Zemsta Taty

Zemsta Taty

Miliarder z Indii bierze odwet na Wielkiej Brytanii, dawnej metropolii
Zjem każdy kawałek szyn wyprodukowanych przez Tatę – zapowiedział w 1907 r. sir Frederick Upcott. Brytyjski komisarz kolejowej spółki Great Indian Peninsular Railway w Indiach Brytyjskich wykpił w ten sposób starania lokalnego biznesmena Jamshedji Nusserwanji Taty. Ten zaproponował, że będzie produkował stalowe elementy dla zarządzanych przez Brytyjczyków kolonialnych kolei. Tego rodzaju upokorzeń mieszkańcy kolonialnych Indii doświadczali wówczas codziennie. Nie wiadomo, czy Upcott spełnił obietnicę, gdy huta Taty rozpoczęła niedługo potem masową produkcję stali, ale dziś na pewno przewraca się w grobie, widząc poczynania praprawnuka Jamshedji – Ratana Navala Taty, który na Brytyjczykach bierze jeden z najbardziej spektakularnych i bezkrwawych odwetów w historii. Ratan, prezes Tata Group (wartej 70 mld USD), po kawałku wykupuje dawną metropolię. Kim jest 70-letni pars (potomek grupy Persów wyznających zaratusztrianizm, którzy w VII wieku schronili się przed prześladowaniami w Indiach), przywracający Hindusom poczucie narodowej dumy?

Hindusom wstęp wzbroniony
Początki Tata Group sięgają 1868 r., gdy wspomniany Jamshedji, pierwszy przedsiębiorca w rodzinie, założył przedsiębiorstwo handlowe. Szybko przekształciło się ono w konglomerat firm z różnych branż. Nie było to łatwe z powodu obstrukcji rządzących Indiami Brytyjczyków. Na przykład nieźle już sytuowany Jamshedji otworzył w Bombaju (dziś Mumbaj) własny Taj Mahal Hotel, bo do eleganckich hoteli prowadzonych przez Brytyjczyków nie wpuszczano nikogo o ciemniejszej karnacji.
Mimo obstrukcji rodzinny biznes rozwijał się błyskawicznie, wprawiając w zdumienie kolonialną administrację. W 1910 r. elektrownia wodna należąca do Grupy Tata zaczęła dostarczać tani prąd do Bombaju. W 1932 r. powstały pierwsze hinduskie linie lotnicze Tata Airlines (obecnie Air India). Dziś konglomerat jest obecny w życiu każdego Hindusa, który budzi się dzięki budzikowi wyprodukowanemu przez zakłady Taty, na śniadanie pije herbatę Taty, a jedzenie soli solą od Taty. Potem jedzie do pracy autem z fabryki Taty, wyprodukowanym ze stali z hut Taty. Używa telefonu komórkowego w sieci należącej do Taty, w biurze korzysta z Internetu, który zapewnia mu jedna ze spółek Taty, a w końcu jedzie na weekend i śpi w hotelu Taty. To tylko część produktów i usług oferowanych przez gigantyczny holding.
Największym zaskoczeniem dla Europejczyków było to, że holding Taty znakomicie funkcjonował i przynosił zyski, mimo niebywałej wręcz dbałości o ochronę socjalną pracowników. Na początku XX wieku rodzina Tatów wprowadziła w swoich firmach ośmiogodzinny dzień pracy, płatne urlopy macierzyńskie, a nawet opłacała dzieciom pracowników naukę w szkole. W tym czasie brytyjscy robotnicy o takim raju socjalnym mogli tylko marzyć.
W Indiach istnieje długa tradycja ludowych bohaterów, kpiących z władzy i wspierających biedaków (nawet jeśli w istocie są pospolitymi bandytami, tak jak słynny Koose Muniswamy Veerappan zabity w 2004 r. przez policję po 30 latach ścigania). Nic dziwnego, że kolejni Tatowie, którzy przejmowali stery rodzinnego koncernu, dzięki graniu na nosie brytyjskim kolonizatorom i szczodrości dla ziomków budowali prestiż rodziny i zyskiwali podziw.

Rewolucja Ratana
W 1991 r. 54-letni Ratan Tata zajął miejsce rządzącego od 1938 r. rodzinnym konglomeratem J.R.D Taty. Jak sam stwierdził, nominacja była dla niego zaskoczeniem. Wcześniej kierował m.in. Tata Industries, jednym z filarów koncernu, gdzie zajmował się rozwojem nowych technologii.
Kariera Ratana to klasyczny przykład stosunku love & hate Hindusów do Brytyjczyków: z jednej strony, pamiętają oni upokorzenia doznawane za czasów kolonialnych i z radością witają każdy prztyczek dany dawnej metropolii, z drugiej – są zafascynowani zachodnią kulturą, gospodarką, edukacją. Do dziś każda rodzina, którą na to stać, stara się posłać dzieci na uczelnie brytyjskie czy amerykańskie. Sam Ratan ukończył architekturę i inżynierię na Cornell University w USA. Wzorce zarządzania firm też zaczerpnął z Zachodu – z wielką korzyścią dla Tata Group.
Przez dziesięciolecia, które upłynęły od odzyskania w 1947 r. przez Indie niepodległości i wprowadzenia w kraju gospodarki centralnie planowanej, rodzinny koncern zmienił się w giganta obejmującego prawie 300 spółek, z ogromnym przerostem zatrudnienia i kadrą menedżerską spoczywającą na laurach (indyjska gospodarka była chroniona cłami zaporowymi, więc tamtejsze firmy nie musiały konkurować o rynek). Prezesura Ratana zbiegła się z odejściem Indii od quasi-socjalistycznej gospodarki i początkiem wolnorynkowych reform. Ratan objął kierownictwo w najważniejszych spółkach grupy, zatrudnił do pomocy renomowanego profesora ekonomii Coimbatore’a Prahalada i rozpoczął restrukturyzację molocha. W motoryzacyjnym koncernie Tata Motors zwolnił 40 proc. zatrudnionych. W stalowym koncernie Tata Steel pracę straciła połowa z 79 tys. tam pracujących. Wszystkim zwolnionym Tata zapewnił wypłatę pensji aż do przejścia na emeryturę, co zapobiegło strajkom. Ratan wystawił na sprzedaż dwie trzecie spółek należących do grupy. Uzyskane w ten sposób pieniądze posłużyły mu na rozwój jego oczka w głowie – Tata Motors. Dziś Tata Group skupia niemal 100 firm z różnych branż (w większości notowanych na giełdach). W większości z nich rodzina Tatów ma mniejszościowe udziały.

Henry Ford z Indii
Tata Motors już dawno zdobyło dominującą pozycję na indyjskim rynku ciężarówek, ale Ratan chciał opanować też rynek samochodów osobowych. Wbrew opiniom ekspertów przeciwny był zawieraniu joint venture z którymś z zachodnich potentatów motoryzacyjnych. Nie chciał być tylko montownią zachodnich aut, planował stworzenie własnej marki. Udało mu się to w 1996 r. Wtedy na rynku pojawił się pierwszy autorski samochód osobowy z Tata Motors – Indica. Początkowo firma miała problemy z jakością produkowanych aut, a sam Ratan zwykł żartować, że bał się nawet wyprowadzić psa na spacer, żeby nie zostać zaatakowanym przez niezadowolonych klientów. Po zmniejszeniu liczby zewnętrznych dostawców podzespołów o połowę i usprawnieniu kontroli produkcji, jakość zaczęła się poprawiać. Po trzech latach na rynku pojawiła się większa wersja Indiki – Indigo. Dziś co czwarte auto sprzedawane w Indiach w segmencie małych i średnich aut to indigo.
Kolejnym pomysłem Ratana było stworzenie indyjskiego volkswagena – samochodu dla ludu. Zamiast czekać aż Hindusi się wzbogacą, chciał obniżyć cenę auta do takiego poziomu, aby mógł je kupić przeciętny obywatel. Kiedy po raz pierwszy wspomniał, że chciałby stworzyć „samochód za lakha" (lakh to 100 tys. rupii, czyli 2,5 tys. USD), został wyśmiany. Dziś produkowane przez niego Nano – najtańsze auto osobowe świata – budzi postrach konkurencji, a Ratan zyskał miano indyjskiego Henry’ego Forda. Autko sprzedawane jest w cenie tylko dwukrotnie wyższej od ceny skutera. Przy założeniu, że 20 proc. osób z ogromnej w Indiach armii właścicieli jednośladów zdecyduje się na zakup Nano, liczba sprzedawanych aut w Indiach podwoi się i wyniesie 3,6 mln.

Kolonia kupuje metropolię
Przynoszące wysokie zyski Tata Motors pozwoliło sfinansować rozwój pozostałych gałęzi. Ratan szybko zyskał miano mistrza skutecznych przejęć. W 2000 r. za 435 mln USD grupa kupiła Tetley Tea, markę angielskiej herbaty, o ponadstusześćdziesięcioletniej tradycji i ogromnej renomie (to ta firma wprowadziła na rynek herbatę w torebkach). Dla Brytyjczyków był to szok, tym bardziej że w wyścigu o przejęcie tej marki Tata pokonał szwajcarski koncern Nestlé. Kolejnym uderzeniem w imperialne sentymenty Brytyjczyków było przejęcie w 2007 r. przez Tata Steel zachodnioeuropejskiego stalowego koncernu Corus, który wcześniej wchłonął British Steel. Po tej wartej 13 mld USD transakcji Tata Steel stało się piątym co do wielkości producentem stali na świecie.
Udane inwestycje i skuteczna restrukturyzacja sprawiły, że Tata Group zaczęła opływać w gotówkę. Tylko w 2007 r. miała 2,8 mld USD zysku netto (przy 28,8 mld USD przychodów). Ratan zyskał kapitał umożliwiający realizację największego marzenia: przemiany Tata Motors z krajowego potentata w gracza globalnego.

Furtka do Europy
„Indie będą ważnym graczem na światowym rynku samochodowym, a Tata Motors jest dobrze przygotowane do tego by być liderem branży" – stwierdził Ratan w jednym z wywiadów. Ostatnim krokiem do realizacji tego planu jest ogłoszona 26 marca akwizycja renomowanych, choć podupadłych ostatnimi czasy brytyjskich marek Jaguar i Land Rover. Tata kupił je od Forda za 2,3 mld USD.
Część analityków sugeruje, że Tata za bardzo ryzykuje. Ford zainwestował w Jaguara ponad 10 mld USD od czasu zakupu tej firmy w 1989 r., a ciągle nie przynosi on zysku. Sprzedaż Land Rovera w USA i Europie spadła w ostatnim roku o ponad 10 proc. Dlaczego biznesmenowi z Indii miałoby się udać to, czego nie potrafili zrobić najlepsi amerykańscy spece od motoryzacji? Wydaje się, że Ratan Tata wie, co robi. Integralną częścią umowy z Fordem jest pozyskanie przez Tatę Motors nowoczesnych technologii, m.in. hybrydowych silników Forda, które koncern będzie mógł wykorzystać w projektowaniu własnych aut. Tata sprytnie otwiera też sobie drogę na europejskie rynki. W wizję Ratana wierzą akcjonariusze Tata Group. Specjalnie dla niego zmienili punkt w statucie grupy, który nakazuje prezesowi odejść na emeryturę po ukończeniu 70 lat. Nowa granica wynosi 75 lat, co oznacza, że Ratan Tata ma pięć lat na zrealizowanie swojej wizji i podbój europejskiego rynku samochodowego za pomocą tanich aut z Indii i anglosaskiego know-how.

Koniec legendy?
Tata Group za 2,3 mld USD przejęła marki Jaguar i Land Rover. Ford zdecydował się na sprzedaż marek, aby zminimalizować ponoszone straty. W ostatnich pięciu latach sprzedaż Jaguara, acktórego kupił w 1989 r. za 2,5 mld USD, spadła prawie o 54 proc., sięgając 60 tys. samochodów. Tylko w ciągu ostatnich dwóch lat Ford stracił 15,3 mld USD. Przejście Jaguara
w ręce indyjskiego koncernu to coś więcej niż zamknięcie kolejnego rozdziału należącej do najdroższych i najbardziej znanych marek na świecie. To także symbol końca całego angielskiego przemysłu motoryzacyjnego.



 

Okładka tygodnika WPROST: 14/2008
Więcej możesz przeczytać w 14/2008 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 14/2008 (1319)

  • Na stronie - Martwica mózgu 30 mar 2008, 22:00 Nie myślę, więc jestem – to klucz do zrozumienia tego, co się obecnie dzieje 3
  • WPROST OD CZYTELNIKÓW 30 mar 2008, 22:00 Jak pokochać NiemcyCieszę się, że autorzy artykułu „Jak pokochać Niemcy" (nr 10) nie boją się płynąć pod prąd i o Niemczech oraz Niemcach piszą obiektywnie, a nawet przychylnie, co w naszym kraju zdarza się niezmiernie... 3
  • Koniec paragrafu 212 30 mar 2008, 22:00 Prawo 6
  • Opole kontra Euro 30 mar 2008, 22:00 Festiwal 6
  • Libicki walczy o podjazd na mównicę 30 mar 2008, 22:00 Niepełnosprawni 6
  • Czeska prezydencja z polską pomocą 30 mar 2008, 22:00 Unia 6
  • Górniak chce duetu z Céline Dion 30 mar 2008, 22:00 Muzyka 6
  • Dossier 30 mar 2008, 22:00 „Donald Tusk musiałby wyparować w kosmos"Janusz Palikot w „Rzeczpospolitej", odpowiadając na pytanie, czy rozważa start w wyborach prezydenckich„Rząd upadnie niebawem wraz z archaicznym rządowym samolotem"... 6
  • Ludzie 30 mar 2008, 22:00 Poseł Latos znalazł dawcówParlamentarzyści wszystkich ugrupowań podpisują oświadczenia, że po śmierci będą dawcami narządów. To efekt akcji posła PiS Tomasza Latosa. Z dwóch rozstawionych w Sejmie stoisk zniknęło już niemal sto... 6
  • Rachunki za miłość 30 mar 2008, 22:00 Rozwody 6
  • Pseudoekologiczny dom bez papieru 30 mar 2008, 22:00 Ekologia 6
  • Czarna msza na DVD 30 mar 2008, 22:00 Muzyka 6
  • Castro broni gejów 30 mar 2008, 22:00 Kuba 6
  • Navrátilová znów Czeszką 30 mar 2008, 22:00 Sport 6
  • Polka top modelką Ameryki? 30 mar 2008, 22:00 Moda 6
  • Bliźniaki za miliony 30 mar 2008, 22:00 USA 6
  • Skaner 30 mar 2008, 22:00 6
  • Pytnia niepolityczne - Polska to nie być normalna kraj 30 mar 2008, 22:00 ROZMOWA Z TADEUSZEM ROSSEM, satyrykiem i posłem PO 8
  • Sawka czatuje 30 mar 2008, 22:00 Henryk Sawka (www.przyssawka.pl) 12
  • Zapytaj Wprost - Roger Guerreiro 30 mar 2008, 22:00 Na 10 pytań czytelników internetowego wydania „Wprost” odpowiada piłkarz Roger Guerreiro. Jest Brazylijczykiem, od trzech lat gra w Legii Warszawa. Roger stara się o polskie obywatelstwo, co umożliwi mu grę w polskiej reprezentacji. Jeszcze przed Euro 2008 jego... 14
  • Poczta 30 mar 2008, 22:00 Efekt GrobelnegoZe zdumieniem przeczytałam tekst „Efekt Grobelnego" (nr 11), w którym autorzy użalają się nad niedolą urzędników w związku z ich obawami „przed podejmowaniem odważnych decyzji” po wyroku skazującym... 16
  • Playback 30 mar 2008, 22:00 Premier Donald Tusk i wicepremier Grzegorz SchetynaFot. A. Jagielak 16
  • Wprost przeciwnie - Matołek w sojuszu 30 mar 2008, 22:00 NATO nic nie zagraża poza wewnętrznymi antagonistami 18
  • Fotoplastykon 30 mar 2008, 22:00 Henryk Sawka (www.przyssawka.pl) 19
  • Z życia koalicji 30 mar 2008, 22:00 Lubimy sobie czasem popatrzeć na Kamila Durczoka prowadzącego główne wydanie „Faktów". I stwierdzamy, że nasz ulubiony prezenter powinien zainwestować w nieco bardziej pojemny garnitur. Jako dwa stare tłuściochy możemy chyba... 20
  • Z życia opozycji 30 mar 2008, 22:00 Jak wiadomo, wszystkie partie w Polsce są prorodzinne, ale PiS najbardziej. I pewnie dlatego Przemysław Gosiewski pożegnał się z byłą szefową biura prasowego PiS, która chciała wrócić do pracy po urlopie macierzyńskim. Sylwia Matusiak... 21
  • Przebudzenie śpiocha 30 mar 2008, 22:00 Postawienie zarzutów Hannie Suchockiej rozważali prokuratorzy w sprawie Petera V. 22
  • Zmora traktatowa 30 mar 2008, 22:00 W sprawach Unii Europejskiej trwa w Polsce koncert prawnych prowizorek 26
  • Układ olsztyński 30 mar 2008, 22:00 Olsztyńskie życie polityczne do złudzenia przypomina rosyjską demokrację 28
  • Gry brukselskie 30 mar 2008, 22:00 PO i PiS mogą polec od własnej broni 30
  • Wariant grecki 30 mar 2008, 22:00 Euro 2012: ze stadionami zdążymy, z infrastrukturą - raczej nie 32
  • Euro albo śmierć 30 mar 2008, 22:00 Najlepiej do Euro 2012 przygotowany jest Donieck, najgorzej – Lwów 38
  • Polska mitologia telewizyjna 30 mar 2008, 22:00 Polaków bardziej łączy Doda niż Kościuszko czy Wyspiański 42
  • Trójka bez sternika 30 mar 2008, 22:00 46
  • PSL dzieciom 30 mar 2008, 22:00 Koalicja PO-PSL kosztuje. Z każdym dniem coraz więcej. 46
  • Z deszczu pod rynnę 30 mar 2008, 22:00 Czy warto ryzykować tylko po to by nasza flaga była bardziej widoczna? 46
  • Wojna kontrolowana 30 mar 2008, 22:00 Prezydent celowo podsyca konflikt między Kurskim a Kamińskim 46
  • Ryba po polsku - Elegia na polską politykę 30 mar 2008, 22:00 Jak to ładnie ujął Wielki Autorytet, brzydka panna bez posagu musi dawać dupy wszystkim 47
  • Giełda 30 mar 2008, 22:00 48
  • Poczta akcyjna 30 mar 2008, 22:00 Poczta Polska stanie się spółką akcyjną, której właścicielem będzie skarb państwa. Projekt komercjalizacji Poczty Polskiej trafi w kwietniu do Sejmu. Wkrótce parlament dopuści też możliwość ogłoszenia upadłości Poczty Polskiej.... 48
  • Wyspa piratów 30 mar 2008, 22:00 Czy na Morzu Karaibskim powstanie współczesna wyspa piratów? Antigua grozi, że zniesie ochronę amerykańskiej własności intelektualnej, jeśli nie uda się rozwiązać trwającego od kilku lat sporu handlowego ze Stanam Zjednoczonymi. W... 48
  • Papierosy non grata 30 mar 2008, 22:00 Papierosy ze sklepowych półek mają zostać schowane pod lady. Zniknąć mają też automaty z papierosami z ulic. Zamiast tego bardziej dostępne będą antynikotynowe plastry i gumy. Te przepisy brytyjski rząd chce wprowadzić po to, by... 48
  • Lidl jak Stasi 30 mar 2008, 22:00  „Pani M. ma tatuaże na przedramionach, a krąg jej przyjaciół składa się głównie z narkomanów" – takie opisy znalazły się w protokołach detektywów wynajętych przez niemiecką sieć sklepów Lidl do szpiegowania... 48
  • Rachunek po hossie 30 mar 2008, 22:00 Polskie fundusze inwestycyjne plasują się na 16. miejscu w Europie pod względem wielkości aktywów. Polacy częściej kupowali, niż sprzedawali jednostki funduszy nawet w trzecim kwartale 2007 r., podczas gdy w innych krajach Europy aktywa... 49
  • Polskie Stronnictwo Ludowych Spryciarzy 30 mar 2008, 22:00 To nie PO, lecz PSL staje się pragmatyczną partią władzy. Tej najważniejszej - gospodarczej 50
  • Arystokracja III RP 30 mar 2008, 22:00 Rząd Donalda Tuska walczy z korporacjonizmem, zwiększając przywileje prawniczych korporacji 56
  • Zemsta Taty 30 mar 2008, 22:00 Miliarder z Indii bierze odwet na Wielkiej Brytanii, dawnej metropolii 60
  • 2x2=4 - Ogon polski 30 mar 2008, 22:00 Przyszłość Polski zależy od przekształcenia mentalności przeciętnego obywatela 63
  • Know - How 30 mar 2008, 22:00   64
  • KOMENTARZ - Rak złośliwy tylko w genach 30 mar 2008, 22:00 Złośliwych nowotworów nie muszą się obawiać osoby, które nie odziedziczyły genów wywołujących raka. Wykazali to genetycy z Pomorskiej Akademii Medycznej w Szczecinie. – Nowotwory złośliwe powstają niemal wyłącznie u tych... 64
  • Gen kosmonauty 30 mar 2008, 22:00 Śladami swego ojca Aleksandra Wołkowa wyrusza w kosmos rosyjski kosmonauta Siergiej Wołkow. Aleksander trzykrotnie uczestniczył w lotach kosmicznych. Jego syn poleci na misję na Międzynarodową Stację Kosmiczną. Towarzyszyć mu będzie... 64
  • Agresja uspokajająca 30 mar 2008, 22:00  Agresja może uspokajać, tak jest przynajmniej wśród raków z gatunku Orconectes rusticus. Obserwując bójki innych osobników, stają się one mniej brutalne. Walki tych skorupiaków to nie przelewki. Najpierw tylko straszą się... 64
  • Kosmiczne jaja 30 mar 2008, 22:00 Dziesięć lat temu na promie Discovery poleciał w kosmos John Glenn. Był najstarszym człowiekiem, który wyruszył w przestrzeń kosmiczną – miał 77 lat. W 1992 r. promem kosmicznym Endeavour pierwszy raz poleciało w kosmos... 64
  • Miłość aseksualna 30 mar 2008, 22:00 Na pytanie, czego najbardziej pragniesz, niemal wszyscy odpowiadają – miłości. Z miłością jest jednak ten kłopot, że największym jej wrogiem jest ona sama. „Wiele par myli miłość z całkowitym połączeniem i zlaniem się w... 64
  • Kazirodztwo na zdrowie 30 mar 2008, 22:00 Chcesz dożyć stu lat? Twoi rodzice powinni być kuzynami 66
  • Zbawienny smród 30 mar 2008, 22:00 Siarkowodór to jeden z cenniejszych leków 70
  • Barbarzyńcy na Kujawach 30 mar 2008, 22:00 Scytowie najeżdżali polskie ziemie w VI i V wieku p. n. e 72
  • Bez granic 30 mar 2008, 22:00   76
  • Gaz na minach 30 mar 2008, 22:00 Egipt chce się pozbyć min i niewypałów zalegających na pustyni. Pokrywają niemal jedną czwartą terytorium kraju, a ich liczbę ocenia się na prawie 22 mln sztuk. W tym celu rząd w Kairze utworzył specjalny departament. Wojenne... 76
  • Zrozumieć Turcję 30 mar 2008, 22:00 KsiążkaJak islam wpływa na funkcjonowanie tureckiego państwa i społeczeństwa? Czy model laickiego państwa autorstwa ojca nowożytnej Turcji Mustafy Kemala Atatürka rzeczywiście służy umacnianiu demokracji i rządów prawa? Jaką siłę... 76
  • Cytat tygodnia 30 mar 2008, 22:00 Gdybym chciał, żeby wszyscy mnie kochali, zostałbym reporterem telewizyjnym, a nie politykiemDick Cheney, wiceprezydent USA, na konferencji prasowej podczas wizyty w Turcji 76
  • Kwiz 30 mar 2008, 22:00 Sprawdź swoją wiedzę o świecie1. Który kraj w Europie najpóźniej przyznał kobietom prawa wyborcze?a) Portugaliab) Szwajcariac) Liechtenstein2. W którym z krajów UE wiek uprawniający do głosowania jest najniższy?a) Austriab) Daniac)... 76
  • Wyzwolenie Calais od komunistów 30 mar 2008, 22:00 „Calais jest wolne!" – taki okrzyk wzniosła nowa burmistrz miasta Natacha Bouchart. Zrobiła to 64 lata po wyzwoleniu największego portu pasażerskiego Francji przez siły alianckie. W wyborach samorządowych pokonała... 76
  • Chiny rządzą światem 30 mar 2008, 22:00 Chinami nie ma co straszyć. Lepiej je integrować 78
  • Chiński narkotyk 30 mar 2008, 22:00 Jak chińska gospodarka uzależnia od siebie świat 84
  • Kosowska bomba Europy 30 mar 2008, 22:00 Albania i Kosowo nie są państwami prawa 88
  • Kasiarze z Brukseli 30 mar 2008, 22:00 Unijne struktury ani nie radzą sobie z korupcją, ani nie chcą jej zapobiegać 90
  • Pasaż 30 mar 2008, 22:00 92
  • Torba Power 30 mar 2008, 22:00 Kate Moss nie zaszkodziły ani zdjęcia, na których widać, jak wciąga kokainę, ani romans z Pete’em Dohertym, rockmanem o fatalnej reputacji. Nie ma też znaczenia, że Moss jest już dość „wiekowa" jak na modelkę (34... 92
  • Czas na kolory 30 mar 2008, 22:00 Polki najchętniej wybierają torebki czarne, bo takie według nich pasują do wszystkiego. Projektanci i styliści uważają jednak, że to błąd, bo to właśnie kolorowa torba najlepiej podkreśla strój. W myśl tej zasady w najnowszej... 92
  • Od Hilton i Kożuchowskiej 30 mar 2008, 22:00 Gwiazdy nie tylko reklamują, ale też projektują torebki. Zajmują się tym m.in. Nicky Hilton, siostra słynnej Paris, i aktorka znana z serialu „Herosi" Hayden Panettiere. U nas w tej dziedzinie debiutowała właśnie Małgorzata... 92
  • Elegancja hippiski 30 mar 2008, 22:00 Torebka tulipan to jedna z najciekawszych propozycji firmy Batycki. Ozdobiona jest ręcznie fasetowaną bryłą bursztynu. W efekcie uzyskujemy elegancję w stylu art déco, a jednocześnie hippisowski luz – torby inspirowane kwiatami były... 92
  • iTorebka 30 mar 2008, 22:00 Apple zarobił na iPodzie krocie, ale daje też na nim zarobić innym firmom. Znana z pomysłowych rozwiązań firma Urban Tool wymyśliła Urban Performer Unit – torebkę będącą jednocześnie pilotem do iPoda. Interfejs wykonano z... 92
  • Laser 30 mar 2008, 22:00 96
  • Wydarzenie tygodnia: „Juno" 30 mar 2008, 22:00 Co: W kinach zagościła już prawdziwa wiosna. To zastrzyk optymizmu i energii, który wzmocni zdolności obronne naszych organizmów skuteczniej niż karton Actimela. Tytułowa Juno nie jest pozbawiona refleksji, humoru i trzeźwego dystansu do... 96
  • Trójka na piątkę – Nie tylko jazz 30 mar 2008, 22:00 „Holding Back the Years"Jimmy Scott, KayaxBillie Holiday żartowała, że Jimmy był ulubionym artystą jej ojca. Ma 80 lat, a z powodu wady genetycznej niski wzrost i fenomenalny, sopranowy głos. Nostalgiczna płyta, przez magazyn... 96
  • Termometr kulturalny 30 mar 2008, 22:00 WrzeJack bez MegDrugi, nagrany na początku marca album The Raconteurs – grupy firmowanej przez Jacka White’a (White Stripes) i jego przyjaciela z Detroit, wokalistę Brendana Bensona – jest kompletnym zaskoczeniem.... 96
  • Amerykański buntownik 30 mar 2008, 22:00 W USA rozpoczęła się kulturalna rewolucja 98
  • Brygady Barbary Brylskiej 30 mar 2008, 22:00 Rosja, tak jak kiedyś ZSRR, stała się rajem dla polskich aktorów 102
  • Wencel gordyjski - Parobkowie w sieci 30 mar 2008, 22:00 Nawet gdyby posłowie PiS wszczepili sobie cyfrowe implanty, żaden rasowy internauta się z nimi nie ożeni 104
  • Ueorgan Ludu 30 mar 2008, 22:00 Joanna Z. odesłała całą swoją odzież - patrz: zdjęcie * Red. Klawe nie wystąpi jako koń na Igrzyskach * Policyjna sztafeta ćwiczy przekazywanie pałeczki 105
  • Krótko po wolsku - Szlaban w stringach 30 mar 2008, 22:00 Zupełnie nie rozumiem tych ataków na panią rzecznik praw dziecka w związku z jej wypowiedzią na temat możliwości zakazu seksu dla młodzieży do lat 18. Projekt ten jest jedynie spełnieniem elementarnej sprawiedliwości. Od lat istnieje... 105
  • Skibą w mur - Drugi krok w chmurach 30 mar 2008, 22:00 Skazanych, których nakryto na uprawianiu seksu w domu, kierowano na oddział czwarty 106

ZKDP - Nakład kontrolowany