Barbarzyńcy na Kujawach

Barbarzyńcy na Kujawach

Scytowie najeżdżali polskie ziemie w VI i V wieku p. n. e
To najdalej wysunięta na północ w Europie Środkowej osada z VI wieku p.n.e., która uległa wpływowi Scytów. W osiedlu obronnym w Czarnowie (w starszej literaturze archeologicznej znanym jako Kamieniec), położonym między Toruniem a Bydgoszczą, odnaleziono scytyjskie brązowe groty strzał, fragmenty naszyjnika i ćwieki naszywane na ubrania.

Moda na Scytów
Kamieniec już przed II wojną światową trafił do podręczników archeologii. Naukowcy przypuszczali wówczas, że ślady spalenizny i zachowane scytyjskie przedmioty świadczą o tym, iż osadę zniszczył zagon Scytów, którzy zapuścili się daleko na północ. Dopiero po ponad 70 latach, gdy wznowiono prace wykopaliskowe w Kamieńcu, dr Jacek Gackowski z toruńskiego Uniwersytetu Mikołaja Kopernika odkrył, że spalenie osady w VI wieku p.n.e. nie miało nic wspólnego ze scytyjskimi koczownikami. Doprowadziły do tego wewnętrzne waśnie zamieszkującej te tereny ludności kultury łużyckiej. Scytyjskie ozdoby i broń należały do miejscowej elity, której członkowie chcieli podkreślić swój status społeczny. Właściciel brązowego scytyjskiego grotu wyróżniał się na tle innych osadników używających grotów z kości i poroża. Scytyjska biżuteria i uzbrojenie mogły pełnić w łużyckim społeczeństwie funkcję podobną do tej, którą dzisiaj spełniają torebki Prady – nobilitować właścicieli w czasach, kiedy Europę Środkową opanowała „moda na barbarzyńców".
Moda na przedmioty związane z kulturą stepowych koczowników pojawiła się w Europie Środkowej we wczesnej epoce żelaza, około VIII wieku p.n.e. W VI i V wieku p.n.e. Scytowie najeżdżali ziemie obecnej Polski południowej. Docierali tu m.in. przez Bramę Morawską, po czym wędrowali wzdłuż Odry; kilkakrotnie spalili grody na Dolnym Śląsku i na Łużycach. Bardziej na północ i zachód Europy stepowi koczownicy zapuszczali się rzadko. Przedmioty scytyjskie, głównie broń i kobiece ozdoby, są jednak znajdowane w grobach ludności kultury łużyckiej nie tylko na Śląsku, ale też na obszarach Polski Środkowej i Kujawach, a także po wschodniej stronie Wisły, w okolicach Tarnobrzega, Rzeszowa i Lublina. Czarnowo musiało być jedną z ważnych osad na szlaku bursztynowym, którym z Północy na Południe transportowano nie tylko skamieniałą żywicę, ale także wosk, ważny surowiec dla produkcji brązowniczej, oraz skóry i być może zboża oraz produkty leśne. Aż do XIX wieku właśnie w tym miejscu przeprawiano się przez Wisłę. Mieszkańcy osady mieli więc wiele okazji, aby zdobyć cenne przedmioty.
Scytyjska moda na ziemiach polskich wyraźnie osłabła pod koniec VI wieku p.n.e. Był to okres, kiedy w Europie rozpoczęła się era wpływów celtyckich, a środkowoeuropejskie społeczeństwa traciły związki z koczownikami znad Morza Czarnego. W tym czasie fascynacja kulturą nomadów osiąga apogeum w Grecji. Gdy w VII wieku p.n.e. powstawały pierwsze greckie kolonie na wybrzeżach Morza Czarnego, scytyjscy koczownicy stali się nabywcami luksusowej biżuterii, okuć uprzęży i broni, wytwarzanych przez greckich rzemieślników. Greccy złotnicy produkowali specjalnie na rynek scytyjski złote ozdoby upiększane motywami ze scytyjskiego życia i mitologii. Złote wyroby często dostosowywano do gustu koczowników; nagie postacie mają przysłonięte genitalia, czego nie robiono na produktach przeznaczonych na rynek grecki. Scytowie, w odróżnieniu od Greków, nie obnażali publicznie ciał.

Władcy stepów
Herodot, grecki historyk z V wieku p.n.e., był zafascynowany kulturą Scytów, szczególnie ich barbarzyńskimi obyczajami. W „Dziejach" opisał zwyczaj picia krwi pierwszego zabitego w walce przeciwnika, skalpowania, wykonywania odzieży i pucharów ze skóry i czaszek wrogów, składania ofiar z pojmanych wojowników i odurzania się palonymi konopiami. Jego opisy pomagały kreować tożsamość Greków, których wysoka cywilizacja kontrastowała z obyczajami nomadów.
Historie opowiedziane przez Herodota na wieki ugruntowały obiegową opinię o barbarzyństwie Scytów. Jeszcze Szekspir w „Królu Learze" pisał, że Scytowie jedli swoich rodziców. Picie nierozcieńczonego wina na sposób scytyjski doczekało się nawet w starożytnej grece specjalnego przymiotnika „skythizein". Obiegowa opinia o Scytach zaczęła się zmieniać dopiero za panowania cara Piotra I, pierwszego rosyjskiego władcy, który rozpoczął intensywną eksploatację Syberii.
Piotr I, wielki wielbiciel sztuki scytyjskiej, zgromadził wspaniałą kolekcję obiektów wydobytych z kurhanów. Jego godną następczynią była caryca Katarzyna I, która zaleciła studiowanie obiektów znajdowanych w rozkopywanych scytyjskich grobach. W XIX wieku, w czasie przetaczającej się przez Europę fali romantyzmu, okrutni nomadowie zaczęli być postrzegani jako nieustraszeni i wolni władcy stepów. W tym czasie odwiedzający Rosję intelektualiści z Europy Zachodniej uważali mieszkańców tego kraju za potomków Scytów. Wymienne używanie nazw „Scytowie" i „Rosjanie" stało się tak popularne, że rosyjski poeta z początku XX wieku Aleksander Błok poświęcił temu zjawisku ironiczny wiersz.
Do dzisiaj za spadkobierców Scytów uważają siebie Kazachowie, Jakuci oraz Pasztuni z Afganistanu. Moda na scytyjskie korzenie zatoczyła jednak o wiele szerszy krąg. Istnieją legendy, które łączą z koczownikami znad Morza Czarnego szkockich Piktów. W słynnej Deklaracji z Arbroath, w której ogłoszono w 1320 r. niepodległość Szkocji, zapisano, że mieszkańcy tego kraju wywodzą się ze Scytii. Bezpośrednimi spadkobiercami scytyjskiej tradycji uważają się też mieszkańcy dzisiejszej Republiki Azerbejdżanu oraz wielu Turków.

Lodowa dziewica
Moda na Scytów z nową siłą zapanowała w Europie na początku XX wieku, kiedy archeolog Siergiej Rudenko odkrył na Syberii, u podnóża Ałtaju fenomenalnie zachowane kurhany należące do kultury nazwanej przez archeologów Pazyryk. Mimo że wiele grobowców było splądrowanych, Rudenko odkopał – jak w opisie Herodota – konie zabite podczas pogrzebu wodza, a razem z nimi doskonale zachowane w wiecznej zmarzlinie siodła, filcowe i wełniane koce, dywany oraz trzymetrowej długości rydwan pogrzebowy z V wieku p.n.e. Najbardziej niezwykłym odkryciem okazały się tatuaże niemal całkowicie pokrywające ciało wodza pochowanego w jednym z kurhanów – potężnie zbudowanego mężczyzny, który zmarł w wieku około 50 lat. Mimo częściowego rozkładu zwłok badacze zdołali odtworzyć zdobiące ciało motywy fantazyjnych gryfów oraz osłów, górskich kozic, jeleni, ryb. Zdjęcia wykonane w podczerwieni wykazały, że również inne ciała znalezione w kurhanie były wytatuowane. W 1993 r. zainteresowanie Scytami podsyciło nowe odkrycie dokonane w rejonie gór Ałtaj przez rosyjską archeolog Natalię Połośmak. W jednym z kurhanów znaleziono zwłoki młodej kobiety pochowanej z podobnym wyposażeniem, jakie składano do grobów wojownikom – bronią i sześcioma końmi. „Lodowa dziewica", jak ochrzcili zmarłą odkrywcy, miała prawie 170 cm wzrostu, a jej ciało pokrywały tatuaże przedstawiające zwierzęta. Trumna, w której ją złożono, została przedłużona, by pomieścić wysokie nakrycie głowy, na którym wyszyto 15 złotych ptaków.
Odkrycie pazyryckich kurhanów zapoczątkowało prawdziwą scytomanię. Kiedy w 1976 r. w Warszawie gościła kolekcja scytyjskiego złota ze zbiorów Ermitażu, kolejki chętnych do jej obejrzenia ustawiały się już w nocy. Kolejna taka ekspozycja będzie pokazana w warszawskim Muzeum Narodowym, gdzie od 15 kwietnia będą wystawione wybrane eksponaty z kolekcji Płatar. Ta największa ukraińska prywatna kolekcja starożytności jest własnością Siergieja Aleksiejewicza Taruty, umieszczonego przez tygodnik „Forbes" na 620. miejscu w rankingu najbogatszych ludzi świata, i spadkobierców Siergieja Płatonowa, biznesmena, jednego z mecenasów sztuki na Ukrainie.
Taruta i Płatonow kupowali przedmioty do kolekcji od lat 90. XX wieku, kiedy po rozpadzie Związku Sowieckiego na światowych aukcjach coraz częściej pojawiały się przedmioty pochodzące z nielegalnych amatorskich wykopalisk na Ukrainie. Od 2003 r. udostępniają zbiory publiczności. Kolekcja jest stale wystawiana w kijowskiej Pieczerskiej Ławrze i twierdzy. W 2005 r. uświetniła obchody 50-lecia UNESCO w Paryżu.


Scytowie Achillesa
Attyccy malarze wazowi, którzy prawdopodobnie nie widzieli żadnego koczownika, często ozdabiali naczynia podobizną Achillesa w otoczeniu scytyjskich towarzyszy. W VI wieku p.n.e. wielkim popytem, szczególnie w etruskiej Italii, cieszyły się wazy greckie, przedstawiające scytyjskich wojowników w charakterystycznej odzieży i uzbrojeniu: Scytowie, odziani w strój zakrywający ręce i nogi, najczęściej byli brodaci i obuci w przeciwieństwie do gładkolicych, bosych Greków.

Upokorzenie Dariusza
W „Dziejach" Herodota oprócz opisów okrucieństwa Scytów można też znaleźć nutę podziwu dla dzikich koczowników. Historyk ze szczególną dumą opisał klęskę wyprawy wojennej zorganizowanej przeciwko ludom stepowym przez perskiego władcę Dariusza. Mimo że wojska perskiego króla dotarły aż do Wołgi, niezwyciężona dotychczas armia została nie tyle pokonana, ile upokorzona przez przeciwnika. Ten pojawiał się i znikał we mgle, wodził Persów za nos i unikał otwartej bitwy. Honor Dariusza został ostatecznie splamiony, kiedy tuż przed bitwą ustawione do ataku scytyjskie oddziały pomieszały szyki – całkowicie lekceważąc przeciwnika, Scytowie zaczęli ścigać zająca, który pojawił się na polu. Upokorzeni Persowie musieli się wycofać ze scytyjskich terytoriów.




Okładka tygodnika WPROST: 14/2008
Więcej możesz przeczytać w 14/2008 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:

Spis treści tygodnika Wprost nr 14/2008 (1319)

  • Na stronie - Martwica mózgu 30 mar 2008, 22:00 Nie myślę, więc jestem – to klucz do zrozumienia tego, co się obecnie dzieje 3
  • WPROST OD CZYTELNIKÓW 30 mar 2008, 22:00 Jak pokochać NiemcyCieszę się, że autorzy artykułu „Jak pokochać Niemcy" (nr 10) nie boją się płynąć pod prąd i o Niemczech oraz Niemcach piszą obiektywnie, a nawet przychylnie, co w naszym kraju zdarza się niezmiernie... 3
  • Koniec paragrafu 212 30 mar 2008, 22:00 Prawo 6
  • Opole kontra Euro 30 mar 2008, 22:00 Festiwal 6
  • Libicki walczy o podjazd na mównicę 30 mar 2008, 22:00 Niepełnosprawni 6
  • Czeska prezydencja z polską pomocą 30 mar 2008, 22:00 Unia 6
  • Górniak chce duetu z Céline Dion 30 mar 2008, 22:00 Muzyka 6
  • Dossier 30 mar 2008, 22:00 „Donald Tusk musiałby wyparować w kosmos"Janusz Palikot w „Rzeczpospolitej", odpowiadając na pytanie, czy rozważa start w wyborach prezydenckich„Rząd upadnie niebawem wraz z archaicznym rządowym samolotem"... 6
  • Ludzie 30 mar 2008, 22:00 Poseł Latos znalazł dawcówParlamentarzyści wszystkich ugrupowań podpisują oświadczenia, że po śmierci będą dawcami narządów. To efekt akcji posła PiS Tomasza Latosa. Z dwóch rozstawionych w Sejmie stoisk zniknęło już niemal sto... 6
  • Rachunki za miłość 30 mar 2008, 22:00 Rozwody 6
  • Pseudoekologiczny dom bez papieru 30 mar 2008, 22:00 Ekologia 6
  • Czarna msza na DVD 30 mar 2008, 22:00 Muzyka 6
  • Castro broni gejów 30 mar 2008, 22:00 Kuba 6
  • Navrátilová znów Czeszką 30 mar 2008, 22:00 Sport 6
  • Polka top modelką Ameryki? 30 mar 2008, 22:00 Moda 6
  • Bliźniaki za miliony 30 mar 2008, 22:00 USA 6
  • Skaner 30 mar 2008, 22:00 6
  • Pytnia niepolityczne - Polska to nie być normalna kraj 30 mar 2008, 22:00 ROZMOWA Z TADEUSZEM ROSSEM, satyrykiem i posłem PO 8
  • Sawka czatuje 30 mar 2008, 22:00 Henryk Sawka (www.przyssawka.pl) 12
  • Zapytaj Wprost - Roger Guerreiro 30 mar 2008, 22:00 Na 10 pytań czytelników internetowego wydania „Wprost” odpowiada piłkarz Roger Guerreiro. Jest Brazylijczykiem, od trzech lat gra w Legii Warszawa. Roger stara się o polskie obywatelstwo, co umożliwi mu grę w polskiej reprezentacji. Jeszcze przed Euro 2008 jego... 14
  • Poczta 30 mar 2008, 22:00 Efekt GrobelnegoZe zdumieniem przeczytałam tekst „Efekt Grobelnego" (nr 11), w którym autorzy użalają się nad niedolą urzędników w związku z ich obawami „przed podejmowaniem odważnych decyzji” po wyroku skazującym... 16
  • Playback 30 mar 2008, 22:00 Premier Donald Tusk i wicepremier Grzegorz SchetynaFot. A. Jagielak 16
  • Wprost przeciwnie - Matołek w sojuszu 30 mar 2008, 22:00 NATO nic nie zagraża poza wewnętrznymi antagonistami 18
  • Fotoplastykon 30 mar 2008, 22:00 Henryk Sawka (www.przyssawka.pl) 19
  • Z życia koalicji 30 mar 2008, 22:00 Lubimy sobie czasem popatrzeć na Kamila Durczoka prowadzącego główne wydanie „Faktów". I stwierdzamy, że nasz ulubiony prezenter powinien zainwestować w nieco bardziej pojemny garnitur. Jako dwa stare tłuściochy możemy chyba... 20
  • Z życia opozycji 30 mar 2008, 22:00 Jak wiadomo, wszystkie partie w Polsce są prorodzinne, ale PiS najbardziej. I pewnie dlatego Przemysław Gosiewski pożegnał się z byłą szefową biura prasowego PiS, która chciała wrócić do pracy po urlopie macierzyńskim. Sylwia Matusiak... 21
  • Przebudzenie śpiocha 30 mar 2008, 22:00 Postawienie zarzutów Hannie Suchockiej rozważali prokuratorzy w sprawie Petera V. 22
  • Zmora traktatowa 30 mar 2008, 22:00 W sprawach Unii Europejskiej trwa w Polsce koncert prawnych prowizorek 26
  • Układ olsztyński 30 mar 2008, 22:00 Olsztyńskie życie polityczne do złudzenia przypomina rosyjską demokrację 28
  • Gry brukselskie 30 mar 2008, 22:00 PO i PiS mogą polec od własnej broni 30
  • Wariant grecki 30 mar 2008, 22:00 Euro 2012: ze stadionami zdążymy, z infrastrukturą - raczej nie 32
  • Euro albo śmierć 30 mar 2008, 22:00 Najlepiej do Euro 2012 przygotowany jest Donieck, najgorzej – Lwów 38
  • Polska mitologia telewizyjna 30 mar 2008, 22:00 Polaków bardziej łączy Doda niż Kościuszko czy Wyspiański 42
  • Trójka bez sternika 30 mar 2008, 22:00 46
  • PSL dzieciom 30 mar 2008, 22:00 Koalicja PO-PSL kosztuje. Z każdym dniem coraz więcej. 46
  • Z deszczu pod rynnę 30 mar 2008, 22:00 Czy warto ryzykować tylko po to by nasza flaga była bardziej widoczna? 46
  • Wojna kontrolowana 30 mar 2008, 22:00 Prezydent celowo podsyca konflikt między Kurskim a Kamińskim 46
  • Ryba po polsku - Elegia na polską politykę 30 mar 2008, 22:00 Jak to ładnie ujął Wielki Autorytet, brzydka panna bez posagu musi dawać dupy wszystkim 47
  • Giełda 30 mar 2008, 22:00 48
  • Poczta akcyjna 30 mar 2008, 22:00 Poczta Polska stanie się spółką akcyjną, której właścicielem będzie skarb państwa. Projekt komercjalizacji Poczty Polskiej trafi w kwietniu do Sejmu. Wkrótce parlament dopuści też możliwość ogłoszenia upadłości Poczty Polskiej.... 48
  • Wyspa piratów 30 mar 2008, 22:00 Czy na Morzu Karaibskim powstanie współczesna wyspa piratów? Antigua grozi, że zniesie ochronę amerykańskiej własności intelektualnej, jeśli nie uda się rozwiązać trwającego od kilku lat sporu handlowego ze Stanam Zjednoczonymi. W... 48
  • Papierosy non grata 30 mar 2008, 22:00 Papierosy ze sklepowych półek mają zostać schowane pod lady. Zniknąć mają też automaty z papierosami z ulic. Zamiast tego bardziej dostępne będą antynikotynowe plastry i gumy. Te przepisy brytyjski rząd chce wprowadzić po to, by... 48
  • Lidl jak Stasi 30 mar 2008, 22:00  „Pani M. ma tatuaże na przedramionach, a krąg jej przyjaciół składa się głównie z narkomanów" – takie opisy znalazły się w protokołach detektywów wynajętych przez niemiecką sieć sklepów Lidl do szpiegowania... 48
  • Rachunek po hossie 30 mar 2008, 22:00 Polskie fundusze inwestycyjne plasują się na 16. miejscu w Europie pod względem wielkości aktywów. Polacy częściej kupowali, niż sprzedawali jednostki funduszy nawet w trzecim kwartale 2007 r., podczas gdy w innych krajach Europy aktywa... 49
  • Polskie Stronnictwo Ludowych Spryciarzy 30 mar 2008, 22:00 To nie PO, lecz PSL staje się pragmatyczną partią władzy. Tej najważniejszej - gospodarczej 50
  • Arystokracja III RP 30 mar 2008, 22:00 Rząd Donalda Tuska walczy z korporacjonizmem, zwiększając przywileje prawniczych korporacji 56
  • Zemsta Taty 30 mar 2008, 22:00 Miliarder z Indii bierze odwet na Wielkiej Brytanii, dawnej metropolii 60
  • 2x2=4 - Ogon polski 30 mar 2008, 22:00 Przyszłość Polski zależy od przekształcenia mentalności przeciętnego obywatela 63
  • Know - How 30 mar 2008, 22:00   64
  • KOMENTARZ - Rak złośliwy tylko w genach 30 mar 2008, 22:00 Złośliwych nowotworów nie muszą się obawiać osoby, które nie odziedziczyły genów wywołujących raka. Wykazali to genetycy z Pomorskiej Akademii Medycznej w Szczecinie. – Nowotwory złośliwe powstają niemal wyłącznie u tych... 64
  • Gen kosmonauty 30 mar 2008, 22:00 Śladami swego ojca Aleksandra Wołkowa wyrusza w kosmos rosyjski kosmonauta Siergiej Wołkow. Aleksander trzykrotnie uczestniczył w lotach kosmicznych. Jego syn poleci na misję na Międzynarodową Stację Kosmiczną. Towarzyszyć mu będzie... 64
  • Agresja uspokajająca 30 mar 2008, 22:00  Agresja może uspokajać, tak jest przynajmniej wśród raków z gatunku Orconectes rusticus. Obserwując bójki innych osobników, stają się one mniej brutalne. Walki tych skorupiaków to nie przelewki. Najpierw tylko straszą się... 64
  • Kosmiczne jaja 30 mar 2008, 22:00 Dziesięć lat temu na promie Discovery poleciał w kosmos John Glenn. Był najstarszym człowiekiem, który wyruszył w przestrzeń kosmiczną – miał 77 lat. W 1992 r. promem kosmicznym Endeavour pierwszy raz poleciało w kosmos... 64
  • Miłość aseksualna 30 mar 2008, 22:00 Na pytanie, czego najbardziej pragniesz, niemal wszyscy odpowiadają – miłości. Z miłością jest jednak ten kłopot, że największym jej wrogiem jest ona sama. „Wiele par myli miłość z całkowitym połączeniem i zlaniem się w... 64
  • Kazirodztwo na zdrowie 30 mar 2008, 22:00 Chcesz dożyć stu lat? Twoi rodzice powinni być kuzynami 66
  • Zbawienny smród 30 mar 2008, 22:00 Siarkowodór to jeden z cenniejszych leków 70
  • Barbarzyńcy na Kujawach 30 mar 2008, 22:00 Scytowie najeżdżali polskie ziemie w VI i V wieku p. n. e 72
  • Bez granic 30 mar 2008, 22:00   76
  • Gaz na minach 30 mar 2008, 22:00 Egipt chce się pozbyć min i niewypałów zalegających na pustyni. Pokrywają niemal jedną czwartą terytorium kraju, a ich liczbę ocenia się na prawie 22 mln sztuk. W tym celu rząd w Kairze utworzył specjalny departament. Wojenne... 76
  • Zrozumieć Turcję 30 mar 2008, 22:00 KsiążkaJak islam wpływa na funkcjonowanie tureckiego państwa i społeczeństwa? Czy model laickiego państwa autorstwa ojca nowożytnej Turcji Mustafy Kemala Atatürka rzeczywiście służy umacnianiu demokracji i rządów prawa? Jaką siłę... 76
  • Cytat tygodnia 30 mar 2008, 22:00 Gdybym chciał, żeby wszyscy mnie kochali, zostałbym reporterem telewizyjnym, a nie politykiemDick Cheney, wiceprezydent USA, na konferencji prasowej podczas wizyty w Turcji 76
  • Kwiz 30 mar 2008, 22:00 Sprawdź swoją wiedzę o świecie1. Który kraj w Europie najpóźniej przyznał kobietom prawa wyborcze?a) Portugaliab) Szwajcariac) Liechtenstein2. W którym z krajów UE wiek uprawniający do głosowania jest najniższy?a) Austriab) Daniac)... 76
  • Wyzwolenie Calais od komunistów 30 mar 2008, 22:00 „Calais jest wolne!" – taki okrzyk wzniosła nowa burmistrz miasta Natacha Bouchart. Zrobiła to 64 lata po wyzwoleniu największego portu pasażerskiego Francji przez siły alianckie. W wyborach samorządowych pokonała... 76
  • Chiny rządzą światem 30 mar 2008, 22:00 Chinami nie ma co straszyć. Lepiej je integrować 78
  • Chiński narkotyk 30 mar 2008, 22:00 Jak chińska gospodarka uzależnia od siebie świat 84
  • Kosowska bomba Europy 30 mar 2008, 22:00 Albania i Kosowo nie są państwami prawa 88
  • Kasiarze z Brukseli 30 mar 2008, 22:00 Unijne struktury ani nie radzą sobie z korupcją, ani nie chcą jej zapobiegać 90
  • Pasaż 30 mar 2008, 22:00 92
  • Torba Power 30 mar 2008, 22:00 Kate Moss nie zaszkodziły ani zdjęcia, na których widać, jak wciąga kokainę, ani romans z Pete’em Dohertym, rockmanem o fatalnej reputacji. Nie ma też znaczenia, że Moss jest już dość „wiekowa" jak na modelkę (34... 92
  • Czas na kolory 30 mar 2008, 22:00 Polki najchętniej wybierają torebki czarne, bo takie według nich pasują do wszystkiego. Projektanci i styliści uważają jednak, że to błąd, bo to właśnie kolorowa torba najlepiej podkreśla strój. W myśl tej zasady w najnowszej... 92
  • Od Hilton i Kożuchowskiej 30 mar 2008, 22:00 Gwiazdy nie tylko reklamują, ale też projektują torebki. Zajmują się tym m.in. Nicky Hilton, siostra słynnej Paris, i aktorka znana z serialu „Herosi" Hayden Panettiere. U nas w tej dziedzinie debiutowała właśnie Małgorzata... 92
  • Elegancja hippiski 30 mar 2008, 22:00 Torebka tulipan to jedna z najciekawszych propozycji firmy Batycki. Ozdobiona jest ręcznie fasetowaną bryłą bursztynu. W efekcie uzyskujemy elegancję w stylu art déco, a jednocześnie hippisowski luz – torby inspirowane kwiatami były... 92
  • iTorebka 30 mar 2008, 22:00 Apple zarobił na iPodzie krocie, ale daje też na nim zarobić innym firmom. Znana z pomysłowych rozwiązań firma Urban Tool wymyśliła Urban Performer Unit – torebkę będącą jednocześnie pilotem do iPoda. Interfejs wykonano z... 92
  • Laser 30 mar 2008, 22:00 96
  • Wydarzenie tygodnia: „Juno" 30 mar 2008, 22:00 Co: W kinach zagościła już prawdziwa wiosna. To zastrzyk optymizmu i energii, który wzmocni zdolności obronne naszych organizmów skuteczniej niż karton Actimela. Tytułowa Juno nie jest pozbawiona refleksji, humoru i trzeźwego dystansu do... 96
  • Trójka na piątkę – Nie tylko jazz 30 mar 2008, 22:00 „Holding Back the Years"Jimmy Scott, KayaxBillie Holiday żartowała, że Jimmy był ulubionym artystą jej ojca. Ma 80 lat, a z powodu wady genetycznej niski wzrost i fenomenalny, sopranowy głos. Nostalgiczna płyta, przez magazyn... 96
  • Termometr kulturalny 30 mar 2008, 22:00 WrzeJack bez MegDrugi, nagrany na początku marca album The Raconteurs – grupy firmowanej przez Jacka White’a (White Stripes) i jego przyjaciela z Detroit, wokalistę Brendana Bensona – jest kompletnym zaskoczeniem.... 96
  • Amerykański buntownik 30 mar 2008, 22:00 W USA rozpoczęła się kulturalna rewolucja 98
  • Brygady Barbary Brylskiej 30 mar 2008, 22:00 Rosja, tak jak kiedyś ZSRR, stała się rajem dla polskich aktorów 102
  • Wencel gordyjski - Parobkowie w sieci 30 mar 2008, 22:00 Nawet gdyby posłowie PiS wszczepili sobie cyfrowe implanty, żaden rasowy internauta się z nimi nie ożeni 104
  • Ueorgan Ludu 30 mar 2008, 22:00 Joanna Z. odesłała całą swoją odzież - patrz: zdjęcie * Red. Klawe nie wystąpi jako koń na Igrzyskach * Policyjna sztafeta ćwiczy przekazywanie pałeczki 105
  • Krótko po wolsku - Szlaban w stringach 30 mar 2008, 22:00 Zupełnie nie rozumiem tych ataków na panią rzecznik praw dziecka w związku z jej wypowiedzią na temat możliwości zakazu seksu dla młodzieży do lat 18. Projekt ten jest jedynie spełnieniem elementarnej sprawiedliwości. Od lat istnieje... 105
  • Skibą w mur - Drugi krok w chmurach 30 mar 2008, 22:00 Skazanych, których nakryto na uprawianiu seksu w domu, kierowano na oddział czwarty 106

ZKDP - Nakład kontrolowany