Tygodnik Wprost Wydanie: 48/2002 (1044)
Okładka tygodnika Wprost nr 48/2002 (1044)
Dziękujemy, że jesteś z nami. Tylko prawda jest ciekawa, piszemy o niej wprost.
Czytaj lub pobierz
Platformy prasy cyfrowej:

Dzieci-karabiny

Dodano:   /  Zmieniono: 

Nathan Gardels: W Rosji nigdy nie istniał liberalny system rządów. Czy zatem czeczeński separatyzm nie jest symptomem szerszego problemu dotyczącego tego, jak w Federacji Rosyjskiej stworzyć nowy system polityczny?
Borys Bieriezowski: To jest istota sprawy, najważniejsza kwestia, której Władimir Putin nie rozumie. Jedną z podstawowych zasad systemu liberalno-demokratycznego jest decentralizacja władzy. W 1993 r. wpisano ją do nowej rosyjskiej konstytucji. Jak jednak decentralizować, nie dopuszczając do rozpadu państwa? Z tym dylematem borykaliśmy się przez 10 lat rządów Borysa Jelcyna. Do dziś nie został on rozstrzygnięty. Putin dąży do przywrócenia w Rosji scentralizowanego systemu władzy, który istniał w Związku Sowieckim, i podejmuje nową kampanię wojskową przeciw czeczeńskim separatystom. Dlatego jestem przeciwnikiem Putina. Nie chodzi tu o żaden osobisty konflikt, lecz o konflikt dwu całkowicie odmiennych wizji budowania nowej Rosji.
- Czy dzisiaj, zważywszy na to, że czeczeńscy terroryści uderzyli niedawno w centrum Moskwy, akcja militarna nie jest niezbędna?
- Po ataku terrorystów na moskiewski teatr Putin oświadczył, że z terrorystami "nie będzie żadnych negocjacji". Dzisiejsza Rosja jest biednym państwem, niezdolnym do uchronienia się przed terroryzmem. Gdy po 11 września prezydent Bush zwrócił się do Putina o poparcie wojny z terroryzmem, prezydent Rosji powinien był w zamian zażądać od Ameryki pomocy finansowej, współpracy wywiadowczej i szkolenia w zakresie zwalczania terroryzmu. Dzięki temu Rosja mogłaby stawić czoło zagrożeniu ze strony fundamentalistów islamskich. Putin poprosił jednak, aby Bush przymknął oczy na miażdżenie przez Rosję Czeczenii.
- Putin oskarżył Asłana Maschadowa, czeczeńskiego prezydenta, o związki z terroryzmem. Czy istotnie jest on powiązany z terrorystami?
- W latach 1996-1997, gdy byłem wiceprzewodniczącym rosyjskiej Rady Bezpieczeństwa i odpowiadałem za negocjacje z czeczeńskimi przywódcami, nie znalazłem żadnych dowodów świadczących o ich związkach z islamskimi ugrupowaniami terrorystycznymi. Nie stwierdziłem też, by Maschadow współdziałał z tymi ugrupowaniami. Dziś rozmowy z Czeczenami, których Putin zaprosił na Kreml, są bezużyteczne. Wojny nie zakończy się dopóty, dopóki nie będzie się negocjować z tymi, którzy mają broń. Należy rozmawiać jedynie z Maschadowem. On nie panuje nad wszystkimi uzbrojonymi siłami separatystycznymi, ale z pewnością panuje nad większością z nich czy też ma wpływ na ich poczynania. Putin cały czas usiłuje podzielić Czeczenów, a to oznacza wybór wojny. Za rządów Jelcyna nasze negocjacje z nimi były udane z dwóch powodów. Po pierwsze, prezydent podjął strategiczną decyzję, że dąży do zawarcia pokoju, a nie do eskalacji przemocy. Po drugie, naszym priorytetem było zjednoczenie Czeczenów pod przywództwem Maschadowa. W przeciwnym razie, nawet gdybyśmy zawarli pokój z Maschadowem, wielu jego rodaków wciąż by z nami walczyło. Teraz do władzy zaczyna dochodzić pokolenie bardziej radykalne niż to, które reprezentuje Maschadow. To pokolenie dzieci-karabinów, które znają tylko wojnę i dorastały z bronią w ręku. Maschadow i ludzie z jego kręgu, tacy jak Ahmed Zakajew, mają przynajmniej rosyjską mentalność i reprezentują nasz krąg kulturowy. Rozumiemy się nawzajem. Nowe pokolenie jest zupełnie inne: zdolne do wszystkiego i chcące walczyć do końca.
- Finansuje pan obronę Ahmeda Zakajewa, przebywającego w areszcie w Danii, oskarżanego przez Kreml o związki z atakiem terrorystycznym na teatr w Moskwie. Dlaczego?
- Ahmed Zakajew jest największym orędownikiem pokoju w Czeczenii. Zawsze sprzeciwiał się działaniom terrorystycznym. Znam go naprawdę dobrze. Jestem pewny, że nie wspierał ataku na teatr w Moskwie i że rosyjski prokurator generalny fabrykuje oskarżenia przeciwko niemu, dlatego że jest potrzebny kozioł ofiarny. Dowody, jakie przedstawił duńskim władzom, by wykazać związki Zakajewa z terroryzmem, dotyczą lat 1996-1999. Tymczasem w listopadzie 1999 r. Zakajew był w Moskwie. Skoro wiedziano, że jest terrorystą, dlaczego go nie aresztowano? Wreszcie, Zakajew jest osobą znaną w Europie. Albo uznamy wszystkich Czeczenów za terrorystów, albo musimy się nauczyć rozróżniać czeczeńskich terrorystów od czeczeńskich separatystów. Zakajew uosabia tę różnicę, którą świat powinien uznać.
- Jaki byłby cel negocjacji z Maschadowem?
- Jestem absolutnie przeciwny niepodległości Czeczenii, podobnie jak w latach 1996-1997, gdy byłem głównym negocjatorem. Jeśli zgodzimy się dać niepodległość Czeczenii, będziemy zmuszeni dać ją Tatarstanowi, Inguszetii i innym. Oznaczałoby to rozpad Rosji, a ja tego nie chcę. Podstawa ugody z Czeczenią powinna być następująca: jedność w zakresie prawa gospodarczego i obronności, jurysdykcja rosyjskiego Sądu Najwyższego na terenie Czeczenii i przyznanie autonomii politycznej i kulturowej. Taką ugodę zawarliśmy z Maschadowem w latach 1996-1997. Niestety, pewne bardzo wpływowe osoby na Kremlu jej nie chcą. Są one wciąż niewolnikami mentalności imperialistycznej. Twierdzą, że Rosja jest silna, a skoro Czeczeni nie robią tego, czego chcemy, damy im takiego kopa, że popamiętają. Tak nakazuje im ich prymitywny instynkt.

© Global Viewpoint,
Los Angeles
Times Syndicate

Borys Bieriezowski
był w latach 90. jednym z najpotężniejszych ludzi w Rosji - bliskim doradcą prezydenta Borysa Jelcyna i szarą eminencją Kremla. Zbił fortunę na kontrowersyjnych prywatyzacjach (w 1997 r. tygodnik "Forbes" oszacował jego majątek na 3 mld USD) i zaczął inwestować w media, kupił m.in. udziały w telewizjach ORT i TV-6 oraz gazetach "Kommiersant", "Niezawisimaja Gazieta" i "Ogoniok". Utracił wpływy, kiedy w marcu 2000 r. prezydentem Rosji został Władimir Putin. Oskarżany o malwersacje w liniach lotniczych Aerofłot (jest ich udziałowcem) oraz o finansowanie terrorystów czeczeńskich został zmuszony do wyjazdu z kraju. Mieszka w Londynie.

Więcej możesz przeczytać w 48/2002 wydaniu tygodnika Wprost.

Archiwalne wydania tygodnika Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App Store i Google Play.

Rozmawiał:

Spis treści tygodnika Wprost nr 48/2002 (1044)

  • Klęska, czyli sukces1 gru 2002 — Wychodzi na to, że im gorzej się wiedzie ministrowi finansów Grzegorzowi Kołodce, tym lepiej się wiedzie polskim podatnikom i polskiej gospodarce.3
  • Peryskop1 gru 2002 — Football Club PuszPrzed wyborami parlamentarnymi Sylwia Pusz założyła drużynę piłkarską Football Club Pusz. Grają w niej najbliżsi współpracownicy posłanki oraz działacze Stowarzyszenia Młodej Lewicy Demokratycznej. W ślady Pusz poszła...6
  • Barometr wprost1 gru 2002 — Kopalnie złotówek Kopalnie, tak jak ziemia, są bogactwem narodu i nie powinno się z tego bogactwa rezygnować - zdają się uważać Polacy. Aż 62 proc. obywateli jest przekonanych, że państwo powinno dopłacać do górnictwa. Państwo, ale...6
  • Dossier1 gru 2002 — WŁODZIMIERZ CIMOSZEWICZ, minister spraw zagranicznych "Jeżeli białoruska krowa przekroczy granicę, to trzeba z kimś rozmawiać. Musimy rozmawiać o polskim szkolnictwie na Białorusi. Szkolnictwa hiszpańskiego, francuskiego czy brytyjskiego tam...7
  • Z życia koalicji1 gru 2002 — Nie będzie abolicji i oświadczeń majątkowych. I w związku z tym w budżecie będzie co najmniej o 1,3 mld zł mniej. A wcale że nie! Proszę, jedna noc i nasz Tygrys na Kiełkach wyczarował miliard z górką. Panie Grzegorzu, nie moglibyśmy tak...8
  • Z życia opozycji1 gru 2002 — W najlepszej (he, he) telewizji w Polsce, czyli w TVP, widzieliśmy specjalne wydanie "Dziennika Telewizyjnego" Jacka Fedorowicza. Gwoździem programu był wywiad, który z gwiazdą "Wiadomości" Jolantą Pieńkowską...9
  • M&M1 gru 2002 — Komu i w co ufaćI prezydent, i premier wyrazili zdanie,że sprawca złej ustawy ma ich zaufanie.A mąż pewnej puszczalskiej(cóż, są takie panie) też może ufać...W to, że ona nie przestanie.10
  • Playback1 gru 2002 — 10
  • Krawczyk superstar1 gru 2002 — Nowa płyta Krzysztofa Krawczyka - "...bo marzę i śnię" - jest obecnie najlepiej sprzedającym się albumem w Polsce.10
  • Fotoplastykon1 gru 2002 — 12
  • Poczta1 gru 2002 — Święto pracyPrzerażające jest, że 63 proc. respondentów Pentora uważa, iż wolnych od pracy dni świątecznych jest tyle, ile trzeba, a co dziesiąty badany jest przekonany, że jest ich nawet za mało (Barometr wprost, "Święto pracy",...14
  • Kadry1 gru 2002 — 15
  • Kołodko show1 gru 2002 — Ja się nie mylę. To, co robię, służy poprawie życia polskich rodzin. Będą podwyżki płac, będą wyższe emerytury. Stoję na straży polskiego społeczeństwa. (...) My nie mylimy dobra ze złem i będziemy proponować dobre rozwiązania. (...) Temu rządowi...16
  • Platforma pochyła1 gru 2002 — Prezydencka partia centrowa może zmieść ze sceny Platformę Obywatelską22
  • Patent na ziemniaki1 gru 2002 — Żaden polski wynalazek, nawet tak nieskomplikowany jak spódniczka mini, tic-taki czy rzepy, nie stał się światowym hitem.Tylko trzy na tysiąc opatentowanych w Europie wynalazków pochodzi z Polski24
  • Śmietnik Polska1 gru 2002 — Dziesięć tysięcy nielegalnych składowisk toksycznych odpadów działa w naszym kraju30
  • Ujeżdżanie tygrysa1 gru 2002 — Gołym okiem widać, że hasła antyunijne wiążą wyborców z politykami z siłą najmocniejszego kleju34
  • Giełda i wektory1 gru 2002 — Hossa ŚwiatPotencja(ł) gospodarkiUdane życie seksualne może być receptą na zwiększenie wydajności pracy - twierdzą azjatyccy seksuolodzy. "Zdrowy seks to szczęśliwi pracownicy, a takich potrzeba, żeby gospodarka mogła się dynamicznie...36
  • Haracz monopolowy1 gru 2002 — Monopole kosztują polską rodzinę rocznie ponad dwa tysiące złotych38
  • Czarna dziura1 gru 2002 — Kiedy w latach 80. w Wielkiej Brytanii premier Margaret Thatcher wypłacała ostatnie odprawy górnikom likwidowanych kopalń, w PRL fetowano kolejny rekord - wydobycie ponad 200 mln ton węgla rocznie!44
  • Między sierpem a cepem1 gru 2002 — Księgowi z PSL w prywatnych firmach50
  • Nowojorskie targi1 gru 2002 — Dekoniunktura uczy obywateli USA sztuki negocjacji52
  • Zero tolerancji!1 gru 2002 — Statystyki pokazują, że przez pół wieku wraz ze wzrostem zamożności w Europie rosła przestępczość54
  • Homo pecet1 gru 2002 — Chcemy stworzyć technologie, które pozwolą komputerom widzieć, słyszeć, mówić i uczyć się, by można się było komunikować z nimi w naturalny sposób - stwierdził Bill Gates. Twórca Microsoftu podsumował w ten...58
  • Wiel-błąd Bońka1 gru 2002 —  Michał Adamczyk: Żałuje pan, że trenerem reprezentacji nie jest już Jerzy Engel? Jan Tomaszewski: Oczywiście, że żałuję. Wielokrotnie mówiłem, że Jurek Engel - na wzór Kazimierza Górskiego - z przeciętnych...62
  • Służba bezpieczeństwa sieci1 gru 2002 — Nęka cię internetowy natręt? Otrzymujesz maile z pogróżkami lub o obscenicznej treści? Ktoś zasypuje cię materiałami, których sobie nie życzysz? Co robić?64
  • Pustolot1 gru 2002 — Bezzałogowe samoloty rewolucjonizują badania naukowe i operacje wojskowe66
  • Oni już byli1 gru 2002 — Kilkanaście dni temu jakaś pani przyszła po koncercie za kulisy z pretensjami, że niesłusznie czepiam się ze sceny Samoobrony...68
  • Wszechnica Wiedzy Wszelakiej1 gru 2002 — Kultura bez granicwww.culture.plSposób na promocję polskiej kultury w kraju i za granicą znaleźli autorzy internetowego serwisu Culture. pl z Instytutu Adama Mickiewicza. Jest to jedyny w Polsce, a może nawet na świecie, portal z tak...68
  • Supersam1 gru 2002 — Powrót sztruksuHitem zimowej kolekcji firmy Navy dla mężczyzn są ubrania uszyte ze sztruksu. Sztruksowe kurtki, koszule, spodnie i akcesoria (torby i czapki) szczególnie modne są w zestawie z wytartym dżinsem. Wśród...69
  • Wieczny przedmiot pożądania1 gru 2002 — Pióro zmienia styl bycia70
  • Cudzoziemiec na prezydenta?1 gru 2002 — TAK NIE Henryk Wujecpolityk UWOstatecznie decyzje w takiej sprawie podejmuje społeczeństwo. Jeśli kandydat spełnia formalne wymagania, to może kandydować, ale myślę, że nie uzyskałby dużego poparcia. Uważam, że nie wystarczy być dobrym menedżerem,...75
  • Stąd do Ameryki1 gru 2002 — Konkurs Pro Publico Bono, czyli jak zarażać demokracją76
  • Ale bryndza!1 gru 2002 — Piotrusiu! Właśnie wróciłem ze Słowacji. Zażywałem kąpieli w termalnych wodach i połaziłem nieco po sklepach, oczywiście spożywczych. Zrobiłem solidne zakupy! Nawet nie chodzi o to, że tam taniej (choć 0,75 l brandy de Jerez za 30 zł to...78
  • Groch z brukselką1 gru 2002 — Nie wierzę, że Stróżewskiego czy Kołakowskiego można by było wyhodować w probówkach79
  • Powrót dorosłych1 gru 2002 — Rozpieszczani przez media młodzi klienci coraz częściej mają w nosie kolorowe reklamy i szukają wiadomości i rozrywki w Internecie80
  • Zemsta Bismarcka1 gru 2002 — To Bismarck i Hitler stworzyli państwo opiekuńcze82
  • Know-how1 gru 2002 — Oko AlzheimeraWystąpienie choroby Alzheimera, jednej z najgroźniejszych chorób neurodegeneracyjnych, można przewidzieć nawet kilkanaście lat przed pojawieniem się pierwszych objawów schorzenia - twierdzą uczeni z Massachusetts...85
  • Nauka oszustów1 gru 2002 — Padł światowy rekord fałszowania badań!86
  • Energia wody z kranu1 gru 2002 — Wkrótce wodór będzie napędzać samochody, zasilać komputery i ogrzewać domy90
  • Ropień na morzu1 gru 2002 — Katastrofa tankowca jest dla środowiska morskiego niczym wybuch bomby atomowej94
  • Bez granic1 gru 2002 — Feministki razem z fundamentalistamiZ powodu zbliżającego się finału konkursu Miss Świata w nigeryjskim mieście Kaduna wybuchły zamieszki. Do protestów doszło po tym, jak lokalna gazeta napisała, że gdyby prorok Mohamet był obecny na...96
  • Brukselski maraton1 gru 2002 — "Rozmowy akcesyjne z unią to było piekło" - wspomina były hiszpański negocjator98
  • Armia czerwona od krwi1 gru 2002 — Hizri Aldamow, kierujący nieoficjalnym przedstawicielstwem Iczkerii w Tbilisi, bezradnie obserwuje inwazję wojsk rosyjskich na swoją ojczyznę. - To holocaust Czeczenów...104
  • Dzieci-karabiny1 gru 2002 — Nathan Gardels: W Rosji nigdy nie istniał liberalny system rządów. Czy zatem czeczeński separatyzm nie jest symptomem szerszego problemu dotyczącego tego, jak w Federacji Rosyjskiej stworzyć nowy system polityczny? Borys Bieriezowski: To...104
  • Niemiecki balkon1 gru 2002 — Niektórzy Niemcy nie chcą pojąć, że na zawsze straciliśmy szansę odgrywania roli światowego mocarstwa108
  • NATO nie liczmy1 gru 2002 — George Bush stracił cierpliwość do europejskich sojuszników. Oczekują pomocy od Amerykanów, ale Ameryce pomagać nie chcą.110
  • Wysoka poprzeczka1 gru 2002 — Praski szczyt NATO jest benefisem schorowanego, schodzącego już ze sceny politycznej Vaclava Havla111
  • Menu1 gru 2002 — Polska Mistrzowie kameryBarry Levinson, twórca "Rain Mana", przewodniczy jury Międzynarodowego Festiwalu Sztuki Autorów Zdjęć Filmowych (30 listopada - 7 grudnia). Już po raz dziesiąty (a po raz czwarty w Łodzi) operatorzy...112
  • Anatomia zbrodni - Oscary 20021 gru 2002 — Choć bukmacherzy w Hollywood na zwycięzcę wyścigu o Oscara typują drugą część "Władcy pierścieni", większe szanse ma film "Nowojorskie gangi" Martina Scorsese.116
  • Hybryda Zachodu1 gru 2002 — Tyrmand, Białoszewski, Kofta, Młynarski, Stachura, Pietrzak, Dudziak, Bem, Urbaniak - to ludzie Hybryd120
  • Płyty Kuby Wojewódzkiego1 gru 2002 — CHRISTINA AGUILERA - **** Stripped Christina nie chce już być artystką dla grzecznych podlotków. Chce być artystką dla niegrzecznej młodzieży. Gdy ogląda się jej teledysk z pogranicza tekstylnego soft porno, można nawet odnieść wrażenie, że...121
  • Gutenberg współczesny1 gru 2002 — Pięćdziesiąt tysięcy złotych będzie kosztować reprint najstarszej drukowanej książki na świecie122
  • Kino Tomasza Raczka1 gru 2002 —  Zdjęcie w godzinę - **** Reżyseria: Mark Romanek W rolach głównych: Robin Williams, Connie Nielsen, Michael Vartan. USA 2002 r. Ten thriller na początku robi wrażenie niegroźnego filmu obyczajowego, nawet nieco zabawnego. Jakże...123
  • Organ Ludu1 gru 2002 — Obchody 1 maja 2003 Partia i rząd rozpoczęły przygotowania do przyszłorocznych obchodów 1 maja, m.in. opracowano obowiązujące hasła: Niech żyje wielki przyjaciel Polski Romano Prodi! Pozdrawiamy miłującą pokój rodzinę bratnich...124
  • Czas opuszczeń1 gru 2002 — Ostatnio Tadeusz Mazowiecki opuścił Unię Wolności. To tak, jakby Michnik opuścił "Wyborczą", Flip Flapa, Bolek Lolka, Kwach Jolkę126