Bezpieczeństwo energetyczne

Bezpieczeństwo energetyczne

Bezpieczeństwo energetyczne opłaca się wszystkim Czy jesteś w stanie wyobrazić sobie funkcjonowanie cywilizacji bez energii elektrycznej i ciepłego kaloryfera w zimowy wieczór?
Współczesny człowiek, zwłaszcza mieszkający w dużych skupiskach, uzależnił się od lodówek, klimatyzacji, ogrzewania i - rzecz najważniejsza – światła elektrycznego. Kryzys naftowy lat 70. pokazał, jak ważne i jednocześnie kosztowne jest bezpieczeństwo energetyczne. O znaczeniu tego pojęcia boleśnie przekonały się także kraje importujące gaz z Rosji w sytuacjach, gdy chcąc je zmusić do określonych zachowań politycznych czy gospodarczych, zakręcano im kurek.

Gaz – paliwo XXI wieku

 W XIX i XX w. energię pozyskiwano głównie dzięki spalaniu węgla oraz ropy naftowej. Koniec XX w. upłynął na dyskusjach o groźbie wyczerpujących się zasobów paliw kopalnych i konieczności zmiany modelu życia związanego z konsumpcją energii. Jednocześnie eksporterzy paliw bili rekordy zysków, zapewniając ich dostawy do szybko rosnących gospodarek. Dzisiaj rola gazu ziemnego w światowym miksie paliwowym stale rośnie, zwłaszcza dzięki rozwojowi metod wydobywania gazu i ropy z tzw. łupków.

Dzięki rozwojowi tej technologii USA w 2009 r. po raz pierwszy wyprzedziły Rosję pod względem wydobycia gazu ziemnego. Bezpieczeństwo energetyczne ma realne przełożenie na życie każdego z nas w postaci cen płaconych za energię. Im więcej źródeł zaopatrzenia, tym ceny płacone za surowce są niższe. Na poziom bezpieczeństwa energetycznego Polski wpływa kilka czynników: krajowe złoża paliw, połączenia z systemami innych krajów oraz infrastruktura magazynowa.

Klucz do sukcesu – własne złoża

Nasze krajowe wydobycie zaspokaja mniej więcej jedną trzecią krajowego popytu na gaz. W Polsce wydobywa się blisko 4,3 mld m 3 gazu rocznie. PGNiG znacząco zwiększyło nakłady na poszukiwanie gazu i ropy. W kraju i za granicą w 2012 r. firmawyda na to 1,1 mld zł. Eksperci PGNiG szukają zarówno złóż konwencjonalnych, jak i gazu z łupków. Odkryte niedawno konwencjonalne złoża gazu w okolicach Kutna pozwalają mieć nadzieję na podwojenie naszych krajowych zasobów (z 90 mld m 3 do 190 mld m 3 ). Jednak uwzględniając potrzeby szybko rozwijającej się gospodarki oraz zmiany wynikające z troski o środowisko, nie są to wielkości gwarantujące pełne bezpieczeństwo energetyczne, tak bardzo oczekiwane przez rodaków. Dzięki postępowi technologicznemu pojawiło się nowe źródło pozyskania gazu. PGNiG ma najwięcej w Polsce (15) koncesji na poszukiwanie gazu z łupków. Obecnie najbardziej zaawansowane są prace na odwiercie Lubocino (woj. pomorskie), gdzie obecnie wykonywany jest odwiert poziomy.

Jeżeli gaz zostanie znaleziony w ilościach nadających się do wydobycia na skalę przemysłową, będzie to otwarcie nowego rozdziału w historii polskiego gazownictwa. Pozwoliłoby to znacząco zwiększyć wydobycie krajowe. Prace związane z poszukiwaniem i eksploatacją gazu z łupków są niezwykle kosztowne. Dlatego PGNiG szuka partnerów. Pierwszym takim porozumieniem była umowa podpisana z KGHM Polska Miedź, PGE, Eneą i Tauronem 4 lipca tego roku. Partnerzy przewidzieli, że nakłady na poszukiwanie, rozpoznawanie i rozpoczęcie wydobycia komercjalnego wyniosą 1,72 mld zł. Drugie porozumienie PGNiG zawarło z Grupą Lotos 28 sierpnia bieżącego roku. Zdaniem analityków globalnego rynku paliw takie porozumienia mają dodatkowy poważny walor – w sporze o obniżkę cen gazu rosyjskiego wzmacniają pozycję PGNiG wobec Gazpromu.

Dostawy z różnych kierunków

Punktem kluczowym zwiększającym nasze bezpieczeństwo jest budowa terminalu LNG w Świnoujściu. Realizacja tej inwestycji pozwoli na dostawy gazu do Polski w postaci płynnej już w 2014 r., co niewątpliwie wpłynie na dywersyfikację kierunku dostaw. W celu zapewnienia możliwości importu gazu z różnych kierunków prowadzone są również prace zapewniające połączenie polskiego systemu gazowniczego z innymi rynkami.

Dlatego buduje się nowe bądź rozbudowuje istniejące interkonektory transgraniczne łączące polski system gazociągów z systemami krajów ościennych. Za te prace odpowiada firma OGP Gaz-System będąca własnością skarbu państwa. W ostatnim czasie rozbudowane zostało połączenie w Lasowie (o przepustowości około 1-1,5 mld m 3 gazu rocznie) łączące Polskę z Niemcami. W tym roku uruchomiono nowe przejście z Czechami o przepustowości 0,5 mld m 3 .

 Planowane są także nowe gazociągi na Litwę i – przez Słowację – na Węgry. Będzie to oznaczało, że kierunki dostaw ulegną diametralnej zmianie w najbliższej przyszłości. Daje to kolejne możliwości dostaw gazu i szansę na uczestnictwo kolejnych sprzedawców na polskim rynku. Duże znaczenie dla bezpieczeństwa energetycznego ma rozbudowa i budowa magazynów gazu. Obecnie działa osiem magazynów gazu o łącznej pojemności 1,8 mld m 3 . Kilka z nich jest rozbudowywanych, a całkowicie nowy powstaje w Kosakowie.

 Zielona energia potrzebuje gazu

 Pakiet klimatyczny przyjęty przez kraje Unii Europejskiej oraz działania na rzecz stałego zmniejszania emisji CO 2 do atmosfery powodują zwiększone nakłady na odnawialne źródła energii, czyli wiatr, słońce, wodę i biomasę. Pierwsze dwa źródła mają swoją specyfikę polegającą na braku gwarancji ciągłości dostarczaniaenergii. Póki nie uda się wynaleźć ekonomicznie opłacalnej technologii magazynowania olbrzymich ilości energii wytwarzanej przez panele słoneczne lub wiatraki, istnieje ciekawa alternatywa pozwalająca elastycznie stabilizować system energetyczny – elektrownie opalane gazem. Dodajmy – każdym rodzajem gazu, także tym ze źródeł niekonwencjonalnych.
Wojna o łupki trwa

Od wielu miesięcy jesteśmy świadkami dyskusji na forum Unii Europejskiej na temat tego, czy gaz ze złóż niekonwencjonalnych jest wielką szansą na niezależność i gospodarcze bogactwo krajów, w których znajdują się złoża (w tym Polski), czy wielkim zagrożeniem dla środowiska naturalnego. Do ataku ruszyli połączeni wspólnym frontem działacze ekologiczni i lobbyści różnych firm postrzegających nowe źródło gazu jako zagrożenie własnych interesów – producenci i dostawcy gazu ziemnego z różnych stron czy producenci energii jądrowej.

Doświadczenia zgromadzone przez PGNiG w Polsce nie pozostawiają żadnych wątpliwości – wydobycie gazu ze złóż niekonwencjonalnych z wykorzystaniem metody szczelinowania hydraulicznego jest w pełni bezpieczne dla środowiska pod warunkiem przestrzegania ustalonych przepisów.

Atom, słońce czy wiatr?

 Ponad rok temu rząd Angeli Merkel podjął decyzję o wycofaniu się Niemiec z użytkowania energii jądrowej. Ma to nastąpić w ciągu dziesięciu najbliższych lat. Najczęściej mówi się, że energetykę jądrową u naszych zachodnich sąsiadów zastąpią źródła odnawialne, takie jak wiatr i słońce. A jak będzie u nas?

Odejście Niemiec od energii atomowej oznacza, że władze federalne muszą zapełnić lukę, jaka powstanie w bilansie energetycznym kraju. Chodzi zarówno o potencjał produkcji, jak i o dystrybucję energii z innych źródeł. Powinny również utrzymać poziom cen energii, bazując na tzw. czystych źródłach, choć – jak powszechnie wiadomo – są one droższe. Do tej pory kilkanaście niemieckich elektrowni jądrowych zapewniało około 15 proc. rocznego zapotrzebowania kraju na prąd. W ostatnim czasie tego typu siłownie miały jednak znacznie większy udział w tzw. miksie energetycznym – nawet jedną czwartą całości dostaw. Tymczasem w zeszłym roku energetyka słoneczna, wiatrowa i wodna zapewniała zaledwie około 11 proc. zapotrzebowania Niemiec na energię elektryczną. Jak wynika z raportu Instytutu Fraunhofera ds. Energetyki Wiatrowej i Technologii Systemów Elektroenergetycznych z kwietnia tego roku, lądowa energetyka wiatrowa może wypełnić aż 65 proc. niemieckiego zapotrzebowania na prąd.

Ale takie źródła wymagają nakładów i bardzo poważnych gwarancji ze strony państwa. Jeszcze gorzej jest w przypadku fotowoltaiki. Udział energii z baterii słonecznych w ogólnym bilansie energetycznym Niemiec stanowił dotychczas tylko 4 proc. Co prawda rośnie on, ale dość powoli (w pierwszej połowie tego roku do 5,3 proc.). – Wygląda więc na to, że w najbliższej perspektywie energia jądrowa zostanie zastąpiona przede wszystkim energią pochodzącą z elektrowni węglowych – komentuje prof. Jerzy W. Mietelski z Instytutu Fizyki Jądrowej PAN w Krakowie.

 – Wiadomo już, że w najbliższym czasie pojawi się dziesięć dodatkowych bloków o mocy 11 GW – dodaje. W Polsce też trwa dyskusja, czy energetyczną przyszłością kraju ma być atom, czy – tak jak w Niemczech – mają to być źródła odnawialne. O tym, która z tych dwóch technologii pozyskiwania energii jest bardziej opłacalna dla obywateli i gospodarki, dyskutowano niedawno podczas debaty, którą w ramach kampanii „Poznaj atom”, zorganizowano w Ministerstwie Gospodarki. W opinii prof. Władysława Mielczarskiego z Politechniki Łódzkiej inwestycja taka jak elektrownia atomowa jest w Polsce nie do zrealizowania. Powód? Ogromne koszty kapitałowe.

Jak wynika z przedstawionej przez niego kalkulacji, koszty kredytowania takiej inwestycji jak siłownia atomowa są trzykrotnie wyższe niż w przypadku elektrowni węglowych. PGE nie ma zdolności kredytowej i oczekuje gwarancji państwa. Dziś nie ma szans na to, żeby banki to sfinansowały – dodał Mielczarski. Okazało się, że podobne poglądy mają także inni uczestnicy debaty. Tomasz Podgajniak, wiceprezes Polskiej Izby Gospodarczej Energii Odnawialnej, stwierdził np., że atom to faktycznie opcja bardzo obciążająca finansowo rynek energii.

Na tym tle takie zalety OZE, jak rozproszenie czy możliwość angażowania niewielkich środków prywatnych, okazują się znaczące. Zwolennikiem OZE jest również prof. Jan Popczyk z Politechniki Śląskiej. – Przyszłość należy do energetyki rozproszonej i systemów hybrydowych. W Niemczech działają sieci dedykowane, skierowane do mniejszych gmin. Taki system umożliwia samobilansowanie na poziomie prosumenta oraz gminy. W Polsce też możemy budować układy hybrydowe dla każdego gospodarstwa, z ogniwem fotowoltaicznym, mikrowiatrakiem, i uzupełnijmy to o technologię zasobnikową – mówił Popczyk. Podczas debaty padały także inne argumenty za OZE, m.in. taki, że ten segment może być doskonałym obszarem rozwijania innowacyjnych technologii. Kontrargumenty przedstawił jednak prof. Andrzej Strupczewski z Narodowego Centrum Badań Jądrowych. Przytoczone przez niego przykłady wskazują na to, że koszty energii jądrowej w zestawieniu z energetyką konwencjonalną czy z OZE są najniższe.

O ile? Nakłady w przypadku elektrowni jądrowej to 16 mln zł na 1 MW, w przypadku średniej wielkości farmy wiatrowej na lądzie – aż 25 mln zł. – Wydając pieniądze na elektrownię jądrową, dajemy społeczeństwu szansę na tańszy prąd dla nas, naszych dzieci i naszych wnuków. I na tym polega podstawowa zaleta energii jądrowej – podkreślił Strupczewski. Źródła oparte na węglu i gazie są – co zauważył Dariusz Marzec z firmy KPMG – tańsze, jednak odpowiedzialne władze nie powinny uzależniać kraju tylko od jednego źródła. – Polska jest węglową monokulturą i każda dywersyfikacja obniża związane z monokulturą ryzyko – mówił. W jego opinii atom ma jednak inne atuty niż cena: jest stabilny, paliwo jest szeroko dostępne, a uciążliwość dla mieszkańców niska.

Sposobem rozwiązania kwestii kosztów może być, zdaniem specjalisty z KPMG, zaangażowanie w projekt kapitału zagranicznego. Jak zatem brzmi odpowiedź na pytanie: atom czy energetyka odnawialna? Obrazowo sformułował ją właśnie Dariusz Marzec. – W łodzi, którą nazywa się miksem energetycznym, jest miejsce dla wszystkich pasażerów: dla OZE, węgla i dla energii jądrowej. Zadaniem rządu jest stworzenie odpowiedniego miksu, najbardziej efektywnego dla Polski, by utrzymać rozwój i konkurencyjność gospodarki – stwierdził.

Jeszcze powalczymy o prawa do emisji CO2

Kilku kluczowym dla polskiego sektora energetycznego projektom Komisja Europejska nie przyznała bezpłatnych uprawnień do emisji CO2 po 2012 roku

 Brukselscy urzędnicy uznali, że na dodatkowe prawa do emisji nie zasługuje sześć dużych przedsięwzięć. Co ciekawe, w tym gronie znalazły się projekty należące do najnowocześniejszych w kraju, czyli potencjalnie także najbardziej ekologiczne. Chodzi m.in. o Elektrociepłownię Gorzów oraz Elektrociepłownię Rzeszów (których operatorem jest PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna), Elektrociepłownię Bielsko-Biała EC 1 (operator PKE), a także Elektrociepłownię PKN Orlen – Płock i Elektrociepłownię Przemysłową Oświęcim, która należy do giełdowego Synthosu. Pozbawienie tych projektów dodatkowych praw do darmowej emisji po 2012 r. będzie oznaczać, że ich opłacalność może poważnie ucierpieć. Ze względu na skalę przedsięwzięć nie pozostanie to bez wpływu na sytuację całego sektora, a być może także na ceny energii. Czy kwestia przydziału praw do emisji jest ostatecznie przesądzona, czy może strona polska jest w stanie jeszcze coś w tej sprawie zdziałać? Z takimi pytaniami zwróciliśmy się zarówno do przedstawicieli rządu, jak i do poszczególnych firm, których dotyczą decyzje Komisji Europejskiej. Ministerstwo Środowiska skierowało nas w tej sprawie do resortu gospodarki, ten z kolei odesłał nas do oficjalnych komunikatów, które zamieścił na swojej stronie internetowej. Wynika z nich m.in., że Polska zgłosi Komisji Europejskiej uwagi przekazane przez operatorów instalacji. Miałoby się to stać jeszcze w tym roku, ponieważ nasz kraj powinien przedłożyć poprawiony wniosek derogacyjny najpóźniej 1 stycznia przyszłego roku. Na czym polegają uwagi operatorów instalacji, resort nie wyjaśnił. Powściągliwe były także same zainteresowane firmy. Orlen w ogóle zignorował prośby o informacje. – Na razie nie komentujemy tej sprawy, ponieważ proces jeszcze się nie zakończył – powiedziała nam Agata Kościelnik, rzeczniczka firmy Synthos. Jedynie Polska Grupa Energetyczna, operator projektów z Gorzowa Wielkopolskiego i z Rzeszowa, udzieliła nam merytorycznych odpowiedzi.

 Okazuje się, że w przypadku pierwszej z tych instalacji Komisja Europejska uznała, że nie może przyznać uprawnień na podstawie dwóch różnych metodologii (emisji historycznych dla istniejących bloków i benchmarku dla nowego). – Uważamy, że EC Gorzów powinna otrzymać przydział dla całej instalacji, czyli zarówno dla istniejących bloków, jak i nowego, na bazie benchmarku – wyjaśnia Maciej Mielniczuk z Departamentu Strategii PGE. Nasz rząd może dokonać takiej korekty przed ponownym przekazaniem wniosku derogacyjnego do Brukseli. – Nowy blok w EC Gorzów ma niezbędne zezwolenie na włączenie do ETS wydane przed 30 czerwca ubiegłego roku. Także przetarg na wykonawcę jest otwarty i będzie finalizowany z końcem roku – dodaje Mielniczuk. W przypadku EC Rzeszów KE podważyła zasadność uznania budowy nowego bloku gazowo-silnikowego za „fizycznie rozpoczętą” przed końcem 2008 r. Zdaniem PGE podstaw do takiej decyzji jednak nie było.

Dodatkowo instalacja otrzymała zezwolenia na włączenie do ETS przed końcem czerwca 2011 r. (to również było warunkiem przyznania praw do emisji CO2). – Decyzja Komisji jest warunkowa, a finalny wniosek derogacyjny ulegnie zmianie w stosunku do pierwszej jego wersji – mówi Mielniczuk. Przypomina też, że nasz rząd ma obowiązek dostosowania wniosku do tej decyzji i ponownego przekazania go Brukseli nie później niż 1 stycznia 2013 r. – Znaczenie decyzji KE będzie więc w pełni uzależnione od reakcji polskiego rządu, który powinien zdecydować o poprawie wniosku zgodnie z najlepszą dostępną wiedzą – dodaje przedstawiciel PGE. Rząd powinien zatem przeprowadzić ponowną weryfikację zgłoszonych projektów inwestycyjnych wszystkich grup energetycznych. Wówczas decyzja KE byłaby korzystna z punktu widzenia polskiej energetyki. – W przypadku gdyby rząd postanowił nie wprowadzić powyższych zmian, decyzja Brukseli nie będzie optymalnym rozwiązaniem dla polskiego sektora energetycznego – podsumowuje Maciej Mielniczuk.
Okładka tygodnika WPROST: 41/2012
Więcej możesz przeczytać w 41/2012 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 41/2012 (1547)

  • Czym się różni debata? 7 paź 2012, 12:00 Mówiąc wprost, debat u nas dostatek, a nawet pewna nadpodaż. Ale ich liczba nijak się ma do jakości. Inaczej niż w Ameryce, gdzie debata była tylko jedna, ale za to taka, po której pół świata zasnąć nie mogło z wrażenia. Kolejny raz polityka pokazała swoją magiczną... 4
  • Państwo PiS 7 paź 2012, 12:00 Na drodze budowy państwa alternatywnego PiS zrobiło wielki krok naprzód. W pisowskiej Nibylandii przyszedł czas na własnego premiera. 6
  • Liczba tygodnia 7 paź 2012, 12:00 1 045 000 Tyle osób obejrzało w dwa tygodnie od premiery film Leszka Dawida „Jesteś Bogiem”. Szykuje się hit ostatniego dwudziestolecia. 8
  • ABW przewidziała bankructwo DSS 7 paź 2012, 12:00 Dolnośląskie Surowce Skalne, firma, która miała zbudować autostradę A2 na Euro 2012, już w chwili gdy dostawały kontrakt, były na skraju bankructwa. Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego informowała o tym rząd – twierdzą źródła „Wprost”. 8
  • Danuta według Krystyny 7 paź 2012, 12:00 Premiera „Danuty W.”, monodramu Krystyny Jandy na podstawie głośnej książki Danuty Wałęsowej w gdańskim Teatrze Wybrzeże i w warszawskiej Polonii już w tym tygodniu. „Marzenia i tajemnice” kupiło ponad 370 tysięcy osób. 8
  • Google sięgnął dna 7 paź 2012, 12:00 Sfotografowali Ziemię z lotu ptaka, zrobili trójwymiarowe mapy miast i wprowadzili Street View, czyli panoramiczny widok ulic z perspektywy przechodnia. 9
  • Palikot rusza na połów 7 paź 2012, 12:00 Ruch Palikota wziął na cel 1,6 mln przedsiębiorców i prawie 9 mln osób, którym dają oni pracę. Partia kończy właśnie przygotowania do kongresu dla małych i średnich firm, który odbędzie się 13 października w Krakowie. Przedstawi na nim pakiet projektów ustaw. 9
  • Probierz otumanienia 7 paź 2012, 12:00 Paweł Reszka Nie mam nic do Michała Probierza, o którym przeczytałem w zeszłym tygodniu w „Gazecie Wyborczej”. Podoba mi się, bo jest młodym trenerem (czterdziecha, to praktycznie szczaw!). No i - o czym też napisała GW – zawsze odnosił sukcesy. Zdziwiłem się... 9
  • I bądź tu mądry 7 paź 2012, 12:00 My ich czy oni nas? Czy to my chcemy, żeby w telewizji było coraz głupiej, czy to oni, telewizyjni macherzy, robią wszystko, by nas ogłupić? 12
  • Nie mogę milczeć 7 paź 2012, 12:00 W trumny wsadzano czarne worki. Nikt jednak nie sprawdzał, co w nich jest – mówi Dymitr Książek, lekarz LPR, który po katastrofie smoleńskiej towarzyszył rodzinom ofiar w Moskwie. 18
  • Kometa 7 paź 2012, 12:00 Nie drażnić Tygrysa. Szef MSZ w cieniu czeka na swój czas. W roli premiera albo prezydenta 22
  • Nie liczcie na pieniądze z Amber Gold 7 paź 2012, 12:00 Państwo nie zabezpieczyło ani nie odnalazło wszystkich mieszkań właścicieli Amber Gold. Pozwoliło również na wyprowadzenie majątku kilka dni przed zatrzymaniem Marcina P. 28
  • Który jest prawdziwy? 7 paź 2012, 12:00 Marnego scenariusza z powołaniem prof. Piotra Glińskiego na premiera Jarosław Kaczyński nie napisał samodzielnie. Kto mu pomógł? 32
  • Misjonarz karkołomny 7 paź 2012, 12:00 Andrzej Stankiewicz i Piotr Śmiłowicz rozmawiają z prof. Piotrem Glińskim. 36
  • Taka typowa historia 7 paź 2012, 12:00 W Lusace, na największym w Zambii międzynarodowym lotnisku, od czterech dni nie ma prądu. Huk, łomot, wszystko zgasło. W ruch poszedł agregat awaryjny, ale też wyleciał w powietrze. Przez pół dnia, zanim elektrycy skoczyli do miasta po... 38
  • My ateiści 7 paź 2012, 12:00 Renata Dancewicz chce wypisać się z Kościoła. Maria Czubaszek, Jan Hartman, Bohdan Chwedeńczuk, Robert Biedroń, Janusz Czapiński otwarcie mówią o swoim ateizmie. Szykuje się wojna w katomatriksie? 40
  • Wnuczka mówi do mnie: mistrzu! 7 paź 2012, 12:00 Jestem rockandrollowcem z krwi i kości, znam swoją wartość. Wiem też, kiedy przesadzam. Mam świadomość wszystkiego – mówi Jan Borysewicz, siedem lat po zawale, 26 lat po obnażeniu się na koncercie z okazji Dnia Dziecka i 30 lat po założeniu Lady Pank. 46
  • Gdzie ci prawdziwi politycy? 7 paź 2012, 12:00 Ja, jako obywatelka, mam dość. Demokracja nie może być zredukowana do personalnych rozgrywek, medialnych spektakli czy prywatnych strategii przetrwania. Zwłaszcza że personalne rozgrywki są prymitywne, medialne spektakle żałosne, a... 54
  • Nic się nie zmienia 7 paź 2012, 12:00 Kiedy ostatnio przeczytałem wypowiedź politologa George’a Friedmana, że wszystkie jego prognozy się sprawdzają, przypomniał mi się sławny tekst George’a Orwella na temat niegdyś bardzo znanego politologa Jamesa Burnhama.... 56
  • Imperium kontratakuje 7 paź 2012, 12:00 Na turecko-syryjskiej granicy padły strzały i zapachniało wojną. Ona w końcu wybuchnie, bo zachodnia doktryna nicnierobienia w sprawie Syrii jest równie niebezpieczna jak interwencja zbrojna. 58
  • Prezenty dla Władimira Władimirowicza 7 paź 2012, 12:00 Władimir Putin skończył W niedzielę 60 lat. I dostał od Rosjan wiele prezentów. Ale ten najważniejszy musi sprawić sobie sam. 62
  • Romney na fali 7 paź 2012, 12:00 Czy 90 minut może odwrócić bieg kampanii prezydenckiej największego mocarstwa świata? Mitt Romney w to wierzy. Pytanie, czy jemu teraz uwierzą Amerykanie. 66
  • Do widzenia, Misza! 7 paź 2012, 12:00 Micheil Saakaszwili popełniał kardynalne błędy i odnosił wielkie sukcesy. Zmienił Gruzję – ale w końcu przegrał. Jednak wielki comeback wcale nie jest wykluczony. 68
  • Rosja zmroziła autogaz 7 paź 2012, 12:00 Wystarczy zmiana ceł w Moskwie, by kierowcy wpadli w panikę, a cała branża LPG wstrzymała oddech. Powodów do paniki nie ma, ale jedno jest pewne: będzie drożej. 70
  • Idzie kredytowa odwilż 7 paź 2012, 12:00 Za oknem wczesna jesień, ale banki już czują wiosnę. Nadejdzie najdalej za dwa miesiące. W środku zimy. 74
  • Papież pod Wiedniem 7 paź 2012, 12:00 Nie lubi rozgłosu, ale gra głośne role. O próbie ucieczki przed show-biznesem Piotr Adamczyk opowiada Krzysztofowi Kwiatkowskiemu. 76
  • Wieczny przybysz 7 paź 2012, 12:00 Eduardo Mendoza, jak bohaterowie jego książek, dobrze się czuje w roli emigranta – w „Walce kotów” z takiego punktu widzenia opisuje Madryt. Jest też doskonałym przewodnikiem. 80
  • Muzyczna biografia 7 paź 2012, 12:00 Tori Amos robi artystyczny remanent. „Gold Dust” składa się z nowych aranżacji jej utworów z ostatnich dwóch dekad 82
  • Recenzuje Jacek Rakowiecki 7 paź 2012, 12:00 Chyba ze strachu przed królem Janem III Sobieskim dystrybutorzy pochowali się jak Turcy w taborach i tylko dwa filmy zmierzą się z polsko-włoską „Bitwą pod Wiedniem”. Media zachłystują się „straszną wpadką”, bo... 83
  • Troje na huśtawce 7 paź 2012, 12:00 „Take This Waltz” to delikatny portret ludzi, którzy mijają się w miłości. Ten prosty film ujmuje widzów wrażliwością. 84
  • Tydzień kultury polskiej 7 paź 2012, 12:00 W bieżącym tygodniu nic nie wzbudziło takiego żaru w internecie jak tekst Natalii Lesz o filmie „Jesteś Bogiem”. 84
  • Muzyczny ranking Piotra Metza 7 paź 2012, 12:00 1. Maria Peszek - Jezus Maria Peszek, Mystic Polecam odciąć się od medialnej wrzawy oraz oceny poprzednich dokonań Marii i posłuchać znakomitej produkcji Foxa ze świeżą głową. To płyta absolutnie podporządkowana, choć w... 85
  • Piotr Kofta wie, co czytać 7 paź 2012, 12:00 Evelyn Waugh - Daleko stąd. Podróż afrykańska, przeł. Barbara Kopeć-Umiastowska, Świat Książki 2012 Angielski ironista utwierdza się w przekonaniu, że Londyn to jednak najlepsze miejsce do życia. Czyni to oryginalnie, biorąc udział w... 85
  • Echo dawnej pieśni 7 paź 2012, 12:00 Dzięki grze „Halo: Combat Evolved” Microsoft odniósł sukces pierwszą konsolą Xbox. „Halo 4” będzie zapewne łabędzim śpiewem Xboksa 360 86
  • Ja uważam, że... 7 paź 2012, 12:00 Mitt Romney powiedział w czasie debaty z Barackiem Obamą, że uaktywnienie małych przedsiębiorstw, które są źródłem sukcesów i sercem Ameryki, spowoduje szybszy rozwój kraju. A co jest najlepszym sposobem na kryzys w naszym? Debaty.... 88
  • Pół Hamleta 7 paź 2012, 12:00 Rozpętała się moda na zgłaszanie nowych premierów. Wszyscy zgłoszeni mają takie szanse na premierostwo jak nasi piłkarze na mistrzostwo świata. Nie jest to jednak ważne. Samo zgłoszenie się liczy. Skoro taka moda, to każdy musi zgłosić, bo inaczej zostanie w tyle. 88
  • Bezpieczeństwo energetyczne 7 paź 2012, 12:00 Bezpieczeństwo energetyczne opłaca się wszystkim Czy jesteś w stanie wyobrazić sobie funkcjonowanie cywilizacji bez energii elektrycznej i ciepłego kaloryfera w zimowy wieczór? 89
  • Kłód pod nogami przybywa 7 paź 2012, 12:00 Rozmowa z Leszkiem Wieciechem, dyrektorem generalnym Polskiej Organizacji Przemysłu i Handlu Naftowego. 95
  • UE a gaz z łupków 7 paź 2012, 12:00 We wrześniu komisja ds. środowiska Parlamentu Europejskiego przyjęła raport o gazie z łupków autorstwa Bogusława Sonika z PO. Według niego to wielki sukces Polski. Czy na pewno? 95
  • Dbamy o każdego klienta 7 paź 2012, 12:00 Rozmowa z Januszem Bilem, p.o. prezesem zarządu Enea SA, wiceprezesem ds. handlowych. 97
  • Modlitwa 7 paź 2012, 12:00 Tak wiele mówi się o zmęczeniu premiera i PO, że nawet gdyby to nie była prawda, musieliby się poczuć zmęczeni. Nie jest to rządzenie w normalnych warunkach. Z Zachodu płyną czarne chmury kryzysu, a w kraju zimna wojna domowa. Gęsto... 98
  • Innowacyjne firmy 2012 7 paź 2012, 12:00 Innowatorzy docenieni Ich produkty są nowe, przełomowe i bezkonkurencyjne. Dzięki nim nie boją się walczyć na zagranicznych rynkach ani stawać do rynkowej rywalizacji z silniejszymi kapitałowo przeciwnikami. Kto? Najbardziej innowacyjne firmy w Polsce. 101

ZKDP - Nakład kontrolowany