Papież kontra papież

Papież kontra papież

Benedykt XVI i Franciszek
Benedykt XVI i Franciszek / Źródło: Newspix.pl / ABACAPRESS.com
Zabierając publicznie głos w sprawie celibatu, Benedykt XVI stał się twarzą opozycji wobec Franciszka. Pytanie, czy emerytowany papież zrobił to świadomie, czy też dał się zmanipulować kardynałom z Kurii Rzymskiej.

„Z głębi naszych serc: kapłaństwo, celibat i kryzys Kościoła katolickiego” – taki tytuł nosi książka, która w ubiegłym tygodniu miała mieć premierę we Francji, a później w kilku innych krajach. Na okładce dwa nazwiska i zdjęcia: Benedykta XVI i kard. Roberta Saraha, prefekta Kongregacji Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów, nieformalnego przywódcy konserwatywnego skrzydła w Kurii Rzymskiej. Książka to obrona obowiązkowego celibatu księży, który zdaniem autorów jest we współczesnym Kościele niebezpiecznie podważany. „Nie mogę milczeć, trzeba zabrać głos!” – pisze Benedykt.

Moment wydania pozycji nie jest przypadkowy – za kilka tygo-dni spodziewane jest ogłoszenie adhortacji Franciszka podsumowującej synod amazoński, który zakończył się trzy miesiące temu. Zgromadzeni na nim biskupi większością głosów 128 do 41 przyjęli propozycję, by na terenie Amazonii, gdzie od lat praktycznie nie ma powołań kapłańskich, Kościół wyświęcał na księży żonatych mężczyzn. Decyzję podejmie papież, ale wszystko wskazuje, że będzie ona pozytywna. Szczególnie mocno namawiają go do tego biskupi niemieccy, którzy w obowiązkowym celibacie widzą nie tylko przyczynę małej liczby powołań, lecz także źródło nadużyć seksualnych. Dlatego liczą, że eksperyment z Amazonii da się w przyszłości rozciągnąć na cały Kościół.

Spór w Watykanie

Nic dziwnego, że głos Benedykta zostaje odczytany jako dowód, że były papież staje na czele nieformalnej opozycji wobec swojego następcy. „Benedykt wbija nóż w plecy Franciszka” – pisze nawet niemiecka prasa.

Wybucha afera, jakiej nie pamiętają watykańskie korytarze. Kardynał Sarah wysyła tweeta, w którym dowodzi, że Benedykt przejrzał całą publikację, widział okładkę i autoryzował ostateczną treść tekstu. Godzinę później sekretarz Benedykta abp Georg Gänswein sugeruje jednak, że emerytowany papież został wprowadzony w błąd. Był przekonany, że przygotowuje jedynie esej do większego dzieła, do głowy mu nie przy-szło, że będzie na okładce jako współautor całości. – Nigdy nie zatwierdził takiego projektu – zapewnia.

Sarah się broni. Publikuje fragmenty korespondencji z Ratzingerem, z której wynika, że ekspapież aktywnie uczestniczył w przygotowaniu pozycji. W końcu jednak robi krok wstecz: Benedykt zniknie z okład-ki jako współautor, jednak tekst fragmentu, którego jest autorem, nie będzie zmieniony.

Watykańscy PR-owcy zapewniają, że całe zamieszanie to wynik nieporozumienia. Przekonują, że tekst Benedykta nie jest wymierzony we Franciszka, zaś obrona celibatu, z jaką publicznie wystąpił emerytowany papież, nie zawiera w sobie niczego nowego w stosunku do tego, co głosił on wcześniej. Zwolennicy Benedykta wskazują z kolei na wypowiedzi obecnego biskupa Rzymu, który również wypowiadał się pozytywnie o bezżenności duchownych.

Zaplanowana operacja

Tyle że tych zapewnień nikt nie bierze na poważnie. Książka o celibacie nie była wypadkiem przy pracy, lecz dobrze zaplanowaną operacją, za którą stał kard. Sarah. Ten pochodzący z Gwinei lider konserwatywnej frakcji w Watykanie, przeciwnik gejów, feminizmu i muzułmanów, nawet nie kryje, że reformy Kościoła przeprowadza-ne przez Franciszka mocno go niepokoją. W ostatnim czasie wyraźnie traci wpływy, czego wyrazem było opublikowanie dwa lata temu przez Franciszka niemal otwartej polemiki z jego poglądami dotyczącymi tłumaczeń tekstów liturgicznych. Z pozoru temat niszowy, ale na papieskim dworze taki bezprecedensowy gest papieża nie pozostawia złudzeń.

Jednocześnie kard. Sarah jest hołubiony w Polsce. W listopadzie w siedzibie Episkopatu promował swoją książkę, w której ostrzega Kościół przed odchodzeniem od tradycyjnego nauczania. Krytykował też kościelne spory, jakie za pontyfikatu Franciszka toczą się w Kościele. – Jeden Karagandy, który po zakończeniu (zresztą w niejasnych okolicznościach) swojej misji w Kazachstanie zamieszkał dziewięć lat temu w Licheniu. Głosi w Polsce homilie, wygłasza konferencje, przewodniczy liturgiom, chociaż twierdzi, że Franciszek to heretyk, nie wymienia jego imienia w czasie mszy świętej i nie tytułuje papieżem. „Skoro abp Lenga głosi w Polsce swoje antypapieskie tezy i z ambon, i w kościelnych salkach, i w książkach, i w internecie, to czy nie powinni zareagować polscy biskupi?” – pyta retorycznie w najnowszym katolickim kwartalniku „Więź” redaktor naczelny Zbigniew Nosowski.

Wyjście z ukrycia

Myślenie, jakie prezentuje abp Lenga, nie jest bynajmniej odosobnione. Już w 2015 r. Antonio Socci, ustosunkowany w Waty-kanie dziennikarz, wydał książkę „Czy to naprawdę Franciszek”, w której dowodzi, że papieżem jest ciągle Joseph Ratzinger. Jego zdaniem dymisja Benedykta nie ma mocy prawnej, bo papież został do niej zmuszony przez złowrogie siły. W dodatku konklawe, które wybrało kard. Jorgego Ber-goglia, złamało procedury – Socci powołuje się na informacje, że w czasie czwartego głosowania zlepiły się karty do głosowania, w wyniku czego w urnie znalazło się więcej głosów niż było uczestników konklawe. Głosowanie unieważniono, tymczasem, dowodzi Socci, powinno się je uznać, unieważniając jedynie nadmiarową kartę.

Nawet zakładając, że takie poglądy to w Kościele margines, Benedykt XVI nie powinien ich wzmacniać. A robi to nie po raz pierwszy. W kwietniu ubiegłego ro-ku opublikował artykuł, w którym zawarł zupełnie odmienną niż Franciszek dia-gnozę przyczyn kryzysu związanego ze skandalami seksualnymi w Kościele. O ile obecny papież uznaje, że źródłem nadużyć jest „kultura klerykalna”, o tyle Ratzinger przekonuje, że winę za pedofilię wśród duchownych ponosi rewolucja seksualna lat 60., relatywizm moralny i rozluźnienie obyczajów. Benedykt w oczywisty sposób ignoruje tym samym fakt, że problem mo-lestowania istniał w Kościele od wieków (na co są dowody historyczne), tylko wcześniej nie był nagłaśniany. Data publikacji tamte-go artykułu również nie była przypadkowa – tekst ukazał się niespełna dwa miesiące po zwołanym przez Franciszka kościelnym szczycie, na którym przewodniczący Epi-skopatów z całego świata obradowali nad seksualnymi skandalami w Kościele.

Biskup Rzymu

Krytycy Benedykta przypominają mu jego własne słowa z lutego 2013 r., kiedy to de-klarował pełną lojalność wobec następcy i zapowiadał, że na emeryturze „pozostanie ukryty dla świata”. I pytają, dlaczego z tego ukrycia tak często wychodzi. Aktywność emerytowanego papieża wywołuje bowiem napięcia. Choćby ze względu na szczególną teologiczną rolę, jaką w katolicyzmie pełni biskup Rzymu. Gdy w XIX w. głowa Kościoła traciła wpływy polityczne (co wiązało się m.in. z likwidacją Państwa Kościelne-go), postanowiono wzmocnić jego władzę duchową. W 1871 r. przyjęto dogmat o nieomylności papieża i jego prymacie jurysdykcyjnym. Odtąd papież może nie tylko jednoosobowo ogłaszać dogmaty, ale też samodzielnie decydować o wszystkim i wszystkich w Kościele.

Jednak już w połowie XX w. sami papie-że zaczęli powolny proces „desakralizacji” urzędu. Jan XXIII zwołał II Sobór Watykański, choć wielu teologów twierdziło, że skoro papież jednoosobowo może ogłaszać dogmaty, to obrady biskupów nie mają już większego sensu. Paweł VI zrezygnował z noszenia papieskiej tiary (sprzedał ją do USA na cele charytatywne), co było symbolicznym odcięciem się od dworskich oby-czajów, zaś jego następca Jan Paweł I zrezygnował z obrzędu papieskiej koronacji. Z kolei Jan Paweł II w encyklice „Ut unum sint” ogłoszonej w 1995 r. wezwał do dyskusji na temat roli papiestwa, co uznano za przełom. W dodatku przypomniał, że u podstawy misji głowy Kościoła znajduje się urząd biskupa Rzymu, czym zmniejszył dystans między głową Kościoła a inny-mi hierarchami. Co ciekawe, Franciszek częściej nazywa siebie właśnie biskupem Rzymu niż papieżem.

Paradoks Ratzingera

Przypomnienie światu, że papież jest przede wszystkim biskupem, zrodziło jednak niespodziewane konsekwencje. Otóż od 1965 r. każdy ordynariusz, który ukończył 75. rok życia, składa na ręce papieża rezygnację. Jeśli papież ją przyjmuje, hierarcha przechodzi na emeryturę i nosi tytuł „episcopus emeritus” (dosłownie: emerytowany biskup lub biskup senior). Powstało więc pytanie, czy podobnej rezygnacji nie powinien też składać biskup Rzymu. Gdy więc w lutym 2013 r. Benedykt skierował do kardynałów słowa: „Zyskałem pewność, że z powodu podeszłego wieku moje siły nie są już wystarczające, aby w sposób należyty sprawować posługę Piotrową”, uznano, że jego decyzja otwiera nowy rozdział w historii papiestwa. Wszystko wskazuje na to, że w przyszłości przechodzenie papieży na emeryturę będzie nie wyjątkiem, ale normą.

Zgodnie z kościelnymi przepisami po odejściu z urzędu Bene-dykt nie jest już papieżem, nie ma żadnej władzy w Kościele i nie cieszy się przywilejem nieomylności. Tyle teoria. Bo w praktyce sprawa się komplikuje. Wszak Ratzinger sam zadecydował, że będzie mu przysługiwał tytuł emerytowanego papieża, zachowa prawo do białej sutanny i zamieszka w Watykanie. Zrobił to wbrew sugestiom wielu kościelnych ekspertów, w tym własnego rzecznika Federico Lombardiego, który po ogłoszeniu abdykacji przekonywał dziennikarzy, że Ratzinger nie będzie używał papieskich szat, a jego tytuł będzie brzmiał tylko emerytowany biskup Rzymu.

Właśnie na okoliczność, że Benedykt zachował oznaki papieskiego urzędu, powołują się od kilku lat przeciwnicy Franciszka. Wspomniany już Antonio Socci przekonuje, że biała sutanna Ratzingera ma być ukrytym sygnałem dla świata, że to nadal on stoi na czele Kościoła, a Franciszek jest uzurpatorem. Z kolei abp Lenga w swojej książce przekonuje, że Ratzinger „pozostaje nadal papieżem”.

– Wypowiedź Benedykta o celibacie może zostać wykorzystana przez tych, którzy podważają legalność posługi Franciszka – uważa prof. Richard R. Gaillardetz, amerykański teolog, autor książki o papieżu Franciszku i odnowie katolicyzmu („An Unfinished Council”). Na łamach magazynu „National Catholic Reporter” apeluje, by na nowo przemyśleć status emerytowanego biskupa Rzymu. Jego zdaniem wraz z abdykacją powinien on tracić tytuł, prawo do noszenia białej sutanny i zamieszkiwania w Watykanie.

Nic nie wskazuje na to, żeby Franciszek zechciał egzekwować podobne restrykcje, tym bardziej że schorowany i mocno już zaawansowany wiekiem poprzednik nie jest dla niego realnym zagrożeniem. Nie zmienia to faktu, że sytuacja Benedykta jest podwójnie paradoksalna. Jeszcze jako prefekt Kongregacji Nauki Wiary na potęgę uciszał on teologów, którzy nie zgadzali się z papieżem – dziś sam korzysta z wewnątrzkościelnego pluralizmu, który zapanował w Kościele za pontyfikatu jego następcy. Ponadto – jedną z przyczyn dymisji była zapewne obserwacja ostatnich lat pontyfikatu Jana Pawła II. Dotknięty chorobą Parkinsona polski papież stopniowo tracił kontrolę nad Kościołem, którą przejmowało jego otoczenie z kard. Stanisławem Dziwiszem i kard. Angelo Sodano na czele. Był manipulowany, choćby w kwestiach pedofilii czy polityki personalnej.

Trzeba więc zadać sobie pytanie, czy mimo swojego odejścia w cień 92-letni Benedykt nie daje sobą manipulować tym, którzy chcą osłabić pozycję jego następcy.

Okładka tygodnika WPROST: 4/2020
Artykuł został opublikowany w 4/2020 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 4/2020 (1920)

  • #MeToo po polsku 19 sty 2020, 20:00 Poniżanie, załamania nerwowe, próby samobójcze. To była cena, jaką polskie celebrytki płaciły za przygodę życia, która je miała czekać w Dubaju. Jechały tam jako ekskluzywne panie do towarzystwa, na miejscu okazywało się jednak, że – przynajmniej dla niektórych – raj zamieniał... 3
  • Niedyskrecje parlamentarne 19 sty 2020, 20:00 PiS pracuje nad ustawą o wtórnym dzieleniu się subwencją dla partii politycznych, którą wymusiły na Jarosławie Kaczyńskim mniejsze partie koalicyjne – Solidarna Polska i Porozumienie. Obecna ustawa przesądza, że dotację z budżetu dostają tylko te ugrupowania, które startowały... 6
  • 7 dni dookoła świata 19 sty 2020, 20:00 Wielka Brytania Książę żegna się z dworem Wnuk królowej Elżbiety Harry dokonał losowania drużyn w mistrzostwach świata w rugby w 2021 r. Może to być jego ostatnie oficjalne wystąpienie w roli członka rodu panującego. Wraz z żoną... 8
  • Obraz tygodnia 19 sty 2020, 20:00 12,8 mln zł czyli 3,7 mln dolarów – za tyle został sprzedany ford mustang, którym Steve McQueen jeździł w filmie „Bullitt”. Auto ma ponad 50 lat i jest w widoczny sposób napoczęte przez rdzę. Wygrana – Magda Zając Magda Zając... 11
  • Śmierć prezydenta nie wystarczyła 19 sty 2020, 20:00 Znowu publicznie padają najgorsze słowa, a ludzie, którzy je wypowiadają, nie muszą się wstydzić, przeciwnie, mogą być z siebie dumni. 12
  • My i Europa 19 sty 2020, 20:00 Czy polscy europosłowie mają moralne prawo popierać rezolucje PE wymierzone w polski rząd? Czy to donos na państwo, czy troska o demokrację? 13
  • Raj zamienił się w piekło 19 sty 2020, 20:00 Zarabiały niewyobrażalne sumy, ale nie zawsze zdawały sobie sprawę z zasad tej gry. Były przypadki przemocy, załamania nerwowe, próby samobójcze, mocne perwersje –  o bohaterkach reżyserowanego przez siebie filmu „Dziewczyny z Dubaju” mówi Maria Sadowska. 14
  • Ślub 19 sty 2020, 20:00 Moi przyjaciele brali ślub. W urzędzie stanu cywilnego wszyscy byli uśmiechnięci i mili. Urzędniczka pytała, czy zdają sobie sprawę, że małżeństwo jest na dobre i złe. Że to nie tylko same przyjemności, lecz także trudne chwile – na przykład obowiązek opieki nad chorym... 19
  • Absolutnie chory kraj 19 sty 2020, 20:00 Chociaż lekarze bardzo się starali, nie miałam leku, który by uśmierzał ból. Cierpiałam przez cały okres podawania chemii – mówi Janina Ochojska, szefowa Polskiej Akcji Humanitarnej, europosłanka. 20
  • Druga wojna PiS z Europą 19 sty 2020, 20:00 Ani kroku w tył – tak można określić wytyczne kierownictwa PiS w sprawie sądów i konfliktu z instytucjami unijnymi. 24
  • Pojawił się u nas syndrom tłustych kotów 19 sty 2020, 20:00 Skład zespołu obrony praworządności oraz przewodnictwo prof. Marka Chmaja, przeciwnika PiS, wyklucza nawet myśl o bezstronności – mówi Stanisław Karczewski, wicemarszałek Senatu z PiS. 26
  • Najgrubiej 19 sty 2020, 20:00 Michał Dworczyk: To, co zrobili w PE europosłowie opozycji, jest jawnym wystąpieniem przeciwko interesom Polski. Żyjemy w demokratycznym, praworządnym państwie. Niestety opozycja w imię własnych interesów politycznych godzi w polską rację stanu. 29
  • Ekościema 19 sty 2020, 20:00 Wielkie korporacje desperacko chcą sprawiać wrażenie, że zależy im na ekologii. W rzeczywistości dalej robią swoje, przerzucając poczucie winy i koszty niszczenia planety na zwykłych śmiertelników. 30
  • Kontrolerzy wiary 19 sty 2020, 20:00 Szymon Hołownia opisał u siebie na Facebooku sytuację, w której ksiądz nie chciał mu udzielić Komunii. Bardzo mu współczuję. I rozumiem, bo jakiś czas temu też doświadczyłem czegoś podobnego. 34
  • Młodzi niewidzialni 19 sty 2020, 20:00 Nie potrafią żyć samodzielnie, za to dobrze się kamuflują. Gdyby wylądowali na ulicy, przynajmniej można by im jakoś pomóc. 36
  • Matka, Polka, milionerka 19 sty 2020, 20:00 W jej rodzinnym domu kręcono „Kilera”. Mamę fotografował Tadeusz Rolke, a tata szył płaszcze dla Hugo Bossa. Kim jest Mama Ginekolog, kobieta, która w dwa dni zebrała 3 mln zł na Wielką Orkiestrę Świątecznej Pomocy. 40
  • Co czeka naszą gospodarkę 19 sty 2020, 20:00 Drożej za prąd i wieprzowinę, taniej za mąkę, tylko siedem niedziel handlowych i brak rąk do pracy – takie są przewidywania analityków na 2020 r. 44
  • Czas budowania relacji 19 sty 2020, 20:00 W dobie nowoczesnych technologii imprezy targowe nabierają nowego znaczenia. To miejsca, w których buduje się relacje i zdobywa zaufanie klientów – uważa Andrzej Mochoń, prezes Targów Kielce. 48
  • Hossa bessa 19 sty 2020, 20:00 Gest miliardera Bill Gates apeluje, żeby najbogatsi ludzie świata płacili większe podatki. „Jestem świadomy, że rażące nierówności na całym świecie oddzielają szczę-śliwców od pechowców. Konsekwencją tych nierówności jest to,... 50
  • Putin forever 19 sty 2020, 20:00 Spekulacje o zbliżającej się politycznej emeryturze Władimira Putina okazały się bezpodstawne. Prezydent Rosji zapowiada zmiany konstytucji, które dadzą mu władzę dożywotnią. 52
  • Perski blamaż 19 sty 2020, 20:00 Nie uwierzyłem od razu, że to perscy Strażnicy Rewolucji zestrzelili ukraiński samolot pasażerski. Pewnie dlatego, że nazbyt mocno wierzę, iż państwa nie działają aż tak oczywiście przeciw swoim własnym interesom. 56
  • Zalew papieży 19 sty 2020, 20:00 Lata 20. mają zadziwiająco klerykalne otwarcie. Nie sposób tego przegapić, nie sposób się przed tym ukryć. Krótko po sylwestrze wracam do Warszawy, tarabanię się z Centralnego na tramwaj, patrzę – a tu papież. Nawet nie jeden, a dwóch. Dumnie powiewają na bilbordzie rozmiarów... 57
  • Papież kontra papież 19 sty 2020, 20:00 Zabierając publicznie głos w sprawie celibatu, Benedykt XVI stał się twarzą opozycji wobec Franciszka. Pytanie, czy emerytowany papież zrobił to świadomie, czy też dał się zmanipulować kardynałom z Kurii Rzymskiej. 59
  • Bycie gejem jest normalne 19 sty 2020, 20:00 Argument, że homoseksualizm jest „contra naturam”, czyli „przeciwko naturze”, nie jest w najmniejszym stopniu prawdziwy – mówi brytyjski genetyk Adam Rutherford. 62
  • Najgorszy poniedziałek roku 19 sty 2020, 20:00 20 stycznia wypada Blue Monday, najbardziej depresyjny dzień roku. Jak poradzić sobie z uczuciem lęku i niepokoju, a także ogólnym złym samopoczuciem? 64
  • Poczuć się u siebie 19 sty 2020, 20:00 Nieprawda, że młodzi nie interesują się polityką. Ale nie porusza nas PKB, tylko walka o zdrową planetę, doświadczanie życia i dzielenie go z innymi – mówi Bartosz Bielenia, wyróżniony Nagrodą Cybulskiego odtwórca głównej roli w nominowanym do Oscara „Bożym Ciele”. 66
  • Błazen w oku cyklonu 19 sty 2020, 20:00 Po ćwierć wieku „Psy” wracają do kina, a wraz z nimi fi lmowy duet. Franz Maurer, czyli Bogusław Linda i Waldemar Morawiec, czyli Cezary Pazura.Ten ostatni na emeryturze, ale nie aktorskiej. 70
  • W imię zasad 19 sty 2020, 20:00 Grany przeze mnie bohater jest trochę podobny do Franza z pierwszej części filmu. Nie waha się przed użyciem siły, ale robi to w dobrej wierze, żeby sprawiedliwość zatriumfowała – mówi Marcin Dorociński, aktor. 73
  • Między Polską a Polską 19 sty 2020, 20:00 Andrzej Mencwel pokazuje w swojej książce, jak polska kultura szukała i szuka nowego rozwiązania naszych konfliktów. Trzeciej drogi, która wyminie skrajności i nasyci rzeczywistość społeczną rozsądkiem. 74
  • Zbrodnia niedoskonała 19 sty 2020, 20:00 Nie sięgnęliśmy po twórczość Stephena Kinga z myślą o jego fanach – mówił mi w Los Angeles twórca serialu „Outsider”, Richard Price. – Znaleźliśmy w prozie pisarza trzymającą za gardło historię i przenikliwą analizę relacji społecznych, które rwą się jak stary sweter. 78
  • Film 19 sty 2020, 20:00 Na gigancie Telewizja, gadanie z koleżankami z Kauflandu, Facebook, malowanie się – tak opisuje życie swojej matki nastolatek z „Kawek w drodze”. I, oczy-wiście, marzy o czymś innym dla siebie. Kradnie samochód i razem z młodszym... 79
  • Muzyka 19 sty 2020, 20:00 Huczny jubileusz Na płycie wydanej z okazji 30-lecia Acid Drinkers pojawiają się artyści, którzy wypełniliby każdą arenę koncertową. Z ikonicznymi dla polskiego metalu kompozycjami zmierzyli się m.in. Kasie: Nosowska i Kowalska,... 80
  • Książka 19 sty 2020, 20:00 Wykluczenie Wstyd się przyznać, ale pamiętam spory sprzed lat o to, co jest lepsze: „Gra w klasy” Cortazara czy „Inny kraj” Jamesa Baldwina. Oczywiście jałowe. Zmarły w 1987 r. Baldwin był wybitnym pisarzem zaangażowanym w walkę z... 81
  • Przychodnia na Pułaskiej 19 sty 2020, 20:00 – No choćby Kopernik!– To kłamstwo! Kopernik była kobietą! – Co? No to Einstein! – Einstein też była kobietą! – A może Curie-Skłodowska też? (Śmiech). – To akurat nie najlepszy przykład. – No bo mnie zmyliły... Tę... 84
  • Hafty non-fiction 19 sty 2020, 20:00 Pochwy, feministyczne i równościowe teksty. Makatki, które ze swoimi hasłami jeszcze kilka dekad temu hołdowały patriarchatowi, dziś stają się sztandarami wyzwolonych kobiet. Chętnych do tego, by je wyszywać, cały czas przybywa. 87
  • Gem, set, Hurkacz 19 sty 2020, 20:00 Hubert Hurkacz ma zaledwie 22 lata, a już jest najlepszym polskim tenisistą. Będzie jedynym Polakiem w męskim turnieju Australian Open. Jeśli się dobrze zaprezentuje, jego gwiazda rozbłyśnie na dobre. Bo tenis od dawna jest trendy, ale wciąż jesteśmy głodni spektakularnych... 90
  • Zrobię film science fiction. Scenariusz już mam 19 sty 2020, 20:00 Byłam małą dziewczynką, gdy po raz pierwszy zabrano mnie do teatru. Od tamtego momentu bardzo chciałam zostać częścią tej magii – mówi dla „Wprost” Julia Marcell, piosenkarka, pianistka, gitarzystka i kompozytorka. 94
  • Ryba z boczkiem 19 sty 2020, 20:00 Przyzwyczailiśmy się do myślenia o rybie jako potrawie postnej,ale Kaszubi doskonale wiedzą, że wcale nie musi tak być. 96
  • Zimowy grzaniec 19 sty 2020, 20:00 Rozgrzewa, poprawia humor, a nawet pomaga w walce z przeziębieniem – grzaniec to idealny napój na zimowe wieczory. Podpowiadamy, jakie trunki mogą stanowić jego bazę. 97

ZKDP - Nakład kontrolowany