Górale bronią swojej góry

Górale bronią swojej góry

Dodano:   /  Zmieniono: 4
Górale z Podhala idą do sądu. Nie dla ziemi ani „dudków”, ale w obronie dobra narodowego. Czyli kolejki na Kasprowy Wierch, którą państwo postanowiło sprzedać.
Piszemy pozew zbiorowy. A jak się nie uda przed sądem, to przejdziemy gładko do mordobicia – zapowiada groźnie Zofia Bigos, założycielka Stowarzyszenia Właścicieli i Współwłaścicieli Wywłaszczonych Hal i Polan w Tatrach, góralka szerzej Polakom znana z telewizji.

Zwrotu hal, dolin, lasów, a nawet szczytów może domagać się kilka tysięcy rozgoryczonych górali z Murzasichla, Gliczarowa, Bukowiny Tatrzańskiej i Zakopanego. Rozgoryczonych tym, że państwo polskie – jak mówią – wystrychnęło ich na dudka.
Skandal i dojna krowa
Wiadomość o tym, że PKP, właściciel Polskich Kolei Linowych, postanowiły za zgodą ministra skarbu sprywatyzować PKL, w tym także kolejkę na Kasprowy, gruchnęła wiosną. We wrześniu zdumieni górale usłyszeli, że do kupna PKL przymierzają się Słowacy, konkretnie firma Tatry Mountain Resorts. Słowacki potentat, który jest właścicielem baz narciarskich w Tatrach Wysokich, złożył imponującą ofertę: chce w polskich górach zainwestować nawet 35 mln euro. Do transakcji może dojść już pod koniec tego roku.

– To skandal i chryja – zauważa Dariusz Galica, były zakopiański radny, dziś przedsiębiorca. – Oddajemy konkurencji dojną krowę. A przy okazji także dobro narodowe.

Bo faktem jest, że Polskie Koleje Linowe to firma dochodowa. Należą do niej w Zakopanem kolejki na Gubałówkę i Butorowy Wierch. I jeszcze kolejki na Górę Parkową w Krynicy-Zdroju, Palenicę w Szczawnicy, Żar w Międzybrodziu Żywieckim, Mosorny Groń w Zawoi. A także kolejka na Kasprowy, której niedawna modernizacja kosztowała podatników 70 mln zł.

Modernizację rozpoczęto, gdy premierem był narciarz Kazimierz Marcinkiewicz. Kardynał Stanisław Dziwisz pokropił wagony wodą święconą. – Modernizacja naprawdę się opłaciła – wzdycha Andrzej Laszczyk, prezes PKL. – W sumie ze wszystkich naszych inwestycji rocznie mamy prawie 10 mln zł zysku. Mielibyśmy i więcej, gdyby nie to, że Kasprowego rozbudowywać nie wolno. To przecież Tatrzański Park Narodowy.

Z parkiem władze PKL nie raz się kłóciły, ale teraz stoją z nim w jednym szeregu. Bo prywatyzacja Kasprowego po prostu nie mieści się w głowie dyrektorów TPN Pawłowi Skawińskiemu. Dyrektor mówi wprost: sprzedaż Kasprowego to otwarcie puszki Pandory.

Puszki, która nas wszystkich może słono kosztować. Bo tereny pod kolejkę właściciele tatrzańskich lasów i łąk, chcąc nie chcąc, przekazali państwu przed wojną. Niektórzy dostali odszkodowanie, inni nie. Państwo sporządziło jednak wtedy specjalny dokument, w którym znalazł się zapis, że obiekty zbudowane na gruntach na Kasprowym będą odtąd traktowane jak dobro narodowe. I dlatego właśnie wielu prawników uważa dziś, że górale sprawę przed sądem o zwrot gruntów rzeczywiście mogą wygrać.

Kolejka powstała w ekspresowym tempie. Cud ówczesnej techniki oddano z wielką pompą w 1936 r. – Cudów było więcej. Politycy nazwali górali patriotami. Przecież pozbywali się ojcowizny w szczytnym celu, dla Polski – przypomina Zofia Bigos.

Góra jest tylko jedna
– Dla mnie to kradzież – nie owija w bawełnę Barbara Grocholska-Kurkowiak, wielokrotna mistrzyni Polski w narciarstwie alpejskim, a w młodości przez moment bufetowa w kawiarni na szczycie sławnej góry. – Nie tylko dlatego, że kolej została wybudowana na terenach odebranych góralom i z publicznych pieniędzy jako symbol odrodzonego po zaborach państwa.

Kasprowy to kawałek naszej tożsamości, historii. Takich wartości nie wystawia się na sprzedaż. – Kasprowy jest dla nas jak Wawel – dodaje Piotr Bąk, były burmistrz Zakopanego, dziś radny powiatowy, wreszcie prezes Klubu im. Zamoyskiego w Zakopanem. Klub zebrał ostatnio 140 podpisów naukowców z całej Polski przeciwnych sprzedaży góry.

Pomysłowi, by sprzedać PKL i Kasprowy, sprzeciwili się również gremialnie ekolodzy i narciarze, strażnicy miejscy i gaździny od lewych oscypków, miejscowi posłowie i senatorzy, niezależnie od opcji politycznych. Nawet miś z Krupówek był na nie.

Prywatyzacja kolejki na Kasprowy budzi jednak protesty nie tylko z powodów sentymentalnych, narodowych i finansowych. – Mogą nas zalać pozwy górali. Ale nie tylko w tym rzecz – mówi Paweł Skawiński, dyrektor TPN. – To także zagrożenie dla przyrody. Oczywiście chronią nas różne przepisy, ustawy i obostrzenia dotyczące parków narodowych oraz obszaru Natura 2000, na którym znajduje się kolejka. Ale nie łudźmy się, przepisy przepisami, a prywatny inwestor będzie za wszelką cenę liczył na zysk.

Skawiński przypomina, że na Słowacji potentaci w rodzaju Tatry Mountain Resorts doprowadzili do takiej liberalizacji ustaw dotyczących ochrony przyrody w Tatrach, że pod budowane przez nich trasy narciarskie wycinano bez większych przeszkód kosodrzewinę. – Tylko że oni mają gór takich jak Kasprowy w Tatrach co niemiara, a my mamy jedną – dodaje Skawiński. – Musimy o nią szczególnie dbać.

Podobnego zdania jest prof. Stefan Skiba, przewodniczący Rady Naukowej TPN i członek Państwowej Rady Ochrony Przyrody. – Nie ma żadnych logicznych przesłanek dla oddania Kasprowego w prywatne ręce. Ani biznesowych, ani społecznych, ani tym bardziej przyrodniczych – uważa. Po chwili dodaje z ironią w głosie: – Może poza przesłanką jedną: PKP, sprzedając kolejki linowe, wreszcie zarobi na nowe rozkłady jazdy.

Co na to wszystko koleje państwowe? – Musimy dbać o rozwój firmy, a prywatyzacja PKL taki rozwój przyspieszy – twierdzi Łukarz Kurpiewski, rzecznik prasowy PKP. – Zresztą kupić kolejkę na Kasprowy będzie mógł każdy. Nie tylko Słowacy.

Problem w tym, że nie każdy może. Przepisy nie zezwalają na to, by np. Kasprowy kupiło miasto Zakopane. – Myślimy, oczywiście, o tym, by skrzyknąć dla sprawy wszystkich naszych biznesmenów, ale czy się uda? – zastanawia się Dariusz Galica, przedsiębiorca z Podhala. Przyznaje jednak, że polscy górale w przeszłości częściej woleli się kłócić, niż współpracować.

Odkąd Słowacy zamarzyli o Kasprowym, na Podhalu roi się od teorii spiskowych. Choć potencjalni inwestorzy publicznie ogłosili, że chcą traktować Tatry słowackie i polskie jako całość i stworzyć z niej konkurencję dla kurortów alpejskich, górale są pewni, że sąsiedzi chcą wykupić świętą górę, a potem ją zamknąć.

– To akurat byłoby logiczne – uważa Jerzy Zacharko, przewodniczący Rady Miasta Zakopane. – Jeśli na Kasprowym nie będzie kolejki, nie będzie też kurortu pod nim. Zakopane zamieni się w podrzędną mieścinę.

Przechytrzyć PKP
I właśnie dlatego zakopiańscy radni wysłali jeszcze latem protest w sprawie Kasprowego do prezydenta i premiera, a nawet marszałka Sejmu. Pisali, że PKL przynoszą dochody, więc ich sprzedaż jest pozbawiona sensu. Powołali się na ustawę z 2001 r. o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych kraju, która stanowi, że zasoby przyrodnicze parków narodowych nie podlegają prywatyzacji.

– Górale cenią własność, ale Kasprowy należy do wszystkich – denerwuje się Jerzy Zacharko. Przekonuje, że wystarczy, by nowi właściciele kolejki podnieśli ceny biletów, a wtedy stać na nią będzie nielicznych. Już dziś poza sezonem bilet kosztuje blisko 30 zł, w sezonie prawie dwa razy więcej.

Czarne wizje dla Kasprowego snuje też 83-letni Stanisław Pieron, który „na kolejce" przepracował 40 lat. Jeździł nią jeszcze przed wojną i w czasie wojny, gdy kolej linową na Kasprowy Wierch przejęli Niemcy i tylko oni mogli się nią poruszać. – Przechytrzałem ich ciągle, wpychałem się do kolejki „tylko dla Niemców” dzięki najróżniejszym fortelom – wspomina emeryt. – Ale fortele na nic się zdadzą, gdy wspólne dobro zamieni się w dobro tylko dla bogatych.

Znana z ciętego języka Zofia Bigos uważa jednak, że góralom uda się jeszcze przechytrzyć PKP, a może i Słowaków, że pozwy o zwrot gruntów na Kasprowym skutecznie zablokują sprzedaż „narodowej" kolejki. A jeśli nie? Wtedy góralom zostanie mordobicie. Do którego zapewne przejdą gładko.
Okładka tygodnika WPROST: 41/2011
Więcej możesz przeczytać w 41/2011 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 4
  • witolo1 IP
    Gdyby to byli górale ze wzgórz golan to PO natychmiast by zwróciła im całe tatry
    • jasio IP
      Tatry to nie jedyne góry w Polsce, mamy jeszcze SUDETY(ktore nie są uznawane przez IMGW), gdzie zagospodarowanie terenów odbywa się bardzo dobrze. Wystarczy na rok zignorować górali tatrzańskich a sami przyjdą żebrać w inne rejony Polski. Turyści ! zobaczcie jak przyjemnie wyglądają nowoczesne wyciągi w Zieleńcu, Czarnej Górze i Swieradowie. Zakopane i okolice są odpowiednie tylko dla buraków z PIS
      • Zygmunt z Kapuścisk IP
        A ci z wybrzeża powinni zabronic góralom dostepu do morza. Bo to im sie tez nalezy po kawałku wody. A o warmiako-mazurach i tudziez podobnych nie wspomnę
        A co??/
        • observer44 IP
          POkemonychcą sprzedać wszystko co się da

          Spis treści tygodnika Wprost nr 41/2011 (1496)

          • Studium szaleństwa 9 paź 2011, 22:00 W poniedziałek 3 października nastąpiła „demejkapizacja” prezesa. Nastąpiła w tym samym momencie co zwykle – gdy zaczął być sobą. 4
          • Na skróty 9 paź 2011, 22:00 Trzy noblistki Liberyjki Ellen Johnson-Sirleaf (z prawej) i Leymah Gbowee (z lewej) oraz Tawakkul Karman z Jemenu (w środku) zostały laureatkami Pokojowej Nagrody Nobla. – Dedykuję tę nagrodę uczestnikom Arabskiej Wiosny –... 7
          • Jezu, jak się cieszę 9 paź 2011, 22:00 Nigdy nie przypuszczałem, że los piszącego do tygodnika może być tak ciężki, tak chwiejny i tyle adrenaliny wyzwalać zarazem. Tego mi redaktor naczelny nigdy nie uświadamiał nawet w żartach. Redaktor naczelny jest uczciwy i zawsze kiedy... 10
          • Nie odlatuj, Patrycjo 9 paź 2011, 22:00 Idzie kryzys. Według badań instytutu ARC Opinia Polacy obetną najpierw wydatki na alkohol i kulturę. Czyli – spożycie czystego alkoholu spadnie do, powiedzmy, 10 litrów etanolu na obywatela rocznie. Czytelnictwo – powiedzmy... 12
          • 21 postulatów dla nowego rządu 9 paź 2011, 22:00 W sierpniu 1980 r. strajkujący robotnicy mieli 21 postulatów. Dziś, w powyborczy poniedziałek, 21 postulatów zgłaszają znani i nieznani obywatele 17
          • Adam Wszystko Mogę 9 paź 2011, 22:00 – Jak Szejnfeld czy inny poseł PO mówi mi, że jestem za młody, to mu odpowiadam: „A pan jest za stary”. Nie daję się zajechać – chwali się rzecznik PiS Adam Hofman. Teraz zobaczymy, na co pozwoli kolegom z własnej partii. 21
          • Blagier ostatniej akcji 9 paź 2011, 22:00 Mówią o nim, że jest głównym PR-owcem Palikota. Ale to nieprawda. Łączy ich wiele więcej niż praca na sukces. Łączy ich blaga. Obaj żyją z robienia wszystkich wokół w trąbę. 25
          • Nazajutrz 9 paź 2011, 22:00 Na mnie czekał Jerzy Buzek. Ja czekałem na Marka Belkę. Kiedyś ktoś odprowadzi premiera Tuska i będzie patrzył, jak odjeżdża. I zostanie sam – mówi były premier Leszek Miller. 28
          • Sceny rodzajowe w plenerze 9 paź 2011, 22:00 Polityk to taki ktoś, kto się pokazuje w telewizji, a raz na cztery lata wychodzi na ulicę i można sobie z nim wtedy zrobić zdjęcie. Niektórzy wyborcy korzystają z okazji, żeby się wyżalić. „Bo komu powiedzieć, jak nie panu?” – pytają. 35
          • To będzie trudna kadencja 9 paź 2011, 22:00 Zakończyliśmy transformację, a teraz musimy wykonać skok modernizacyjno-cywilizacyjny, żeby nie zostać w tyle za światowymi liderami rozwoju. 38
          • Więcej demokracji! 9 paź 2011, 22:00 Jako liberalny konserwatysta nie znoszę rewolucji, ale czasem władzy trzeba skórę przetrzepać. 42
          • Koniec epoki testosteronu? 9 paź 2011, 22:00 Pokojową nagrodę Nobla przyznano nie tylko trzem wybitnym kobietom, ale też innej wizji świata. I ten inny świat powinien również wygrać w Polsce. 44
          • Wino, kobiety i jazz 9 paź 2011, 22:00 PIOTR NAJSZTUB: Pisze pan w wydanej właśnie autobiografii: „Jazz to nie zawód, tylko wyrok". Pan ma dożywocie?MICHAŁ URBANIAK: Absolutnie tak! I nałóg! To jest taki stan ducha, który Miles Davis określił kolorami: błękit w... 48
          • Walić w lemingi 9 paź 2011, 22:00 Prawicowy idealista, cynik czy biznesmen kamikadze? Pewne jest jedno: Tomasz Sakiewicz stoi na czele prawicowego powstania. 52
          • Za zmarnowane życie 9 paź 2011, 22:00 Długo milczeli, przekonani, że nic im się nie należy. Teraz pytają, czy śmierć w katastrofie smoleńskiej jest ważniejsza niż śmierć w Iraku lub Afganistanie. Rodziny 27 żołnierzy poległych w czasie misji żądają po milionie złotych zadośćuczynienia. MON mówi stanowcze... 56
          • Gem, set, tata, pa 9 paź 2011, 22:00 Krzyczeli na siebie, kłócili się podczas wielkich turniejów. Wreszcie Agnieszka Radwańska postanowiła, że ojciec już nie będzie jej trenerem. I zaczęła wygrywać. – Tata nie umie oddzielić roli rodzica od szkoleniowca – tłumaczy. Czas na Wielkiego Szlema? 60
          • Górale bronią swojej góry 9 paź 2011, 22:00 Górale z Podhala idą do sądu. Nie dla ziemi ani „dudków”, ale w obronie dobra narodowego. Czyli kolejki na Kasprowy Wierch, którą państwo postanowiło sprzedać. 62
          • Frau Europa 9 paź 2011, 22:00 Jarosław Kaczyński ma rację, pisząc, że kanclerstwo Angeli Merkel „nie było wynikiem czystego zbiegu okoliczności”. W istocie nie był to przypadek, choć prawda jest jasna i nie trzeba jej zawijać w insynuacje. 66
          • Rosja na jednej nodze 9 paź 2011, 22:00 Wielka polityka i wielki biznes są w Rosji nierozerwalnie z sobą splecione. Ale to Kreml decyduje, kto może uczestniczyć w jednym, kto w drugim, a kto w obu naraz. 70
          • Tylko dla panów? 9 paź 2011, 22:00 Prezydent Obama to męski szowinista – sugeruje autor książki „Zausznicy: Wall Street, Waszyngton i edukacja prezydenta”, która narobiła dużo szumu w Ameryce. Czy Białym Domem rzeczywiście rządzi testosteron? 72
          • Wymyślił świat od nowa 9 paź 2011, 22:00 Steve Jobs nie był programistą, inżynierem ani nawet typowym biznesmenem. Był kimś szczególnym – wizjonerem, który ludzkości zafundował cywilizacyjny skok w przyszłość. 75
          • Król leków i życia 9 paź 2011, 22:00 Dzięki zakupowi Polfy Warszawa Jerzy Starak stanie się liderem polskiego rynku leków i będzie mógł ruszyć na podbój Wschodu. 78
          • Koterski jest jakiś inny 9 paź 2011, 22:00 Jego aktorzy mówią trzynastozgłoskowcem. Jeszcze zanim wezmą się do pracy, dostają od reżysera listy ze szczegółowymi biografiami swoich postaci. Jeden z najbardziej osobnych i niepodrabialnych polskich reżyserów zrobił nowy film – „Baby są jakieś inne”. 80
          • Zaryzykuj wszystko 9 paź 2011, 22:00 Przed laty dokonał rewolucji w polskim teatrze. Dziś Grzegorz Jarzyna wraca w roli współczesnego klasyka. 86
          • Bogini portretu 9 paź 2011, 22:00 Nikt nie umiał pokazać piękna swoich modeli tak jak ona. Mawiała, że wydobywa z nich ukryte tajemnice. Legendarna mistrzyni fotograficznych portretów Zofia Nasierowska nie żyje. 88
          • Miłoszewski, moja miłość 9 paź 2011, 22:00 Nie, nie będzie wbrew tytułowi o związkach partnerskich. Choć o zazdrości i owszem. O cholernej zazdrości wobec talentu ledwie 35-letniego pisarza. Sergio Leone, twórca jednego z moich ukochanych filmów „Dawno temu w Ameryce",... 94
          • Zorro zdziera maskę 9 paź 2011, 22:00 Zawsze mnie intryguje ta powtarzająca się scena: zamieszki, człowiek okłada człowieka kijem, a centymetry obok obiektyw aparatu i odgłos migawki – fotograf stara się uchwycić spękane żyły, rozerwane łuki brwiowe i bryzgające... 96
          • Rosół to nie lipa 9 paź 2011, 22:00 JEŚLI ZŁAPIEMY PRZEZIĘBIENIE LUB GRYPĘ, POWINNIŚMY PRZEDE WSZYSTKIM „WYLEŻEĆ” CHOROBĘ, ABY CHRONIĆ OSŁABIONY UKŁAD ODPORNOŚCIOWY PRZED KOLEJNYMI WIRUSAMI I PRZED BAKTERIAMI. SIEDZĄC W DOMU, WARTO JEDNAK ZASTOSOWAĆ DOMOWE, ZNANE OD LAT SPOSOBY WALKI Z INFEKCJĄ.... 100
          • Zanim złapiesz wirusa 9 paź 2011, 22:00 ROZMOWA Z DR. WOJCIECHEM FELESZKĄ Z WARSZAWSKIEGO UNIWERSYTETU MEDYCZNEGO 102
          • Kryzys na talerzu 9 paź 2011, 22:00 Poleciałam do Madrytu, spodziewając się, że będę czuła unoszący się w powietrzu smutek, że zobaczę mniej radosnych, kolorowych ludzi. Samolot wylądował po 16. To dla Hiszpanów południe. Trudno wtedy wejść do jakiejkolwiek... 102
          • Wybory najmniej brzydkiej miss Polski 9 paź 2011, 22:00 OPIS: Na bogato ozdobionej scenie stoi konferansjer. Ma pięknie skrojony, błyszczący garnitur, zaczesane brylantyną włosy i zawodowy, pełen serdeczności uśmiech. KONFERANSJER: Proszę państwa, jak ja się cieszę, że was tu wszystkich... 104
          • Głosujemy czwórkami, czyli kampania 2015 r. 9 paź 2011, 22:00 Sporo się w tej kampanii wyborczej wydarzyło, więcej niż cztery lata temu. Para za stodołą… zagrała w tenisa. Kandydatka pokazała ramię i fragmencik „czwórki". Inna kandydatka pokazała czwórki, a cztery litery pokaże... 104
          • Rzeczywistość zastępcza 9 paź 2011, 22:00 Na niezwykle oryginalny pomysł wpadli ostatnio w grodzie nad Motławą. Fontanna Neptuna, symbol miasta zaprojektowany przez Abrahama van den Blocka, poszła do remontu. Neptun jak każdy władca ma czasem potrzebę zejścia z cokołu i jak... 106

          ZKDP - Nakład kontrolowany