Doczekamy się kosmicznej turystyki

Doczekamy się kosmicznej turystyki

Ziemia, satelita - zdjęcie ilustracyjne
Ziemia, satelita - zdjęcie ilustracyjne / Źródło: Pixabay / PIRO4D
Najwięksi tego świata znów chcą uczestniczyć w podboju kosmosu – mówi dr Alexander Nawrocki, jedyny Polak, który został dyrektorem NASA.

Jest pan jedynym dyrektorem NASA z Polski. Jak to się zaczęło?

Na Politechnice Łódzkiej na początku lat 70. Jako student programowałem jedne z pierwszych polskich komputerów Odra, a po kilku latach zostałem najmłodszym dyrektorem w historii polskiego przemysłu ciężkiego – w wieku 25 lat zostałem głównym automatykiem Huty Baildon w Katowicach, która była wtedy jednym z najnowocześniejszych zakładów w Europie. Później wyjechałem już do Paryża, gdzie zrobiłem magisterium. We Francji otrzymałem od kanadyjskiej firmy szukającej inżynierów prośbę o wysłanie życiorysu. Zrobiłem to, a kilka dni później dostałem bilet lotniczy do Quebecu. Oferta była drugorzędna, ale kiedy zobaczyłem bilet w pierwszej klasie, poczułem, że naprawdę mnie chcą. Zacząłem pracę nad komunikacją satelitarną i tak zaczęła się moja historia z kosmosem.

W latach 80. Kanada zadeklarowała, że będzie współtworzyć stację kosmiczną.

Zaangażowano mnie wtedy jako specjalistę od robotyki, ponieważ miałem doktorat właśnie w tej dziedzinie. Prestiż projektu podbijał fakt, że Ameryka robiła wtedy wszystko, żeby dogonić Rosjan. NASA od początku świetnie mnie traktowała, chwilami miałem nawet wrażenie, że zbyt dobrze. W międzyczasie stałem się jednym z autorów języka programowania Java, zostałem także profesorem na politechnice w Montrealu, dyrektorem kontroli lotów w Houston, trenerem astronautów.

Prawdziwe wyzwanie przyszło jednak po katastrofie Challengera w 1986 r.

Chodzi o lot Endeavour z 1992 r. To była moja pierwsza misja jako kontrolera wahadłowca. Astronauci przeprowadzili pierwszy trzyosobowy spacer kosmiczny, który był najdłuższy w dotychczasowej historii. W sali siedziałem bez przerwy przez 29 godzin. Kawę zaparzył mi nawet Eugene Kranz – dyrektor lotu Apollo 11, czyli pierwszego lądowania człowieka na Księżycu. Trzeba pamiętać, że na orbicie co trzy kwadranse mamy dzień. Co trzy kwadranse noc. To tempo, które pochłania.

Jaki był cel misji?

Chodziło o naprawę satelity niezbędnego dla relacjonowania igrzysk olimpijskich w Barcelonie. Pierwszy raz w historii NASA naprawialiśmy coś w kosmosie! Pracowałem wtedy siedem dni w tygodniu po 12 godzin. I to było doceniane.

Czy to, że jest pan Polakiem, miało znaczenie?

Nie patrzono, skąd pochodzę, lecz na to, co sobą reprezentuję. W nas, Polakach, jest czasem jakieś dziwne poczucie niższości, zupełnie niesłuszne. Wszyscy marzą o tym, żeby skończyć MIT w Ameryce, a ja skończyłem nikomu nieznaną na świecie Politechnikę Łódzką i byłem szefem ludzi z MIT, Yale, Stanfordu czy Harvardu. Bo Amerykanie nie mają kwadratowych głów. Jeden jedyny raz miałem dziwną sytuację, poczas mojego wykładu pewien naukowiec z NASA wstał i powiedział, że przez akcent mnie nie zrozumiał. W tym samym momencie wstało kilku innych – również Amerykanów – mówiąc, że oni zrozumieli mnie doskonale. To mnie wzmocniło. W sumie myślę, że mój polski background mi pomógł, dzięki niemu łatwiej mi było zaakceptować inność. Jako Polak w NASA nigdy nie miałem poczucia niższości. Nie jesteśmy gorsi czy lepsi. Czasem jesteśmy po prostu różni.

Jest pan założycielem wielu firm, w tym Airspeed Equity, która pomaga młodym w rozwoju start-upów. Czy to dlatego, że we wczesnych latach sam trafił pan na pomoc kogoś doświadczonego?

Zgadza się. Był taki człowiek, którego poznałem w Kanadzie, miał 74 lata i na imię Larry. Przez wspólne pochodzenie czuł ogromną potrzebę wspierania mnie. Dał parę świetnych wskazówek biznesowych i wtedy odkryłem, że dla młodego człowieka najbardziej rozwijające jest korzystanie ze swojej świeżej kreatywności, przy jednoczesnym słuchaniu podpowiedzi bardziej doświadczonych. W tej chwili w swoim portfelu mam 23 start-upy.

Wróćmy do kosmosu. Pierwsze lądowanie na Księżycu w 1969 r. oglądały setki milionów widzów. Ten temat porywał tłumy, ale ostatnie pół wieku sprawiło, że przestał. Czy podbój Marsa to zmieni?

Może zmienić, zainteresowanie lotem na Marsa jest spore.

Człowiek poleci na Marsa?

Nie mam wątpliwości, że tak, ale mam na ten temat własną teorię. Stworzenie bazy na Marsie będzie możliwe tylko wtedy, gdy stworzymy bazę poza Ziemią, w bardziej dostępnej części kosmosu. Bierze się to z mojego własnego doświadczenia. Kiedy synowie byli mali, często jeździłem z nimi na kempingi. Pamiętam, jak odbyliśmy pierwszą taką podróż. Szybko się okazało, że jednych rzeczy mam za dużo, innych za mało. Musiałem prosić innych ojców i pożyczać od nich to, co niezbędne. Ale po pięciu czy sześciu takich podróżach to inni przychodzili do mnie.

Jak to się ma do Czerwonej Planety?

Możemy zastosować podobną filozofię. Nie możemy przecież polecieć i powiedzieć: „Zapomniałem śrubokrętu”, bo jasne jest, że po niego nie wrócimy. Podróż na Marsa w jedną stronę trwa siedem–dziewięć miesięcy. Na Księżyc jest dużo bliżej, trzy dni i jesteśmy na miejscu. Kluczem jest utworzenie bazy na Księżycu, dzięki której ustalimy optymalne wyposażenie.

Nauczymy się na Księżycu, a potem zrobimy podobną bazę na Marsie?

Tak, zrobimy kopię bazy księżycowej na Czerwonej Planecie. W dodatku z Księżyca łatwiej niż z Ziemi polecieć na Marsa, ponieważ nie trzeba się przebijać przez atmosferę. Do tego na Księżycu mamy zamrożonąwodę, a więc dostępny jest wodór i tlen. Stąd już blisko do paliwa rakietowego, które moglibyśmy zatankować po drodze. To ogromna oszczędność waluty o stale mocnym kursie. Myślę, że taka baza sprawiłaby, że opinia publiczna ponownie zainteresowałaby się kosmosem. Miliardy ludzi by to śledziły! I najwięksi tego świata chcą w tym uczestniczyć.

Na przykład?

Amazon. Jego szef Jeff Bezos jest bardzo dyskretny, jednak w 2000 r. założył przedsiębiorstwo przemysłu kosmicznego Blue Origin. Ciekawe, że ostatnio zbudował magazyn w Wirginii, w którym jest wiele akcentów kosmicznych. Z pozoru to zwykły magazyn, ale ludzie podejrzewają, że dzieje się tam coś, co ma nas przybliżyć do lotu w kosmos...

Doczekamy się kosmicznej turystyki?

Niewątpliwie tak. Jestem pewien, że stanie się ona jedną z gałęzi galaktycznego biznesu. Pierwszym kosmicznym podróżnikiem ma zostać Yusaku Maezawa, japoński potentat na rynku mody internetowej, kolekcjoner sztuki, którego majątek „Forbes” wycenia na niemal 3 mld dolarów. Biznesmen zapowiedział, że na pokład zaprosi artystów, którzy po powrocie będą mogli stworzyć dzieła w oparciu o doznania z kosmosu.

Przy podboju Marsa widać dziesiątki graczy, których napędzają cele biznesowe. Kto zwycięży: państwa czy miliarderzy?

Wygra P&P, czyli partnerstwo publiczno-prywatne. W porównaniu do rządów państw przedsiębiorcy mają mniej ograniczeń, chociażby prawnych, patrzą też na wiele spraw ponad urzędowymi barierami, inaczej niż biurokraci. „Inaczej” nie zawsze znaczy lepiej czy bezpieczniej, ale połączenie tych dwóch spojrzeń daje najlepsze rezultaty.

Ostatnio wiele się mówi o tym, że nie potrafimy w sposób zrównoważony zająć się Ziemią. Warto wydawać miliardy na podbój Marsa, skoro nie wiemy, jak sobie poradzić tutaj?

Słyszałem ostatnio zdanie, że jeśli nic się nie zmieni, za 12 lat dojdzie do zagłady ludzkości. Nie dojdzie, ponieważ przeczy temu logika. Trzy miliony lat temu tam, gdzie teraz leży piasek, stały lodowce. Więc oczywiście, zmiana klimatu jest faktem, ale czy te 7 mld ludzi ma na to wpływ? Minimalny. Zapewniam pana, że wiemy, jak poradzić sobie tutaj, na Ziemi. Umiemy np. rozbijać odpady na molekuły i sprawiać, by nie uciekały do środowiska. Problem polega na tym, że kwestią zarządzania odpadami kierują politycy. Mam wątpliwości, czy są oni odpowiednio przygotowywani, żeby wykorzystać innowacyjne rozwiązania, które są już dostępne.

Czyli wiemy jak, ale tego nie robimy. Bo może nie wiemy, po co to robić?

Inwestując miliardy w eksplorację kosmosu, musimy pamiętać, że skok, jaki wykonały medycyna i farmaceutyka, to w dużej mierze kwestia badań kosmicznych. Rezonans magnetyczny, poszerzanie wiedzy na temat DNA, nawigacja satelitarna GPS, internet, smartfony, nawet czujniki dymu czy mleko modyfikowane – wiele rzeczy, które dziś są codziennym standardem, miało swój początek na orbicie. Te korzyści w wielu przypadkach nie są wystarczająco eksponowane, być może to także wina naukowców.

Okładka tygodnika WPROST: 42/2019
Wywiad został opublikowany w 42/2019 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 42/2019 (1907)

  • Nie obudziliśmy się w innej Polsce 14 paź 2019, 6:00 Wszystko, co przewidzieli, wypadło zupełnie inaczej albo trochę inaczej, czyli także zupełnie inaczej” – pisała polska noblistka (ta sprzed lat) Wisława Szymborska. Sytuacja, w której przychodzi mi pisać niniejszy wstępniak, to... 3
  • Niedyskrecje parlamentarne 14 paź 2019, 6:00 Końcówka ubiegłego tygodnia, a zarazem końcówka kampanii przebiegła w Koalicji Obywatelskiej w ponurych nastrojach. 6
  • 7 dni dookoła świata 14 paź 2019, 6:00 Nobel dla etiopczyka Ekologiczna aktywistka Greta Thunberg nie przekonała komitetu noblowskiego do swojej kandydatury. Pokojową Nagrodę Nobla dostał etiopski premier Abiy Ahmed, któremu udało się zakończyć trwającą kilkadziesiąt lat... 8
  • Obraz tygodnia 14 paź 2019, 6:00 Wygrana Ola Kot Prezenterka Eska TV i uczestniczka „Tańca z gwiazdami” otrzymała nagrodę Joy Influencer Roku dla najbardziej kreatywnych i wpływowych twórców w sieci Przegrana Monika Janowska Żona znanego prezentera dość niestosownie... 12
  • Nobel z dredami 14 paź 2019, 6:00 Potrzebowaliśmy tej feministki z dredami” – napisał o Oldze Tokarczuk po ogłoszeniu werdyktu Akademii Szwedzkiej brytyjski „The Guardian”. 14
  • Chętnie zagram w komedii 14 paź 2019, 6:00 Rozmowa z Łukaszem Simlatem, aktorem. 16
  • Kwestia pierwszeństwa 14 paź 2019, 6:00 Krótko przed wyborami cztery główne polskie partie podpisały Pakt dla Zdrowia. Stało się to na skutek akcji podjętej przez redakcję jednej z gazet, działającej zapewne z dobrych pobudek. W Polsce popularny jest bowiem pogląd, że do... 18
  • Co wybraliśmy 14 paź 2019, 6:00 Publicyści i felietoniści „Wprost” oraz wybitni komentatorzy życia politycznego przewidują, jaki będzie powyborczy układ władzy, dają przestrogi dla rządzących i udzielają rad opozycji 19
  • Siedem filarów opozycji 14 paź 2019, 6:00 Niezależnie od systemu, który będzie panował na zewnątrz, opozycja demokratyczna będzie istniała. Jeśli nie przy Wiejskiej, to w podziemiu. 19
  • Jaką drogą pójdzie prawica 14 paź 2019, 6:00 Jarosław Kaczyński stworzył wyjątkowo stabilną formację z trzech kijków trekkingowych: pretensji do świata, patriotyzmu i wydatków socjalnych. 20
  • Stracona lekcja liberałów 14 paź 2019, 6:00 Ostatnie cztery lata opozycja kompletnie przespała. Cytując Talleyranda, można ją ocenić bardzo krótko: „Nic nie zrozumieli i niczego się nie nauczyli”. 20
  • Nadchodzi czas wewnętrznych konfliktów 14 paź 2019, 6:00 Przyszła kadencja będzie się dzieliła na dwie części – do wyborów prezydenckich i po nich. Prawdziwe rządzenie rozpocznie się od czerwca 2020 r. 30
  • Utrzymamy wzrost gospodarczy 14 paź 2019, 6:00 Trudno powiedzieć, jakie będą rządy PiS w przypadku utrzymania przez tę partię władzy, bo to, co się zapowiada przed wyborami, wcale nie musi być realizowane po nich. Pewne tendencje można jednak przewidzieć. 31
  • 500 plus do poprawki 14 paź 2019, 6:00 Sądzę, że zarówno PiS, jak i opozycja zechcą zracjonalizować program 500 plus i zaadresować go do osób o niższych dochodach – mówi Leszek Miller, były premier, europoseł SLD. 32
  • Osłabnie pozycja Kaczyńskiego 14 paź 2019, 6:00 Do wyborów prezydenckich partie dotychczasowej opozycji będą scalać wspólne ataki na Andrzeja Dudę – przewiduje Jan Rulewski, senator PO. 33
  • Jestem pesymistą, który chciałby się mylić 14 paź 2019, 6:00 Kolejna kadencja PiS to ewolucja według wzorca węgierskiego. Z kolei rządy opozycji to impas – przewiduje Ryszard Bugaj, ekonomista. 34
  • Nobel dla Polki 14 paź 2019, 6:00 Olga Tokarczuk laureatką przyznanej z rocznym poślizgiem Literackiej Nagrody Nobla za 2018 rok! Wygląda na to, że literatura jest w Polsce potęgą – w żadnej z pozostałych noblowskich dyscyplin nie odnosimy nawet zbliżonych do niej sukcesów. 35
  • Staram się nie marnować papieru 14 paź 2019, 6:00 – Chcę opowiadać o sprawach, które mają szansę się przyczynić do przemiany rzeczywistości na lepsze – mówiła Olga Tokarczuk, nowa polska noblistka. 40
  • Oni przeminą, Ona zostanie 14 paź 2019, 6:00 Nowa noblistka będzie pokazywać światu inną Polskę niż ta, którą widać na zdjęciach z warszawskiego Marszu Niepodległości 11 listopada czy marszu równości w Białymstoku. 46
  • Obywatele świata 14 paź 2019, 6:00 Tokarczuk daje dowód, że dla artysty polskie korzenie są najcenniejsze, gdy pozwalają lepiej rozumieć siebie i innych ludzi. 47
  • Tkwimy w zapaści 14 paź 2019, 6:00 Jak nasze państwo ma być zdrowe, skoro mamy problemy ze służbą zdrowia i dzieci, które nie są zaopiekowane przez stabilny system edukacji? – pyta Ewa Drzyzga, dziennikarka. 48
  • Łowienie przedsiębiorców 14 paź 2019, 6:00 Podrabiają faktury za prąd, obiecują unijne dotacje, żądają pieniędzy za wpisy do rejestrów. Dopiero co otworzyłeś firmę? Przygotuj się na atak naciągaczy. Jednym z nich jest nawet były radny i wieloletni dyrektor w dużym banku. 55
  • Wielki comeback emeryta 14 paź 2019, 6:00 Polsce może zabraknąć 3 mln pracowników. Ukraińcy nie wystarczą, więc pracodawcy przypomnieli sobie o rzeszy 9 mln polskich seniorów. Mają to, czego nie mają młodzi: nie rzucają z dnia na dzień papierami i nie gapią się w smartfony. 58
  • hossa bessa 14 paź 2019, 6:00 CYTAT TYGODNIA „Za pięć lat polski mistrz będzie grał w fazie grupowej Ligi Mistrzów. Nie rzucam słów na wiatr. PKO BP jest warte więcej niż Commerzbank, wytyczamy drogę klubom” Zbigniew Jagiełło, prezes PKO BP Polak na Marsie... 61
  • Znane i nieznane Orły Wprost 14 paź 2019, 6:00 Wśród laureatów nagrody w województwie łódzkim znalazło się wiele spółek należących do dużych zagranicznych koncernów. Nie zabrakło również polskich firm rodzinnych. 62
  • Biznes kontra smog 14 paź 2019, 6:00 Sadzą drzewa, uczą dzieci, jak powstaje smog, promują ekologiczne piece i jazdę na rowerze. Polscy przedsiębiorcy włączyli się do walki ze smogiem. Idzie im to całkiem nieźle. 64
  • Przyszłość miast 14 paź 2019, 6:00 We wrocławskim Centrum Kongresowym przy Hali Stulecia odbył się Międzynarodowy Kongres „Economy of a Water City”. W obradach, spotkaniach i dyskusjach brali udział światowej klasy specjaliści z zakresu gospodarki, ekologii, urbanistyki, a także politycy oraz przedstawiciele... 66
  • Innowacyjny sposób na tradycyjne źródła 14 paź 2019, 6:00 Dywersyfikacja dostaw gazu jest kluczowa dla bezpieczeństwa energetycznego. 68
  • Innowacje w eventach 14 paź 2019, 6:00 Najnowsze technologie, takie jak wirtualna rzeczywistość i rozszerzona rzeczywistość, są powszechnie wykorzystywane na eventach – mówi Jarosław Pyzel, wiceprezes zarządu firmy Konferental sp. z o.o. 70
  • Miasto przeciw państwu 14 paź 2019, 6:00 Powtarzające się od kilku miesięcy protesty stają się coraz bardziej brutalne, bo mieszkańcy byłej brytyjskiej kolonii po prostu nie chcą być częścią Chin. Powstańcy mają swoich męczenników, a nawet hymn, który bardzo nie podoba się władzom w Pekinie. 72
  • Kurdyjski węzeł Trumpa 14 paź 2019, 6:00 Prezydent USA zaakceptował turecką inwazję w Syrii, żeby odwrócić uwagę od groźby impeachmentu, a także odciągnąć Turcję od sojuszu z Rosją i Iranem. 76
  • Jelita – tu zaczyna się zdrowie 14 paź 2019, 6:00 Coraz częściej nazywane są „drugim mózgiem”, i nie bez powodu. Mikroflora jelitowa odpowiada za metabolizm, odporność, a nawet nasz nastrój. 78
  • Doczekamy się kosmicznej turystyki 14 paź 2019, 6:00 Najwięksi tego świata znów chcą uczestniczyć w podboju kosmosu – mówi dr Alexander Nawrocki, jedyny Polak, który został dyrektorem NASA. 80
  • W obronie człowieczeństwa 14 paź 2019, 6:00 Fałszywy ksiądz z „Bożego Ciała” Jana Komasy mógłby się stać jednocześnie wzorem i wyrzutem sumienia wielu kapłanów polskiego Kościoła. Instytucji zrażającej do siebie nawet ludzi, którzy spędzili w niej życie. 84
  • Pull up! 14 paź 2019, 6:00 Masz przed sobą najwyżej minutę życia. Za towarzysza drugiego pilota. Nie stanowi dla ciebie pociechy, że umierając, pociągniesz za sobą cały mały świat – 300 opalonych turystów i 13 osób opalonej załogi. To cię nie pociesza,... 86
  • Wydarzenie 14 paź 2019, 6:00 Całość W tym roku mija pół wieku od ukazania się „Historii literatury polskiej”, którą napisał Czesław Miłosz. Była to książka zaplanowana jako podręcznik dla amerykańskich studentów. Sam nazywał przedsięwzięcie... 88
  • Film 14 paź 2019, 6:00 Ikar w PRL-u To musi się samo w tobie uwolnić. Jeśli się nie uwolni, będziesz jak wielu innych dobrych pianistów. Ale jak coś się uda, staniesz się wyjątkowy” – mówi w „Ikarze. Legendzie Mietka Kosza” nauczycielka fortepianu do... 89
  • Muzyka 14 paź 2019, 6:00 Ojczysty rap Oto jeden z tych zakamarków polskiego hip-hopu, do którego słuchacze rapowi zaglądają niechętnie. Produkcja „Ducha oporu” sprawia, że bydgosko-warszawski duet Bisz/Radex wymyka się gatunkowym klasyfikacjom i fascynuje... 90
  • Książka 14 paź 2019, 6:00 Odrzucana córka CÓRKA STEVE’A JOBSA (TAK, TEGO OD APPLE’A) OPOWIADA O SWOIM ŻYCIU i nie jest to historia beztroskiego życia córki jednego z najbogatszych ludzi świata. Jobs porzucił jej matkę i konsekwentnie wypierał się ojcostwa,... 91
  • Kalejdoskop 14 paź 2019, 6:00 Tron we krwi Serialowa Katarzyna Wielka nie mrugnie okniem, wydając decyzję o zabiciu politycznych oponentów. Do męża Piotra III też nie ma sentymentu – pozbawia go najpierw rządów, a potem życia. Miłość to dla niej waluta, za... 92
  • Od „Metra” wszystko się zaczęło 14 paź 2019, 6:00 Co mnie inspiruje mówi Adam Sztaba kompozytor, pianista, aranżer, dyrygent i producent muzyczny 93
  • Babka po moniecku 14 paź 2019, 6:00 Kto raz spróbował tego smakołyku z ziemniaków, pokrytego złotobrązową skórką, z widocznymi po przekrojeniu skwarkami w kremowej masie, nie zapomni go już nigdy. Czemu właśnie babka? Czy dlatego, że taka smakowita i pulchna? Babka... 94
  • Krawiectwo w stylu zero waste 14 paź 2019, 6:00 Gdybym chciała przestać kupować, byłabym w stanie uszyć sobie wszystko, łącznie z bielizną. Po dwudniowym kursie szewskim wiem nawet, jak zrobić sobie buty. 96
  • Zrób sobie… Rydzyka 14 paź 2019, 6:00 Jasnowidza pytamy, co nas czeka po wyborach? – Znów będziecie płacić na Rydzyka! 98

ZKDP - Nakład kontrolowany