Oswajanie niedźwiedzia

Oswajanie niedźwiedzia

Wyobraźmy sobie, że Orlen pozbywa się rafinerii w Możejkach, ale uzyskuje dostęp do rosyjskich złóż ropy. Elektrownia atomowa w obwodzie kaliningradzkim podłącza się do polskiego systemu energetycznego, a polskie firmy zarabiają miliony dolarów na unowocześnianiu rosyjskiej gospodarki. Jeśli na relacjach biznesowych Polaków i Rosjan przestanie ciążyć polityka, takie scenariusze naprawdę są możliwe.
Jeśli po tragedii pod Smoleńskiem coś się zmieni w relacjach polsko-rosyjskich, to właśnie przedsiębiorcy będą mogli pierwsi zamienić to w realne efekty – mówi Zbigniew Niemczycki, jeden z najbogatszych Polaków i szef Polskiej Rady Biznesu. Już za kilka tygodni wraz z grupą kilkunastu przedsiębiorców z dużych firm z branży finansów, farmacji i  spożywczej wylatuje do Moskwy, by wykorzystać sprzyjający rozmowom biznesowym klimat. Po drugiej stronie nieoczekiwanie łatwo znaleźli się chętni do spotkania z Polakami rosyjscy przedsiębiorcy, otworzyły się drzwi do urzędów. – Ostatnie wydarzenia wyzwoliły chęć porozumienia. To  okazja do rozpoczęcia współpracy na nowo. Wierzę, że wszystkie gesty są autentyczne i nie zawiedziemy się – dodaje Niemczycki.

Okazji do  wspólnego ubicia interesów jest aż nadto. Świadczą o tym oferty rosyjskich firm poszukujących partnerów za pośrednictwem Wydziału Promocji Handlu i Inwestycji w Moskwie: sieć sklepów odzieżowych (28 punktów w Moskwie i drugie tyle w regionach) poszukuje dostawcy ubrań, importer owoców szuka dostawcy 100 ton polskich jabłek dziennie, a  właściciel centrum handlowego w Tule ogłasza, że jest w stanie zapełnić półki polskimi produktami ze wszystkich branż. Rosjanie rozglądają się także za inwestorami, którzy wyłożą pieniądze na budowę centrów logistycznych czy cukrowni pod Saratowem. – W relacjach człowiek z  człowiekiem polityka nie miała wpływu na interesy. Rosjanie chcą kupować rzeczy dobre, ładne i w atrakcyjnej cenie – mówi Radosław Boniecki, prezes Getin Holding, który kilka lat przepracował w Moskwie, kierując tam inwestycjami spółki. – Polskie produkty, żywność, kosmetyki itd. cieszą się dobrą marką i są widoczne w każdym miejscu w Moskwie. Wpływ polityki na biznes najbardziej widoczny był w strategicznej dla Rosjan branży energetycznej – handlu gazem i ropą. Ale w okresie polskiej żałoby narodowej i w tych kwestiach Rosjanie zaczęli wykazywać niespotykaną dotychczas elastyczność poglądów. Na stronach zajmującego się sprawami Unii Europejskiej serwisu EUobserver.com ukazała się wypowiedź Władimira Czyżowa, ambasadora Rosji przy UE, który powiedział, że emocje wywołane katastrofą polskiego samolotu mogą pomóc obu stronom współpracować w przyszłości. „Chodzi o kwestie związane z infrastrukturą i gazem. (...) Być może nawet będzie możliwe wybudowanie dodatkowej nitki gazociągu Nord Stream tak, by połączył się z portem w Świnoujściu" – powiedział ambasador Czyżow. – Nord Stream to sprawa politycznie i  biznesowo już zamknięta – studzi nastroje Andrzej Szczęśniak, ekspert rynku paliw i energii. – Wszyscy partnerzy tego przedsięwzięcia są znani, a bilans korzyści biznesowych jest podliczony. Udziałowcom pozostało zrealizować budowę, co oznacza, że raczej nie mamy tam już nic do ugrania. Szkoda, bo to zmarnowana szansa – dodaje.

Chociaż zaproszenie do udziału w projekcie powstania rurociągu bałtyckiego, którym do Niemiec – i dalej na zachód – ma popłynąć rosyjski gaz, może być spóźnione, to wypowiedź rosyjskiego polityka jest ważna. Nawet jeśli tylko kurtuazyjna, powodowana współczuciem, to z  pewnością nieprzypadkowa. Możliwe nowe otwarcie rysuje się w branży paliw. 7 kwietnia (już w czasie trwania pierwszych uroczystości rocznicowych w Katyniu) Agencja Reutera, opierając się na rosyjskich źródłach, podała, że Rosnieft, dostarczający 5,3 mln ton ropy do  rafinerii w Płocku i Gdańsku, chce sprzedawać surowiec bez pośredników. Bezpośrednie, a więc prawdopodobnie tańsze dostawy dla Orlenu i Lotosu miałyby ruszyć już w 2012 r. – Takie gesty wskazują na to, że Rosjanie chcą odciążyć biznes surowcowy od politycznego balastu. Jeśli i nas będzie na to stać, to rysuje się bardzo ciekawa sytuacja do współpracy –  mówi Szczęśniak.

Pierwszym punktem na liście możliwych scenariuszy biznesowych jest sprawa rafinerii w Możejkach, kupionej w 2006 r. przez PKN Orlen od rosyjskiego koncernu Jukos. Wejście Orlenu na Litwę zostało odebrane jako naruszenie granic wpływów i spotkało się z natychmiastową reakcją: zakręceniem kurka z rosyjską ropą płynącą do tej rafinerii. Orlen ratował się dostawami surowca drogą morską przez port w  Kłajpedzie. To znacznie zwiększyło koszty produkcji paliw i postawiło pod znakiem zapytania sens inwestycji stającej się studnią bez dna.

Już od miesięcy pojawiają nieoficjalne informacje o możliwości sprzedaży rafinerii i potencjalnych kupcach – rosyjskim koncernie TNK-BP. –  Wiadomo, że żaden inwestor na świecie nie kupi Możejek, bo wie, co go  tam czeka. Mogą je kupić jedynie Rosjanie. Najciekawiej wyglądałaby operacja wymiany aktywów, gdy Orlen oddałby kontrolę nad rafinerią w  zamian za dostęp do złóż ropy – mówi Szczęśniak. Zarząd Orlenu unika komentarzy. – Jesteśmy największym odbiorcą rosyjskiej ropy w Europie Środkowej, a nasze relacje biznesowe z rosyjskimi partnerami są bardzo dobre – mówi „Wprost" Jacek Krawiec, prezes Orlenu.

Już w 2016 r. teoretycznie będzie możliwe podłączenie do polskiego systemu energetycznego elektrowni atomowej, której budowę rozpoczęto właśnie w  obwodzie kaliningradzkim. O takiej możliwości wspominał Siergiej Kirijenko, szef państwowego Rosatomu, który realizuje inwestycję. Energetyczny most z Rosją byłby ratunkiem dla mieszkańców wysuniętych najdalej na północny wschód gmin Mazur i Podlasia. Zmorą tego regionu są przerwy w dostawie prądu z powodu częstych awarii jedynej linii wysokiego napięcia, którą zasilana jest ta część Polski. Konstantin Simonow, dyrektor rosyjskiego Funduszu na rzecz Narodowego Bezpieczeństwa Energetycznego, ogłosił, że do budowy elektrowni po raz pierwszy zaproszone zostaną firmy prywatne i zagraniczne.

– Ogłaszane nowe otwarcie w relacjach biznesowych można zinterpretować jako zaproszenie polskich firm do inwestowania w Rosji – uważa Marek Zieliński, radca Wydziału Promocji Handlu i Inwestycji przy ambasadzie w  Moskwie. – Rosjanie muszą unowocześnić swój przemysł, który po  kilkunastu latach zastoju inwestycyjnego jest zdegradowany. Potrzebują do tego nowoczesnych technologii i wielkich nakładów. Tu upatruję największej szansy dla dużych firm z Polski. Przecież nie tak dawno sami zmienialiśmy swoją gospodarkę, więc wiemy, jak się to robi – mówi Zieliński. Jego zdaniem handel będzie tracił na  znaczeniu, bo coraz większe jego fragmenty są obejmowane polityką regulowania dostępu do rosyjskiego rynku. Przez wprowadzenie zaporowych ceł na używane auta rosyjskie władze pozyskały największych producentów: montownie prowadzą tam dziś Toyota, Ford, Peugeot czy ciężarowy oddział Volvo.

Już wkrótce podobnie będzie w wypadku branży spożywczej. Pod koniec stycznia prezydent Dmitrij Miedwiediew podpisał dekret „O  zatwierdzeniu doktryny bezpieczeństwa żywnościowego Federacji Rosyjskiej". Zakłada on radykalne ograniczenie importu żywności, a przez to stworzenie miejsca do rozwoju rodzimych producentów. Rosyjscy politycy podkreślają, że potencjał rosyjskiego rynku pozwala na  przekształcenie Rosji w jednego z większych eksporterów żywności. To  oczywiście zła wiadomość dla takich polskich firm jak Hortex (eksportujący znane w całej Rosji mieszanki mrożonych warzyw) czy PKN Duda (aby ominąć granicę celną, zainwestował na Białorusi).

Dotychczas nie udało się powstrzymać napływu polskiej żywności. Zresztą sami Rosjanie na razie nie mają czym zastąpić importu. W 2009 r. rosyjscy producenci mięsa drobiowego dostarczyli na rynek wewnętrzny tylko 75 proc. całkowitego rocznego spożycia tego produktu. Urzędowy kaganiec przepisów fitosanitarnych i weterynaryjnych jednak już teraz utrudnia handel. Każda jadąca do Rosji ciężarówka z jabłkami, pomidorami, truskawkami czy kapustą pekińską wiezie także grube segregatory z  zezwoleniami, zaświadczeniami, certyfikatami bezpieczeństwa, z wynikami badań na pestycydy, azotany i azotyny. – W czasie słynnego embarga na  mięso z Polski w 2005 r. oraz na warzywa i owoce nasze produkty szły do  Rosji przez litewskich, białoruskich i ukraińskich pośredników. Zmieniano jedynie dokumenty kraju pochodzenia – opowiada szef jednej z  warszawskich agencji celnych.

Rosnące bariery celne zniweczyły już kilka projektów. Firma Koło, producent wyposażenia łazienek, zrezygnowała z wejścia na rosyjski rynek, kiedy celnicy naliczyli jej cło w wysokości kilku dolarów od  każdego kilograma eksportowanych produktów. Było to znacznie więcej, niż  płacili konkurenci. W praktyce eksportstawał się nieopłacalny. Na  rosyjskim rynku budowlanym od lat są obecne systemy aluminiowe firmy Aluprof z Bielska-Białej wykorzystywane w konstrukcjach elewacji budynku. Jerzy Panasiuk, handlowiec tej firmy, ma na koncie zrealizowane projekty od Petersburga po Władywostok. – Biznes kwitł, co roku przywoziłem szefom walizkę zamówień, a teraz nagle wprowadzono cło na  wyroby aluminiowe i wszystko stoi pod znakiem zapytania. Lepiej jest na  Ukrainie i Białorusi – mówi rozczarowany.

– Kto chce robić dobre interesy w Rosji, z pewnością będzie mile widziany jako inwestor – przekonuje jednak radca Marek Zieliński. Getin Holding i jego spółka Carcade były jednymi z pierwszych firm, które na rosyjskim rynku wprowadziły leasing samochodów dla małych i średnich firm. Kielecki Cersanit przejął i  zainwestował w kilka firm z branży wyposażenia łazienek, m.in. producenta płytek ściennych. Dziś jego produkowane w Rosji artykuły są eksportowane do sąsiednich krajów. Największą polską inwestycją w Rosji jest fabryka Toruńskich Zakładów Materiałów Opatrunkowych w Jegoriewsku (100 km od Moskwy). Firma działa w Rosji od 18 lat, a dzięki ulokowaniu tam produkcji ze swoją marką Bella była w stanie walczyć jak równy z  równym z Procter & Gamble. Do obu firm należą ponad dwie trzecie rosyjskiego rynku artykułów higienicznych – podpasek, wkładek itp. Resztę podzieliło między siebie osiem firm, w tym paru światowych potentatów. W niektórych miastach udziały polskiej marki sięgają nawet trzech czwartych rynku. Jarosław Józefowicz, prezes zarządu toruńskich zakładów, słynie z tego, że prowadzi biznes w elegancki sposób: nie daje łapówek, nie pije wódki, nie uczestniczy w imprezach w baniach. Stereotypy o rosyjskim biznesie, rzekomo pijanym i skorumpowanym, obala także Radosław Boniecki z Getinu: – Łapówki są obecne w życiu codziennym, ale w biznesie liczą się twarde realia. Albo coś się opłaca, albo nie – mówi Boniecki. Mimo kryzysu, który spustoszył rosyjską gospodarkę, rynek ocenia jako perspektywiczny. Sprzedaje się tam 1,4 mln aut, a jedynie 1 proc. w leasingu. W Europie to 15-20 proc. – Proszę sobie wyobrazić, jakie to jest pole do rozwoju usług. I tak jest w wielu branżach – dodaje Boniecki.

Nowe otwarcie to nie tylko nasze bardziej widoczne wyjście na rynek Rosji. Na razie najbardziej widoczną rosyjską firmą w Polsce jest Łukoil, właściciel ponad stu stacji benzynowych przejętych od amerykańskiego ConocoPhillips. Na początku Władimir Zander, szef Łukoilu w Polsce, najczęściej musiał odpowiadać na pytanie, czy polscy kierowcy będą chcieli tankować na stacjach należących do  rosyjskiej firmy. Okazało się, że chcieli i chcą. Wystarczyło obniżyć ceny paliw o kilka groszy w stosunku do oferty Orlenu. W innych dziedzinach może być podobnie. W 2009 r. polskie firmy sprzedały w Rosji towary warte 4,5 mld dolarów. Łączna wartość wymiany handlowej Polska –  Rosja wyniosła 17,8 mld dolarów (spadek o 43 proc. w porównaniu z rokiem 2008).

Okładka tygodnika WPROST: 18/2010
Więcej możesz przeczytać w 18/2010 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 2
  • Emeryt IP
    Wyobrażmy sobie;Polska Eksporterem gazu łupkowego?Ale niedżwiedz na to nie pozwoli.

    Spis treści tygodnika Wprost nr 18/2010 (1421)

    • Kondolencje od czytelników 25 kwi 2010, 2:15 Kondolencje dla rodzin ofiar katastrofy Smoleńskiej zalały stronę www.wprost. pl i profil „Wprost” na Facebooku. Tak internauci dzielili się swoją żałobą: 4
    • Na stronie - Czas eksperymentalny 25 kwi 2010, 2:15 Przypominają mi się słowa Sławomira Mrożka. A konkretniej – Stomila z „Tanga”: „Kiedy tragedia jest już niemożliwa, a farsa nudzi, pozostaje tylko eksperyment”. Eksperymentujemy więc. 5
    • Z życia koalicji 25 kwi 2010, 2:15 Niedługo po katastrofie, w tygodniu, w którym roiło się od pogrzebów ludzi, których znaliśmy, lubiliśmy i o których pisaliśmy, nieszczególnie nam do śmiechu. Ale polityka nabiera już tempa, więc postaramy się za nią nadążyć w... 6
    • Z życia opozycji 25 kwi 2010, 2:15 W zasadzie powinniśmy czasowo zmienić nazwę tej rubryki na „Kronika pogrzebowa" – na kilku takich uroczystościach byliśmy, niektóre jeszcze nas czekają, no ale „trzeba z żywymi naprzód iść”… A żywi... 6
    • Chorzy na Facebook 25 kwi 2010, 2:15 Zaczyna się niewinnie: ktoś namawia cię, żebyś założył konto na Facebooku. Zapisujesz się do kilku grup, umieszczasz kilka zdjęć, powiększasz grono znajomych. Wszystko pod kontrolą. Ale po jakimś czasie zaczynasz myśleć o Facebooku nawet, gdy jesteś offline. Denerwujesz się,... 8
    • Czy jesteś uzależniony? 25 kwi 2010, 2:15 W USA już jeden na ośmiu użytkowników Facebooka jest uzależniony od tego portalu – ostrzegają specjaliści ze Stanford University School of Medicine. Powstało fachowe określenie: Facebook Addiction Disorder (FAD), czyli zaburzenia spowodowane uzależnieniem od Facebooka. 12
    • W poszukiwaniu katyńskich czaszek 25 kwi 2010, 2:15 W piwnicy Komendy Głównej Policji, w policyjnej szkole, a nawet w prywatnych mieszkaniach latami poniewierały się czaszki oficerów zamordowanych przez NKWD. Do dziś nie wiadomo, co się stało z większością z nich. 14
    • Przegląd prasy zagranicznej 25 kwi 2010, 2:15 Żałoba przynosi odwilż Liberation Żałobny patriotyzm W Polsce doszło do kolejnego porywu żałobnego patriotyzmu. Polacy od dawna celują w urządzaniu narodowych ceremonii, najczęściej tragicznych. Związane są z tym rytuały zbiorowych... 18
    • Puls gospodarki 25 kwi 2010, 2:15 Lubimy polskie, ale decyduje cenaNiemcy czy Chiny? Na pytanie o to, który z tych krajów jest synonimem jakości, odpowiedź jest oczywista. A Polska? Polska stoi w połowie drogi. Najbardziej cenimy polskie produkty budowlane, zwłaszcza... 20
    • Staroświecko nowocześni 25 kwi 2010, 2:15 Stasiak, Kochanowski, Kurtyka... Błagam, nie róbmy z tych ludzi z krwi i kości, pełnych wad i zalet, jakichś odrealnionych świętych z zupełnie innej epoki! To byli przede wszystkim nowocześni urzędnicy na miarę swoich czasów, a nie obwieszeni orderami przodkowie z zakurzonych... 22
    • Śmiertelna seria 25 kwi 2010, 2:15 W Smoleńsku lądowano „na siłę” mimo skrajnie niesprzyjających warunków atmosferycznych – to dziś powszechna opinia w środowisku wojskowych lotników. Choć płk Zbigniew Drozdowski, członek komisji badającej przyczyny katastrofy w Smoleńsku, wezwał... 24
    • Kisiel nie pozwoliłby mediom na kabaret 25 kwi 2010, 2:15 WPROST: Stefan Kisielewski pisał o panu w „Abecadle Kisiela": zdolny, młody… A pan o nim mówił: „Kisielewski to człowiek bez wątpienia wielki i również bez wątpliwości odrobinę mały". Dlaczego? PROF. MARCIN... 26
    • Zapytaj Wprost - Współczuć i być 25 kwi 2010, 2:15 Na 10 pytań czytelników internetowego wydania „Wprost” odpowiada dr Ewa Woydyłło, psycholog z Instytutu Psychiatrii i Neurologii w Warszawie 28
    • Na moje kopyto - Koniec grillowania 25 kwi 2010, 2:15 Nieprzypadkowo wedle mitów założycielskich u początków powołania miasta-państwa leży śmierć. Mity te odsyłają do intuicji, że państwo jest sprawą niesłychanie poważną. Poważną, bo może w obronie swojego istnienia i ładu zabijać swoich i obcych. Poważną, bo może kazać swoim... 30
    • Polityka po resecie 25 kwi 2010, 2:15 Wariant pierwszy: Bronisław Komorowski zostaje prezydentem, na jesieni odbywają się przyspieszone wybory parlamentarne i do Sejmu wchodzą tylko dwie partie – PO i PiS. Wariant drugi: Komorowski zostaje prezydentem, PiS po rozłamie zamienia się w 15-procentowy, opozycyjny... 33
    • Katastrofa ministra 25 kwi 2010, 2:15 Gdy skończy się pierwsza trauma po smoleńskiej katastrofie, minister Bogdan Klich będzie musiał odpowiedzieć na trudne pytania. Premierowi niełatwo będzie go bronić. O ile w ogóle ma taki zamiar. 38
    • Centralny problem 25 kwi 2010, 2:15 Mała pomyłka – tak Alan Greenspan, były prezes amerykańskiej Rezerwy Federalnej, nazwał swoje działania, które w rezultacie przyczyniły się do wybuchu jednego z największych kryzysów finansowych. To pokazało wyraźnie, że wybór szefa banku centralnego jest nie tylko... 42
    • Oswajanie niedźwiedzia 25 kwi 2010, 2:15 Wyobraźmy sobie, że Orlen pozbywa się rafinerii w Możejkach, ale uzyskuje dostęp do rosyjskich złóż ropy. Elektrownia atomowa w obwodzie kaliningradzkim podłącza się do polskiego systemu energetycznego, a polskie firmy zarabiają miliony dolarów na unowocześnianiu rosyjskiej... 44
    • Wróg publiczny 25 kwi 2010, 2:15 Czy anarchista, pacyfista i zwolennik prawa do aborcji może być ikoną konserwatywnych liberałów? Owszem, może. Pod warunkiem że nazywał się Murray Rothbard i był jednym z najwybitniejszych wolnorynkowych ekonomistów XX wieku. Z końcem maja nakładem Instytutu Ludwiga von Misesa... 55
    • Goldman strach... 25 kwi 2010, 2:15 W piątek 16 kwietnia amerykańska SEC, odpowiednik naszej Komisji Nadzoru Finansowego, oskarżyła jeden bank i jednego pracownika tego banku o oszustwo na jednej transakcji. Niby niewiele. Ale ten bank to Goldman Sachs, najbardziej szanowany i najpotężniejszy bank z Wall Street. 56
    • Krajobraz po burzy 25 kwi 2010, 2:15 Dla mniejszych firm skończył się okres walki o utrzymanie się na rynku. Teraz przedsiębiorcy, którzy przetrwali, myślą, jak go podbić. Eksperci podkreślają, że to dobry czas na inwestycje i przejęcia konkurentów, którym się nie powiodło. 58
    • Ostrożnie - hit sezonu! 25 kwi 2010, 2:15 Prywatyzacja PZU, urastająca do rangi wydarzenia nie tylko tego roku, kończy konflikt, który blokował możliwość dynamicznego rozwoju spółki, szczególnie w kontekście jej ekspansji zagranicznej. Spór między skarbem państwa i Eureko ciągnął się latami i uniemożliwiał... 60
    • Wibrującej pięści nie było 25 kwi 2010, 2:15 Spisek KGB, wina Rosjan, zamach? Nostradamus podobno przepowiadał, że spadający metalowy ptak rozdzieli dwóch braci, a na pogrążone w chaosie państwo napadnie wróg ze wschodu. 71
    • Żałoba wyborcza 25 kwi 2010, 2:15 Atmosfera żałoby i współczucia może się okazać niezwykle ważna w najbliższych wyborach prezydenckich w Polsce. – Do urn prawdopodobnie pójdzie rekordowa liczba wyborców, bo tragiczna śmierć polskiej elity rozbudziła uczucie patriotyzmu i odpowiedzialności za ojczyznę... 72
    • Dobry lider pozwala płakać 25 kwi 2010, 2:15 Rozmowa z psychologiem biznesu Joanną Pommersbach, szefem praktyki zarządzania talentami i rozwoju przywództwa w międzynarodowej firmie doradczej Hay Group 74
    • Cherlawy faraon 25 kwi 2010, 2:15 Rozmowa z prof. Karolem Myśliwcem z Zakładu Archeologii Śródziemnomorskiej Polskiej Akademii Nauk 75
    • Popiół i szkliwo 25 kwi 2010, 2:15 Siła erupcji wulkanu Eyjafjallajökull nieco słabnie, ale to w każdej chwili może się zmienić. Bo wulkany są nieprzewidywalne, zwłaszcza te podlodowe. 78
    • Katyń jako szansa 25 kwi 2010, 2:15 Ogromna ludzka tragedia to zawsze moment przełomowy. To moment, który rodzi zawsze poczucie jedności. Polityczne różnice, spory, odmienne patrzenie na historię oraz różne wartości – to wszystko odchodzi, w obliczu śmierci staje... 81
    • Zbrodnia zakłamania 25 kwi 2010, 2:15 Nie ulega żadnej kwestii, że Rosjanom przez ostatnie półwiecze przyszło płacić gorzką i ogromną psychologiczną cenę za błędy katyńskie. Cenę wzgardy i odrazy. I cenę wiecznej nieufności. 82
    • Berlin za zamkniętymi drzwiami 25 kwi 2010, 2:15 Płot wysoki na 2,6 metra, 186 kamer i sygnalizatorów ruchu, zakaz fotografowania i używania telefonów komórkowych, wartownicy, rewizje w samochodach dostawczych, szczegółowe kontrole robotników – w Berlinie powstaje najnowocześniejsza w Europie centrala szpiegowska,... 84
    • Wolałbym nie być samotny 25 kwi 2010, 2:15 Rozmowa z Jo Nesbo, norweskim pisarzem, autorem mrocznych kryminałów o genialnym śledczym Harrym Hole’u. W Polsce właśnie się ukazała jego kolejna książka „Pierwszy śnieg”. 86
    • Nicość i tantiemy 25 kwi 2010, 2:15 30 lat temu, 19 kwietnia 1980 r., ulice Paryża zatarasowały tłumy. Niezorientowany przechodzień zapytał kilkuletniego chłopca o przyczynę zamieszania. „To manifestacja przeciwko śmierci Sartre’a” – padła odpowiedź. 88
    • Wielkie grzebanie w życiorysach 25 kwi 2010, 2:15 Moda na filmy biograficzne ma się świetnie – w końcu życie pisze najlepsze scenariusze. W ich poszukiwaniu twórcy sięgają już nie tylko po życiorysy mężów stanu i najsłynniejszych artystów, ale też nastoletnich piosenkarek i bezdomnych. „Wprost” rusza z... 89
    • Wieźniowie i my 25 kwi 2010, 2:15 Pomyślmy inaczej o więźniach – apeluje znawca więziennictwa Paweł Moczydłowski, któremu „Film” pokazał dwie majowe premiery kinowe: nagrodzonego Grand Prix w Cannes francuskiego „Proroka” oraz polski dokument „Bad Boys. Cela 425”. 90
    • Rusz nogą 25 kwi 2010, 2:15 Biegiem doganiamy kraje Zachodu – pod względem liczby imprez dla amatorów joggingu jesteśmy w ścisłej czołówce. 91
    • Recenzje 25 kwi 2010, 2:15 Teatr:  Sarmata w natarciu Tomasz Karolak ze sztuką wyższą kojarzony nie jest. Gra w teatrze od lat, ale artysta o reputacji bawidamka znany jest przede głównie z ról komediowych. Tymczasem założył właśnie prywatny Teatr IMKA, który... 92
    • Magnolie na kartoflisku 25 kwi 2010, 2:15 To miejsce zna każdy Polak, choćby ze słyszenia. Teraz, w 200. rocznicę chrztu Fryderyka Chopina, Żelazowa Wola otrzymała zrewitalizowany, urokliwy park. 94
    • Mały może więcej 25 kwi 2010, 2:15 Kilka dni temu otrzymałem e-maila od czytelniczki dowodzącej, że wielkość samochodu jest wprost proporcjonalna do rozmiarów kompleksu jego właściciela. I z miejsca postanowiłem się przesiąść do czegoś w rozmiarze buta. 96
    • Skibą w mur - La! La! La! 25 kwi 2010, 2:15 Ciągle słyszymy powtarzane zaklęcie o tym, że nie zapomnimy. Nie zapomnimy tego czy tamtego, bo to było dla nas ważne. Ale doświadczenie uczy, że zapominanie jest naturalnym składnikiem formy nazywanej życiem. Szybko zapominamy o... 97

    ZKDP - Nakład kontrolowany