Nie mówić o ludobójstwie

Nie mówić o ludobójstwie

Rozmowa z Pawłem Zalewskim, współprzewodniczącym Polsko-Ukraińskiego Forum Partnerstwa.

Prezydent Wiktor Janukowycz odmówił udziału w uroczystościach rocznicy wołyńskiej w Łucku. Czy to nie porażka linii Bronisława Komorowskiego?

Paweł Zalewski: Dla Polski najważniejsze jest to, że polski prezydent będzie mógł na Wołyniu uczcić pamięć bestialsko pomordowanych. Ta rocznica tym różni się od poprzednich, że główną rolę odgrywają Kościoły – greckokatolicki i prawosławny na Ukrainie oraz rzymskokatolicki i greckokatolicki w Polsce. One wzięły na siebie ciężar rachunku sumienia i pojednania. To jest dobre, bo prawdziwe pojednanie powinno mieć charakter społeczny i opierać się na wskazaniach płynących z chrześcijaństwa, które jest dobrą podstawą do wszelkiego wybaczenia i pojednania. Właśnie takie pojednanie ma szanse być realne. Bo pojednanie w polityce jest często fałszywe i sztuczne. Kto dziś pamięta na przykład o tym, co w sprawie Wołynia wydarzyło się dziesięć lat temu z udziałem prezydentów Aleksandra Kwaśniewskiego i Leonida Kuczmy, gdy odsłaniano pomnik ofiar. Obowiązkiem prezydenta Komorowskiego jest więc pojechać do Łucka, tak jak się jeździ do Katynia, ale udział prezydenta Janukowycza nie jest w tym przypadku kluczowy. Bo ciężar pojednania nie opiera się na politykach. Oczywiście do pojednania Kościołów doszło z aktywnym udziałem prezydenta Komorowskiego, który o to bardzo zabiegał.

Prezydent jednak stąpa po cienkim lodzie. W jego wystąpieniach nie ma na przykład słów o ludobójstwie na Wołyniu, a właśnie taką kategorię tej zbrodni podkreślają potomkowie ofiar. Rozumiem, że prezydent nie chce zadrażniać stosunków z Ukrainą, ale po polskiej stronie może to być uznane za zbyt kapitulanckie stanowisko, nieliczące się z polską racją stanu. W parlamencie przecież powstały uchwały, gdzie słowo ludobójstwo się pojawia.

Tu są dwie sprawy. Środowisko kresowe, chcąc zakotwiczyć pamięć o zbrodni wołyńskiej w polskiej pamięci, stara się używać jednoznacznych sformułowań, takich jak „ludobójstwo”. To oczywiście jest słuszne. Niemniej ten rok stanowi przełom w ugruntowaniu naszej pamięci o Wołyniu. Bo o tej zbrodni zaczęto mówić bardzo szeroko, ukazało się dużo materiałach w mediach, zaczęli o tym mówić politycy. W momencie, gdy ten przełom w pamięci następuje i Wołyń znajduje odpowiednie miejsce w pamięci historycznej narodu, dla prezydenta nie ma potrzeby, by używał sformułowań takich jak „ludobójstwo”. Wystarczy, że powie, iż jest to zbrodnia. Ludobójstwo jest przecież też zbrodnią. Podczas panachydy (nabożeństwa żałobnego) za ofiary zbrodni wołyńskiej u Ojców Bazylianów prezydent powiedział przecież dwie bardzo ważne rzeczy. Że była to straszna zbrodnia, która jednak powinna być punktem wyjścia do pojednania polsko-ukraińskiego. Jednocześnie nie postawił, tak jak jego poprzednicy, znaku równości między zbrodnią wołyńską a rozpaczliwymi aktami zemsty ze strony polskiej. I to jest nowe. Prezydent ma prawo używać takiego języka, który jest uczciwy wobec ofiar, ale jednocześnie nastawiony na pojednanie. Co do projektów uchwał, powstających w parlamencie, skoro w uchwale senackiej znalazło się sformułowanie o „czystce etnicznej, noszącej znamiona ludobójstwa”, analogiczna uchwała sejmowa nie powinna się tu różnić. Polski parlament powinien mówić tu jednym głosem.

Prezydent domaga się też budowy polskich cmentarzy na Wołyniu.

Tak, to jest jedna z kwestii, której domagamy się od strony ukraińskiej. Prezydent miał możliwość na ten temat podczas spotkania w Wiśle z Wiktorem Janukowyczem. Jest to także oczywisty postulat dla strony ukraińskiej, która jest na to przygotowana.

Niemniej nacjonaliści ukraińscy są temu przeciwni. Czy w takim razie zawirowania wokół rocznicy zbrodni wołyńskiej nie grożą kolejnym opóźnieniem podpisania umowy stowarzyszeniowej Ukrainy z UE?

Nie, wręcz przeciwnie. Polska nie wiąże swojej bieżącej polityki wobec Ukrainy z naszym głównym postulatem, jakim jest potępienie zbrodni wołyńskiej przez stronę ukraińską. Poza tym uważamy, że europeizacja Ukrainy będzie sprzyjała zrozumieniu przez Ukraińców, że integralny nacjonalizm, który doprowadził do zbrodni wołyńskiej, powinien być potępiony. Ponadto jesteśmy przekonani, że postawienie sprawy wołyńskiej uczciwie, ale zarazem przyjaźnie jest korzystne dla stosunków polsko-ukraińskich. Dlatego uważam, że w efekcie uczciwej dyskusji o Wołyniu, a z drugiej strony w efekcie doprowadzenia przez polskiego prezydenta do podpisania umowy stowarzyszeniowej Unii z Ukrainą nasze relacje ulegną wzmocnieniu.

Okładka tygodnika WPROST: 28/2013
Więcej możesz przeczytać w 28/2013 wydaniu tygodnika „Wprost”
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 28/2013 (1585)

  • Biedna kobieta 7 lip 2013, 20:00 Szłam na spotkanie z Alicją Tysiąc z dobrymi intencjami. Wcześniej słyszałam od znajomej dziennikarki i zarazem działaczki na rzecz kobiet, że pani Tysiąc niezbyt dobrze się wiedzie, że ma kłopoty finansowe i że ci, którzy wcześniej... 4
  • Co mówi Snowden? 7 lip 2013, 20:00 Odpowiadamy: nic nie mówi. Co wiedział, już powiedział. Nie wiadomo nawet, gdzie jest. To znaczy ktoś wie, ale niewielu – najpewniej rosyjscy agenci. No i Julian Assange – ten ponoć wszystko wie. Reszta spekuluje. Spekulacje na... 4
  • Atak glonów 7 lip 2013, 20:00 Plaże najpopularniejszego chińskiego kurortu Qingdao zostały zaatakowane przez algi. Zieleń pokryła ponad 400 km kw. wybrzeża. Władze używają buldożerów do usuwania glonów. Biolodzy tłumaczą, że niecodzienne zjawisko wynika z... 6
  • PRL, jaja i fotograf 7 lip 2013, 20:00 Rolniku! Nie myj jaj!” – plakat tej treści znalazł w latach 70. gdzieś we wschodniej Polsce Chris Niedenthal. Niestety, nie miał wtedy przy sobie aparatu. Od tego momentu słynny fotograf komunizmu (który 40 lat temu przyjechał... 8
  • Zraniony Wietnam 7 lip 2013, 20:00 80 mln litrów herbicydów rozpylili nad Wietnamem Amerykanie w czasie konfliktu w latach 1961-1971. Autorzy dokumentu „Dzieci pomarańczowej wojny” obserwują współczesne konsekwencje użycia tej broni chemicznej. A przy okazji... 8
  • Za wszelką cenę 7 lip 2013, 20:00 Za tydzień „Wprost” można kupić z filmem „Za wszelką cenę” Clinta Eastwooda. Wybitny aktor i reżyser przenosi widza w mroczny świat hal treningowych i zawodowego boksu. Eastwoodowi udało się połączyć... 8
  • Młodzi, piękni, bezrobotni 7 lip 2013, 20:00 Co czwarty Europejczyk do 24. roku życia jest bezrobotny – wynika z danych Międzynarodowej Organizacji Pracy. W Polsce do tej grupy należy już 700 tys. młodych osób. Wielu z nich nie tylko nie pracuje, ale też nie inwestuje we własny... 9
  • Zapach Krakowa 7 lip 2013, 20:00 Kraków to pierwsze w Polsce miasto, które ma własne perfumy. Royal Cracow Fragrance stoi na półkach w punktach informacji turystycznej. – Własny zapach ma wiele miast: Berlin, Paryż, Rzym czy Nowy Jork. Dlaczego do tego grona nie... 9
  • Taki polski Wimbledon 7 lip 2013, 20:00 Kilka szybkich do Krzysztofa Suskiego, prezesa Polskiego Związku Tenisa 9
  • Rostowski przechytrzony 7 lip 2013, 20:00 Minister finansów Jacek Rostowski przegrał batalię z polskimi kierowcami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wydał orzeczenie dopuszczające pełne odliczenie podatku VAT od bankowozów – aut używanych m.in. przez adwokatów... 10
  • Ostatni akt 7 lip 2013, 20:00 Znaleziono ciało jednego z polskich himalaistów, którzy zginęli cztery miesiące temu podczas drogi powrotnej po pierwszym zimowym zdobyciu ośmiotysięcznika Broad Peak. Na razie nie wiadomo, czy jest to Maciej Berbeka, czy Tomasz Kowalski.... 10
  • Top 7 „Wprost”: DOBRANOCKI 7 lip 2013, 20:00 Telewizja publiczna rezygnuje z nadawania kultowych niegdyś wieczorynek. Jak tłumaczy TVP, powodem decyzji są problemy finansowe stacji i zmiana preferencji telewidzów. Okazuje się bowiem, że ponad 40 proc. oglądających dobranockę to... 10
  • Pobite gary 7 lip 2013, 20:00 Komornicy, długi i straty – biznes restauracyjny Magdy Gessler wymaga natychmiastowych kuchennych rewolucji. 12
  • Ukraińskie wyścigi 7 lip 2013, 20:00 Między prezydentem Bronisławem Komorowskim a szefem MSZ Radosławem Sikorskim iskrzy nie od dziś. Najnowszy spór dotyczy Ukrainy. 16
  • Nie mówić o ludobójstwie 7 lip 2013, 20:00 Rozmowa z Pawłem Zalewskim, współprzewodniczącym Polsko-Ukraińskiego Forum Partnerstwa. 18
  • Podejrzany: cudzoziemiec 7 lip 2013, 20:00 Ile przestępstw w Polsce popełnili obcokrajowcy? Ilu z nich kupiło polską ziemię, a ilu mieszka w naszym kraju bez meldunku? Dowiesz się z bloga posła z Podkarpacia. Dla niego to statystyka, dla innych – budzenie narodowych waśni. 20
  • Wiadomości z chmur 7 lip 2013, 20:00 Klient zadowolony to klient dobrze poinformowany. Super Info T-Mobile wyśle mu SMS, MMS lub faks. A twojej firmie zapewni wygodę, oszczędności i profesjonalny wizerunek. 22
  • Ojcowie sukcesu 7 lip 2013, 20:00 W innych krajach tenisowe sukcesy tworzą pieniądze od wielkich sponsorów. W Polsce przez wiele lat były tylko miłość i zapał rodziców. To dzięki niej podbiliśmy Wimbledon. 24
  • Wypadek agentów CIA i zazdrosna żona wartownika 7 lip 2013, 20:00 Więzienie CIA w Polsce mogło zostać zdekonspirowane w 2003 r. Najpierw auto rozbili oficerowie CIA. Później plany wywiadu mogła pokrzyżować zazdrosna żona chorążego, który służył w Kiejkutach. 26
  • Gdyby żył Lepper, to bym mu ufała 7 lip 2013, 20:00 Ludzie na pogrzebie Leppera krzyczeli pod kościołem, że to Maksymiuk go zabił. Ja jako jedyna zapytałam Janusza, dlaczego go obwiniają – mówi Renata Beger. 28
  • Zbroja Schetyny 7 lip 2013, 20:00 Z chorzowskiego kapelusza wyskoczył nowy Grzegorz Schetyna. Pierwszy raz to on, a nie Donald Tusk, był gwiazdą numer jeden. 34
  • Kiedy wybuchnie Śląsk 7 lip 2013, 20:00 W górnictwie narasta złość. Strach przed zamykaniem kopalni na razie owocuje happeningami. Czy jesienią związkowcy podpalą Polskę? 38
  • Franciszek polski 7 lip 2013, 20:00 Papież Franciszek w 2016 r. przyjedzie do Polski – dowiedział się „Wprost”. Prawdopodobnie odwiedzi Kraków, Warszawę i być może Poznań. 42
  • Permanentna rewolucja 7 lip 2013, 20:00 O nacjonalistach, którzy zakłócili jego wrocławski wykład, zagrożeniach radykalizmem, społecznym gniewie i swojej komunistycznej przeszłości opowiada „Wprost” profesor Zygmunt Bauman. 44
  • Intelektualista z KBW 7 lip 2013, 20:00 Według dostępnych dokumentów Zygmunt Bauman zwalczał po wojnie partyzantkę, która walczyła z komunistyczną władzą. Bauman temu zaprzecza, ale przyznaje, że służył komunistom z przekonania i wyboru. 46
  • Wyszkoleni przez Unię 7 lip 2013, 20:00 Mamy być aktywni zawodowo, rozchwytywani przez pracodawców i wszechstronnie uzdolnieni. Unia w pięć lat wydała w Polsce 40 mld zł na poprawę naszego rynku pracy. 48
  • Żal po saturatorach 7 lip 2013, 20:00 Wśród Polaków panuje rozgardiasz co do tego, co jest wulgarne, a co już spowszedniało – mówi językoznawca profesor Halina Zgółkowa. 51
  • Porno umiera bez jęku 7 lip 2013, 20:00 Magazyny pornograficzne drastycznie zmniejszają nakłady. Produkcja filmów z ostrą erotyką praktycznie zamarła. Sporządnieliśmy? 54
  • Wścibski dotyk chirurga 7 lip 2013, 20:00 Genialnie operował u chłopców klatki piersiowe. Ale jego ręce wędrowały też niżej. 57
  • A jeśli ojciec się dowie? 7 lip 2013, 20:00 Polski rynek testów DNA to dżungla, w której każdy może zrobić wszystko. Wystarczy oddać do badań wyrwany po kryjomu włos i zaczyna się horror. 60
  • Kac Polska 7 lip 2013, 20:00 Jak kawalerski, to striptiz i limuzyna. Jak panieński, to drinki i słomki w kształcie penisa. A najlepsza impreza to taka, gdzie pije się do upadłego. Polacy wciąż są przaśni. 64
  • Tajemnica filmów z powstania 7 lip 2013, 20:00 O tym, po co są nam muzea i co kryją jeszcze filmy z czasów wojny, opowiada Jan Ołdakowski, dyrektor Muzeum Powstania Warszawskiego. 67
  • Pucz na życzenie narodu 7 lip 2013, 20:00 Rewolucjoniści z Tahriru pod rękę z wojskowymi właśnie obalili swoją własną rewolucję. 70
  • Jego Dziecięca Mość 7 lip 2013, 20:00 Wielka Brytania odlicza dni do narodzin dziecka księcia Williama i księżnej Kate. Dzięki książęcemu potomkowi obroty handlu zwiększą się tu o 243 mln funtów. 74
  • Autostrada do piekła 7 lip 2013, 20:00 Bankructwa firm, 150 tys. bezrobotnych, pozwy o 10 mld zł odszkodowań ze Skarbu Państwa. Zamiast drogowego eldorado mamy katastrofę? 76
  • Cyfrowa nieśmiertelność 7 lip 2013, 20:00 Lepiej pożyj jeszcze co najmniej 32 lata. Ray Kurzweil, dyrektor techniczny Google, obiecuje, że do 2045 r. możliwa będzie cyfrowa nieśmiertelność. 80
  • Terapia pracą 7 lip 2013, 20:00 „Papusza” stała się wydarzeniem festiwalu w Karlowych Warach. Jej reżyserzy Joanna Kos-Krauze i Krzysztof Krauze opowiadają o filmie i życiu z rakiem. 82
  • Kultura na żywo 7 lip 2013, 20:00 Kraftwerk, Yoko Ono, Emir Kusturica i Maciej Maleńczuk. Wakacyjna oferta kulturalna jest coraz bogatsza. Można ją śledzić także na małym ekranie. 86
  • Prorok nowej rewolucji 7 lip 2013, 20:00 Wciąż niedoceniony w Polsce, nawet po znakomitym albumie sprzed trzech lat „My Beautiful Dark Twisted Fantasy”, Kanye West nagrał płytę życia, która przysporzy mu jednak tylu zwolenników, ilu przeciwników. Fantastycznie bogata... 87
  • TOP 10 Muzyka 7 lip 2013, 20:00 1. „Marek Sierocki przedstawia: I Love France” Różni wykonawcy Sony Music PL 2. „Dowód rzeczowy nr 3” PIH Step Records / CD Contact 3. „Comfort And Happiness” Dawid Podsiadło Sony Music PL 4. „Random... 87
  • Stare na nowo 7 lip 2013, 20:00 Tym razem Piotr Zabrodzki i Macio Moretti wzięli na warsztat futurystyczną w swoim czasie klasykę, którą np. Herbie Hancock zaskoczył najwierniejszych fanów. Łącząca wczesne wpływy hiphopowe z elektronicznym funkiem pozostaje muzycznym... 87
  • Szał wyobraźni 7 lip 2013, 20:00 Michel Gondry to jeden z największych wizjonerów współczesnego kina. I ekranizując pełną absurdu i surrealizmu klasyczną powieść Borisa Viana „Piana dni”, nie rezygnuje ze swojej szalonej wyobraźni. Z równą inwencją... 87
  • TOP 10 Kino 7 lip 2013, 20:00 1. „Iluzja” reż. Louis Leterrier Monolith Films 2. „Człowiek ze stali” reż. Zack Snyder Warner Bros 3. „Tedi i poszukiwacze zaginionego miasta” reż. Enrique Gato Kino Świat 4. „Stażyści” reż.... 88
  • TOP 10 Książki 7 lip 2013, 20:00 1. „Zgoda na szczęście” Anna Ficner-Ogonowska Społeczny Instytut Wydawniczy Znak 2. „Wyznanie Crossa” Sylvia Day Wielka Litera 3. „Trochę większy poniedziałek” Katarzyna Grochola Wydawnictwo Literackie 4.... 88
  • Siła tradycji 7 lip 2013, 20:00 „Wypełnić pustkę” to film delikatny, ale przekorny. Reżyserka Rama Burshtein portretuje dziewczynę, która w dorosłe życie wchodzi w ortodoksyjnej społeczności religijnej w Tel Awiwie. Czeka ją aranżowane małżeństwo,... 88
  • Duma Weissa 7 lip 2013, 20:00 Dzięki książce Szewacha Weissa każdy Polak powinien pękać z dumy. Wystarczy się tylko w opowieść byłego ambasadora Izraela w Polsce zanurzyć, by się dowiedzieć, że korzenie biznesowo-polityczno-artystyczne świata tkwią właśnie u... 88
  • Tajemnice pana Janka 7 lip 2013, 20:00 Gdzieś w cieniu legendy Jana Himilsbacha ukrył się Jan Himilsbach z krwi i kości – wcześnie osierocony, wychowywany przez prostytutkę chłopak z Mińska Mazowieckiego, włóczęga, kamieniarz, pisarz i aktor, najsłynniejszy polski... 88
  • Podwójny kamuflaż 7 lip 2013, 20:00 Po utrzymanym w mrocznej, skandynawskiej tonacji kryminale „Umarli tańczą” Piotr Głuchowski w kolejnej książce postawił na zaskoczenie: zamiast klasycznej powieści noir dostajemy thriller polityczny z całym morzem trupów.... 88
  • Szczęśliwie do celu 7 lip 2013, 20:00 Najwięcej wypadków na drogach zdarza się latem i jesienią. Zadbajmy o własne bezpieczeństwo, aby podróż nie pokrzyżowała naszych wakacyjnych planów. 90
  • Wypadek – tylko w symulatorze 7 lip 2013, 20:00 Przez całe wakacje i na początku września w wielu miastach Polski pod hasłem Strefa Bezpieczeństwa odbywają się imprezy organizowane przez PZU we współpracy z Robertem Moskwą. 91
  • Lekcja bezpieczeństwa 7 lip 2013, 20:00 Robert Moskwa, aktor, licencjonowany instruktor karate i medalista ME w tej dziedzinie, zdradza, o czym rozmawia z kobietami na szkoleniach z cyklu Strefa Bezpieczeństwa. 91
  • Pobiegaj, człowieku! 7 lip 2013, 20:00 Warto znaleźć towarzysza – kogoś, kto również zaczyna biegać. Wówczas łatwiej o systematyczność treningów. 92
  • Opole – tu wszystko gra 7 lip 2013, 20:00 Nie sposób zliczyć szlagierów, które miały premierę na festiwalu w Opolu. Nucąc swój ulubiony, warto odwiedzić tę stolicę polskiej piosenki. 93
  • Jazzowy Kraków 7 lip 2013, 20:00 W Krakowie trwa 18. Letni Festiwal Jazzowy w Piwnicy pod Baranami (30 czerwca – 28 lipca), jedna z największych imprez tego typu w Europie. Na niemal stu koncertach wystąpi wielu znakomitych muzyków, w tym sama czołówka światowego... 94
  • Urlop na zdrowie 7 lip 2013, 20:00 Z poczucia obowiązku lub lęku przed domniemanymi konsekwencjami niektórzy rezygnują z urlopów. Ale to właśnie rezygnacja z wypoczynku może mieć przykre konsekwencje. 95
  • Lato w kinie 7 lip 2013, 20:00 Można przez całe lato nie wychodzić z kina. Wystarczy ruszyć w Polskę szlakiem festiwali filmowych: Wrocław, Kazimierz Dolny, Sopot, Zakopane lub Łódź. 96
  • Bellucci senza fine… 7 lip 2013, 20:00 Co zmysłowa piękność Monica Bellucci, pragnienie milionów, robiła w Portofino? Reklamowała polską wodę! 97
  • Bomba tygodnia 7 lip 2013, 20:00 Dyskont na salonach Celebryci zjechali na największy festiwal lansu, czyli Festiwal Gwiazd w Międzyzdrojach. Konia z rzędem temu, kto powie, po co ten spęd jest. Gwiazdy przyjeżdżają, wita je szpaler fanów przed hotelem i paparazzi... 98

ZKDP - Nakład kontrolowany