Feromony śmierci

Feromony śmierci

Po zapachu można poznać, czy ktoś wkrótce umrze
Kot Oscar potrafił wyczuć nadchodzącą śmierć lepiej niż lekarze i pielęgniarki personelu medycznego. Oscar żył w domu opieki społecznej Steere House Nursing and Rehabilitation Center w Providence w stanie Rhode Island w USA. Codziennie robił własny obchód pokoi. Węszył i obserwował chorą osobę. Kładł się na łóżku tylko wtedy, gdy pensjonariuszowi pozostawały nie więcej niż cztery godziny życia. Był tak niezawodny, że gdy zwijał się w kłębek i zasypiał przy którymś z chorych, wzywano księdza i dzwoniono do rodziny, by zdążyła się z nim pożegnać.
Kot Oscar był zwiastunem śmierci. W ciągu roku nieomylnie przewidział zgon aż 25 razy. Był precyzyjniejszy nawet od lekarzy specjalizujących się w pomocy terminalnie chorym. W jednym wypadku dr Joan Teno pracująca w Steere House była przekonana, że Oscar się pomylił, gdy opuścił pokój chorego, który (jak się jej wydawało) właśnie umierał. Okazało się, że to ona była w błędzie. Po kilku godzinach kot wrócił i położył się na łóżku umierającej osoby. Zgon nastąpił w ciągu dwóch godzin. Talenty kota stały się tematem naukowego artykułu w „New England Journal of Medicine" i wielu artykułów w codziennej prasie. Rozgłos nic dobrego mu nie przyniósł – Oscar w tajemniczy sposób zniknął, a jego dar pozostał tajemnicą. Nikt z naukowców nie potrafił wyjaśnić, na czym mogła polegać jego niezwykła zdolność, choć większość z nich podejrzewała, że zwierzę odbierało sygnały zapachowe, czytelne tylko dla niego.

Symptomy choroby
O tym, że choroby nadają ciału specyficzną woń, wiadomo od dawna. Podczas choroby metabolizm ciała zmienia się, by walczyć z chorobą, albo w odpowiedzi na jakąś nieprawidłowość w funkcjonowaniu organizmu. Kiedyś lekarze odwiedzający pacjenta w domu często diagnozowali chorobę na podstawie zapachu moczu. Ta praktyka odeszła już w niepamięć – do tropienia zmian w chemii ciała wykorzystywane są badania laboratoryjne. W świetle badań z ostatnich lat okazuje się jednak, że wiedza została zarzucona przedwcześnie. Na podstawie zapachu można nawet postawić diagnozę w bardzo wczesnym stadium choroby.
Z historii Oscara można by wnioskować, że tuż przed śmiercią ludzki organizm wysyła zapachową informację o zbliżającym się końcu. Do podobnej konkluzji prowadzą eksperymenty na myszach prowadzone w Rosji przez dr. Borysa Surinowa. Badacz obserwował, jak zdrowe myszy reagują na mocz chorych współtowarzyszek – części z nich wstrzyknął wcześniej zabójczą truciznę, a część poddał silnej dawce promieniowania gamma. Dopóki choroba nie była zbyt zaawansowana, zdrowe myszy obwąchiwały klatkę z zainteresowaniem. Jednak bibuła nasączona moczem zwierząt, które od śmierci dzieliło kilkanaście godzin, była dla nich wyraźnie odstręczająca. Reakcja myszy była niezależna od rodzaju choroby, wiązała się jedynie ze stopniem jej zaawansowania.

Kod zapachów
O roli informacji zapachowych w życiu człowieka naukowcy wiedzą niewiele. Lepiej te sprawy są rozpoznane u zwierząt, które posługują się precyzyjnym chemicznym językiem. Komunikują się, wydzielając konkretne substancje – feromony – by powiadamiać się o ważnych sprawach. W zależności od rodzaju przekazywanej informacji wyróżniono aż 30 grup feromonów – do znaczenia terytorium, reklamowania gotowości do rozrodu, pomagających samicy rozpoznawać potomstwo i młodym odszukiwać matkę. Inne związki nakazują zbijać się w stada, a inne wyznaczają pozycję społeczną. Są i takie, które ostrzegają przed zagrożeniem jak alarm dźwiękowy. Od odkrycia feromonów alarmu na początku lat 60. naukowcy znaleźli te substancje u ukwiałów, szczurów, skunksów, hien, ryjówek, jeleni, ryb ławicowych, kijanek, roztoczy, mszyc, mrówek, pszczół, termitów i os.
Skoro świat zwierzęcy tonie w oparach informacji zapachowych, mało prawdopodobne, by jedynie człowiek wyłamywał się z tej reguły. I rzeczywiście, badania ostatnich lat ujawniły, że co najmniej w najważniejszej kwestii – rozrodu – także wydzielamy feromony. Są to subtelne bodźce oddziałujące na podświadomość i wpływające na nasze zachowania seksualne. Poza tym kobiece feromony są wystarczająco silne, by synchronizować cykl menstruacyjny kobiet mieszkających pod jednym dachem i regulować poziom testosteronu u mężczyzn. Właśnie dzięki feromonom noworodki w początkowym okresie życia rozpoznają matkę.

Strach w powietrzu
Także przerażenie znaczy nasze ciało specyficzną wonią. Zespołowi austriackich badaczy z Institute of Anthropology w Wiedniu udało się tego dowieść podczas prostego doświadczenia. Zapach kobiet pocących się ze strachu podczas oglądania thrillera był inny niż woń codziennego potu – ta różnica była wyraźna dla innych pań, którym dawano do oceny próbki zapachowe. Chociaż na temat feromonów biolodzy wiedzą coraz więcej, poszukiwanie feromonu alarmu nadal przypomina błądzenie po omacku. Nikomu jeszcze nie udało się wyizolować tych związków. Feromony ssaków znajdowane są w moczu, kale i wydzielinach licznych gruczołów umieszczonych w okolicach odbytu, pochwy, krocza, na skórze wokół wibrysów (czyli włosów czuciowych), na szyi i pośladkach, u nasady uszu, w ślinie, krwi i mięśniach. Żadna z nich nie była jednak feromonem alarmu. Wyodrębnienie tych związków jest niezmiernie trudne, bowiem produkowane są w znikomych ilościach i są nietrwałe. Bez wątpienia jednak istnieją i sprawiały, że u szczurów badanych przez prof. Takefumi Kikusui z Laboratory of Veterinary Ethology na tokijskim uniwersytecie serce zaczynało bić szybciej i podnosiła się temperatura ciała.
W poszukiwanie szczurzych feromonów alarmu zaangażowani są specjaliści związani z medycyną sądową i kryminalistyką. Nie przypadkiem miejscem tych badań najczęściej są laboratoria przy zakładach medycyny sądowej. Istnieje duże prawdopodobieństwo, że ludzkie feromony strachu będą podobne do tych  wydzielanych przez gryzonie. Znalezienie tajemniczej substancji mogłoby wyznaczyć przełom w kryminalistyce. Jeśli podczas sekcji osoby zmarłej w niejasnych okolicznościach udałoby się wykryć feromon strachu, oznaczałoby to, że mogła zostać zamordowana. Nikt bowiem nie boi się panicznie, ginąc na przykład podczas czyszczenia broni. Gdyby udało się opanować syntezę takiego związku, mógłby się on stać pożyteczny w rękach policjantów – rozpylony powodowałby bowiem paniczny lęk u przestępców i zmuszał ich do uległości. Jednak badania nad naszą chemiczną aurą dopiero się zaczynają.

Okładka tygodnika WPROST: 48/2007
Więcej możesz przeczytać w 48/2007 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 48/2007 (1301)

  • Na stronie - Prawdziwe exposé Tuska 25 lis 2007, 22:00 Wygłoszenie prawdziwego exposé zajęłoby premierowi Tuskowi nie trzy godziny, lecz trzy minuty 3
  • Kto udawał Julię Piterę? 25 lis 2007, 22:00 Śledztwo 6
  • Magda zagrała z Kidman 25 lis 2007, 22:00 Kariery 6
  • Awans Gowina 25 lis 2007, 22:00 PO 6
  • Skok posła Sycza na sklepik? 25 lis 2007, 22:00 Handel 6
  • Jan Paweł II cyfrowy 25 lis 2007, 22:00 Watykan 6
  • Dossier 25 lis 2007, 22:00 Najważniejsze jest, żeby mieć w sobie to coś, co niewątpliwie ma nasz premier Donald Tusk, czym zauroczył całą Polskę. Zupełnie jak ja!Doda w programie „Teraz my" (TVN), w którym zaśpiewała specjalnie dla szefa rząduJak... 6
  • Pytania niepolityczne - Wyłączam się pod wodą 25 lis 2007, 22:00 Rozmowa z Łukaszem Zbonikowskim, posłem PiS 6
  • Ludzie 25 lis 2007, 22:00 Zembaty wskrzesił PoszepszyńskichMaciej Zembaty jest autorem słuchowiska „Przygody wuja Alberta". Od ubiegłej niedzieli nadaje je radio Tok FM. To kontynuacja kultowej „Rodziny Poszepszyńskich”, która zniknęła z... 6
  • Gwiazdy kontra Polacy 25 lis 2007, 22:00 Skandale 6
  • Następcy concorde’a 25 lis 2007, 22:00 Lotnictwo 6
  • Prześwietlanie Grada 25 lis 2007, 22:00 Prokuratura 6
  • Playboy Kutz 25 lis 2007, 22:00 Posłowie 6
  • Liderzy zdrowia 25 lis 2007, 22:00 Nagroda 6
  • Skaner 25 lis 2007, 22:00 6
  • Sawka czatuje 25 lis 2007, 22:00 Henryk Sawka (www.przyssawka.pl) 12
  • Poczta 25 lis 2007, 22:00 Czarna dziura na białym ekranieAutor artykułu „Czarna dziura na białym ekranie" (nr 40) – poruszając odwieczny problem, czy artyści tworzą dla sztuki czy dla widowni – nie odkrywa niczego nowego. Zdania będą jak... 14
  • Playback 25 lis 2007, 22:00 Hanna Gronkiewicz Waltz, Bronisław-Komorowski i Władysław Bartoszewski 14
  • Zapytaj Wprost - Ebi Smolarek 25 lis 2007, 22:00 Internauci pytają Ebiego Smolarka co tak naprawdę jest w stanie zwojować Polska reprezentacja na Euro 2008, co zrobił ze swoją kolekcją pluszowych misiów i czy zatańczyłby z Dodą w „Tańcu z gwiazdami”. 15
  • Z życia koalicji 25 lis 2007, 22:00 Szczerze mówiąc, to my już mamy dosyć cudu gospodarczego Platformy Obywatelskiej. Odkąd partia Donalda Tuska wygrała wybory, na giełdzie wszystko leci na łeb na szyję, a my – oraz miliony innych ciułaczy – jesteśmy coraz... 16
  • Z życia opozycji 25 lis 2007, 22:00 Najkrótszej recenzji exposé premiera Tuska dokonał na nasz użytek jeden z najbliższych współpracowników Kaczyńskiego w rządzie. Brzmiała ona tak: „On ma lepsze gadane niż ja d..ę, bo wyszedłem w trakcie".Nieco dłużej... 17
  • Wprost przeciwnie - W piaskownicy 25 lis 2007, 22:00 Od zaprzysiężenia rządu mamy do czynienia z kaskadą deklaracji sprzecznych z narodowym interesem Polski 18
  • Fotoplastykon 25 lis 2007, 22:00 Henryk Sawka (www.przyssawka.pl) 20
  • Czym czaruje Tusk 25 lis 2007, 22:00 Premier nie odpowiedział w exposé na pytanie, czy bliżej mu do Lwa Rywina, czy Mariusza Kamińskiego 22
  • Sekrety gabinetu 25 lis 2007, 22:00 Kim są najważniejsi ministrowie nowego rządu 26
  • Prezydent swoich wyborców 25 lis 2007, 22:00 Nie można i nie należy poszukiwać formuły prezydenta wszystkich Polaków 30
  • Kabel w bibliotece 25 lis 2007, 22:00 Minister obrony w rządach Oleksego i Cimoszewicza w czasach PRL był gorliwym informatorem bezpieki 32
  • Obywatele patrioci 25 lis 2007, 22:00 Bardziej niż autorytaryzm demokracji grozi dziś obywatelski i polityczny klientyzm 34
  • Policyjna fabryka amfetaminy 25 lis 2007, 22:00 Czy wysocy rangą agenci CBA wrobili swojego współpracownika? 36
  • Eurowskaz kibica 25 lis 2007, 22:00 Jak zdobyć bilet i wyjechać na Euro 2008 38
  • Ryba po polsku - Mój wkład w exposé 25 lis 2007, 22:00 Majątek narodowy należy podzielić między wszystkich obywateli drogą losowania 44
  • Giełda 25 lis 2007, 22:00 46
  • Soplica kontra Wyborowa 25 lis 2007, 22:00 Miała być wielka międzynarodowa kampania polskiej wódki, a może być afera. Jak ustalił „Wprost", przygotowana przez agencję Wieden+Kennedy kampania Wyborowej oraz kampania, którą dla brytyjskiej firmy Ocean Spirits,... 46
  • Polski produkt 25 lis 2007, 22:00 „Drużynę polskiego produktu" chce z najwybitniejszych polskich marek, o największych sukcesach w Polsce i za granicą stworzyć fundacja Dajesz Pracę PL. Produkty powołane do „reprezentacji Polski" mogą liczyć na... 46
  • Moda prawosławna 25 lis 2007, 22:00 Pierwszy butik dla prawosławnych Rosjanek otworzyła w Sankt Petersburgu Nadieżda Biełkowa-Biertacz. Ta żona prawosławnego duchownego uważa, że wyznawczynie tej religii także mogą być eleganckie, ale znalezienie strojów, które są... 46
  • Samochód idealny 25 lis 2007, 22:00  Ma pięciodrzwiowe nadwozie typu hatchback, benzynowy silnik o pojemności 1,6 litra i mocy 106 KM. Spala średnio 6,1 litra paliwa na 100 km. Jest wyposażony w pięciobiegową manualną skrzynię biegów, ABS, cztery poduszki powietrzne,... 47
  • Sukces Kalejdoskopu 25 lis 2007, 22:00 Emitowany od dwóch miesięcy w TVP 1 „Ekonomiczny Kalejdoskop Jedynki" okazał się najczęściej oglądanym w polskich kanałach telewizyjnych programem gospodarczym. Dziesiąte wydanie „Kalejdoskopu" wyemitowane 6... 47
  • Mieszanka wybuchowa 25 lis 2007, 22:00 Nowy rząd przy pomocy Francuzów może nas skazać na gazowy dyktat Gazpromu 48
  • Czarna dziura budżetowa 25 lis 2007, 22:00 Jarosław Kaczyński i Donald Tusk zostawią po sobie najgorszy budżet III RP 52
  • Gazowanie gospodarki 25 lis 2007, 22:00 Komisja Europejska prowadzi z Polską brudną grę o czyste środowisko 54
  • Wirus „Pruszkowa” 25 lis 2007, 22:00 Polska przoduje w internetowej przestępczości 58
  • 2x2=4 - Z motyką na XXI wiek 25 lis 2007, 22:00 Polska nie wciela w życie jednego z kanonów europejskiej wspólnoty – zasady subsydiarności 64
  • Know how 25 lis 2007, 22:00 66
  • Sto lat w powietrzu 25 lis 2007, 22:00 Choć projekty śmigłowców tworzył już Leonardo da Vinci, pierwszy lot helikoptera odbył się dopiero sto lat temu. Dziś te maszyny są wykorzystywane przede wszystkim przez armie i ratowników – tam, gdzie konieczne jest lądowanie na... 66
  • Szczepionka dla mózgu 25 lis 2007, 22:00 Szczepionka na wszystkie odmiany zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych? Taki preparat przeszedł drugą fazę badań klinicznych. Dotychczas dostępne leki chroniły przed zapaleniem opon typu C, ale były nieskuteczne wobec innych odmian. Nie... 66
  • Gniazdko na godziny 25 lis 2007, 22:00 Ptaki nie dzielą się swoim gniazdem z innymi. Nawalnik maderski jest wyjątkiem. Na miejsca lęgowe wybrał wyspy Galapagos, Maderę i Azory. Wiosną część populacji składa jaja w norach, wychowuje młode i opuszcza wyspy przed zimą. Potem... 66
  • Pułapka na duszę 25 lis 2007, 22:00 Co łączy psa, muszkę owocową, pacjenta z chorobą Alzheimera oraz sieć informatyczną? To problem świadomości. Naukowcy wciąż nie wiedzą, czym ona jest. Jeśli przyjmiemy, że podłożem świadomości są procesy neurobiologiczne, to... 67
  • Cnota pierworodna 25 lis 2007, 22:00 Pierworodni rządzą światem, a najmłodsze dzieci chcą go zmieniać 68
  • Feromony śmierci 25 lis 2007, 22:00 Po zapachu można poznać, czy ktoś wkrótce umrze 74
  • Człowiek z części zamiennych 25 lis 2007, 22:00 Niemal każdą część naszego ciała możemy już zastąpić sztucznym narządem 76
  • Picasso z jaskini 25 lis 2007, 22:00 Neolityczne malowidła przypominają do złudzenia malarstwo modernistyczne 78
  • Kieszonkowa limuzyna 25 lis 2007, 22:00 Polski Fiat obchodzi czterdzieste urodziny 82
  • Górna półka - Radio wolności 25 lis 2007, 22:00 Aż osiemnastu funkcjonariuszy SB ponad dobę poszukiwało w mieszkaniu Władysława Bartoszewskiego dowodów jego współpracy z Radiem Wolna Europa. W tym czasie w areszcie przebywała już trójka jego pomocników, którym w trakcie śledztwa... 88
  • Bez granic 25 lis 2007, 22:00 90
  • Kwiz - Sprawdź swoją wiedzę o świecie 25 lis 2007, 22:00 1. W którym państwie jest najwyższy odsetek użytkowników internetu?a) Japoniab) USAc) Niemcy2. Który kraj jest najbogatszym członkiem Unii Europejskiej?a) Niemcyb) Dania c) Luksemburg3. Ile spośród krajów Unii Europejskiej to... 90
  • Cytat tygodnia 25 lis 2007, 22:00 „Nie zgadzam się, by za naszą ropę płacono jakimś bezwartościowym świstkiem papieru"Mahmud Ahmadineżad, prezydent Iranu, sugerując państwom OPEC zmianę waluty rozliczeniowej w związku ze słabnącym kursem dolara 90
  • Komentarz - Holocaust nie zapłacony 25 lis 2007, 22:00 Nie będzie dodatkowych wypłat – stwierdził krótko niemiecki minister finansów Peer Steinbrück. To odpowiedź na demonstracje prawie 3 tys. ofiar Holocaustu, które kilka dni temu wyszły z transparentami na ulice Jerozolimy. Ze 180... 90
  • Globalna epidemia 25 lis 2007, 22:00 . 91
  • Doktryna Tuska 25 lis 2007, 22:00 Nowy premier nie zmarnuje lekkomyślnie przewag, które w polityce zagranicznej wypracował Jarosław Kaczyński 92
  • Mały realizm Putina 25 lis 2007, 22:00 Rosjanie upierają się, że żyje im się coraz lepiej, choć bywa odwrotnie 98
  • Polityczka w polityce 25 lis 2007, 22:00 Poczucie humoru wybrańców narodu jest dobrym barometrem kondycji państwa 102
  • Cyrk w Annapolis 25 lis 2007, 22:00 Przepaść między stronami bliskowschodniego konfliktu jest dziś głębsza niż kiedykolwiek 106
  • Pasaż 25 lis 2007, 22:00 110
  • Uwaga na torbę! 25 lis 2007, 22:00 Z torebką nie ma żartów, o czym przekonała się Cameron Diaz. Wywołała skandal w Peru, zwiedzając ten kraj z torbą, na której widać było symbol i hasło maoistowskiej organizacji Świetlisty Szlak, która zabiła prawie 70 tys.... 110
  • Torebka do tańca 25 lis 2007, 22:00 Co zrobić z torebką, gdy chce się potańczyć w klubie? Można zostawić ją przy stoliku i co chwilę zerkać, czy ktoś jej nie ukradł. Można próbować tańczyć, trzymając ją pod pachą. Praktykowany jest też nieco groteskowy... 110
  • Rock and barok 25 lis 2007, 22:00 Od vintage do nowoczesności – to temat przewodni jesienno-zimowej kolekcji torebek Guess. Panie mają do wyboru linie: Vintage Couture zainspirowaną stylem gwiazd lat 50. (m.in. Grace Kelly i Audrey Hepburn), Urban Baroque (połączenie... 110
  • Żądze femme fatale 25 lis 2007, 22:00 Imponujące rozmiary, a jednocześnie delikatna konstrukcja, sportowy styl, ale z ozdobnikami – takie są torby z jesienno-zimowej kolekcji luksusowej marki akcesoryjnej Francesco Biasia. Wykonane są przede wszystkim ze skóry – m.in.... 111
  • Niezbędnik wojowniczki 25 lis 2007, 22:00 Jednym z hitów najbliższej wiosny mogą być torebki Warrior (czyli wojownik) marki Burberry. Wykonane z różnych surowców (m.in. ze skóry iguany i aligatora) będą dostępne w trzech rozmiarach i w wielu kolorach (m.in. beż, złoto,... 111
  • Kopertówka Wallis 25 lis 2007, 22:00 Zwiewna bluzka koszulowa, luźna dzianinowa kamizelka, kontrastujące z resztą stroju czarne rajstopy, duża srebrna biżuteria – to jeden z pomysłów na jesienno-zimową garderobę marki Wallis. Do takiego stroju pasuje wyrazista, srebrna... 111
  • Pobór ślubny 25 lis 2007, 22:00 Druga hossa małżeńska 114
  • Prada, tak nie wypada 25 lis 2007, 22:00 Siedem grzechów głównych stylizacji 118
  • Krótko po Wolsku - Wesołe krematorium 25 lis 2007, 22:00 Ciekawa moda zapanowała w Ameryce w temacie prochów. I nie myślę tu o braniu, tylko o rozsypywaniu. Chodzi oczywiście o prochy najbliższych, bo miejsce na cmentarzu to kosztowna rzecz, a urny w domu trzymają teraz jedynie przewodniczący... 120
  • Laser 25 lis 2007, 22:00 120
  • Leon Hamlet 25 lis 2007, 22:00 FilmBezduszny potwór pod wpływem miłości zaczyna odnajdywać w sobie ludzkie uczucia. Doprowadza go to do dramatycznej przemiany. Taki scenariusz pasuje i do „Drakuli", i do „King Konga", i do „Robocopa", i do... 120
  • Dylan totalny 25 lis 2007, 22:00 PłytaOsobą, która będzie modna, a wręcz noszona na rękach w najbliższym sezonie, będzie Bob Dylan. W tych dniach w kinach pojawi się inspirowany jego karierą film Todda Haynesa „I’m Not There". Obraz stał się słynny... 120
  • Szekspir też człowiek 25 lis 2007, 22:00 KsiążkaJeden z najwybitniejszych szekspirologów Stephen Greenblatt podjął się rekonstrukcji życia wielkiego pisarza. Książka „Shakespeare. Stwarzanie świata" to efekt 25 lat pracy nad dokumentami. Okazuje się, że Szekspir... 120
  • Czego pragną Polki 25 lis 2007, 22:00 Literatura zachodnia opowiada o kryzysie miejskiej singielki, w polskiej kobieta odżywa dzięki rozwodowi 122
  • Wencel gordyjski - Sklerotyczna awangarda 25 lis 2007, 22:00 W nowej wersji „Fausta” spotykają się Pan Bóg, trzej archaniołowie i Mariusz Kamiński 128
  • Ueorgan Ludu 25 lis 2007, 22:00 Prezydent, polityk światowego formatu * Amerykańscy raperzy w Polsce na czarno, muda fucka! * Nowoczesna myśl martyrologiczna * Duży cud – duży ekran * Wałęsa powiększa inflację 129
  • Skibą w mur - Czujnik czuwa 25 lis 2007, 22:00 Wielu przesadnie czujnych politycznie osobników cechuje brak wyczucia 130

ZKDP - Nakład kontrolowany