Zanim złapiesz wirusa

Zanim złapiesz wirusa

Dodano:   /  Zmieniono: 2
ROZMOWA Z DR. WOJCIECHEM FELESZKĄ Z WARSZAWSKIEGO UNIWERSYTETU MEDYCZNEGO
PIOTR KOSSOBUDZKI: Jak odróżnić grypę od przeziębienia?
DR WOJCIECH FELESZKO:
95 proc. infekcji górnych dróg oddechowych to  choroby wirusowe, ale przebiegają w różny sposób. Jeśli ogólny stan pacjenta jest dobry, temperatura wynosi 37-38 stopni, chory skarży się na cieknący katar, a do tego ma rozpulchnione śluzówki i przekrwione, bolące gardło, to prawdopodobnie cierpi na zwykłe przeziębienie. W  przypadku grypy od pierwszych dni będziemy mieli do czynienia z wysoką gorączką – nawet do 40 stopni. Do tego często dochodzą objawy, takie jak, suchy kaszel, łamanie w kościach, bóle stawów czy problemy żołądkowe.

Dlaczego teraz, kiedy zrobiło się tylko trochę chłodniej, tak wiele osób jest przeziębionych?
Jest kilka proponowanych wyjaśnień. Jedno zakłada, że jesienne wahania temperatury prowadzą do gorszego ukrwienia błon śluzowych górnych dróg oddechowych. To osłabia mechanizmy obronne, które trzymają w szachu drobnoustroje i wirusy naturalnie bytujące w śluzówkach. Wtedy mikroby atakują. Znaczenie może mieć też wysoka wilgotność powietrza, dzięki której wirusy mogą się łatwiej przenosić zawieszone w drobinkach wody. W  okresie jesienno-zimowym więcej czasu spędzamy także w zamkniętych pomieszczeniach. Siedzimy blisko siebie i przekazujemy sobie infekcje. Do tego dochodzi sezon grzewczy, wysuszający błony śluzowe.

Jak długo możemy się leczyć sami, a kiedy czas na wizytę u lekarza?
Większość przeziębień przebiega w podobny sposób. Szybki początek ze  stosunkowo niewielką temperaturą i „lejący", „cieknący", męczący rzadki katar. Jeśli ktoś naprawdę musi, to z lekkim przeziębieniem może nawet iść do pracy, jeżeli nie boi się, że zarazi kolegów…. Objawy zazwyczaj zaczynają ustępować po dwóch-trzech dobach. Po nich zazwyczaj pojawia się druga faza infekcji: gardło przestaje boleć, a katar gęstnieje i  robi się żółtawy, choć niekoniecznie ropny. Ta faza również trwa około trzech dni i ustępuje, więc po sześciu-siedmiu dniach powinniśmy mieć chorobę z głowy. Dorosły może takie przeziębienie przeleżeć w domu. Ale  u niemowląt i małych dzieci takie infekcje poważnie utrudniają oddychanie. Dlatego rodzice najmłodszych częściej szukają pomocy lekarskiej podczas pierwszej fazy choroby. Sprawa ma się inaczej, gdy po  pięciu siedmiu dniach znowu zaczyna rosnąć gorączka – od 38 do 40 stopni. Na dodatek wydzielina z gardła i nosa staje się mocno zabarwiona i może nieprzyjemnie pachnieć. To znak, że najprawdopodobniej pojawiło się zakażenie bakteryjne i trzeba pójść do lekarza, który przepisze antybiotyk.

A w przypadku grypy?
Bagatelizujemy ją. Jeżeli trwa sezon grypowy i mamy podejrzenie, że  złapaliśmy tego wirusa, to lepiej zapomnieć na kilka dni o pracy czy  szkole i zostać w domu. Trzeba prowadzić spokojny tryb życia, dużo pić. A jeśli objawy są ciężkie – niezwłocznie skorzystać z pomocy lekarza. Zaniedbana grypa może dać poważne powikłania, m.in. dlatego, że  upośledza układ odpornościowy i otwiera drogę kolejnym wirusom i  bakteriom. Do częstych konsekwencji nieleczonej grypy należą np. grypowe zapalenie płuc i zapalenie mięśnia sercowego. Nierzadko w sezonie grypowym leczę dzieci z poważnymi pulmonologicznymi powikłaniami pogrypowymi, a moi koledzy interniści przestrzegają przed poważnymi komplikacjami kardiologicznymi, nawet u młodych, silnych dorosłych. Co  roku na świecie nawet pół miliona ludzi umiera wskutek powikłań po  grypie.

Jakie leki pomogą w walce z infekcją?
Osobom, które się nie szczepiły, a mogą szczególnie ciężko przechodzić grypę, można podać oseltamiwir – lek utrudniający wirusowi infekowanie komórek. Jednak w przypadku przeziębienia, a w praktyce także w  większości przypadków grypy, możemy tylko łagodzić objawy: zbić temperaturę – warto to robić dopiero, gdy przekracza 38 stopni – i  ograniczyć wydzielanie śluzu albo udrożnić nos. Jeśli chodzi o leki, które tradycyjnie podawało się podczas przeziębień czy grypy, jak rutyna czy witamina C, to nie wytrzymały one rewolucji, jaka zaszła w medycynie w ostatnich latach. Przechodzimy na medycynę opartą na faktach, weryfikujemy w obiektywny sposób stosowane dotychczas terapie. Wiele z  nich, przez lata uważanych za skuteczne, po poddaniu szczegółowym badaniom się nie broni. Nie ma przekonujących dowodów, że działają.

A babcine metody? Czy któraś jest skuteczna?
Kiedyś podśmiewałem się z tych domowych sposobów. Ale odkąd bliżej zająłem się efektem placebo, otworzyły mi się oczy. Są siły w naszym organizmie, które my, lekarze medycyny uniwersyteckiej, nie do końca doceniamy. Sok z malin to być może nawet więcej niż placebo, bo zawarte w nim salicylany mogą obniżać temperaturę. Z miodem jest jeszcze ciekawsza historia – niedawno w renomowanym piśmie porównano efekt przeciwkaszlowy powszechnie stosowanego leku, dekstrometorfanu, oraz  miodu. Okazało się, że są niemal tak samo skuteczne! Ale należy pamiętać, że w większości osiągany efekt jest skutkiem placebo. Dlatego w uzasadnionych wypadkach powinniśmy sięgnąć po  antybiotyk.

Wróćmy do antybiotyków – teoretycznie nie powinno się ich podawać chorym na infekcje wirusowe, bo te leki działają tylko na bakterie.
Jestem przekonany, że większość lekarzy jest dobrze wykształcona i wie, że nie ma sensu podawać antybiotyków w infekcjach wirusowych. Jednak niektórzy z nas mają nawyki z czasów, gdy całego zła upatrywano w  bakteriach i atakowano je antybiotykami. Poza tym lekarz w gabinecie często widzi pacjenta po raz pierwszy i prawdopodobnie więcej go nie zobaczy. Więc boi się o jego los, nie wie do końca, co mu jest. Gdyby pacjent odwiedził go ponownie za kilka dni, to byłby czas na ewentualne przepisanie antybiotyku. A że lekarz nie ma takiej szansy, to czasami wypisuje antybiotyk od razu. Do tego dochodzi presja ze strony pacjentów, żeby go wypisać. Na szczęście takie sytuacje spotykam coraz rzadziej, głównie wśród starszych pacjentów.

Lepiej zapobiegać, niż leczyć. Jak uniknąć zarażenia, gdy wokół pełno chorych?
Unikajmy przeziębionych osób. Trzeba też często i dokładnie myć ręce i  nie dotykać dłońmi twarzy, ust. Nie brać do ust długopisów czy ołówków. Jeśli jesteśmy chorzy, podczas kaszlu i kichania nie zakrywajmy ust dłonią. Bezpieczniejsze dla otoczenia jest kichanie w chusteczkę albo w  rękaw w zgięciu łokcia. Ta praktyka przywędrowała do nas bodajże z USA i  wydaje się, że działa. To truizm, ale ważne jest utrzymywanie układu odpornościowego w dobrej formie: wysypianie się, zróżnicowana dieta, ruch na świeżym powietrzu, spacery i spanie przy otwartym oknie.

Komu zaleca pan szczepienia?
Każdemu! Jestem orędownikiem szczepień. Organizm jest w stanie przyjąć bardzo dużą liczbę szczepionek, bo każda z nich angażuje niewielki ułamek naszej odporności. Przeciw grypie bezwzględnie powinni zaszczepić się ci, dla których choroba może być zabójcza: osoby starsze i pacjenci z chorobami układu oddechowego i krwionośnego. A także personel medyczny. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) radzi też szczepić dzieci między szóstym miesiącem a drugim rokiem życia. Amerykańska Akademia Pediatrii zaleciła szczepienie dzieci aż do pełnoletności.

Czy lekarze chorują częściej niż reszta ludzi?
Początkujący pediatra choruje często. Później odporność wzrasta i nie bierzemy zwolnień częściej niż inni. Zresztą nie ma co liczyć, że  człowiek będzie cały czas zdrowy. To prawo natury: drobnoustroje doskonalą się, więc człowiek ma prawo być chory do sześciu razy w roku.

Dr nauk medycznych Wojciech Feleszko wykłada na Warszawskim Uniwersytecie Medycznym. Jest pediatrą, kończy specjalizację z  immunologii klinicznej. Pisze książki tłumaczące sekrety medycyny najmłodszym czytelnikom.
Więcej możesz przeczytać w 41/2011 wydaniu tygodnika e-Wprost.

Archiwalne wydania Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 2
  • Mike   IP
    Jesli ktoś sądzi ze szczepienia są naciąganiem, to niech zapozna sie z tym filmikem http://www.youtube.com/watch?v=Zj4Z-BA6L08 który pokazuje skutki powikłań po grypie i smiertelnosc a potem mowi ze to nie ma sensu...
    • ~Magda M-K.   IP
      Feleszko - jak zwykle... zwięźle, przystępnie, ciekawie. Mój syn był pod jego opieką w szpitalu na Działdowskiej. Znakomity w kontakcie.

      Spis treści tygodnika Wprost nr 41/2011 (1496)

      • Studium szaleństwa 9 paź 2011, 22:00 W poniedziałek 3 października nastąpiła „demejkapizacja” prezesa. Nastąpiła w tym samym momencie co zwykle – gdy zaczął być sobą. 4
      • Na skróty 9 paź 2011, 22:00 Trzy noblistki Liberyjki Ellen Johnson-Sirleaf (z prawej) i Leymah Gbowee (z lewej) oraz Tawakkul Karman z Jemenu (w środku) zostały laureatkami Pokojowej Nagrody Nobla. – Dedykuję tę nagrodę uczestnikom Arabskiej Wiosny –... 7
      • Jezu, jak się cieszę 9 paź 2011, 22:00 Nigdy nie przypuszczałem, że los piszącego do tygodnika może być tak ciężki, tak chwiejny i tyle adrenaliny wyzwalać zarazem. Tego mi redaktor naczelny nigdy nie uświadamiał nawet w żartach. Redaktor naczelny jest uczciwy i zawsze kiedy... 10
      • Nie odlatuj, Patrycjo 9 paź 2011, 22:00 Idzie kryzys. Według badań instytutu ARC Opinia Polacy obetną najpierw wydatki na alkohol i kulturę. Czyli – spożycie czystego alkoholu spadnie do, powiedzmy, 10 litrów etanolu na obywatela rocznie. Czytelnictwo – powiedzmy... 12
      • 21 postulatów dla nowego rządu 9 paź 2011, 22:00 W sierpniu 1980 r. strajkujący robotnicy mieli 21 postulatów. Dziś, w powyborczy poniedziałek, 21 postulatów zgłaszają znani i nieznani obywatele 17
      • Adam Wszystko Mogę 9 paź 2011, 22:00 – Jak Szejnfeld czy inny poseł PO mówi mi, że jestem za młody, to mu odpowiadam: „A pan jest za stary”. Nie daję się zajechać – chwali się rzecznik PiS Adam Hofman. Teraz zobaczymy, na co pozwoli kolegom z własnej partii. 21
      • Blagier ostatniej akcji 9 paź 2011, 22:00 Mówią o nim, że jest głównym PR-owcem Palikota. Ale to nieprawda. Łączy ich wiele więcej niż praca na sukces. Łączy ich blaga. Obaj żyją z robienia wszystkich wokół w trąbę. 25
      • Nazajutrz 9 paź 2011, 22:00 Na mnie czekał Jerzy Buzek. Ja czekałem na Marka Belkę. Kiedyś ktoś odprowadzi premiera Tuska i będzie patrzył, jak odjeżdża. I zostanie sam – mówi były premier Leszek Miller. 28
      • Sceny rodzajowe w plenerze 9 paź 2011, 22:00 Polityk to taki ktoś, kto się pokazuje w telewizji, a raz na cztery lata wychodzi na ulicę i można sobie z nim wtedy zrobić zdjęcie. Niektórzy wyborcy korzystają z okazji, żeby się wyżalić. „Bo komu powiedzieć, jak nie panu?” – pytają. 35
      • To będzie trudna kadencja 9 paź 2011, 22:00 Zakończyliśmy transformację, a teraz musimy wykonać skok modernizacyjno-cywilizacyjny, żeby nie zostać w tyle za światowymi liderami rozwoju. 38
      • Więcej demokracji! 9 paź 2011, 22:00 Jako liberalny konserwatysta nie znoszę rewolucji, ale czasem władzy trzeba skórę przetrzepać. 42
      • Koniec epoki testosteronu? 9 paź 2011, 22:00 Pokojową nagrodę Nobla przyznano nie tylko trzem wybitnym kobietom, ale też innej wizji świata. I ten inny świat powinien również wygrać w Polsce. 44
      • Wino, kobiety i jazz 9 paź 2011, 22:00 PIOTR NAJSZTUB: Pisze pan w wydanej właśnie autobiografii: „Jazz to nie zawód, tylko wyrok". Pan ma dożywocie?MICHAŁ URBANIAK: Absolutnie tak! I nałóg! To jest taki stan ducha, który Miles Davis określił kolorami: błękit w... 48
      • Walić w lemingi 9 paź 2011, 22:00 Prawicowy idealista, cynik czy biznesmen kamikadze? Pewne jest jedno: Tomasz Sakiewicz stoi na czele prawicowego powstania. 52
      • Za zmarnowane życie 9 paź 2011, 22:00 Długo milczeli, przekonani, że nic im się nie należy. Teraz pytają, czy śmierć w katastrofie smoleńskiej jest ważniejsza niż śmierć w Iraku lub Afganistanie. Rodziny 27 żołnierzy poległych w czasie misji żądają po milionie złotych zadośćuczynienia. MON mówi stanowcze... 56
      • Gem, set, tata, pa 9 paź 2011, 22:00 Krzyczeli na siebie, kłócili się podczas wielkich turniejów. Wreszcie Agnieszka Radwańska postanowiła, że ojciec już nie będzie jej trenerem. I zaczęła wygrywać. – Tata nie umie oddzielić roli rodzica od szkoleniowca – tłumaczy. Czas na Wielkiego Szlema? 60
      • Górale bronią swojej góry 9 paź 2011, 22:00 Górale z Podhala idą do sądu. Nie dla ziemi ani „dudków”, ale w obronie dobra narodowego. Czyli kolejki na Kasprowy Wierch, którą państwo postanowiło sprzedać. 62
      • Frau Europa 9 paź 2011, 22:00 Jarosław Kaczyński ma rację, pisząc, że kanclerstwo Angeli Merkel „nie było wynikiem czystego zbiegu okoliczności”. W istocie nie był to przypadek, choć prawda jest jasna i nie trzeba jej zawijać w insynuacje. 66
      • Rosja na jednej nodze 9 paź 2011, 22:00 Wielka polityka i wielki biznes są w Rosji nierozerwalnie z sobą splecione. Ale to Kreml decyduje, kto może uczestniczyć w jednym, kto w drugim, a kto w obu naraz. 70
      • Tylko dla panów? 9 paź 2011, 22:00 Prezydent Obama to męski szowinista – sugeruje autor książki „Zausznicy: Wall Street, Waszyngton i edukacja prezydenta”, która narobiła dużo szumu w Ameryce. Czy Białym Domem rzeczywiście rządzi testosteron? 72
      • Wymyślił świat od nowa 9 paź 2011, 22:00 Steve Jobs nie był programistą, inżynierem ani nawet typowym biznesmenem. Był kimś szczególnym – wizjonerem, który ludzkości zafundował cywilizacyjny skok w przyszłość. 75
      • Król leków i życia 9 paź 2011, 22:00 Dzięki zakupowi Polfy Warszawa Jerzy Starak stanie się liderem polskiego rynku leków i będzie mógł ruszyć na podbój Wschodu. 78
      • Koterski jest jakiś inny 9 paź 2011, 22:00 Jego aktorzy mówią trzynastozgłoskowcem. Jeszcze zanim wezmą się do pracy, dostają od reżysera listy ze szczegółowymi biografiami swoich postaci. Jeden z najbardziej osobnych i niepodrabialnych polskich reżyserów zrobił nowy film – „Baby są jakieś inne”. 80
      • Zaryzykuj wszystko 9 paź 2011, 22:00 Przed laty dokonał rewolucji w polskim teatrze. Dziś Grzegorz Jarzyna wraca w roli współczesnego klasyka. 86
      • Bogini portretu 9 paź 2011, 22:00 Nikt nie umiał pokazać piękna swoich modeli tak jak ona. Mawiała, że wydobywa z nich ukryte tajemnice. Legendarna mistrzyni fotograficznych portretów Zofia Nasierowska nie żyje. 88
      • Miłoszewski, moja miłość 9 paź 2011, 22:00 Nie, nie będzie wbrew tytułowi o związkach partnerskich. Choć o zazdrości i owszem. O cholernej zazdrości wobec talentu ledwie 35-letniego pisarza. Sergio Leone, twórca jednego z moich ukochanych filmów „Dawno temu w Ameryce",... 94
      • Zorro zdziera maskę 9 paź 2011, 22:00 Zawsze mnie intryguje ta powtarzająca się scena: zamieszki, człowiek okłada człowieka kijem, a centymetry obok obiektyw aparatu i odgłos migawki – fotograf stara się uchwycić spękane żyły, rozerwane łuki brwiowe i bryzgające... 96
      • Rosół to nie lipa 9 paź 2011, 22:00 JEŚLI ZŁAPIEMY PRZEZIĘBIENIE LUB GRYPĘ, POWINNIŚMY PRZEDE WSZYSTKIM „WYLEŻEĆ” CHOROBĘ, ABY CHRONIĆ OSŁABIONY UKŁAD ODPORNOŚCIOWY PRZED KOLEJNYMI WIRUSAMI I PRZED BAKTERIAMI. SIEDZĄC W DOMU, WARTO JEDNAK ZASTOSOWAĆ DOMOWE, ZNANE OD LAT SPOSOBY WALKI Z INFEKCJĄ.... 100
      • Zanim złapiesz wirusa 9 paź 2011, 22:00 ROZMOWA Z DR. WOJCIECHEM FELESZKĄ Z WARSZAWSKIEGO UNIWERSYTETU MEDYCZNEGO 102
      • Kryzys na talerzu 9 paź 2011, 22:00 Poleciałam do Madrytu, spodziewając się, że będę czuła unoszący się w powietrzu smutek, że zobaczę mniej radosnych, kolorowych ludzi. Samolot wylądował po 16. To dla Hiszpanów południe. Trudno wtedy wejść do jakiejkolwiek... 102
      • Wybory najmniej brzydkiej miss Polski 9 paź 2011, 22:00 OPIS: Na bogato ozdobionej scenie stoi konferansjer. Ma pięknie skrojony, błyszczący garnitur, zaczesane brylantyną włosy i zawodowy, pełen serdeczności uśmiech. KONFERANSJER: Proszę państwa, jak ja się cieszę, że was tu wszystkich... 104
      • Głosujemy czwórkami, czyli kampania 2015 r. 9 paź 2011, 22:00 Sporo się w tej kampanii wyborczej wydarzyło, więcej niż cztery lata temu. Para za stodołą… zagrała w tenisa. Kandydatka pokazała ramię i fragmencik „czwórki". Inna kandydatka pokazała czwórki, a cztery litery pokaże... 104
      • Rzeczywistość zastępcza 9 paź 2011, 22:00 Na niezwykle oryginalny pomysł wpadli ostatnio w grodzie nad Motławą. Fontanna Neptuna, symbol miasta zaprojektowany przez Abrahama van den Blocka, poszła do remontu. Neptun jak każdy władca ma czasem potrzebę zejścia z cokołu i jak... 106