Uciekający gaz

Uciekający gaz

Kryzys gazowy dla Polski nie skończył się w styczniu 2009 r. Dopiero nas czeka. Paradoksalnie to pokój zawarty między Kremlem a Kijowem może nas wpędzić w poważne kłopoty. Po raz kolejny wstrzymamy proces dywersyfikacji surowca, kupimy od Rosjan więcej gazu za wyższą cenę i w dodatku nie będziemy mieli pewności, że go nam dostarczą.
„Jesteśmy w bardzo kłopotliwej sytuacji. Zniknął nam kontrahent, a ani Naftohaz, ani Gazprom nie poczuwają się do odpowiedzialności za tę sytuację". W ten sposób miesiąc temu wiceprezes PGNiG Mirosław Szkałuba skomentował niedawne zakończenie wojny gazowej między Ukrainą a Rosją. Warunkiem rozejmu było wyeliminowanie z gry rosyjskiego pośrednika w przesyle surowca, firmy RosUkrEnergo (Julia Tymoszenko wymogła to na Władimirze Putinie). RUE tylko w 2009 r. powinna dostarczyć Polsce 2,5 mld m? surowca, tymczasem jej gaz znajdujący się na Ukrainie został zajęty przez państwową ukraińską spółkę Naftohaz jako zabezpieczenie zaległości w  rozliczeniach. Tak więc kryzys gazowy w wymiarze europejskim zakończył się, ale dostawy surowca do Polski spadły.

„Gazowanego piwa", które pijemy od lat, nawarzył nam rząd Leszka Millera. W pierwszym ruchu ludzie Millera w PGNiG zablokowali wejście w  życie kontraktu na budowę gazociągu łączącego Polskę z Norwegią. Drugi krok w złą stronę zrobił Marek Pol (ówczesny wicepremier i minister infrastruktury), negocjując zmianę kontraktu z Gazpromem. W wyniku tego polskiej gospodarce zaczęło brakować surowca. Prawie 2,5 mld m? gazu miał dostarczyć pośrednik wskazany przez Rosjan. Gdy się okazało, kto nim będzie, wybuchł skandal. Od początku było jasne, że węgierska firma Eural Trans Gas założona przez trzech bezrobotnych Rumunów i emerytowaną węgierską aktorkę jest klasyczną firmą słupem, a nie „wiarygodnym dostawcą”. W dodatku wyszło na jaw, iż stoi za nią Siemion Mogilewicz, poszukiwanych przez FBI ojciec chrzestny rosyjskiej mafii, oraz jego skarbnik z Izraela Igor Fiszerman. Po tych „rewelacjach” Eural Trans Gas zastąpiono rosyjsko-ukraińską spółką RosUkrEnergo.

Kontrakt jamalski stał się kontraktem wiążącym jedynie stronę polską. Zostaliśmy zobligowani do renegocjowania go co trzy Aleksiej Miller, prezes Gazpromu. Koncern zaproponował Polsce zwiększenie dostaw gazu. Oznacza to uzależnienie od  dostaw surowca z Rosji na dziesięciolecia lata z szemranym pośrednikiem, podczas gdy Rosjanie nie raczyli nawet przestrzegać umowy. Cena wynikająca z kontraktu jest de facto ceną minimalną. To, ile będziemy płacić naprawdę, okazuje się co trzy lata, gdy wygasa kontrakt na brakujący gaz. Na przykład w 2005 r. do PGNiG przyszedł faks informujący spółkę, że z dniem jego przesłania formuła wyliczania ceny surowca zmienia się – gaz drożeje. Pod koniec 2006 r. PGNiG, nie mając innego wyjścia, zgodziło się na nową cenę. Z tych powodów rządy Kazimierza Marcinkiewicza i Jarosława Kaczyńskiego traktowały dywersyfikację dostaw surowców energetycznych jako priorytet. Jasne było, że co trzy lata rachunek za gaz nie tylko będzie rósł, lecz Rosjanie zaczną stawiać nowe warunki. Kolejna runda negocjacji z  RosUkrEnergo miała się zakończyć w 2009 r., dlatego niezapewnienie dostaw surowca na przyszły rok nazywano „problemem roku 2010". W wyniku styczniowego kryzysu rosyjsko-ukraińskiego okazało się, że „problemu roku 2010” jednak nie będzie. Jest za to „problemem roku 2009”, ponieważ Polska straciła 20 proc. całego gazu, którego rocznie potrzebuje.

Pomocną dłoń podał nam Gazprom. Zaproponował, byśmy zamiast planowanych 7,5 mld m3 surowca rocznie kupowali 10 mld m3. A po 2014 r. jeszcze więcej. Przyjęcie tej oferty oznacza w rzeczywistości wstrzymanie wszelkich planów dywersyfi kacji surowca, w tym budowy gazoportu czy rurociągu z Danii. Na  razie Gazprom zgodził się wziąć na siebie zobowiązania wobec PGNiG usuniętej z rynku spółki RosUkrEnergo, ale oczywiście nie za darmo. W  zamian zażądał zrzeczenia się przez stronę polską pretensji do 60 mln dolarów odszkodowania oraz zgody na obniżenie stawek za tranzyt rosyjskiego surowca przez Polskę. I można być niemal pewnym, że na tym żądania strony rosyjskiej się nie skończą. Dlatego rząd nie tylko powinien podchodzić do problemu dywersyfikacji równie poważnie jak dwa poprzednie gabinety, lecz także dodatkowo zastanawiać się nad „problemem roku 2023". Aż strach pomyśleć, że dopiero wtedy możemy negocjować kolejny kontrakt z Rosjanami.

Przemysław Wipler, współpracownik „Wprost", dyrektor generalny Instytutu Jagiellońskiego
Okładka tygodnika WPROST: 15/2009
Więcej możesz przeczytać w 15/2009 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 3
  • andrzej IP
    Artykuł niestety mija się z prawdą. RosjUkrEnergo , czyli pośrednik był wprowadzony z inicjatywy polskiej, w ramach dywersyfikacji, choć faktycznie zastąpił firmę węgierską która zbankrutowała. Podobnych nieścisłości jest więcej. Rusofobia i amerykanofilia jest nieodłączną cechą Wprost, dochodzę do tego wniosku po paru ledwie artykułach które tu przeczytałem. A gdzie obiektywność? Czemu jesteśmy skazani tylko i wyłącznie na tak zwaną prasę opiniotwórczą, inaczej narzucającą swój punkt widzenia poprzez brak dostępu do prawdziwych, pełnych i bezstronnych relacji?

    Spis treści tygodnika Wprost nr 15/2009 (1370)

    • Poczta 5 kwi 2009, 20:00 Eksperci czy urzędnicy W notatce „Eksperci czy urzędnicy" (nr 8), dotyczącej skierowanego do Trybunału Konstytucyjnego wniosku rzecznika praw obywatelskich o stwierdzenie niezgodności wskazanych przepisów ustawy z 21 lipca 2006 r.... 4
    • Na stronie- Wielka ściema 5 kwi 2009, 20:00 Gdy brakuje chleba, trzeba więcej igrzysk. A ich urządzanie trzeba jakoś uzasadnić. Stąd w polskim życiu publicznym tyle dymu czy raczej zwykłej ściemy. Wtedy nie mówi się o kryzysie czy jego skutkach, ale wyłącznie o tym, co wzbudza emocje. Właściwie cała polska polityka... 5
    • Grzesznicy na prawicy 5 kwi 2009, 20:00 Republikanie są dużo bardziej sexy niż demokraci – najsłynniejsza publicystka Ameryki Ann Coulter tę tezę wręcz nosi na chorągwi. Coś musi w tym być, bo jeśli spojrzeć na polskie podwórko, aż roi się od historii miłosnych z udziałem prawicowych polityków. Tych z udziałem... 6
    • Historycy IPN odznaczeni 5 kwi 2009, 20:00 Ponad dwudziestu historyków IPN ma dostać od Lecha Kaczyńskiego odznaczenia państwowe. Wśród nich są m.in. Janusz Kurtyka, Piotr Gontarczyk i Jan Żaryn – dowiedział się „Wprost”. 12
    • Tajemniczy Waldemar 5 kwi 2009, 20:00 Waldemar Pawlak był już premierem (dwukrotnie), prezesem giełdy towarowej, kandydatem na prezydenta,wreszcie pierwszym strażakiem III RP. A co robi w rządzie? 12
    • Pożegnanie z rtęcią 5 kwi 2009, 20:00 Sprzedaż termometrów rtęciowych jest już nielegalna. Wszystko przez unijną dyrektywę, która nakazała wstrzymać obrót nimi ze względu na niezwykłą toksyczność zawartej w nich rtęci. Teraz żadna apteka nam ich nie sprzeda - musimy przestawić się na droższe termometry... 12
    • Skaner 5 kwi 2009, 20:00 12
    • By grało się lepiej, wszystkim 5 kwi 2009, 20:00 Jan Wejchert, współwłaściciel ITI i telewizji TVN, który w ubiegłym roku roku rozpoczął budowę pola golfowego, nie będzie będzie zapewne musiał się droczyć z samorządem samorządem Góry Kalwarii o obniżenie obniżenie lokalnych... 13
    • Pytania niepolityczne - Kurski się zaplątał 5 kwi 2009, 20:00 Rozmowa z Andrzejem Biernatem, posłem PO, zawodnikiem parlamentarnej drużyny drużyny piłkarskiej 14
    • Plus ujemny - Wolność zakazu 5 kwi 2009, 20:00 „Nie będzie porządku w Polsce, jeśli się nie rozstrzela 750 tysięcy szubrawców” – wykrzykiwał w Ziemiańskiej Franc Fiszer, warszawski bon vivant międzywojnia. A kiedy ktoś nieśmiało pytał: „Czy myślisz, że jest aż 750 tysięcy szubrawców?”, Fiszer... 16
    • Przegląd prasy zagranicznej 5 kwi 2009, 20:00 The GuardianNowy kapitalizm Ten szczyt był inny. Był najbardziej rzeczowym szczytem od czasu konferencji w Bretton Woods w 1944 r. Kapitalizm oparty na szybkim wzbogacaniu się i unikaniu obowiązków został odrzucony. Teraz ma być kapitalizm,... 22
    • Puls gospodarki 5 kwi 2009, 20:00 Bankowcy, nie idźcie tą drogą „Aktualna sytuacja na rynku finansowym i bankowym nie może być wykorzystywana do zwiększania rentowności portfela kredytowego kosztem klientów" – brzmi komunikat Komisji Nadzoru Finansowego.... 24
    • Zapytaj Wprost - Nie rozstanę się z prezydentem 5 kwi 2009, 20:00 Na pytania czytelników internetowego wydania „Wprost” odpowiada Michał Kamiński. Rzecznik prasowy prezydenta Lecha Kaczyńskiego. 26
    • Komisarz na wagę złota 5 kwi 2009, 20:00 12 milionów złotych zarobiła w ciągu ostatnich pięciu lat Danuta Hübner, polska komisarz Unii Europejskiej. Jej duńska koleżanka Mariann Fischer Boel oświadczyła: „Jestem warta każdego miliona, który otrzymałam”. Czy każdy z 27 komisarzy UE rzeczywiście zasłużył na... 28
    • Muł sądowy 5 kwi 2009, 20:00 Kiedy Synek w jednej z ostatnich scen „Sztosu” Olafa Lubaszenki proponuje łapówkę w zamian za wypuszczenie kolegi z więzienia, sędzia zastanawia się tylko przez chwilę. I to nie nad tym, czy dać się skorumpować, ale nad tym, za jaką cenę. „Wie pan,... 30
    • Ryba po polsku -  Wasalmy się! 5 kwi 2009, 20:00 Trzy były w PRL fundamentalne instytucje gwarantujące kierowniczą rolę partii. Nomenklatura partyjna. Rezerwa kadrowa. Inwestytura feudalna. Niemal wszystkie stanowiska były w nomenklaturze różnych partyjnych szczebli. Majster w fabryce był w nomenklaturze sekretarza... 32
    • Jak będziemy słuchać muzyki 5 kwi 2009, 20:00 W filmie „Faceci w czerni” Agent K. (w tej roli Tommy Lee Jones), widząc kosmitę pracującego nad miniaturową płytą kompaktową, mówi, że znowu będzie musiał sobie kupić „Biały album”. W roku 1968 pewnie kupił go po raz pierwszy na podwójnej płycie... 35
    • Człowiek tygodnia - Ostatni cesarz 5 kwi 2009, 20:00 Choć to polityk, a nie dziennikarz, dla Europy jest tym, kim dla Ameryki David Letterman. Nicolas Sarkozy jest wszechobecny, ekscentryczny i niemal każdy chce sobie z nim zrobić zdjęcie. Nie chce jednak być wysoko opłacanym celebrytą, wymądrzającym się na temat świata. On chce... 42
    • Najtańsze polskie miasta 5 kwi 2009, 20:00 Umycie naczyń w Katowicach jest dwukrotnie droższe niż w Białymstoku. Koszt uprawiania ogródka w Kielcach jest czterokrotnie wyższy niż w Olsztynie. A ogrzanie kawalerki w Gorzowie Wielkopolskim okazuje się kosztowniejsze niż apartamentu w Warszawie. Przygotowany przez... 46
    • Uciekający gaz 5 kwi 2009, 20:00 Kryzys gazowy dla Polski nie skończył się w styczniu 2009 r. Dopiero nas czeka. Paradoksalnie to pokój zawarty między Kremlem a Kijowem może nas wpędzić w poważne kłopoty. Po raz kolejny wstrzymamy proces dywersyfikacji surowca, kupimy od Rosjan więcej gazu za wyższą cenę i w... 50
    • Głos z Ameryki - Scenariusz weimarski 5 kwi 2009, 20:00 „Gdy chce się zniszczyć system kapitalistyczny, najlepszą bronią jest osłabianie waluty” – stwierdził John Maynard Keynes. Ben Bernanke nie podziela tej opinii. Prezes amerykańskiej Rezerwy Federalnej (Fed) znacznie bardziej obawia się deflacji –... 51
    • Wojna lalek 5 kwi 2009, 20:00 To jeden z nielicznych towarów, na którego popyt kryzys nie ma większego wpływu. O ten lukratywny rynek, wart w skali globu 80 mld USD, toczą wojnę dwaj najwięksi producenci zabawek – założone przez emigrantów z Polski amerykańskie koncerny Mattel i Hasbro. Po... 52
    • Placebo wiary 5 kwi 2009, 20:00 Modlitwa i nabożeństwa chronią nie tylko przed groźbą wiecznego potępienia. Ludzie, którzy nigdy nie byli w kościele, są dwukrotnie bardziej narażeni na śmierć w najbliższych ośmiu latach niż osoby wierzące, które regularnie, raz w tygodniu chodzą na mszę – wyliczył z... 54
    • Nie marnujmy życia 5 kwi 2009, 20:00 Rozmowa z Jolantą Szczypińską, posłanką PiS 58
    • Viagra z siarkowodorem 5 kwi 2009, 20:00 Po viagrę sięgnęło dotychczas ponad 35 mln osób ze 120 krajów. Niestety, nie pomaga ona co czwartemu mającemu kłopoty z erekcją mężczyźnie. Ostatnio pojawiła się dla nich szansa na udane współżycie seksualne. Otrzymają lek, który pobudza wydzielanie siarkowodoru, a nie –... 60
    • Zmartwychwstanie zwierząt 5 kwi 2009, 20:00 Śmierć nigdy nie jest końcem istnienia. Pod warunkiem że mówimy o genach. Ocalałe geny mają pomóc wskrzesić nawet dawno wymarłe gatunki zwierząt. Czy w przyszłości będziemy oglądać w ogrodach zoologicznych mamuty i ptaki dodo? 62
    • Struny wszechświata 5 kwi 2009, 20:00 Rozmowa z prof. Brianem Greene’em z Columbia University, fizykiem teoretycznym zajmującym się tzw. teorią strun 64
    • Know-how 5 kwi 2009, 20:00 Książka Życie i logika Co zrobić, by być wielkim logikiem? Być Polakiem lub Żydem, a najlepiej jednym i drugim. Tak żartował Alfred Tarski, jeden z największych logików. Urodził się w Warszawie w rodzinie żydowskiej, ale wychował... 66
    • Prawo Pawlaka 5 kwi 2009, 20:00 Niemieccy politycy nie są święci. Nikomu jednak nie przyjdzie do głowy tłumaczenie, że ujawnienie przez media ich niewłaściwego zachowania jest zamachem na partię czy rząd. Partie zaś wolą nie narażać swego wizerunku z powodu skandali, w które uwikłani są ich członkowie.... 68
    • Puste duchy Rosji 5 kwi 2009, 20:00 Równie bezbarwnych ludzi na czele Rosji dawno nie było. Takie wrażenie mogą odnieść ci, którzy zetknęli się z rosyjskim prezydentem Dmitrijem Miedwiediewem czy zwierzchnikiem Cerkwi prawosławnej Kiryłem. Rosjanie, jak wykazują wszystkie sondaże, tęsknią za autorytetem. Nikt... 70
    • Europa i reszta - Zróbmy eksperyment 5 kwi 2009, 20:00 Minister spraw zagranicznych RP Radosław Sikorski stwierdził na spotkaniu ze studentami, że wejście Rosji do NATO byłoby korzystne. To się nie mogło spodobać. Ludzie Sikorskiego tłumaczyli więc, że chodziło o intelektualny eksperyment. Nie dowiedzieliśmy się, dlaczego wejście... 72
    • Okiem Brytyjczyka -  Ziobro na Wyspy! 5 kwi 2009, 20:00 Nie ręczę za siebie, jeśli jeszcze raz usłyszę, że ktoś w Wielkiej Brytanii narzeka na korupcję w Europie Środkowej i Wschodniej. U nas jest to samo! Brytyjska minister spraw wewnętrznych domaga się dziesiątków tysięcy funtów tytułem zwrotu wydatków poniesionych na... 73
    • Prawa pięta generała 5 kwi 2009, 20:00 Jak się naukowo okazało, nie było żadnego puczu na Gibraltarze. Badania Instytutu Ekspertyz Sądowych im. prof. Johna Sehna w Krakowie jednoznacznie wykazały, że generał broni Władysław Sikorski, polski przywódca, premier i naczelny wódz, 4 lipca 1943 r. poniósł śmierć na... 74
    • Sezonowy przewodnik snoba 5 kwi 2009, 20:00 Gdzie bywać tej wiosny, dlaczego trzeba zobaczyć wystawę Davida LaChapelle'a w Paryżu, gdzie na półce z książkami umieścić ostatni tom „Wierszy” Miłosza. Wszystko to znajdziesz w przewodniku snoba. Dla tych, którzy lubią mieć swój pogląd do posiadania gotowy,... 76
    • Baby Boom 5 kwi 2009, 20:00 Bociany przynoszą dzieci teraz wszystkim gwiazdom, a u nas prócz tego jeszcze wyżowi demograficznemu. Człowiek mały, wyprawka duża. Jej składowe muszą być, oczywiście, funkcjonalne, ale także klimatyczne. 84
    • Klasztor płonących krzyży 5 kwi 2009, 20:00 Kalwaria Zebrzydowska słynie z Misterium Męki Pańskiej oraz rzemiosła, którego tradycje sięgają XVII wieku. Czas przed świętami Wielkiejnocy to idealny moment, by ją odwiedzić. A potem wrócić tu w czasie wakacji. 86
    • Piękna pomyłka 5 kwi 2009, 20:00 Szefowie Volkswagena zaakceptowali projekt Passata CC chyba po suto zakrapianej imprezie. Samochód jest na tyle piękny, że znany ze stylistycznej zachowawczości niemiecki koncern mógł go stworzyć tylko przez pomyłkę. 88
    • Gumowa rewolucja 5 kwi 2009, 20:00 Najlepszy silnik jest bezużyteczny, jeżeli samochód nie ma dobrych opon. Są one jedyną częścią łączącą auto z ziemią i muszą znosić ogromne przeciążenia. Pod ?względem technologicznym niektóre „gumy” są zaawansowane bardziej niż laptopy – same się naprawiają,... 90
    • Artur marnotrawny 5 kwi 2009, 20:00 Artur Boruc swoim zachowaniem chciał mobilizować kolegów z drużyny do lepszej gry. Często wrzeszczał na obrońców Celticu Glasgow i polskiej reprezentacji, niektórym ściskał mocno głowę i tłumaczył, co ma im za złe. W decydującym momencie meczu potrafił obronić rzut karny.... 92
    • Skibą w mur - Drzazga w tyłku 5 kwi 2009, 20:00 Czy świnia zna się na balecie, a żabie potrzebne są narty? Wiosną wszystko jest możliwe, nawet to, że poseł PiS Marek Łatas, którego złapano nietrzeźwego za kierownicą, upił się, zjadając dwa jabłka. To tylko początek dziwnych wydarzeń związanych z wiosną. 95
    • Z ŻYCIA KOALICJI 5 kwi 2009, 20:00 Czym lata do domu premier? Nigdy dość przypominania słów ministra z twarzy podobnego do stopy: „Premier nigdy nie używa samolotów rządowych do prywatnych celów. Jeśli leci po pracy do domu do Gdańska, zawsze korzysta z połączeń... 96
    • Z ŻYCIA OPOZYCJI 5 kwi 2009, 20:00 Zbychu Ziobro zapowiedział, że jakby co, to on rzuca w diabły Brukselę i wraca do Polski, iżby tu sobie poministrzyć. Deklarację tę przyjęło hucznymi oklaskami 200 mieszkańców Płocka. Dziwna historia. Skąd w Płocku wzięło się... 97
    • Nie tylko dla kobiet - Wróżka na emeryturze 5 kwi 2009, 20:00 Fizycy Dorian Raymer i Do- uglas Smith udowodnili, że sterty sznurków lub włosów muszą się kiedyś poplątać. Inni naukowcy stwierdzili, że pchły żyjące na psie skaczą wyżej niż żyjące na kocie. Obecnie czekamy na wyniki badań, jaki jest wpływ faz księżyca na rozwój dorożkarstwa... 98

    ZKDP - Nakład kontrolowany