Rzesza Opolska

Rzesza Opolska

Dodano:   /  Zmieniono: 1
Na Opolszczyźnie stoją pomniki, które byłyby zakazane w Niemczech
Czy w Londynie mógł-by powstać pomnik niemieckich lotników? Nikt nie wpadłby nawet na taki pomysł. Także w Berlinie nie mógłby stanąć pomnik obrońców miasta. Na Opolszczyźnie przedstawiciele niemieckiej mniejszości tak zaadaptowali pomniki ku czci poległych w I wojnie światowej, że służą też upamiętnieniu żołnierzy II wojny światowej. Niektóre upamiętniają także Trzecią Rzeszę. Przepisy obowiązujące w Niemczech są znacznie surowsze niż w Polsce: na pomnikach nie wolno umieszczać żadnych symboli nazistowskich. Pomniki zbudowane na Opolszczyźnie nie mogłyby stanąć w Niemczech.
Tylko 7 z 47 pomników postawionych na Opolszczyźnie przez mniejszość niemiecką spełnia wymagania polskiego prawa. Opolscy Niemcy nie widzą problemu, a sprawdzanie, czy napisy na pomnikach nie łamią polskiego prawa, uważają za szykanę ze strony administracji. Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa nie godzi się, by pomniki upamiętniały żołnierzy Wehrmachtu i SS. Przedstawiciele mniejszości niemieckiej (niemal jedna trzecia mieszkańców regionu) wielokrotnie publicznie twierdzili, że obeliski nie są poświęcone hitlerowskim żołnierzom, ale ich bliskim, którzy walczyli i polegli w niemieckich mundurach. Są oburzeni, gdy żelazne krzyże i hełmy Wehrmachtu traktuje się jak nazistowskie symbole.

Pierwsza wojna o pomniki
Niemieckie pomniki zaczęto odbudowywać w przeddzień zmian politycznych w Polsce - w 1988 r. Na początku lat 90. przedstawiciele mniejszości niemieckiej zaczęli na nich dopisywać nazwiska poległych nie tylko podczas pierwszej, ale także drugiej wojny światowej. Obok nazwisk żołnierzy zaczęły się pojawiać żelazne krzyże. Zaprotestowali przeciwko temu Polacy. "Der Spiegel" pisał w 1992 r.: "W ubiegłych tygodniach ludność niemieckiego pochodzenia prowokacyjnie wyczerpała polską cierpliwość".
Konflikt rozgorzał na dobre, gdy na Opolszczyźnie pojawili się polscy narodowcy oraz członkowie niemieckiego Nationale Offensive. Dochodziło do oblewania pomników farbą, pisania na nich inwektyw. W listach do opolskich gazet obrońców pomników określano mianem "demonów wojny", "potomków najeźdźców", "morderców narodów", "nazistów rodzimego chowu". 3 maja 1994 r. na Górze św. Anny, podczas uroczystych obchodów rocznicy uchwalenia Konstytucji 3 maja i rocznicy powstań śląskich, przedstawiciele polskich organizacji narodowych wygłosili antyniemieckie przemówienia. Towarzyszyły im okrzyki skinheadów: "Polska dla 
Polaków", "Precz z Niem-cami". Skini zdemolowali
też i sprofanowali pomnik w Dziewkowicach poświęcony żołnierzom poległym w I wojnie światowej.

Druga wojna o pomniki
"Dziennik Zachodni" ujawnił, iż na monumencie w Szczedrzyku widnieje nazwa "Hitlersee", nadana wsi w 1934 r. Napis zasłonięto, ale wojewoda opolski Leszek Pogan (SLD) nakazał sprawdzenie innych niemieckich pomników. Kontrola potwierdziła, że są na nich symbole, które mniejszość niemiecka zgodziła się usunąć w 1993 r.
Wojewoda Pogan i poseł Kroll podpisali porozumienie, które de facto było protokołem rozbieżności. Kroll zgodził się na usunięcie nazw pochodzących z lat 30. oraz dodanie polskojęzycznych tablic, ale bronił żelaznych krzyży i napisów oddających hołd poległym. Porozumienie nie jest realizowane. Engelbert Miś, rzecznik Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Niemców na Śląsku Opolskim, tłumaczy to tym, że pomniki stoją nie tylko w miejscach publicznych, ale także na parafialnych cmentarzach i mają różnych fundatorów, w tym oso-
by prywatne mieszkające w Niemczech.
Gdy wojewoda Pogan zorientował się, że jego zalecenia zostały zignorowane, zorganizował okrągły stół z udziałem Andrzeja Przewoźnika, sekretarza Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa, liderów mniejszości niemieckiej oraz samorządowców. Mniejszość niemiecka debatę zbojkotowała. Jej przedstawiciele zakwestionowali legalność kontroli zleconej przez wojewodę - bez konsultacji z Towarzystwem Społeczno-Kulturalnym Niemców i lokalnymi władzami.
Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa domaga się usunięcia kwestionowanych znaków i napisów, zaś mniejszość te żądania kontestuje. Poseł Henryk Kroll uzasadnia takie postępowanie tym, że prawo w Polsce stanowią ustawy, a uchwała Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa prawem nie jest.
Andrzej Przewoźnik nie sprzeciwia się pozostawieniu żelaznych krzyży na pomnikach żołnierzy z I wojny światowej, ale nie na monumentach poświęconych żołnierzom Wehrmachtu. Poza tym nigdzie nie czci się agresorów. Przedstawiciele mniejszości argumentują, że taki sam krzyż jak na pomnikach widnieje na samolocie kanclerza Niemiec i czołgach Bundeswehry. Tyle że obecnie żelazny krzyż nadaje się za obronę demokracji i wolności, a w III Rzeszy odznaczano nim także zbrodniarzy wojennych.

Marek Świercz "Dziennik Zachodni"

DANUTA BERLIŃSKA
socjolog z Instytutu Śląskiego w Opolu
Po drugiej wojnie światowej, gdy Śląsk Opolski został włączony w skład państwa polskiego, polska ludność napływowa w akcie zemsty zaczęła niszczyć pomniki upamiętniające poległych podczas pierwszej wojny światowej Niemców - mieszkańców Opolszczyzny. Nie mieli oni nawet własnych grobów, bo zginęli na przykład pod Verdun, gdzie zwłoki zostawiano w okopach. Każdy niemiecki pomnik - choćby o przesłaniu pacyfistycznym, jak w Dobrzeniu Wielkim - kojarzył się z hitleryzmem, okupacją i walką z polskością. Zastraszeni Niemcy opolscy wówczas nie protestowali - takie było prawo zwycięzcy. Tuż po wojnie zniszczono
250 pomników, kilka ukryli miejscowi Niemcy. Szansa na odbudowę pomników pojawiła się dopiero w III RP.
Więcej możesz przeczytać w 6/2003 wydaniu tygodnika Wprost.

Archiwalne wydania tygodnika Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 1

Spis treści tygodnika Wprost nr 6/2003 (1054)

  • Interes z parasolem9 lut 2003Były fiński negocjator, stoczył przed laty z unijnymi urzędnikami zażarty bój o usunięcie ukośnika z wyrażenia "i/lub"...3
  • Peryskop - Ostatni lot Columbii9 lut 2003Przed tym lotem wahadłowca Columbia szczególnie mocno obawiano się ataku terrorystów. W ekspedycji wziął bowiem udział pierwszy astronauta z Izraela - pułkownik Ilan Ramon, który w 1981 r. zbombardował iracki reaktor...6
  • Dossier9 lut 2003MAREK BOROWSKI, marszałek Sejmu, poseł SLD "Ciągłe przykładanie takiej miary, że stosunki międzynarodowe polegają na tym, kto kogo wykiwa, to chyba nie jest dobry sposób na miejsce Polski w przyszłej Unii Europejskiej"...7
  • Z życia koalicji9 lut 2003Piękną scenkę przyuważyliśmy w telewizji: podczas posiedzenia rządu Jarosław Kalinowski podał Grzegorzowi Kołodce jabłko na talerzyku. Nasz tygrys spojrzał nieufnie, przyjrzał się, ale żeby koalicjantowi despektu nie czynić, w...8
  • Z życia opozycji9 lut 2003Władysław Frasyniuk już wie, co trzeba zrobić. Trzeba zmienić wizerunek Unii Wolności. To sensacyjne oświadczenie jest jeszcze bardziej sensacyjne przez to, że zostało wygłoszone na lokalnym zjeździe UW, i to w Olsztynie. Oznacza to,...9
  • Tajna jawność9 lut 2003Felieton Marka Majewskiego10
  • Playback9 lut 200310
  • Drużyna Rywina9 lut 2003Apelujemy o poszanowanie praw Lwa Rywina" - napisało w liście otwartym 145 osób związanych ze środowiskiem filmowym, m.in. Allan Starski, Janusz Morgenstern, Jan Jakub Kolski, Robert Gliński, Janusz Kijowski. Sygnatariuszy...10
  • Fotoplastykon9 lut 200312
  • Poczta9 lut 2003Dyktator z Woronicza Krzysztof Trębski w artykule "Dyktator z Woronicza" (nr 1) stawia nieprawdziwą tezę, że to działania telewizji publicznej na rynku reklamy doprowadzają media prywatne do ruiny. Otóż to kryzys sprawił,...14
  • Kadry9 lut 200315
  • Zmowa milczenia9 lut 2003Kto osłania pedofilską ośmiornicę, kto blokuje dochodzenie w tej sprawie? Jak daleko sięgają wpływy polskich pedofilów? Po czterech miesiącach w miejscu stoi śledztwo w sprawie największej w Polsce afery pedofilskiej wykrytej przez reporterów...16
  • Trik Kołodki9 lut 2003Rząd chce reformować finanse publiczne, podwyższając podatki23
  • Rzesza Opolska9 lut 2003Na Opolszczyźnie stoją pomniki, które byłyby zakazane w Niemczech26
  • Lawina głupoty9 lut 2003Jedyną metodą chodzenia po górach bez ryzyka jest niechodzenie po nich28
  • Taksówka na kasę9 lut 2003Kasy fiskalne w taksówkach nie mają sensu, jeśli taksówkarze nadal mają płacić zryczałtowany podatek30
  • Zły pomysł9 lut 2003Jeśli lewica nie porzuci pomysłu o likwidacji pionu śledczego IPN, grozi jej etykietka fałszerzy historii31
  • Giełda i wektory9 lut 2003Hossa Świat Rewolucja styczniowaRosjanie po raz pierwszy od rewolucji 1917 r. mogą legalnie kupować, sprzedawać i dzierżawić ziemię uprawną. Zezwala na to wprowadzony właśnie kodeks ziemski. Według jego twórców, nowe prawo...32
  • Filipiny Europy?9 lut 2003Nie więcej niż 100 tysięcy Polaków znajdzie stałą legalną pracę Wielka Brytania, Dania, Szwecja, Irlandia, Holandia, Norwegia, a być może także Hiszpania, Francja i Grecja, czyli niemal połowa Europy Zachodniej, już za 16 miesięcy w pełni otworzą...34
  • Kopenhaga za zamkniętymi drzwiami9 lut 2003Kto odpowiada za największy skandal w naszych negocjacjach z UE?40
  • Skóra Kalinowskiego9 lut 2003Była (wyreżyserowana lub nie) dramaturgia, był powrót z tarczą, toast wzniesiony szklanką mleka i wzrost optymizmu obywateli. To wszystko towarzyszyło zakończeniu negocjacji Polski z UE podczas szczytu w Kopenhadze. I cała misternie wypracowana...42
  • Eurobankomatnia9 lut 2003Europejskim bankom grozi katastrofa według koreańskiego scenariusza44
  • Lek konkurencji9 lut 2003USA: hossa na rynku konsumenta48
  • Załatwione odmownie9 lut 2003Lewicujący intelektualiści są zawsze gotowi do krytyki wolności w ogóle, a wolności gospodarczej w szczególności50
  • Supersam9 lut 2003Demon retro Chrysler zaczyna się specjalizować w produkowaniu samochodów w stylu retro. Do robiącego furorę po obu stronach oceanu modelu PT cruiser dołączy w tym roku coupé chrysler crossfire. Nieco staroświecką stylizację...52
  • Wiek świra9 lut 2003Kiedy mężczyzna chce się przespać z dorosłą córką kolegi, oznacza to, że przeżywa kryzys wieku średniego.54
  • Szach enter9 lut 2003Garri Kasparow kontra Deep Junior57
  • Makłowicz do Bikonta, Bikont do Makłowicza - Gołąbki pokoju9 lut 2003Piotrusiu! Muszę zdradzić Ci w wielkim zaufaniu, że uwielbiam gołąbki. Nie, nie chodzi mi o ptaszki, podobno wyłapywane przez Wietnamczyków i utylizowane w naleśnikach typu spring rolls. Choć latające gołąbki też cenię...58
  • Główka za milion - Marek Koźmiński, Krzysztof Warzycha i Piotr Świerczewski9 lut 2003Marek Koźmiński, Krzysztof Warzycha i Piotr Świerczewski to najbogatsi polscy piłkarze60
  • Nie ma jak na żywo9 lut 2003Żywiołem telewizji jest globalny voyeryzm: totalne podglądanie wszystkiego i wszystkich w ekstremalnych sytuacjach62
  • Duch muftiego9 lut 2003Jak hitlerowcy aryzowali Arabów64
  • Know-how9 lut 2003Gen taniego sera Wykorzystanie mleka bogatego w białka i pochodzącego od genetycznie zmodyfikowanych, a następnie sklonowanych krów może znacznie zmniejszyć koszty produkcji sera. Nowozelandzcy naukowcy z firmy biotechnologicznej...67
  • Rewolucja w skali mikro9 lut 2003Zaczynamy żyć w nanoświecie68
  • Biobank Brytyjczyków9 lut 2003Dotrzeć do DNA choroby Jeszcze tym roku rozpocznie się największe na świecie badanie genetyczne polegające na stworzeniu "księgi rodzaju" dla 500 tys. mieszkańców Wielkiej Brytanii.71
  • Narkotyk na zdrowie9 lut 2003Marihuana może być przekleństwem, ale i nadzieją72
  • Klątwa między bajkami9 lut 2003Chory chłopiec na tronie Egiptu Tutanchamon, dwunasty faraon z XVIII dynastii, panujący w XIV w. p.n.e., był jednym z najmłodszych egipskich władców. Umarł, mając zaledwie 16-17 lat. W londyńskim Muzeum Nauki można zobaczyć jego...74
  • Bez granic9 lut 2003Nie ma litości dla Ameryki Korea Północna po raz kolejny grozi Stanom Zjednoczonym. W dzienniku "Mindzu Dzoson" zapowiedziano, że Korea "nie pójdzie w przyszłości na żaden kompromis w kwestiach związanych z jej...76
  • Wielkie uszy Husajna9 lut 2003"Niech żyje prezydent" - wykrzykują z coraz większą rezygnacją tłumy Irakijczyków78
  • Kromka z masłem9 lut 2003Położona na uboczu i otoczona wysokim murem ambasada USA w Dausze, stolicy Kataru, bardziej przypomina fortecę niż placówkę dyplomatyczną w zaprzyjaźnionym kraju.79
  • Unia jest naga9 lut 2003Do niedawna publiczna pochwała USA w Europie traktowana była niczym podanie big maca na uroczystym bankiecie.81
  • Wojna na słowa9 lut 2003"Wielki szatan" kontra "oś zła"83
  • Jastrząb pokoju9 lut 2003Przynajmniej od 30 lat nikt w Izraelu nie otrzymał tak jednoznacznego mandatu do rządzenia.85
  • Cytat dyplomatyczny - Między Europą a sztachetą9 lut 2003Wyzwanie europejskie odczytuję od zawsze najpierw w kategoriach cywilizacyjnych Piotr Nowina-Konopka "...kto raz nasiąknie wielkością starożytnych Aten i Rzymu, poezją Homera i Horacego, mowami Cezara, Platonem i tak dalej, ten nigdy...87
  • Menu9 lut 2003Polska Socjolog Młynarski Młynarski to najlepszy socjolog pośród artystów sceny, a przy okazji bodaj najlepszy socjolog PRL w ogóle. Jego teksty są syntetycznym opisem polskiej rzeczywistości - to minifelietony, często...88
  • Lewicowi idioci9 lut 2003Gwiazdy światowego show-biznesu toczy rak lewicowości92
  • Kino Tomasza Raczka9 lut 2003Bezsenność ****,Moje wielkie greckie wesele ***95
  • Wszyscy wrogowie Ich Troje9 lut 2003Polscy krytycy nie rozumieją, jakiej muzyki potrzebuje publiczność96
  • Płyty Kuby Wojewódzkiego9 lut 2003Recenzje płyt97
  • Gra wstępna9 lut 2003Każdy może być aktorem - to jedna z podstawowych zasad amerykańskiego przemysłu filmowego. Aktor nie musi mieć dyplomu, tytułu magistra, a tym bardziej tytułu profesora.98
  • Ryzykant Pacino9 lut 2003Tym, co najbardziej zniechęca publiczność, jest fałsz na ekranie - mówi Al Pacino99
  • Wielka trzydniówka9 lut 2003Nadal trwają publiczne dyskusje, czy referendum unijne ma trwać jeden, czy dwa dni.100
  • Nadinterpretacja9 lut 2003Wielcy fachowcy od rozrywki i wojen powiadają, że wszystko zależy od prawidłowej interpretacji zdarzeń. I to by się ogólnie zgadzało.100
  • Organ Ludu9 lut 2003Kaszanka dla wszystkich! TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 6 (19) Rok wyd. 2 WARSZAWA, poniedziałek 3 lutego 2003 r. Cena + VAT + ZUS + winieta Wojna w Brukseli - UE boi się naszych buraków * My nie boimy się tzw. UE -...101
  • Skibą w mur - zabić Makalewicza9 lut 2003Legenda Maklaka i Himilsbacha jest przytłaczająca. W całej Polsce, głównie w knajpach, gdzie bywają artyści, roi się od jej ofiar102