Kod zdrajcy

Kod zdrajcy

Dobry Judasz to dobry biznes
Precz z "Kodem Leonarda da Vinci", niech żyje Judasz i jego srebrniki! Oto nowe hasło, pod którym łączą się wydawcy i księgarze całego świata. Odkryli, że judaszowy biznes może przynieść znacznie więcej niż skromne 30 monet za wydanie Jezusa. Opublikowanie przez National Geographic w ubiegłym roku "Ewangelii Judasza" wywołało modę porównywalną z boomem wydawniczym po ukazaniu się książki Dana Browna.
Takie dzieła, jak "Judasz i Ewangelia Jezusa" N.T. Wrighta czy „Tajemnica Judasza" Jamesa Robinsona okupują listy bestsellerów na całym świecie. Nikt jednak nie wybrał jeszcze tak sprytnej drogi ku pomnożeniu honorariów jak Jeffrey Archer, wytrawny producent bestsellerów, który nawet własny pobyt w więzieniu potrafił obrócić w komercyjny sukces księgarski. Do zrobienia biznesu na "Ewangelii według Judasza" wciągnął rzymskich biblistów.

W paszczy Lucyfera
Do historii Judasza pisarze sięgali często, ale stosunkowo niedawnym wynalazkiem jest przedstawianie go w literaturze jako postaci tragicznej, która zgodziła się odegrać rolę czarnej owcy. Pisarze nie mieli wątpliwości, jak go oceniać. Michaił Bułhakow w „Mistrzu i Małgorzacie" opisuje Iskariotę jako symbol najwyższego zła, które doznaje zasłużonej kary: samobójczej śmierci i wiecznej infamii. Wcześniej suchej nitki na Judaszu nie pozostawił Dante, który uczynił go jednym z czarnych charakterów „Boskiej komedii". Umieścił go nie tylko w dziewiątym, najgorszym kręgu piekieł, ale także w paszczy Lucyfera, otwierającej się jedynie dla tych, którzy zdradzili świętości. Jest to dla Dantego „zbrodzień najsrożej męczony".
Dopiero romantycy dostrzegli w Judaszu buntownika, który położył na szali honor i życie, by rzucić wyzwanie Bogu. Początek wieku XX przyniósł mało znany, ale jeden z najciekawszych portretów ucznia Jezusa: powieść rosyjskiego pisarza Leonida Andriejewa. „Judasz Iskariota i inni" to jedna z najlepszych w literaturze prób zrozumienia motywów, jakimi kierował się apostoł wydający swego mistrza. Zaskakujący jest koniec tej książki, w której Judasz, już z zaciśniętą pętlą na szyi, woła do Mesjasza: „Przyjmij mnie Jezu, idę do Ciebie". Woła, bo wierzy, że Chrystus nie oskarża go o zdradę i doskonale rozumie, dlaczego stało się tak, a nie inaczej. Bóg wie coś, czego nie są świadomi pozostali apostołowie. Skoro mógł to zrozumieć Jezus, zdają się sugerować kolejne pokolenia pisarzy, to możemy zrozumieć i my.

Zawiedziony patriota
„Judasz z Kariothu", dramat Karola Rostworowskiego z 1913 r., wywołał gwałtowne spory. Autor nie przeczył, że jego bohater dopuścił się potwornej zdrady, ale starał się zrozumieć, co do niej doprowadziło. Judasz Rostworowskiego nie jest zainteresowany Królestwem Niebieskim - on pragnie szczęścia tu i teraz, a nie mglistych obietnic. Poza tym jest żydowskim patriotą, co podkreśla także w swej kontrowersyjnej powieści „Ostatnie kuszenie Chrystusa" z 1955 r. Nikos Kazantsakis. Grecki pisarz uważa, że Iskariota wierzył w pomoc Jezusa przy wyzwalaniu narodu stłamszonego przez rzymskiego okupanta, a potem srogo się rozczarował. „Judasz wyrywał włosy z brody i rzucał je na ziemię. Nie na takiego Mesjasza czekał! Pragnął Mesjasza z mieczem, na którego zawołanie pokolenia martwych powstałyby z grobów i wszyscy wyruszyliby na rzeź Rzymian". Za swe poglądy Kazantsakis został ekskomunikowany przez prawosławną Cerkiew i okrzyknięty satanistą.
Próbę usprawiedliwienia zdrajcy podjął także Ireneusz Iredyński w głośnej sztuce „Żegnaj, Judaszu". Ostatnie etapy dramatu Jezusa autor umieścił we współczesnych realiach. Apostołowie są spiskowcami w policyjnym kraju i działają na rzecz enigmatycznego Szefa, ale sens wydarzeń znanych z ewangelii pozostał taki: Judasz jest kimś w rodzaju fanatyka, wiernego sprawie, ale współdziałającego z nierozgarniętymi towarzyszami, którzy mu nie ufają. Ujęty przez policję wydaje Szefa. Judasz popełnia samobójstwo nie dlatego, że zdradził mistrza, ale dlatego, że zdradził swoje ideały - i z tym już nie może żyć.
Mistrz literackiego paradoksu Jorge Louis Borges dokonał jeszcze bardziej karkołomnego zabiegu - w słynnym opowiadaniu "Trzy wersje Judasza" przedstawił Iskariotę zarazem jako zdrajcę, męczennika i niezbędne dopełnienie boskiego objawienia.

Władcy iluzji
W połowie lat 90. ukazała się w Polsce cała seria obrazoburczych powieści, próbujących przekonać czytelników, że prawdy wiary chrześcijańskiej to mistyfikacje, których zdemaskowania Kościół śmiertelnie się boi. Przeszliśmy dzięki temu skrócony i przyspieszony kurs szargania świętości przez kulturę XX wieku. Na przykład dzięki lekturze powieści „Zaciśnięte pięści Judasza Iskarioty" pióra Pera Gunnara Evandera. Szwedzki pisarz pokazuje zdrajcę jako nieco nierozgarniętego młodziana, który wbrew własnej woli zostaje wciągnięty w wir wielkiej historii. Godzi się wydać Jezusa, choć nie wie, czemu ma to uczynić. Ma pewność, że Chrystus bez problemu uwolni się z rąk prześladowców i cała afera zakończy się happy endem. Gdy tak się nie dzieje, Judasz stwierdza, że w takim razie Jezus może wcale nie być Bogiem, że cała jego nauka to oszustwo. Odchodzi w siną dal nękany nieustannym bólem głowy, ale nie myśli o samobójstwie.
Jeffrey Archer bije poprzedników na głowę. Brytyjski mistrz literatury popularnej wpadł na iście diaboliczny pomysł zarobienia na Judaszu. Mimo że chodzi o rozgłos i pieniądze, udaje, że docieka prawdy. Mimo że jego książka to czysta literacka fikcja, sugeruje - poprzez stylizację na ewangelię - że „coś w tym musi być" (patrz recenzja Tomasza P. Terlikowskiego). Do współpracy wciąga kościelne autorytety, imprezę promocyjną organizuje w Papieskim Instytucie Biblijnym i od razu przygotowuje serię wykładów, z którymi objedzie świat. W jaki sposób udało mu się wkraść w łaski Watykanu? Metoda jest prosta - zamiast ostro atakować (niczym zawodowi skandaliści), Archer zdobi się w szaty dobrego chrześcijanina, który z troską pochyla się nad niezrozumianym Judaszem. Składa w ten sposób na obliczu zdrajcy prawdziwy pocałunek śmierci w najlepszym mafijnym stylu. Trafił swój na swego.


Judaszomania
Judasz był najmądrzejszym i najlepiej wykształconym z apostołów. Nie zdradził, lecz jedynie pomagał zrealizować misję mesjańską Chrystusa. Nie popełnił samobójstwa, lecz ukrył się przed zawiścią innych apostołów we wspólnocie esseńczyków. Taki obraz wyłania się z "Ewangelii według Judasza". Szkoda tracić czasu na najnowszą książkę Jeffreya Archera, bo to, co jest w niej ciekawego, można przeczytać w ewangeliach Mateusza, Marka, Łukasza i Jana. Dodatki brytyjskiego pisarza są zaś tylko pretensjonalne i pozbawione znaczenia.
Powieściowe alter ego Judasza nie wierzy w bóstwo Chrystusa czy choćby w doświadczenie Zesłania Ducha Świętego. Kim zatem jest dla niego Jezus? Nietrudno odgadnąć, że wielkim człowiekiem, prorokiem, któremu nie powiodło się nauczanie, mistrzem życia duchowego i moralnego. Niestety, w wydaniu Archera nawet cytowane fragmenty nauczania Jezusa przekształcają się w liberalno-niuejdżowskie slogany. Drażniące jest także nieustanne stylizowanie króciutkiego i banalnego dziełka brytyjskiego pisarza na tekst niemal objawiony. Podzielono go bowiem nie tylko na rozdziały, ale i na wersety, tak by nawet z wyglądu przypominało słowo objawione. Mimo to "Ewangelia według Judasza" pozostaje tym, czym jest, czyli nudnymi wynurzeniami człowieka, który zupełnie nie zrozumiał nie tylko Jezusa Chrystusa, ale nawet dramatu Judasza - albo udaje, że nie zrozumiał. To nie przeszkodziło mu w realizacji projektu i zarobieniu kilku funtów. Honorarium autora jest jedynym zyskiem, jaki ktokolwiek będzie miał z powstania tej książki.
Tomasz P. Terlikowski
Jeffrey Archer, "Ewangelia według Judasza", Rebis


Galeria judaszów z importu
Efialtes - zdradził swojego króla Leonidasa i przeszedł na stronę Persów, czym przyczynił się do klęski Spartan pod Termopilami. Jego postać powraca w filmie "300".

Mordred - postać z legend arturiańskich. Kazirodczy syn króla Artura, a jednocześnie zdrajca, który doprowadził do upadku Kamelotu i śmierci swojego ojca.

Saruman - jeden z kluczowych bohaterów "Władcy pierścieni" Tolkiena. Czarnoksiężnik, który oszukał wolne ludy Śródziemia i przeszedł na stronę zła - Saurona.

Anakin Skywalker/Darth Vader - bohater "Gwiezdnych wojen". Szlachetny rycerz Jedi, który wybrał ciemną stronę Mocy.
Swojscy
Bogusław Radziwiłł - główny bohater negatywny "Potopu" Henryka Sienkiewicza. W czasie szwedzkiej inwazji zdradził króla Jana Kazimierza i przystał do wroga.

Chilon Chilonides - jeden z bohaterów "Quo vadis" Sienkiewicza. Wkradł się w łaski gminy chrześcijańskiej i zdradził jej członków, oskarżając ich przed Neronem o podpalenie Rzymu.

Doktor - współpracownik Nowosilcowa w III części "Dziadów" Adama Mickiewicza. Zdrajca narodu, który za cenę atrakcyjnej posady przeszedł na stronę zaborcy i gorliwie prześladował tych, którzy walczyli o niepodległość.
Okładka tygodnika WPROST: 12/2007
Więcej możesz przeczytać w 12/2007 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 12/2007 (1265)

  • Na stronie - Sekta 18 mar 2007, 22:00 Chyba każdy Polak słyszał już o zbrukanej cnocie Jacka Żakowskiego 3
  • Skaner - Polska 18 mar 2007, 22:00 6
  • SUPERNIEBEZPIECZNY NARKOTYK W POLSCE 18 mar 2007, 22:00 Policja 6
  • KONTROLA U MINISTER KALATY 18 mar 2007, 22:00 Rząd 6
  • Handlarze śmierci 18 mar 2007, 22:00 W 2005 r. policja pierwszy raz zlikwidowała laboratorium, w którym produkowano GHB, czyli pigułkę gwałtu. Tę bezwonną i bezsmakową substancję często wykorzystywano do popełniania przestępstw. Kolejnym śmiertelnie niebezpiecznym... 6
  • Rozmowa z Jarosławem Kaczyńskim 18 mar 2007, 22:00 PAN PREMIER ŻARTUJE 6
  • KAYAH MODELKĄ 18 mar 2007, 22:00 Moda 6
  • FRYDERYKI WRACAJĄ 18 mar 2007, 22:00 Muzyka 6
  • DONOS SIKORSKIEGO 18 mar 2007, 22:00 Media 6
  • POLICJANCI KRADLI 18 mar 2007, 22:00 Komenda stołeczna Komenda stołeczna 6
  • Sawka czatuje 18 mar 2007, 22:00 Henryk Sawka (www.przyssawka.pl) 8
  • ZŁOTOUSTA MERKEL 18 mar 2007, 22:00 Polska - Niemcy 9
  • Media "Wprost" do Niemiec 18 mar 2007, 22:00 Na artykuł „Wprost" o polsko-niemieckich stosunkach - "Najdłuższe pojednanie nowoczesnej Europy" - powoływała się w swoim dzienniku telewizja ARD, kanał informacyjny n-tv oraz agencja informacyjna dpa, która... 9
  • Skaner - Świat 18 mar 2007, 22:00 9
  • Plus ujemny - Tłumoczenie 18 mar 2007, 22:00 Jedynym rozwiązaniem kwestii roszczeń niemieckich przesiedleńców jest przejęcie ich przez rząd w Berlinie 10
  • Stronnicza bezstronność 18 mar 2007, 22:00 Rozmowa ze Zbigniewem Ziobrą, ministrem sprawiedliwości 12
  • POCZTA 18 mar 2007, 22:00 Oszukańcze Fundusze EmerytalneKwestia zasad wypłat świadczeń z części kapitałowej nowego systemu emerytalnego została omówiona w 2002 r. w raporcie UNFE „Bezpieczeństwo dzięki emeryturze". Według niego, system powinien... 15
  • Playback 18 mar 2007, 22:00 Wicepremier Roman Giertych i posłowie LPR © A. JAGIELAK 15
  • Z życia koalicji 18 mar 2007, 22:00 Prezydent zaszył się w Juracie z Angelą Merkel. Konsumowano kolacje, śniadano w latarni morskiej, spacerowano po plaży, podziwiano przepływające obok morsy. A nie, przepraszamy, to Andrzej Urbański zażywał kąpieli.Strona niemiecka każe... 16
  • Z życia opozycji 18 mar 2007, 22:00 Okres dochodzenia trwał długo, ale - jak to zgrabnie określili liderzy - „po długiej grze wstępnej" Platforma Obywatelska zawarła w Warszawie koalicję z SLD, zwanym dla niepoznaki LiD. W kulminacyjnym akcie brała udział... 17
  • Wprost przeciwnie - Murzyn Giertych 18 mar 2007, 22:00 Dlaczego mamy najgorszego ministra edukacji w historii? Bo nazywa się Roman Giertych 18
  • Fotoplastykon 18 mar 2007, 22:00 Henryk Sawka (www.przyssawka.pl) 19
  • Terroryzm bandycki 18 mar 2007, 22:00 Jedyną zasadą nowych gangsterów jest brak zasad 20
  • Jeszcze zrobię porządek! 18 mar 2007, 22:00 Jeśli chodzi o rządy Kaczyńskich, jestem za, a nawet przeciw 24
  • Generał bez broni 18 mar 2007, 22:00 Prawdziwym powodem odejścia Radka Sikorskiego z MON był jego konflikt z Lechem Kaczyńskim 26
  • Komsomolskie wesołe miasteczko 18 mar 2007, 22:00 Dyskusja o likwidacji Wojskowych Służb Informacyjnych przerodziła się w „rykowisko” zagłuszających się jeleni 30
  • Strach przed niepodległością 18 mar 2007, 22:00 Komu i do czego potrzebne jest polskie państwo narodowe? 34
  • Łagier nadwiślański 18 mar 2007, 22:00 Ukraińcy oskarżają Polaków o organizowanie obozów pracy niewolniczej 38
  • Wojskowa szkoła przekrętów 18 mar 2007, 22:00 Szkoła Podoficerska Wojsk Lądowych w Toruniu może zostać zamknięta z powodu nagromadzenia patologii 39
  • Inteligencja bez inteligencji 18 mar 2007, 22:00 10 najzabawniejszych głupot III RP 40
  • Ryba po polsku - Czarzasty na podłodze 18 mar 2007, 22:00 Ustawa przewiduje dwie odpowiedzi na pytanie, czy było się TW: tak lub nie. A powinna być też trzecia: nie wiem 44
  • Giełda 18 mar 2007, 22:00 46
  • Łukoil nadchodzi 18 mar 2007, 22:00 Kolejnych 200 stacji benzynowych w Polsce chce przejąć koncern Łukoil. Władimir Zandier, wicedyrektor polskiego przedstawicielstwa firmy, mówi, że Łukoil chce poszerzyć sieć do 300 stacji (dziś koncern ma cztery stacje, 83 przejmuje od... 46
  • Kobiety biznesu 18 mar 2007, 22:00 Od hitu do kitu 46
  • Emigranci strat 18 mar 2007, 22:00 Czy emigracja Polaków pogrąży naszą gospodarkę? Tego obawia się Ministerstwo Gospodarki. Według resortowego raportu, największym problemem będzie spadek PKB wywołany zmniejszeniem podaży siły roboczej. Gdyby nie migracja, PKB byłby -... 46
  • Pożegnanie Belki? 18 mar 2007, 22:00 Podatek od dochodów kapitałowych może zostać zlikwidowany w ciągu dwóch-trzech lat - zapowiada minister finansów Zyta Gilowska. Wicepremier przyznała, że wprowadzony przez ministra Marka Belkę podatek „nie jest wybitnie korzystny,... 46
  • Tuba piratów 18 mar 2007, 22:00 Miliarda dolarów żąda koncern Viacom od Google’a i należącego do niego serwisu YouTube. Amerykańska grupa medialna twierdzi, że YouTube notorycznie narusza jej prawa autorskie. W tym serwisie jest dostępnych 160 tys. programów... 46
  • Równanie akcyzy 18 mar 2007, 22:00 Indeks "Wprost" 46
  • Importoholicy 18 mar 2007, 22:00 Aż 11,9 proc. wzrostu PKB Łotwy czy 11,4 proc. wzrostu gos-podarczego Estonii w ubiegłym roku to tylko jedna strona medalu. Po drugiej stronie jest ogromny deficyt obrotów bieżących, dotykający w szczególności kraje bałtyckie oraz... 46
  • Polskie Wyspy Brytyjskie 18 mar 2007, 22:00 Polacy obsługują już królową Elżbietę II i premiera Tony’ego Blaira 48
  • Biosekta 18 mar 2007, 22:00 Produkcja biopaliw doprowadzi po powstania nowej mafii paliwowej 54
  • Komórkowi muszkieterowie 18 mar 2007, 22:00 Rewolucji na rynku telefonii komórkowej nie będzie, ale będzie przełom 58
  • Żaba Gilowskiej 18 mar 2007, 22:00 Za siedem lat mamy zarabiać dwa razy więcej niż obecnie 60
  • Moda w kwiaty 18 mar 2007, 22:00 Z wystawą roślin ozdobnych można w tym sezonie pomylić pokazy mody największych projektantów. Suknie, spódniczki czy spodnie nie tylko miewają kwiatowe nadruki, ale w całości są wykonane ze zszytych z sobą róż, maków i tulipanów. W... 62
  • Supersam 18 mar 2007, 22:00 62
  • Gry przełomowe 18 mar 2007, 22:00 Ranking najważniejszych gier komputerowych w historii powstał na ubiegłotygodniowej Konferencji Twórców Gier Komputerowych w San Francisco. Grupa specjalistów pod kierownictwem Henry’ego Lowooda z Uniwersytetu Stanford przedstawiła... 62
  • Krem jak opatrunek 18 mar 2007, 22:00 Nutrisource, nowy krem marki Biotherm - według producenta - działa na suchą skórę niczym opatrunek na ranę. Przyspiesza jej „gojenie" (odzyskiwanie optymalnego nawilżenia) i chroni przed szkodliwym działaniem czynników... 62
  • Kilogram laptopa 18 mar 2007, 22:00 Firma Asus postanowiła ułatwić życie osobom, które wszędzie noszą z sobą laptopy. Z notebookiem U1F nieprzedźwigają się - waży on zaledwie kilogram. Dostępne dziś komputery przenośne są przynajmniej dwa, a często nawet cztery razy... 62
  • Samolot dla leniwych 18 mar 2007, 22:00 Samolot zabawka XXI wieku to już nie własnoręcznie sklejony model, lecz zdalnie sterowany dwupłatowiec X-Twin, mogący wykonywać najbardziej skomplikowane akrobacje. Obudowa samolotu została wykonana z wyjątkowo trwałej pianki EPP, więc... 62
  • Karp z wieprzowiny 18 mar 2007, 22:00 W XVIII wieku Wielki Post był dla Polaków tak uciążliwy, że w Wielki Piątek i Wielką Sobotę odreagowywali go, wieszając na suchej gałęzi… śledzie. W ten sposób „karano" ryby za to, że przez sześć tygodni... 62
  • Krótko po Wolsku - Kapitalizm, socjalizm, kanibalizm... 18 mar 2007, 22:00 Kolejny (chociaż chronologicznie pierwszy) odcinek filmowych przygód Hannibala Lectera przypominał wycieczkę do sklepu mięsnego dla ludożerców. Gdyby wyrzucić zeń wszystkie krwawe obrzydliwości, niewiele by zostało. Mnie osobiście... 62
  • Ści@gane;) 18 mar 2007, 22:00 Chcesz zdobyć sławę w świecie realnym? Najpierw zrób karierę w Internecie 64
  • Solo baristy 18 mar 2007, 22:00 Wino zawiera "tylko" 500 substancji aromatyczno-smakowych, zaś kawa ma ich ponad 1200 68
  • Park rozrywki Pacanów 18 mar 2007, 22:00 Muzea stają się lokomotywami biznesu - także w Polsce 70
  • Prawda i sprawiedliwość 18 mar 2007, 22:00 Każda Rzeczpospolita miała swoją lustrację 72
  • Seks nie działa 18 mar 2007, 22:00 Odwołujące się do erotyzmu reklamy nie przyciągają uwagi bardziej niż inne. Nie pomagają też w zapamiętywaniu nazw firm produkujących reklamowane towary. Dowiedli tego uczeni z University College London. Podzielili oni 60 osób na dwie... 76
  • Know - How 18 mar 2007, 22:00 76
  • Nogi do chodzenia 18 mar 2007, 22:00 O obecnych proporcjach naszych ciał ewolucja zdecydowała około 2 mln lat temu. Właśnie wtedy nogi Homo sapiens zaczęły się szybko wydłużać. Przyczyną było dążenie do oszczędzania energii przy chodzeniu. Długie kończyny lepiej... 76
  • Samba Feynmana 18 mar 2007, 22:00 Kto sądzi, że naukowcy to nudziarze, powinien sięgnąć po książkę „Pan raczy żartować, panie Feynman!". Richard Phillips Feynman był jednym z najwybitniejszych naukowców XX wieku, a jednocześnie jednym z najbardziej barwnych... 76
  • Kobieta z żelaznymi płucami 18 mar 2007, 22:00 Dianne Odell od 57 lat oddycha za pomocą żelaznego płuca. Leży umieszczona wewnątrz komory, której jedna ze ścian porusza się, powodując wentylację płuc. Dianne jako trzylatka zachorowała na chorobę Heinego-Medina. Doszło do... 76
  • W głębi Ziemi 18 mar 2007, 22:00 . 77
  • Nadopieka medyczna 18 mar 2007, 22:00 Co piąta operacja jest niepotrzebna, a nawet może być szkodliwa 78
  • Jadłospis w genach 18 mar 2007, 22:00 Jednakowe zalecenia dietetyczne są absurdem 86
  • Generał zarazek 18 mar 2007, 22:00 Tyfus wygrał więcej wojen niż Cezar, Hannibal i Napoleon 88
  • Bez granic 18 mar 2007, 22:00 92
  • Noc Ludów 18 mar 2007, 22:00 W 159. rocznicę węgierskiej Wiosny Ludów ulice Budapesztu opanowało około trzech tysięcy chuliganów toczących regularną bitwę z policją. Do najzacieklejszych walk doszło przy alei Andrássyego, gdzie mieści się Narodowe Biuro... 92
  • Sumienie Chiraca 18 mar 2007, 22:00 Gdy Jacques Chirac zapowiedział, że nie będzie startował w wyborach prezydenckich, wywołał tylko uśmiech politowania. Bo kto by na niego głosował? 74-letni prezydent zakończył 50-letnią karierę. Dobrze chociaż, że w telewizyjnym... 92
  • Premier po romansie 18 mar 2007, 22:00 W sondażach przed fińskimi wyborami różnica między partiami obecnej koalicji i opozycji wynosiła jedynie 0,4 proc. W kampanii najwięcej uwagi poświęcano skandalom obyczajowym związanym z premierem Mattim Vanhanenem. Do księgarń... 92
  • Idealistyczny realizm 18 mar 2007, 22:00 Komentarz 92
  • Marsz żałobny dla wspólnoty 18 mar 2007, 22:00 Europa ma przed sobą przyszłość, ale jest to przyszłość bardzo skromna 94
  • Więcej Europy 18 mar 2007, 22:00 Strach, tożsamość, brak ambicji - to problemy Starego Kontynentu 98
  • Unia Bałtycka 18 mar 2007, 22:00 Polska i kraje nordyckie tworzą północną oś w Unii Europejskiej 102
  • Miłość rumuńska 18 mar 2007, 22:00 Za Karpatami są w nas zapatrzeni - bez wzajemności 106
  • Recenzor 18 mar 2007, 22:00 108
  • BEZ SKRUPUŁÓW 18 mar 2007, 22:00 Kino 108
  • LEONIDAS STORY 18 mar 2007, 22:00 Kino 108
  • BRUD, SMRÓD, UBÓSTWO 18 mar 2007, 22:00 Książki 108
  • CZŁOWIEK NA TORZE 18 mar 2007, 22:00 Książki 108
  • ZBRODNIA JAKO NOWOTWÓR 18 mar 2007, 22:00 Książki 108
  • ŻONY, CÓRKI, KOCHANKI 18 mar 2007, 22:00 Książki 108
  • SUPERMENKA 18 mar 2007, 22:00 Muzyka - CD 108
  • KASZANA Z DYLANA 18 mar 2007, 22:00 Muzyka - CD 108
  • ZĘBY WYRWANE 18 mar 2007, 22:00 Muzyka - CD 108
  • Kod zdrajcy 18 mar 2007, 22:00 Dobry Judasz to dobry biznes 112
  • Zamknij się, Beckham! 18 mar 2007, 22:00 Bohater uczciwej powieści lub filmu o sporcie w PRL i III RP musiałby być bohaterem negatywnym 116
  • Ballady samobójców 18 mar 2007, 22:00 Gwiazdy mają sprawdzone i chętnie wykorzystywane sposoby na uśmiercanie własnych karier 118
  • Wencel gordyjski - Imiona losu 18 mar 2007, 22:00 W rodzinie Kaczyńskich bardzo silna jest tęsknota do świata wierzeń pierwotnych 120
  • Ueorgan Ludu 18 mar 2007, 22:00 Trybuna przymierza między dawnymi a młodymi 121
  • Skibą w mur - Zboczenie do potęgi 18 mar 2007, 22:00 Jakie czasy, tacy zboczeńcy 122

ZKDP - Nakład kontrolowany