Wielkie grzebanie w życiorysach

Wielkie grzebanie w życiorysach

Moda na filmy biograficzne ma się świetnie – w końcu życie pisze najlepsze scenariusze. W ich poszukiwaniu twórcy sięgają już nie tylko po życiorysy mężów stanu i najsłynniejszych artystów, ale też nastoletnich piosenkarek i bezdomnych. „Wprost” rusza z cyklem znanych filmów opowiadających historie prawdziwe.
„To przerażająca odpowiedzialność" – mówił Ben Kingsley o przyjęciu tytułowej roli w filmie „Gandhi" z 1982 r. Opłacało się zaryzykować –  opowieść o indyjskim działaczu politycznym, propagatorze biernego oporu, zrobiła z Kingsleya gwiazdę i przyniosła mu Oscara. Aktor zrobił wszystko, by na ekranie wypaść przekonująco – zgolił włosy, ćwiczył jogę i schudł 20 kg na ascetycznej, wegetariańskiej diecie Gandhiego. Utożsamienie się z postacią przyszło mu łatwiej, gdy odkrył, że jego rodzina pochodzi z tej samej miejscowości, w której urodził się indyjski guru. Film w reżyserii Richarda Attenborough jest jedną z najbardziej znanych biograficznych fabuł w historii kina, a dziś otwiera nowy cykl „Wprost”.

– Filmy biograficzne cieszą się niesłabnącą popularnością. Zazwyczaj mają potencjał oscarowy i przyciągają uwagę akademików – mówi Łukasz Muszyński z serwisu Filmweb. pl. Wystarczy się przyjrzeć ostatnim nominacjom Amerykańskiej Akademii Filmowej: doceniono m.in. Christophera Plummera, który wcielił się w Lwa Tołstoja w „The Last Station", Morgana Freemana (Nelson Mandela w obrazie „Invictus") i Carey Mulligan, która zagrała w „Była sobie dziewczyna” opartym na wspomnieniach dziennikarki Lynn Barber. Wśród filmów biograficznych znajdziemy głośne obrazy dekady: „Aviatora”, „Spacer po linie” czy „I’m Not There. Gdzie indziej jestem”. Wkrótce powstaną m.in. „Lincoln” Stevena Spielberga z Liamem Neesonem i „The Rise of Theodore Roosevelt” Martina Scorsese z Leonardo DiCaprio. Coraz częściej Hollywood sięga po postaci mniej znane, ale nietuzinkowe. Taki był Mike Oher, bezdomny, który dzięki opiece bogatej rodziny zrobił karierę sportową. Film „Wielki Mike. The Blind Side” przyniósł w tym roku Oscara Sandrze Bullock grającej protektorkę sportowca.

Czy Hollywood sięga po historie ludzi słynnych jak Truman Capote, czy po  mniej znane życiorysy, np. Roberta Graysmitha, dziennikarza ogarniętego obsesją na punkcie mordercy znanego jako Zodiak, zawsze szu- ka postaci nieszablonowej, wymykającej się jednoznacznym ocenom. To  różni zachodnie kino biograficzne od polskiego. W Polsce na ekrany przenosi się niemal wyłącznie historie osób o nieposzlakowanej opinii. –  Wybieramy postaci takie jak Jan Paweł II, Chopin czy generał Nil. Romantyzm i sentymentalizm polskiej szkoły filmowej nie pozostawia miejsca na wielowymiarowość postaci – ocenia dr Barbara Giza z Instytutu Kultury i Komunikowania SWPS.

Szkoda, bo kultura pop nie lubi laurek i  żywi się kontrowersjami. Tych w naszej kulturze nie brakowało – mieliśmy licznych twórców, których życie stanowi znakomity materiał na film. Wystarczy wspomnieć wieszcza narodowego Adama Mickiewicza, który był wielkim patriotą, ale też wplątywał się w skomplikowane relacje z  kobietami i uległ fascynacji sektą towiańczyków. Wydawało się, że  filmowcy przestali unikać wieloznaczności, gdy Jacek Koprowicz zrealizował „Mistyfikację" o Witkacym. Niestety, zamiast wszechstronnie wykształconego człowieka o niebanalnej osobowości, jakim był autor „Szewców", na ekranie zobaczyliśmy błazna myślącego o seksie. Najwyraźniej w polskim kinie możemy liczyć tylko na żywoty świętych lub  potępionych. Nic pośrodku. 

Okładka tygodnika WPROST: 18/2010
Więcej możesz przeczytać w 18/2010 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 18/2010 (1421)

  • Kondolencje od czytelników 25 kwi 2010, 2:15 Kondolencje dla rodzin ofiar katastrofy Smoleńskiej zalały stronę www.wprost. pl i profil „Wprost” na Facebooku. Tak internauci dzielili się swoją żałobą: 4
  • Na stronie - Czas eksperymentalny 25 kwi 2010, 2:15 Przypominają mi się słowa Sławomira Mrożka. A konkretniej – Stomila z „Tanga”: „Kiedy tragedia jest już niemożliwa, a farsa nudzi, pozostaje tylko eksperyment”. Eksperymentujemy więc. 5
  • Z życia koalicji 25 kwi 2010, 2:15 Niedługo po katastrofie, w tygodniu, w którym roiło się od pogrzebów ludzi, których znaliśmy, lubiliśmy i o których pisaliśmy, nieszczególnie nam do śmiechu. Ale polityka nabiera już tempa, więc postaramy się za nią nadążyć w... 6
  • Z życia opozycji 25 kwi 2010, 2:15 W zasadzie powinniśmy czasowo zmienić nazwę tej rubryki na „Kronika pogrzebowa" – na kilku takich uroczystościach byliśmy, niektóre jeszcze nas czekają, no ale „trzeba z żywymi naprzód iść”… A żywi... 6
  • Chorzy na Facebook 25 kwi 2010, 2:15 Zaczyna się niewinnie: ktoś namawia cię, żebyś założył konto na Facebooku. Zapisujesz się do kilku grup, umieszczasz kilka zdjęć, powiększasz grono znajomych. Wszystko pod kontrolą. Ale po jakimś czasie zaczynasz myśleć o Facebooku nawet, gdy jesteś offline. Denerwujesz się,... 8
  • Czy jesteś uzależniony? 25 kwi 2010, 2:15 W USA już jeden na ośmiu użytkowników Facebooka jest uzależniony od tego portalu – ostrzegają specjaliści ze Stanford University School of Medicine. Powstało fachowe określenie: Facebook Addiction Disorder (FAD), czyli zaburzenia spowodowane uzależnieniem od Facebooka. 12
  • W poszukiwaniu katyńskich czaszek 25 kwi 2010, 2:15 W piwnicy Komendy Głównej Policji, w policyjnej szkole, a nawet w prywatnych mieszkaniach latami poniewierały się czaszki oficerów zamordowanych przez NKWD. Do dziś nie wiadomo, co się stało z większością z nich. 14
  • Przegląd prasy zagranicznej 25 kwi 2010, 2:15 Żałoba przynosi odwilż Liberation Żałobny patriotyzm W Polsce doszło do kolejnego porywu żałobnego patriotyzmu. Polacy od dawna celują w urządzaniu narodowych ceremonii, najczęściej tragicznych. Związane są z tym rytuały zbiorowych... 18
  • Puls gospodarki 25 kwi 2010, 2:15 Lubimy polskie, ale decyduje cenaNiemcy czy Chiny? Na pytanie o to, który z tych krajów jest synonimem jakości, odpowiedź jest oczywista. A Polska? Polska stoi w połowie drogi. Najbardziej cenimy polskie produkty budowlane, zwłaszcza... 20
  • Staroświecko nowocześni 25 kwi 2010, 2:15 Stasiak, Kochanowski, Kurtyka... Błagam, nie róbmy z tych ludzi z krwi i kości, pełnych wad i zalet, jakichś odrealnionych świętych z zupełnie innej epoki! To byli przede wszystkim nowocześni urzędnicy na miarę swoich czasów, a nie obwieszeni orderami przodkowie z zakurzonych... 22
  • Śmiertelna seria 25 kwi 2010, 2:15 W Smoleńsku lądowano „na siłę” mimo skrajnie niesprzyjających warunków atmosferycznych – to dziś powszechna opinia w środowisku wojskowych lotników. Choć płk Zbigniew Drozdowski, członek komisji badającej przyczyny katastrofy w Smoleńsku, wezwał... 24
  • Kisiel nie pozwoliłby mediom na kabaret 25 kwi 2010, 2:15 WPROST: Stefan Kisielewski pisał o panu w „Abecadle Kisiela": zdolny, młody… A pan o nim mówił: „Kisielewski to człowiek bez wątpienia wielki i również bez wątpliwości odrobinę mały". Dlaczego? PROF. MARCIN... 26
  • Zapytaj Wprost - Współczuć i być 25 kwi 2010, 2:15 Na 10 pytań czytelników internetowego wydania „Wprost” odpowiada dr Ewa Woydyłło, psycholog z Instytutu Psychiatrii i Neurologii w Warszawie 28
  • Na moje kopyto - Koniec grillowania 25 kwi 2010, 2:15 Nieprzypadkowo wedle mitów założycielskich u początków powołania miasta-państwa leży śmierć. Mity te odsyłają do intuicji, że państwo jest sprawą niesłychanie poważną. Poważną, bo może w obronie swojego istnienia i ładu zabijać swoich i obcych. Poważną, bo może kazać swoim... 30
  • Polityka po resecie 25 kwi 2010, 2:15 Wariant pierwszy: Bronisław Komorowski zostaje prezydentem, na jesieni odbywają się przyspieszone wybory parlamentarne i do Sejmu wchodzą tylko dwie partie – PO i PiS. Wariant drugi: Komorowski zostaje prezydentem, PiS po rozłamie zamienia się w 15-procentowy, opozycyjny... 33
  • Katastrofa ministra 25 kwi 2010, 2:15 Gdy skończy się pierwsza trauma po smoleńskiej katastrofie, minister Bogdan Klich będzie musiał odpowiedzieć na trudne pytania. Premierowi niełatwo będzie go bronić. O ile w ogóle ma taki zamiar. 38
  • Centralny problem 25 kwi 2010, 2:15 Mała pomyłka – tak Alan Greenspan, były prezes amerykańskiej Rezerwy Federalnej, nazwał swoje działania, które w rezultacie przyczyniły się do wybuchu jednego z największych kryzysów finansowych. To pokazało wyraźnie, że wybór szefa banku centralnego jest nie tylko... 42
  • Oswajanie niedźwiedzia 25 kwi 2010, 2:15 Wyobraźmy sobie, że Orlen pozbywa się rafinerii w Możejkach, ale uzyskuje dostęp do rosyjskich złóż ropy. Elektrownia atomowa w obwodzie kaliningradzkim podłącza się do polskiego systemu energetycznego, a polskie firmy zarabiają miliony dolarów na unowocześnianiu rosyjskiej... 44
  • Wróg publiczny 25 kwi 2010, 2:15 Czy anarchista, pacyfista i zwolennik prawa do aborcji może być ikoną konserwatywnych liberałów? Owszem, może. Pod warunkiem że nazywał się Murray Rothbard i był jednym z najwybitniejszych wolnorynkowych ekonomistów XX wieku. Z końcem maja nakładem Instytutu Ludwiga von Misesa... 55
  • Goldman strach... 25 kwi 2010, 2:15 W piątek 16 kwietnia amerykańska SEC, odpowiednik naszej Komisji Nadzoru Finansowego, oskarżyła jeden bank i jednego pracownika tego banku o oszustwo na jednej transakcji. Niby niewiele. Ale ten bank to Goldman Sachs, najbardziej szanowany i najpotężniejszy bank z Wall Street. 56
  • Krajobraz po burzy 25 kwi 2010, 2:15 Dla mniejszych firm skończył się okres walki o utrzymanie się na rynku. Teraz przedsiębiorcy, którzy przetrwali, myślą, jak go podbić. Eksperci podkreślają, że to dobry czas na inwestycje i przejęcia konkurentów, którym się nie powiodło. 58
  • Ostrożnie - hit sezonu! 25 kwi 2010, 2:15 Prywatyzacja PZU, urastająca do rangi wydarzenia nie tylko tego roku, kończy konflikt, który blokował możliwość dynamicznego rozwoju spółki, szczególnie w kontekście jej ekspansji zagranicznej. Spór między skarbem państwa i Eureko ciągnął się latami i uniemożliwiał... 60
  • Wibrującej pięści nie było 25 kwi 2010, 2:15 Spisek KGB, wina Rosjan, zamach? Nostradamus podobno przepowiadał, że spadający metalowy ptak rozdzieli dwóch braci, a na pogrążone w chaosie państwo napadnie wróg ze wschodu. 71
  • Żałoba wyborcza 25 kwi 2010, 2:15 Atmosfera żałoby i współczucia może się okazać niezwykle ważna w najbliższych wyborach prezydenckich w Polsce. – Do urn prawdopodobnie pójdzie rekordowa liczba wyborców, bo tragiczna śmierć polskiej elity rozbudziła uczucie patriotyzmu i odpowiedzialności za ojczyznę... 72
  • Dobry lider pozwala płakać 25 kwi 2010, 2:15 Rozmowa z psychologiem biznesu Joanną Pommersbach, szefem praktyki zarządzania talentami i rozwoju przywództwa w międzynarodowej firmie doradczej Hay Group 74
  • Cherlawy faraon 25 kwi 2010, 2:15 Rozmowa z prof. Karolem Myśliwcem z Zakładu Archeologii Śródziemnomorskiej Polskiej Akademii Nauk 75
  • Popiół i szkliwo 25 kwi 2010, 2:15 Siła erupcji wulkanu Eyjafjallajökull nieco słabnie, ale to w każdej chwili może się zmienić. Bo wulkany są nieprzewidywalne, zwłaszcza te podlodowe. 78
  • Katyń jako szansa 25 kwi 2010, 2:15 Ogromna ludzka tragedia to zawsze moment przełomowy. To moment, który rodzi zawsze poczucie jedności. Polityczne różnice, spory, odmienne patrzenie na historię oraz różne wartości – to wszystko odchodzi, w obliczu śmierci staje... 81
  • Zbrodnia zakłamania 25 kwi 2010, 2:15 Nie ulega żadnej kwestii, że Rosjanom przez ostatnie półwiecze przyszło płacić gorzką i ogromną psychologiczną cenę za błędy katyńskie. Cenę wzgardy i odrazy. I cenę wiecznej nieufności. 82
  • Berlin za zamkniętymi drzwiami 25 kwi 2010, 2:15 Płot wysoki na 2,6 metra, 186 kamer i sygnalizatorów ruchu, zakaz fotografowania i używania telefonów komórkowych, wartownicy, rewizje w samochodach dostawczych, szczegółowe kontrole robotników – w Berlinie powstaje najnowocześniejsza w Europie centrala szpiegowska,... 84
  • Wolałbym nie być samotny 25 kwi 2010, 2:15 Rozmowa z Jo Nesbo, norweskim pisarzem, autorem mrocznych kryminałów o genialnym śledczym Harrym Hole’u. W Polsce właśnie się ukazała jego kolejna książka „Pierwszy śnieg”. 86
  • Nicość i tantiemy 25 kwi 2010, 2:15 30 lat temu, 19 kwietnia 1980 r., ulice Paryża zatarasowały tłumy. Niezorientowany przechodzień zapytał kilkuletniego chłopca o przyczynę zamieszania. „To manifestacja przeciwko śmierci Sartre’a” – padła odpowiedź. 88
  • Wielkie grzebanie w życiorysach 25 kwi 2010, 2:15 Moda na filmy biograficzne ma się świetnie – w końcu życie pisze najlepsze scenariusze. W ich poszukiwaniu twórcy sięgają już nie tylko po życiorysy mężów stanu i najsłynniejszych artystów, ale też nastoletnich piosenkarek i bezdomnych. „Wprost” rusza z... 89
  • Wieźniowie i my 25 kwi 2010, 2:15 Pomyślmy inaczej o więźniach – apeluje znawca więziennictwa Paweł Moczydłowski, któremu „Film” pokazał dwie majowe premiery kinowe: nagrodzonego Grand Prix w Cannes francuskiego „Proroka” oraz polski dokument „Bad Boys. Cela 425”. 90
  • Rusz nogą 25 kwi 2010, 2:15 Biegiem doganiamy kraje Zachodu – pod względem liczby imprez dla amatorów joggingu jesteśmy w ścisłej czołówce. 91
  • Recenzje 25 kwi 2010, 2:15 Teatr:  Sarmata w natarciu Tomasz Karolak ze sztuką wyższą kojarzony nie jest. Gra w teatrze od lat, ale artysta o reputacji bawidamka znany jest przede głównie z ról komediowych. Tymczasem założył właśnie prywatny Teatr IMKA, który... 92
  • Magnolie na kartoflisku 25 kwi 2010, 2:15 To miejsce zna każdy Polak, choćby ze słyszenia. Teraz, w 200. rocznicę chrztu Fryderyka Chopina, Żelazowa Wola otrzymała zrewitalizowany, urokliwy park. 94
  • Mały może więcej 25 kwi 2010, 2:15 Kilka dni temu otrzymałem e-maila od czytelniczki dowodzącej, że wielkość samochodu jest wprost proporcjonalna do rozmiarów kompleksu jego właściciela. I z miejsca postanowiłem się przesiąść do czegoś w rozmiarze buta. 96
  • Skibą w mur - La! La! La! 25 kwi 2010, 2:15 Ciągle słyszymy powtarzane zaklęcie o tym, że nie zapomnimy. Nie zapomnimy tego czy tamtego, bo to było dla nas ważne. Ale doświadczenie uczy, że zapominanie jest naturalnym składnikiem formy nazywanej życiem. Szybko zapominamy o... 97

ZKDP - Nakład kontrolowany