Uniwersytet feudalny

Uniwersytet feudalny

Głównym problemem polskiej nauki i szkół wyższych jest brak rzeczywistej konkurencji
Środowisko akademickie przez kilkanaście lat miało spokój. Do czasu, aż na szkoły wyższe spadły kolejno dwie plagi. Z pierwszą – w postaci próby przeprowadzenia masowej lustracji nauczycieli akademickich – dość szybko sobie poradzono. Druga plaga – propozycja reformy szkolnictwa wyższego przedstawiona przez zespół minister Barbary Kudryckiej – to dla uczelni trzęsienie ziemi o znacznie większej skali niż lustracja.
Bizancjum na uczelni
„Wszyscy wiedzą, że tak jak jest dzisiaj, dłużej być nie może" – powiada w jednym z wywiadów minister Kudrycka. Może i wiedzą, ale trudno nie przypomnieć, że podobne stwierdzenia padały przed 10 laty, kiedy do reformy szkolnictwa wyższego przymierzał się rząd Jerzego Buzka. Niestety, ostatecznie zajął się szkolnictwem podstawowym i średnim. Na uczelniach zaś w najlepsze kwitnie feudalny system, w którym asystentom i adiunktom, będącym odpowiednikami dawnego chłopstwa pańszczyźnianego, towarzyszy zróżnicowana warstwa profesorskiej szlachty.
Najniżej w hierarchii stoi zwykły doktor habilitowany, którego odpowiednikiem w Polskiej Akademii Nauk pozostaje zlikwidowany już w szkołach wyższych docent. Nieco wyżej lokuje się profesor uczelniany, zwany złośliwie przez starszyznę podwórkowym, którego tytuł jest pisany po nazwisku (wygląda to tak: dr hab. Jan Kowalski, profesor uczelni X). Profesurę uczelnianą przyznaje się na pięć lat, podczas których Kowalski powinien napisać książkę i wypromować co najmniej jednego doktora. Na tej podstawie, po przejściu długotrwałej procedury oceny całego dorobku, może się ubiegać o tytuł profesora przyznawany formalnie przez prezydenta, a faktycznie przez korporacyjną Centralną Komisję ds. Stopni i Tytułów.
Zdarza się jednak i tak, że rozprawa habilitacyjna jest ostatnim dziełem, jakie wyszło spod ręki Kowalskiego, i wówczas pozostaje on profesorem uczelnianym do emerytury, co nikogo specjalnie nie dziwi, zwłaszcza że większość polskich akademików robi habilitację koło pięćdziesiątki. Gdy zaś uzyska tytuł profesora (zwany tradycyjnie belwederskim), ma jeszcze do pokonania dwa lub trzy stopnie.
Jeśli uczelnia jest bogata, to oszczędzony zostaje mu poziom profesora tytularnego na etacie uczelnianym i zostaje od razu profesorem nadzwyczajnym. Nad nim jest już tylko etat profesora zwyczajnego, stanowiący zwieńczenie całej hierarchii. Co trzeba zrobić, aby z profesora nadzwyczajnego zostać zwyczajnym? Kryteria formalne nie są do końca jasne, dlatego jeden z luminarzy krakowskiej nauki na to pytanie odparł: nic, ale bardzo długo.

Habilitacja dymna
Fundament bizantyjskiego systemu rang naukowych stanowi habilitacja. To ona bowiem jest rzeczywistą przepustką do samodzielności, a z czasem także i władzy w świecie akademickim. Dlatego też propozycja jej zniesienia wywołała protest grupy profesorów, którzy uderzyli w dramatyczny ton, określając habilitację mianem „ostatniej bariery powstrzymującej degradację polskiej humanistyki i szkolnictwa wyższego" i strasząc premiera widmem nowej fali marcowych docentów, którzy w 1968 r. dostali te stanowiska bez habilitacji w nagrodę za popieranie władz PRL. Wprawdzie nie przypominam sobie po 1989 r. apelu, by wysłać czym prędzej na emeryturę lub do innej pracy marcowych docentów, których do dziś można jeszcze spotkać na niektórych uczelniach, ale w jednym można się zgodzić z sygnatariuszami listu do premiera: zniesienie habilitacji bez innych daleko idących zmian w zasadach rządzących szkolnictwem wyższym bardziej mu zaszkodzi, niż pomoże.
Tymczasem spór o habilitację przesłonił niemal całkowicie pozostałe propozycje zespołu prof. Kudryckiej, takie jak chociażby kontrowersyjny pomysł „dofinansowania studiów na uczelniach niepublicznych", co w praktyce oznacza ratowanie budżetową kroplówką szkół prywatnych, którym grozi bankructwo z powodu małej liczby studentów. Równocześnie zespół przemilczał problem płatnych studiów zaocznych w uczelniach publicznych, gdzie głównie z przyczyn finansowych toleruje się sytuację, gdy ten sam stopień magistra otrzymują studenci mający za sobą połowę zajęć, przez które przeszli ich koledzy po bezpłatnych skądinąd studiach dziennych.

Lekarstwo konkurencji
Nie ulega wątpliwości, że autorzy reform mają świadomość, iż głównym problemem polskiej nauki i szkół wyższych jest – poza permanentnym brakiem funduszy – brak rzeczywistej konkurencji zarówno w wymiarze indywidualnym (czyli między poszczególnymi nauczycielami), jak i zbiorowym (między uczelniami) oraz skomplikowany system awansu, w praktyce blokujący najzdolniejszym szansę na szybką karierę. Aby temu zaradzić, proponują m.in. zwiększenie finansowania najsilniejszych ośrodków naukowych oraz przeprowadzanie co dwa lata oceny „postępów naukowo-dydaktycznych" nauczycieli i na tej podstawie podejmowanie decyzji o przedłużeniu ich zatrudnienia. Chodzi jednak nie o to, jak często taka ocena będzie dokonywana (obecnie co cztery lata), ale kto i z jakim skutkiem będzie ją przeprowadzał. Obecnie rzadko się zdarza, aby z uczelni odchodził ktoś, kto przekracza standardowy okres przewidziany na zrobienie habilitacji (dziewięć lat), a pozbywanie się nauczycieli z habilitacją to absolutne wyjątki, zwykle związane z wywołaniem przez daną osobę jakiegoś skandalu. Projekt Kudryckiej zakłada wprawdzie „likwidację stabilizacji etatowej na wszystkich szczeblach kariery", ale „z wyjątkiem profesorów tytularnych”. Oznacza to utrzymanie obecnego stanu, w którym profesor po otrzymaniu nominacji od prezydenta staje się w praktyce nieusuwalny z uczelni.
Autorzy projektu odrzucili najprostszy model kariery akademickiej, gdy pracownik po uzyskaniu doktoratu może się ubiegać, ale już na innej uczelni, o stanowisko profesora kontraktowego, który – po uzyskaniu kolejno dwóch kilkuletnich kontraktów – może pełnić funkcję promotora w przewodach doktorskich. System ten jest nie tylko czytelny, ale i mobilizujący do pracy, bo nie stwarza stuprocentowej gwarancji zatrudnienia dla kogokolwiek. Oczywiście fundamentem jego skuteczności pozostaje wysoki poziom doktoratów, który – tu pełna zgoda i z autorami projektu reformy, i krytykującymi go profesorami – w ostatnich latach wyraźnie się obniżył. Była to jednak konsekwencja gwałtownego zwiększenia liczby miejsc na studiach doktoranckich. Jeśli zaś zakłada się z góry, że liczba doktorów ma stale rosnąć, to nie da się tego przeprowadzić inaczej niż poprzez obniżanie kryteriów. Chyba że wierzy się w teorię, iż w każdym pokoleniu przyrasta odsetek najbardziej uzdolnionych jednostek.
W tym kontekście zdziwienie budzi propozycja zróżnicowania stopnia doktora na zawodowy i naukowy, której autorzy projektu bliżej nie wyjaśniają, pozostawiając domyślności czytelników, o co chodzi. Wiadomo natomiast, że w miejsce habilitacji ma się pojawić trzeci rodzaj doktora, dysponującego certyfikatem uprawniającym go do bycia promotorem w przewodach doktorskich innych osób. Aby go uzyskać, trzeba będzie przejść procedurę zbliżoną do dzisiejszej habilitacji, z tym że wyeliminowany zostanie obowiązek przygotowania opasłej rozprawy. Pozostaje tajemnicą autorów projektu, dlaczego zostawili w proponowanym systemie tę namiastkę dzisiejszego doktora habilitowanego, zamiast przyjąć, że promotorem może być jedynie osoba będąca profesorem. Takich komplikujących rzeczywistość rozwiązań jest zresztą więcej i trudno nie zauważyć, że wynikają one z obaw przed negatywną reakcją środowiska akademickiego i służą ograniczeniu radykalizmu reformy.
Niestety, może się okazać, że pragmatyzm autorów reformy, obawiających się ataków, które i tak nastąpiły, sprawi, że po ciężkim boju, jaki dopiero się rozpoczął, otrzymamy rezultat niewiele różniący się od stanu obecnego. Takie reformy już w Polsce mieliśmy i byłoby fatalnie, gdyby podobny los spotkał planowane zmiany w szkolnictwie wyższym.

Okładka tygodnika WPROST: 19/2008
Więcej możesz przeczytać w 19/2008 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 3
  • złosliwiec IP
    Cała reforma szkolnictwa wygląda tak: Jest sobie stara chabeta, która ledwie ciągnie wóz wielkii szkrcypiący: dydaktykę i badania. Chabeta jest zabiedzona, niedozywiona i ma depresję (wiadomo ile się zarabia)do tego przemeczona, bo chałturzy na prawo i lewo wiec na wóz nie ma sił, a wóz jest wielki, ale żle urzymany rozpada się i skrzypi. A tu trafia się nowy woźnica, który \"ma wizję reformy\" i postanawia, że chabeta razem z wozem od jutra ruszy z kopyta i rześko pogna do przodu gonią inne wozy. Pieniędzy na owies, zeby chabetą odzywić nieco, nie ma - poszły na emerytury, słuzbę zdrowia ratowanie upadających kolei więc trudno tzreba działąc tym co jest: bacik (ocena co rok najlepiej) i ostrogi (brak stabilizacji czytaj: bo cię wywalę jak się nie będziesz wykazywał). Tak więc chabeta, rozumiejac koniecznośc poswięcania się dla dobra ogółu (ogół wszak jej płaci!!! - \"to są pieniądze podatników!!!\"), raźno i krzepko ruszy wraz z wozem do przodu ku radości woznicy (minister) i tych co siędzą na wozie (profesura). Powodzenia chabeto! moze czas zmienić nie tylko woznicę ale i wóz (czyli uciekaj z kraju gdzie są pieniedze na armaty, a nie ma na masło)
    • pesymista IP
      nie tylko pelna zgoda, ale trzeba zaznczyć jeszcze jedno - ystem organizacji \"autonomicznych\" uczelni publicznych dodtakowo petryfikuje tę przewagę feudalnej kasty profesorów. Co z tego, ze się resztę sreformuje skoro i tak prefesura bedzie rządzić uczlenią (i w domysle: przesądzać o wyniku konkursów i rozdziale pięniedzy wewnątrz uczelni)
      • Zainteresowany IP
        Pełna zgoda.

        Spis treści tygodnika Wprost nr 19/2008 (1324)

        • Na stronie - Drugi zamach majowy 4 maj 2008, 22:00 Po zmianie konstytucji prezydentopremierem, czyli generalissimusem, zostałby Donald Tusk 5
        • Ranking absurdów Palikota 4 maj 2008, 22:00 Prawo 8
        • Romans Blaira 4 maj 2008, 22:00 Wielka Brytania 8
        • Poselski ruch obrony fok 4 maj 2008, 22:00 Sejm 8
        • Atak żony Polańskiego 4 maj 2008, 22:00 Gwiazdy 8
        • Z Samoobrony do rządu Tuska? 4 maj 2008, 22:00 Kadry 8
        • Dossier 4 maj 2008, 22:00 Głódź wypić mógł i pewnie nadal może. Dlatego rychło zdobędzie na Wybrzeżu Gdańskim grono wiernych, wilgotnych sympatykówPiotr Gadzinowski w swoim blogu o nowym metropolicie gdańskim Jej kampania to chaos związany z wylanymi z pracy... 8
        • Pytania niepolityczne - Mogę pokazać ślady wiewiórek 4 maj 2008, 22:00 Rozmowa z Janem Dziedziczakiem, byłym rzecznikiem rządu, posłem PiS, czynnym harcerzem 8
        • Ludzie 4 maj 2008, 22:00 Senyszyn jedzie na Woodstock Joanna Senyszyn będzie specjalnym gościem Przystanku Woodstock (odbędzie się na początku sierpnia w Kostrzynie nad Odrą). Posłanka SLD współpracuje z Wielką Orkiestrą Świątecznej Pomocy od tegorocznego... 8
        • Lustracja modelek 4 maj 2008, 22:00 Pokazy mody 8
        • Lewe przepustki więzienne na mecze 4 maj 2008, 22:00 CBA 8
        • Panienki złotodajne 4 maj 2008, 22:00 Gang mokotowski 8
        • Spacer przeciw rakowi 4 maj 2008, 22:00 Zdrowie 8
        • Górniak przestraszyła Dion? 4 maj 2008, 22:00 Koncert 8
        • Misie pod kolumną Zygmunta 4 maj 2008, 22:00 Pomoc 8
        • Słodkie życie mdłe 4 maj 2008, 22:00 Recenzja 8
        • Redagowanie Hitlera 4 maj 2008, 22:00 Niemcy 8
        • Skaner 4 maj 2008, 22:00 8
        • Sawka czatuje 4 maj 2008, 22:00 14
        • Zapytaj Wprost - Mariusz Pudzianowski 4 maj 2008, 22:00 Na 10 pytań czytelników internetowego wydania tygodnika „Wprost” odpowiada Mariusz Pudzianowski. 15
        • Poczta 4 maj 2008, 22:00 Złodzieje skarbuArtykuł „Złodzieje skarbu" (nr 13) jest pierwszą – i jak dotąd jedyną – publikacją nazywającą rzecz po imieniu. Należałoby dodać tylko, że jedną z głównych przyczyn zaniechania uporządkowania... 16
        • Playback 4 maj 2008, 22:00 Katarzyna Piekarska, przewodniczący SLD Wojciech Olejniczak i przewodniczący OPZZ Jan Guz 16
        • Wprost przeciwnie - Trzeba z wielkimi naprzód iść 4 maj 2008, 22:00 Rząd PO-PSL prowadzi politykę umizgów wobec Rosji 17
        • Fotoplastykon 4 maj 2008, 22:00 Henryk Sawka (www.przyssawka.pl) 18
        • Z życia koalicji 4 maj 2008, 22:00 Miłościwie etc. Donald Tusk oznajmił, że doniesienia gazet, jakoby chciał generałami zrobić kolegów z kortu, to bzdura, albowiem rakiety do tenisa „nie miał w rękach od 25 lat". Nauczcie się, durne pismaki, że Donek wszystko... 20
        • Z życia opozycji 4 maj 2008, 22:00 PiS zamierza otworzyć swe biura w Chicago. Joachim Brudziński, człowiek, który w Hollywood etatowo odgrywałby partyjnych aparatczyków, twierdzi, że jego partia dostaje dziesiątki listów od Polaków mieszkających za oceanem. I chcą oni... 21
        • Tusk jak Gomułka 4 maj 2008, 22:00 Co łączy platformizm z komunizmem 22
        • Uznani za winnych 4 maj 2008, 22:00 Z dokumentów w sprawie Nangar Khel wyłania się porażający obraz stanu polskiej armii 26
        • Fikcja lustracyjna 4 maj 2008, 22:00 Oficerowie WSI razem z pracownikami IPN niszczyli dokumenty służb PRL 28
        • Uniwersytet feudalny 4 maj 2008, 22:00 Głównym problemem polskiej nauki i szkół wyższych jest brak rzeczywistej konkurencji 30
        • Kwaśniewski bis - Dariusz Rosati 4 maj 2008, 22:00 Niech Donald Tusk zaczyna się bać. W wyborach prezydenckich może mieć rywala, który bije go na głowę we wszystkich dziedzinach. To profesor ekonomii z bogatym rządowym doświadczeniem i ogromną swobodą poruszania się za granicą. Jest... 32
        • Wprost z blogu 4 maj 2008, 22:00 W tej rubryce możecie przeczytać najciekawsze wpisy z blogów, które znalazły się w serwisie www.blogbox.com.pl Blogbox to biblioteka blogów, gdzie gromadzone są najlepsze specjalistyczne blogi zebrane z całej sieci.Cios miłościVenedius... 33
        • Akademia serialowa 4 maj 2008, 22:00 Seriale są po to, by pokazywały świat taki, jaki być powinien 34
        • Polacy do zadań specjalnych 4 maj 2008, 22:00 Dobrze wyedukowani rodacy za granicą nie cierpią już na kompleks polskiego pracownika 40
        • Postępowi zacofańcy 4 maj 2008, 22:00 Włączenie Polski do Europy bezzwłocznie i bez zastrzeżeń nie sprawi, ze Polacy będą myśleć, jakby wyssali całego Žižka z mlekiem matki 42
        • Dziennikarskie pospolite ruszenie 4 maj 2008, 22:00 Zostań dziennikarzem z Infotuba.pl 45
        • Trójka bez sternika 4 maj 2008, 22:00 46
        • Pałka Rostowskiego 4 maj 2008, 22:00 Grupa przestępcza w Ministerstwie Finansów nie daje za wygraną 46
        • Niespełniony infant 4 maj 2008, 22:00 Czy Cimoszewicz wiarygodnie ścigałby zbrodnie komunizmu? 46
        • Brukselskim targiem 4 maj 2008, 22:00 Polityką kija bez marchewki wpycha sie Serbię w ramiona Rosji 46
        • Ryba po polsku - Wężykiem generalskim 4 maj 2008, 22:00 Prezydent zafundował nam deficyt generałów 48
        • Giełda 4 maj 2008, 22:00 50
        • Orzeł Orlenu 4 maj 2008, 22:00 Wojciech Heydel, nowy prezes PKN Orlen, dotychczas zdobywał doświadczenie, pełniąc obowiązki szefa spółki oraz kierując rafinerią w Możejkach. Jaki ma pomysł na zarządzanie Orlenem? Chce zwiększyć efektywność aktywów (m.in. przez... 50
        • Poczta priorytetowa 4 maj 2008, 22:00 1,45 zł będziemy płacić za wysłanie zwykłego listu za pośrednictwem Poczty Polskiej. Urząd Komunikacji Elektronicznej zgodził się na podwyżki, uzasadniając to sytuacją ekonomiczną monopolisty. A tę jeszcze pogorszą zapowiadane... 50
        • Słodkie giganty 4 maj 2008, 22:00 Niedługo połączone koncerny Mars Inc. i Wrigley będą się mogły cieszyć tytułem największego producenta słodyczy na świecie. Fuzję z brytyjskim Cadbury Schweppes planuje bowiem największy producent czekolady w USA – Hershey. Po... 50
        • Podatek na spółdzielnie 4 maj 2008, 22:00 Możliwości przekazywania organizacjom pożytku publicznego 2 proc. podatku, zamiast 1 proc. jak dotychczas, chce minister gospodarki Waldemar Pawlak. Ma to nie tylko ułatwić działalność tych organizacji, ale także przyspieszyć rozwój... 50
        • Premier w Gazpromie 4 maj 2008, 22:00 Wiktor Zubkow ma największe szanse na objęcie fotela szefa Gazpromu. Odchodzący premier Rosji przyznał, że jest na liście kandydatów na to stanowisko i jeśli czerwcowe wybory „przebiegną normalnie", zastąpi Aleksieja Millera.... 50
        • Giełda etatów 4 maj 2008, 22:00 Zaledwie 12 tys. zezwoleń na pracę wydano obcokrajowcom w Polsce w 2007 r. Tymczasem w samej branży budowlanej brakuje nam nawet 150 tys. pracowników. Jedną trzecią zezwoleń otrzymali robotnicy wykwalifikowani. Kolejne cztery tysiące... 50
        • Pasożyty podatkowe 4 maj 2008, 22:00 Sześć milionów dorosłych Polaków nie płaci podatków 52
        • Włoska robota 4 maj 2008, 22:00 Wyprowadzanie pieniędzy Pekao SA zarzucają UniCredito Italiano mniejszościowi akcjonariusze banku 58
        • Ciosanie monopoli 4 maj 2008, 22:00 Kto spacyfikował Annę Streżyńską? 60
        • Know - How 4 maj 2008, 22:00 64
        • Miasta jak liście 4 maj 2008, 22:00 Sieć miejskich arterii przypomina układ żyłek w liściu. Uczeni z francuskiej Atomic Energy Commission i amerykańskiego Indiana University przeanalizowali sieć ulic 300 miast, m.in. Brasilii, Kairu, Londynu, Los Angeles, Nowego Delhi i... 64
        • Paliwo pod skórą 4 maj 2008, 22:00 Kiedy pojawił się podział na występujące u ludzi i innych ssaków dwa typy tkanki tłuszczowej – brązową i białą? Na razie udało się znaleźć gen UCP 1 odpowiedzialny za produkowanie ciepła w brązowym tłuszczu. Pojawił się... 64
        • Kultura dysleksji 4 maj 2008, 22:00 Mieszkańcy Hongkongu cierpią na dysleksję inaczej niż nowojorczycy. Wyniki badań opublikowane w „Proceedings of the National Academy of Sciences" dowodzą, że u dyslektyków mówiących po angielsku podczas czytania źle... 64
        • Pamiętam, więc jestem 4 maj 2008, 22:00 To encyklopedia wiedzy o pamięci, najbardziej fascynującej funkcji naszego mózgu. Nie tylko jest świetna, ale też jest dziełem polskiego autora. „Psychologia pamięci" jest podręcznikiem akademickim, ale napisanym tak... 64
        • Egzamin z niewiedzy 4 maj 2008, 22:00 Doskonalenie testów egzaminacyjnych stało się ważniejsze od jakości wykształcenia 66
        • Nerwica na skrzydłach 4 maj 2008, 22:00 Hałas przeszkadza ptakom w dobieraniu się w pary 70
        • Wersal na Krecie 4 maj 2008, 22:00 Najbardziej niezwykłą kulturę basenu Morza Śródziemnego zapoczątkowali rolnicy z Anatolii i Syropalestyny 72
        • Agent Allende 4 maj 2008, 22:00 Legendarny prezydent Chile był współpracownikiem KGB 76
        • Górna półka - Wódka intelektualna 4 maj 2008, 22:00 Trzy książki Stanisława Brzozowskiego ukazały się w ciągu ostatnich miesięcy. Ossolineum wydało „Pamiętnik", a Krytyka Polityczna – „Głosy wśród nocy” i „Płomienie”. Michał Paweł Markowski,... 79
        • Bez granic 4 maj 2008, 22:00   80
        • Prasa zniewolona 4 maj 2008, 22:00 Tylko 18 proc. ludzi na świecie ma dostęp do wolnej i niezależnej prasy – alarmują w dorocznym raporcie eksperci amerykańskiego instytutu Freedom House. Według autorów raportu, 40 proc. mieszkańców globu jest całkowicie pozbawiona... 80
        • Cytat tygodnia 4 maj 2008, 22:00 „Tak właśnie wygląda Waszyngton. Wszyscy tutaj udają bardzo zapracowanych i nie mają czasu na krótkie spotkanie, nawet jeśli tak naprawdę nic nie robią"Barack Obama, ubiegający się o nominację Partii Demokratycznej w... 80
        • Tajemnica Romanowów 4 maj 2008, 22:00 Jedna z ostatnich zagadek dynastii Romanowów, panującej w Rosji od 1613 r. do rewolucji październikowej, została rozwiązana. Władze regionu obwodu swierdłowskiego, gdzie w lipcu 1918 r. bolszewicy zamordowali rodzinę cara Mikołaja II, w... 80
        • Terror przeciw muzułmanom 4 maj 2008, 22:00 Pod znakiem rosnącej fali terroru upłynął na świecie rok 2007. Według badań amerykańskiego Narodowego Centrum do Walki z Terroryzmem, w 2007 r. w zamachach terrorystycznych zginęło 22 685 osób, podczas gdy w 2006 r. z rąk terrorystów... 80
        • Na koturnach 4 maj 2008, 22:00 Sukienki w kwiaty i inne wyraziste wzory są bardzo na czasie. Projektanci Baty zaprojektowali więc kolekcję butów, które dobrze pasują do takich typowo kobiecych strojów. W „Romantic", letniej kolekcji marki, znajdziemy nieco... 80
        • Szpital Europa 4 maj 2008, 22:00 Służba zdrowia w krajach postkomunistycznych wciąż jest reliktem minionej epoki 82
        • Upadek leżącego 4 maj 2008, 22:00 Przy węgierskich podziałach kłótnie polskich polityków to zabawy maluchów w piaskownicy 86
        • Syndrom Vichy 4 maj 2008, 22:00 Odkłamywanie przeszłości przywraca narodom ich prawdziwych bohaterów 88
        • Natasza eksportowa 4 maj 2008, 22:00 Co szósta Ukrainka i co ósma Rosjanka chce wyjść za mąż za cudzoziemca i wyjechać na Zachód 90
        • Bycza krew 4 maj 2008, 22:00 Tylko w Jérez de la Frontera znajdują się 34 hodowle byków do walk na arenie 92
        • Pasaż 4 maj 2008, 22:00 94
        • Grunt to but 4 maj 2008, 22:00 Mariah Carey słynie nie tylko z możliwości wokalnych, ale i z zamiłowania do butów. Ma ich 1000 par i zajmują one osobny pokój w jej nowojorskim mieszkaniu. Choć większość pań nie potrzebuje oddzielnej garderoby na obuwie, w sezonie... 94
        • Sportowo, ale kobieco 4 maj 2008, 22:00 Trampki wcale nie kłócą się z kobiecym stylem. W końcu pojawia się w nich nie tylko zbuntowana nastolatka Tola Szlagowska, ale też symbol seksu Scarlett Johansson. Max & Co. proponuje w tym sezonie trampki o klasycznym fasonie, ale z... 94
        • Pantofelki Rity 4 maj 2008, 22:00 Inspiracją dla wiosennej kolekcji marki Clarks była hollywoodzka moda lat 50. Jak zapewniają projektanci Clarksa, dzięki pantofelkom w stylu retro można się upodobnić do legendarnych gwiazd srebrnego ekranu, np. do Rity Hayworth. Panie... 94
        • Sandały ze skarpetkami 4 maj 2008, 22:00 Burberry idzie pod prąd. Choć w tym sezonie dominują żywe kolory, ulubiona marka Suri Cruise (tak – córka znanego aktora mimo młodego wieku jest już ikoną stylu) stawia na czerń. I na oryginalne fasony. W kolekcji znajdziemy m.in.... 94
        • Sztuka koloru 4 maj 2008, 22:00 W najnowszej kolekcji Ecco wszystko kręci się wokół kolorów. Stąd też jej nazwa – Art of Colours, czyli „sztuka kolorów". Według projektantów Ecco, dobranie obuwia w odpowiednim kolorze jest sztuką, zwłaszcza że... 94
        • Laser 4 maj 2008, 22:00 Wydarzenie tygodniaKoncert finałowy „Szansy na sukces"5 maja w Sali Kongresowej będzie można zobaczyć na żywo jeden z najstarszych programów rozrywkowych Telewizji Polskiej. Podczas imprezy, którą tradycyjnie poprowadzi Wojciech... 98
        • Gwiezdny Biznes 4 maj 2008, 22:00 Lucas to trzy w jednym: artysta, wizjoner i biznesmen 100
        • Świr stróż 4 maj 2008, 22:00 Polscy artyści są bezbronni wobec agresji prześladujących ich fanów 104
        • Krasnal Sasnal 4 maj 2008, 22:00 Parodia sztuki sama staje się sztuką 108
        • Kabaret półwolności 4 maj 2008, 22:00 PRL był mocarstwem tylko w jednej dziedzinie – humoru. 110
        • Wencel gordyjski - Chuligan Boruc 4 maj 2008, 22:00 Tak już świat jest urządzony, że toleruje się w nim wszystkich z wyjątkiem katolików 112
        • UEorgan Ludu 4 maj 2008, 22:00 Sensacja! Doda nominowana do Nobla! * Żądamy drugiej Irlandii * Walter i Solorz walczą o państwowe * Dźgnął ojca nożem - dyskusja na temat misyjności TVP zaostrza się 113
        • Krótko po wolsku - Tatografia 4 maj 2008, 22:00 Dewiza Królestwa Miłosci, w którym mamy przyjemnosc zyc, brzmi: „Zdrowia, szczescia, pomyslnosci". O ile pojecia szczescie i pomyslnosc sa trudno wymierne, o tyle zdrowie jest albo go nie ma. I to daje sie badac. A poniewaz odrobina... 113
        • Skibą w mur - Wojna uśmiechów 4 maj 2008, 22:00 Mina prezydenta jest niczym mina przeciwczołgowa. Ukryta głęboko w ziemi i wybuchowa 114

        ZKDP - Nakład kontrolowany