanych kroków przeciw Kurdom. Turcja chyba niewiele sobie z tego robi, skoro pod koniec ubiegłego tygodnia jej wojska przypuściły frontalny atak na pozycje kurdyjskie w Syrii. Władze w Ankarze tłumaczą operację koniecznością odcięcia kurdyjskich terrorystów w Turcji od zaopatrzenia od rodaków z Syrii. Operacja turecka nie podoba się Unii Europejskiej, ale Erdoğan szybko zgasił tę krytykę, ogłaszając, że w strefie buforowej, odebranej Kurdom, osiedli 2 mln syryjskich uchodźców przebywających teraz w Turcji. – Jeśli Unii się to nie podoba, to mogę wysłać ich do Europy – oświadczył.

Kurdowie? jacy kurdowie?

Śledząc reakcje na wydarzenia w Syrii można by odnieść wrażenie, że Trump wycofuje stamtąd przynajmniej kilka dywizji, chroniących naród kurdyjski. Tymczasem Pentagon ma tam zaledwie 400 komandosów, których Trump próbował wycofać już rok temu, powołując się na obietnicę złożoną w kampanii. Operację odłożono z powodu oporu szefa Pentagonu Jamesa Mattisa i doradcy Białego Domu Johna Boltona. Dziś Boltona nie ma już także w Białym Domu, a realizacja obietnic wyborczych stała się znacznie bardziej potrzebna niż rok temu. Wszystko z powodu spadających notowań Trumpa i wiszącej nad nim groźby impeachmentu, czyli odwołania ze stanowiska. Chodzi o próbę wymuszenia na Ukrainie zgody na szukanie haków na rywala Trumpa, demokratę Joego Bidena. By to osiągnąć, Trump miał nawet wstrzymać zatwierdzone przez Kongres fundusze na zbrojenie ukraińskiej armii, co oburzyło nie tylko tradycyjnych przeciwników prezydenta, lecz także wielu republikanów. Ogłaszając wycofanie niewielkiego w sumie kontyngentu z kurdyjskiej części Syrii, Trump zachowuje się więc racjonalnie z punktu widzenia krajowej polityki. Spełnienie jednej z wyborczych obietnic może mu pomóc odrobić sondażowe straty, bo większość Amerykanów rzeczywiście jest zmęczona trwającym nieprzerwanie od 2003 r. zaangażowaniem wojskowym USA na Bliskim Wschodzie. Wrzawa, jaką już wywołała decyzja o wycofaniu wojsk z Syrii, pomoże mu też zagłuszyć apele o usunięcie go ze stanowiska. Pytanie tylko, czy posunięcie to jest racjonalne z punktu widzenia międzynarodowych interesów USA.

Wiele zależy od tego, czy Erdoğan będzie się trzymał telefonicznych ustaleń z Trumpem, przewidujących unikanie niepotrzebnego nękania Kurdów. Jeśli Turcy ograniczą się do odcięcia Kurdów syryjskich od możliwości wspierania rodaków i nie będą eskalować konfliktu z nimi w samej Turcji, to ich sytuacja dramatycznie się nie zmieni. W Syrii mieszkają tylko dwa z 35 mln Kurdów. Ich ambicje stworzenia niepodległego państwa mają pewne szanse na realizację jedynie w Iraku, choć i tam kresem ich możliwości pozostaje ciągle tylko autonomia. Kwestia kurdyjska nie jest więc kluczowa dla polityki amerykańskiej w regionie. Za to relacje z Turcją, wieloletnim sojusznikiem z NATO, który ostatnio zdryfował w objęcia Rosji i Iranu, na pewno tak.

Odzyskiwanie Turcji

Amerykanie widzą swoje problemy z Turcją jako dzieło UE, która broni temu krajowi integracji z Europą z powodu obaw przed imigracją, przyjmując jednocześnie miliony arabskich imigrantów z krajów wrogo nastawionych do Zachodu. Te działania wpychają Turcję w sojusz z Rosją i Iranem, pozostawiając USA same z problemami Bliskiego Wschodu, co wynika z ciągnącego się latami braku europejskiej polityki wobec Bliskiego Wschodu. Oczywiście Amerykanie nie są bez winy, szczególnie w przypadku wojny w Syrii, od której Europa, poza humanitarnym wzmożeniem w sprawie uchodźców i udziałem Francji w sporadycznych nalotach, bezpiecznie umyła ręce. Barack Obama nie zdecydował się w 2011 r. na pełne poparcie antyrządowej rebelii w tym kraju, inicjując zamiast tego w 2012 r. program zbrojenia rebeliantów, rekomendowanych przez tureckich sojuszników. USA wydały na ten projekt miliard dolarów, ale nie miał on szans na powodzenie, bo jednocześnie w 2015 r. Obama podpisał umowę nuklearną z Iranem, dając temu krajowi środki na wsparcie upadającego już reżimu w Syrii. W chaosie wojny domowej pojawiłsię także koszmar w postaci tworzącego kalifat Państwa Islamskiego.

By go zniszczyć, Amerykanie nie mogli się posłużyć syryjskimi rebeliantami, bo ci byli zajęci walką z reżimem syryjskim i Irańczykami. Nie mogli też wkroczyć sami, bo na to Obama nigdy by się nie zgodził. Pozostali syryjscy Kurdowie, którzy przy amerykańskim wsparciu lotniczym w ciągu kilku lat pokonali islamistów w Syrii. Sojusz USA z Kurdami zaalarmował jednak Turków, obawiających się, że jak Kurdowie zbyt urosną w siłę, utworzą własne państwo na pograniczu Turcji, Iraku i Syrii. Obawy Erdoğana potwierdził także nieudany pucz, przeprowadzony przez wojskowych szkolonych na amerykańskich uczelniach i powiązanych z przebywającym w USA klerykiem Fethullahem Gülenem. W odwecie za próbę obalenia Erdoğana przeprowadzono czystkę w armii i cywilnych elitach, usuwając z niej ludzi podejrzewanych o proamerykańskie sympatie. To w naturalny sposób zbliżyło Erdoğana do Rosji i jej irańskich sojuszników, mimo że dla Turcji kraje te zawsze były rywalami. Teraz Trump próbuje powrócić do tego stanu rzeczy, licząc na odtworzenie powiązanego z USA i Izraelem sunnickiego sojuszu Turków, Saudów i Egipcjan, wymierzonego przeciw Iranowi i stojącej za nim Rosji. Stąd biorą się histerycznie przyjęte w świecie, ale politycznie racjonalne działaniaprezydenta. Zachęta w postaci przekazania Turkom inicjatywy w północnej Syrii, pod warunkiem zachowania umiaru w podejściu do Kurdów, może zmienić nastawienie Erdoğana do starych przyjaciół z NATO. Zwłaszcza jeśli Trump zdecyduje się scedować na niego odpowiedzialność za pilnowanie interesów w Syrii, co zresztą bardzo schlebiałoby mocarstwowym ambicjom tureckiego prezydenta. A że na Kapitolu krzyczą i obrzucają Trumpa wyzwiskami nawet jego najbliżsi przyjaciele? Prezydent do takiego traktowania chyba zdążył się już przyzwyczaić.

Okładka tygodnika WPROST: 42/2019
Więcej możesz przeczytać w 42/2019 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 42/2019 (1907)

  • Nie obudziliśmy się w innej Polsce 14 paź 2019, 6:00 Wszystko, co przewidzieli, wypadło zupełnie inaczej albo trochę inaczej, czyli także zupełnie inaczej” – pisała polska noblistka (ta sprzed lat) Wisława Szymborska. Sytuacja, w której przychodzi mi pisać niniejszy wstępniak, to... 3
  • Niedyskrecje parlamentarne 14 paź 2019, 6:00 Końcówka ubiegłego tygodnia, a zarazem końcówka kampanii przebiegła w Koalicji Obywatelskiej w ponurych nastrojach. 6
  • 7 dni dookoła świata 14 paź 2019, 6:00 Nobel dla etiopczyka Ekologiczna aktywistka Greta Thunberg nie przekonała komitetu noblowskiego do swojej kandydatury. Pokojową Nagrodę Nobla dostał etiopski premier Abiy Ahmed, któremu udało się zakończyć trwającą kilkadziesiąt lat... 8
  • Obraz tygodnia 14 paź 2019, 6:00 Wygrana Ola Kot Prezenterka Eska TV i uczestniczka „Tańca z gwiazdami” otrzymała nagrodę Joy Influencer Roku dla najbardziej kreatywnych i wpływowych twórców w sieci Przegrana Monika Janowska Żona znanego prezentera dość niestosownie... 12
  • Nobel z dredami 14 paź 2019, 6:00 Potrzebowaliśmy tej feministki z dredami” – napisał o Oldze Tokarczuk po ogłoszeniu werdyktu Akademii Szwedzkiej brytyjski „The Guardian”. 14
  • Chętnie zagram w komedii 14 paź 2019, 6:00 Rozmowa z Łukaszem Simlatem, aktorem. 16
  • Kwestia pierwszeństwa 14 paź 2019, 6:00 Krótko przed wyborami cztery główne polskie partie podpisały Pakt dla Zdrowia. Stało się to na skutek akcji podjętej przez redakcję jednej z gazet, działającej zapewne z dobrych pobudek. W Polsce popularny jest bowiem pogląd, że do... 18
  • Co wybraliśmy 14 paź 2019, 6:00 Publicyści i felietoniści „Wprost” oraz wybitni komentatorzy życia politycznego przewidują, jaki będzie powyborczy układ władzy, dają przestrogi dla rządzących i udzielają rad opozycji 19
  • Siedem filarów opozycji 14 paź 2019, 6:00 Niezależnie od systemu, który będzie panował na zewnątrz, opozycja demokratyczna będzie istniała. Jeśli nie przy Wiejskiej, to w podziemiu. 19
  • Jaką drogą pójdzie prawica 14 paź 2019, 6:00 Jarosław Kaczyński stworzył wyjątkowo stabilną formację z trzech kijków trekkingowych: pretensji do świata, patriotyzmu i wydatków socjalnych. 20
  • Stracona lekcja liberałów 14 paź 2019, 6:00 Ostatnie cztery lata opozycja kompletnie przespała. Cytując Talleyranda, można ją ocenić bardzo krótko: „Nic nie zrozumieli i niczego się nie nauczyli”. 20
  • Nadchodzi czas wewnętrznych konfliktów 14 paź 2019, 6:00 Przyszła kadencja będzie się dzieliła na dwie części – do wyborów prezydenckich i po nich. Prawdziwe rządzenie rozpocznie się od czerwca 2020 r. 30
  • Utrzymamy wzrost gospodarczy 14 paź 2019, 6:00 Trudno powiedzieć, jakie będą rządy PiS w przypadku utrzymania przez tę partię władzy, bo to, co się zapowiada przed wyborami, wcale nie musi być realizowane po nich. Pewne tendencje można jednak przewidzieć. 31
  • 500 plus do poprawki 14 paź 2019, 6:00 Sądzę, że zarówno PiS, jak i opozycja zechcą zracjonalizować program 500 plus i zaadresować go do osób o niższych dochodach – mówi Leszek Miller, były premier, europoseł SLD. 32
  • Osłabnie pozycja Kaczyńskiego 14 paź 2019, 6:00 Do wyborów prezydenckich partie dotychczasowej opozycji będą scalać wspólne ataki na Andrzeja Dudę – przewiduje Jan Rulewski, senator PO. 33
  • Jestem pesymistą, który chciałby się mylić 14 paź 2019, 6:00 Kolejna kadencja PiS to ewolucja według wzorca węgierskiego. Z kolei rządy opozycji to impas – przewiduje Ryszard Bugaj, ekonomista. 34
  • Nobel dla Polki 14 paź 2019, 6:00 Olga Tokarczuk laureatką przyznanej z rocznym poślizgiem Literackiej Nagrody Nobla za 2018 rok! Wygląda na to, że literatura jest w Polsce potęgą – w żadnej z pozostałych noblowskich dyscyplin nie odnosimy nawet zbliżonych do niej sukcesów. 35
  • Staram się nie marnować papieru 14 paź 2019, 6:00 – Chcę opowiadać o sprawach, które mają szansę się przyczynić do przemiany rzeczywistości na lepsze – mówiła Olga Tokarczuk, nowa polska noblistka. 40
  • Oni przeminą, Ona zostanie 14 paź 2019, 6:00 Nowa noblistka będzie pokazywać światu inną Polskę niż ta, którą widać na zdjęciach z warszawskiego Marszu Niepodległości 11 listopada czy marszu równości w Białymstoku. 46
  • Obywatele świata 14 paź 2019, 6:00 Tokarczuk daje dowód, że dla artysty polskie korzenie są najcenniejsze, gdy pozwalają lepiej rozumieć siebie i innych ludzi. 47
  • Tkwimy w zapaści 14 paź 2019, 6:00 Jak nasze państwo ma być zdrowe, skoro mamy problemy ze służbą zdrowia i dzieci, które nie są zaopiekowane przez stabilny system edukacji? – pyta Ewa Drzyzga, dziennikarka. 48
  • Łowienie przedsiębiorców 14 paź 2019, 6:00 Podrabiają faktury za prąd, obiecują unijne dotacje, żądają pieniędzy za wpisy do rejestrów. Dopiero co otworzyłeś firmę? Przygotuj się na atak naciągaczy. Jednym z nich jest nawet były radny i wieloletni dyrektor w dużym banku. 55
  • Wielki comeback emeryta 14 paź 2019, 6:00 Polsce może zabraknąć 3 mln pracowników. Ukraińcy nie wystarczą, więc pracodawcy przypomnieli sobie o rzeszy 9 mln polskich seniorów. Mają to, czego nie mają młodzi: nie rzucają z dnia na dzień papierami i nie gapią się w smartfony. 58
  • hossa bessa 14 paź 2019, 6:00 CYTAT TYGODNIA „Za pięć lat polski mistrz będzie grał w fazie grupowej Ligi Mistrzów. Nie rzucam słów na wiatr. PKO BP jest warte więcej niż Commerzbank, wytyczamy drogę klubom” Zbigniew Jagiełło, prezes PKO BP Polak na Marsie... 61
  • Znane i nieznane Orły Wprost 14 paź 2019, 6:00 Wśród laureatów nagrody w województwie łódzkim znalazło się wiele spółek należących do dużych zagranicznych koncernów. Nie zabrakło również polskich firm rodzinnych. 62
  • Biznes kontra smog 14 paź 2019, 6:00 Sadzą drzewa, uczą dzieci, jak powstaje smog, promują ekologiczne piece i jazdę na rowerze. Polscy przedsiębiorcy włączyli się do walki ze smogiem. Idzie im to całkiem nieźle. 64
  • Przyszłość miast 14 paź 2019, 6:00 We wrocławskim Centrum Kongresowym przy Hali Stulecia odbył się Międzynarodowy Kongres „Economy of a Water City”. W obradach, spotkaniach i dyskusjach brali udział światowej klasy specjaliści z zakresu gospodarki, ekologii, urbanistyki, a także politycy oraz przedstawiciele... 66
  • Innowacyjny sposób na tradycyjne źródła 14 paź 2019, 6:00 Dywersyfikacja dostaw gazu jest kluczowa dla bezpieczeństwa energetycznego. 68
  • Innowacje w eventach 14 paź 2019, 6:00 Najnowsze technologie, takie jak wirtualna rzeczywistość i rozszerzona rzeczywistość, są powszechnie wykorzystywane na eventach – mówi Jarosław Pyzel, wiceprezes zarządu firmy Konferental sp. z o.o. 70
  • Miasto przeciw państwu 14 paź 2019, 6:00 Powtarzające się od kilku miesięcy protesty stają się coraz bardziej brutalne, bo mieszkańcy byłej brytyjskiej kolonii po prostu nie chcą być częścią Chin. Powstańcy mają swoich męczenników, a nawet hymn, który bardzo nie podoba się władzom w Pekinie. 72
  • Kurdyjski węzeł Trumpa 14 paź 2019, 6:00 Prezydent USA zaakceptował turecką inwazję w Syrii, żeby odwrócić uwagę od groźby impeachmentu, a także odciągnąć Turcję od sojuszu z Rosją i Iranem. 76
  • Jelita – tu zaczyna się zdrowie 14 paź 2019, 6:00 Coraz częściej nazywane są „drugim mózgiem”, i nie bez powodu. Mikroflora jelitowa odpowiada za metabolizm, odporność, a nawet nasz nastrój. 78
  • Doczekamy się kosmicznej turystyki 14 paź 2019, 6:00 Najwięksi tego świata znów chcą uczestniczyć w podboju kosmosu – mówi dr Alexander Nawrocki, jedyny Polak, który został dyrektorem NASA. 80
  • W obronie człowieczeństwa 14 paź 2019, 6:00 Fałszywy ksiądz z „Bożego Ciała” Jana Komasy mógłby się stać jednocześnie wzorem i wyrzutem sumienia wielu kapłanów polskiego Kościoła. Instytucji zrażającej do siebie nawet ludzi, którzy spędzili w niej życie. 84
  • Pull up! 14 paź 2019, 6:00 Masz przed sobą najwyżej minutę życia. Za towarzysza drugiego pilota. Nie stanowi dla ciebie pociechy, że umierając, pociągniesz za sobą cały mały świat – 300 opalonych turystów i 13 osób opalonej załogi. To cię nie pociesza,... 86
  • Wydarzenie 14 paź 2019, 6:00 Całość W tym roku mija pół wieku od ukazania się „Historii literatury polskiej”, którą napisał Czesław Miłosz. Była to książka zaplanowana jako podręcznik dla amerykańskich studentów. Sam nazywał przedsięwzięcie... 88
  • Film 14 paź 2019, 6:00 Ikar w PRL-u To musi się samo w tobie uwolnić. Jeśli się nie uwolni, będziesz jak wielu innych dobrych pianistów. Ale jak coś się uda, staniesz się wyjątkowy” – mówi w „Ikarze. Legendzie Mietka Kosza” nauczycielka fortepianu do... 89
  • Muzyka 14 paź 2019, 6:00 Ojczysty rap Oto jeden z tych zakamarków polskiego hip-hopu, do którego słuchacze rapowi zaglądają niechętnie. Produkcja „Ducha oporu” sprawia, że bydgosko-warszawski duet Bisz/Radex wymyka się gatunkowym klasyfikacjom i fascynuje... 90
  • Książka 14 paź 2019, 6:00 Odrzucana córka CÓRKA STEVE’A JOBSA (TAK, TEGO OD APPLE’A) OPOWIADA O SWOIM ŻYCIU i nie jest to historia beztroskiego życia córki jednego z najbogatszych ludzi świata. Jobs porzucił jej matkę i konsekwentnie wypierał się ojcostwa,... 91
  • Kalejdoskop 14 paź 2019, 6:00 Tron we krwi Serialowa Katarzyna Wielka nie mrugnie okniem, wydając decyzję o zabiciu politycznych oponentów. Do męża Piotra III też nie ma sentymentu – pozbawia go najpierw rządów, a potem życia. Miłość to dla niej waluta, za... 92
  • Od „Metra” wszystko się zaczęło 14 paź 2019, 6:00 Co mnie inspiruje mówi Adam Sztaba kompozytor, pianista, aranżer, dyrygent i producent muzyczny 93
  • Babka po moniecku 14 paź 2019, 6:00 Kto raz spróbował tego smakołyku z ziemniaków, pokrytego złotobrązową skórką, z widocznymi po przekrojeniu skwarkami w kremowej masie, nie zapomni go już nigdy. Czemu właśnie babka? Czy dlatego, że taka smakowita i pulchna? Babka... 94
  • Krawiectwo w stylu zero waste 14 paź 2019, 6:00 Gdybym chciała przestać kupować, byłabym w stanie uszyć sobie wszystko, łącznie z bielizną. Po dwudniowym kursie szewskim wiem nawet, jak zrobić sobie buty. 96
  • Zrób sobie… Rydzyka 14 paź 2019, 6:00 Jasnowidza pytamy, co nas czeka po wyborach? – Znów będziecie płacić na Rydzyka! 98

ZKDP - Nakład kontrolowany