Powódź błędów

Powódź błędów

Dodano: 
Po wiosennej odwilży Wrocław i inne miasta znowu znajdą się pod wodą


Wystarczą trzy dni gwałtownego ocieplenia, żeby południowa Polska znowu znalazła się pod wodą - tak jak w latach 1997 i 2001. Powódź zagraża mieszkańcom około 7 proc. powierzchni kraju (to mniej więcej tyle, ile zajmuje województwo podlaskie). Mogą się jej obawiać przede wszystkim gminy Lubsza, Prószków, Cisek (województwo opolskie), Wrocław, Oława, Legnica, Głogów (dolnośląskie) oraz Bytom Odrzański, Nowa Sól, Otyń, Bojadła, Trzebiechów, Czerwieńsk, Krosno Odrzańskie (lubuskie).
Zagrożenie powodziami na wiosnę oraz w lipcu i sierpniu nie powinno być dla nikogo zaskoczeniem - Polska leży w strefie klimatu umiarkowanego zmiennego i jest skazana na częste powodzie. Inwestycje hydrologiczne mogą tylko zmniejszyć zagrożenie, ale ono nie zniknie. W latach 90. na przykład na regulację Missisipi wydano 54 mld dolarów, a rzeka nadal wylewa. Polska jest jeszcze zbyt biedna, żeby jednocześnie zapewnić płynne wypłacanie emerytur, zmodernizować armię, zreformować służbę zdrowia i system szkolnictwa oraz zainwestować 7 mld zł w najpilniejsze inwestycje hydrologiczne. Chodzi jednak o to, żeby nie wydawać pieniędzy bez sensu.

Piramida nieodpowiedzialności
Trudno się dziwić, że większość inwestycji mających zapobiegać zalaniu terenów nad górną Wisłą i Odrą w ogóle nie została rozpoczęta lub znajduje się dopiero w stadium planowania - nie ma na to pieniędzy. Przygotowano to, co najważniejsze - system ewakuacji ludności. Wyciągnięto wnioski z tragedii w 1997 r., kiedy zginęły 54 osoby. Nic jednak nie tłumaczy wzrostu zatrudnienia w służbach przeciwpowodziowych. Obecnie obok siebie funkcjonują Biuro ds. Usuwania Skutków Powodzi przy Kancelarii Prezesa Rady Ministrów oraz Główny Komitet Przeciwpowodziowy przy Ministerstwie Ochrony Środowiska. Podlegają mu sekcje techniczna i społeczna oraz wojewódzkie komitety przeciwpowodziowe. Ponadto powodzią mają się zajmować dwa departamenty resortu środowiska.
Mimo zatrudnienia nowych urzędników nie zmniejszył się bałagan kompeten-
cyjny. Za regulację koryta rzek odpowiada Ministerstwo Ochrony Środowiska, za budowę i utrzymanie wałów przeciwpowodziowych - Ministerstwo Rolnictwa i urzędy marszałkowskie w województwach, za zbiorniki zalewowe i retencyjne na dużych rzekach - regionalne zarządy gospodarki wodnej. Te same zadania na mniejszych rzekach mają realizować wojewódzkie zarządy melioracji i urządzeń wodnych. - Rzeczywiście, mamy prawdziwy horror kompetencyjny, który uniemożliwia sprawne nadzorowanie działań przeciwpowodziowych - przyznaje Lech Poprawski, dyrektor biura pełnomocnika rządu ds. programu Odra 2006. I nic się nie dzieje. A przecież zlikwidowanie bałaganu i dublowania funkcji nie wiąże się z żadnymi wydatkami. Wręcz przeciwnie - może przynieść oszczędności.
Nie jest winą obecnego rządu (ani poprzednich rządów III RP), że potrzeba co najmniej 7 mld zł na inwestycje hydrotechniczne. Potrzeby byłyby znacznie mniejsze, gdyby nie bezsensowna praktyka (w czasach Gomułki i Gierka) tworzenia osiedli na terenach zalewowych. Nie zmienimy też położenia i warunków klimatycznych. Wedle danych prof. Andrzeja Kędziory z Akademii Rolniczej w Poznaniu, w najbliższych latach opady śniegu, mające największy wpływ na wiosenny przybór rzek, zwiększą się o 20 proc. rocznie. W PRL wycięto lasy, które pełniły funkcję naturalnego regulatora przepływu wody, magazynowały ją i chroniły glebę przed erozją.


Powódź niekompetencji
Po powodzi w 1997 r. rząd przygotował plan budowy infrastruktury mającej zapobiegać podobnym klęskom. Powstał program Odra 2000
- nierealistyczny, bo do 2000 r. nie można było wiele zmienić. Z 32 planowanych inwestycji hydrotechnicznych ukończono sześć. Obecny termin zakończenia prac przy wałach, zbiornikach zalewowych, jazach i spustach na Odrze to koniec 2016 r. Konsekwencją będą powtarzające się niemal co roku straty rzędu 500 mln zł.
Nieracjonalna jest budowa wałów mających chronić Racibórz, bo będą skuteczne przy przepływie 2,5 tys. m3 wody na sekundę. Tymczasem podczas ostatnich powodzi przez Racibórz płynęło w ciągu sekundy 3,2 tys. m3 wody, co oznacza, że wały zostaną zniszczone, a miasto zalane. Na takie połowiczne inwestycje szkoda więc pieniędzy. Prof. Tadeusz Bednarczyk z Katedry Inżynierii Wodnej Akademii Rolniczej w Krakowie twierdzi, że wiele wałów przeciwpowodziowych jest budowanych w złym miejscu, czyli w starorzeczach. Podczas powodzi wezbrane wody w naturalny sposób kierują się w starorzecza i żadne wały nie są w stanie temu przeszkodzić.
Znowu może zostać zalany Wrocław, bowiem do tej pory nie pogłębiono koryta Odry. Zmodernizowano wprawdzie kanał, który prawdopodobnie ochroni Opole przed zalaniem, ale wskutek tego do stolicy Dolnego Śląska dotrze o wie-le wyższa fala niż w 1997 r.
We Wrocławiu domy nadal są budowane na terenach, które na pewno znajdą się pod wodą, na przykład na osiedlu Kozanów. Po powodzi w 1997 r. powstało tam 500 nowych obiektów. Kozanów leży w naturalnym zagłębieniu terenów nadrzecznych i budowanie tam czegokolwiek dowodzi skrajnej bezmyślności. - Odpowiedzialność za ewentualne straty bierze na sie-
bie samorząd, który zezwala na przygotowanie planów zagospodarowania terenów zalewanych przez Odrę. W takich sytuacjach niemiecki rząd odmawia pomocy finansowej dla powodzian. W Polsce powinno być podobnie: niech odpowiadają ci, którzy są winni - mówi Lech Poprawski. - Nic nie można z tym zrobić, gdyż pozwolenia na budowy wydają samorządy. Pracujemy już nad prawem wykluczającym wypłatę odszkodowań dla ofiar powodzi na tych terenach - dodaje Jan Winter z Kancelarii Prezesa Rady Ministrów.
Mieszkańcy zagrożonych terenów nie powinni liczyć na to, że zostaną w porę uprzedzeni, bo działają tylko dwa z ośmiu radarów pogodowych. Jak ujawnili inspektorzy NIK, za pieniądze przeznaczone na budowę systemu prognozowania, ostrzegania i monitorowania Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej kupił sto samochodów terenowych.

Podatek powodziowy
Skoro powodzie będą się nadal zdarzać i w najbliższych latach nie starczy pieniędzy na inwestycje hydrotechniczne, warto pomyśleć o podatku powodziowym. Może on dotyczyć tylko mieszkańców najbardziej zagrożonych rejonów. Taki podatek będzie mniejszym obciążeniem niż koszty usuwania skutków katakliz-mu - w 1997 r. wyniosły one
12 mld zł. Walkę z groźbą powodzi trzeba zacząć od wypompowania wody z mózgu tych, którzy odpowiadają za przeciwdziałanie klęskom.



Po potopie
Powódź tysiąclecia w 1997 r., którą spowodowały ulewne opady w Polsce i Czechach, objęła dorzecza Odry i Nysy w południowej i zachodniej części Polski. Pod wodą znalazło się 2,5 tys. miejscowości. Ewakuowano ponad 160 tys. osób, a 54 straciły życie. Woda zniszczyła 480 mostów i 1,5 tys. km dróg. Straty obliczono na 12 mld zł. W 2001 r. wylała Wisła i jej południowe dopływy. Zginęło jedenaście osób. Tylko w województwie podkarpackim pod wodą znalazło się 227 miejscowości, a straty wyniosły 600 mln zł. Łączne straty oszacowano na 3 mld zł.

Okładka tygodnika WPROST: 9/2003
Więcej możesz przeczytać w 9/2003 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 9/2003 (1057)

  • Na stronie - Chirac w tabletce, Rywin w czopku 2 mar 2003 Gdyby Chirac nie istniał, należałoby go czym prędzej wymyślić - jak wymyślono tabletkę na przeczyszczenie. 3
  • Peryskop 2 mar 2003 Polskie żywe tarcze - Chciałabym wyjechać do Iraku jako żywa tarcza, czy państwo mogą mi pomóc? - zapytaliśmy telefonicznie pracownicę ambasady Iraku w Warszawie. - Jest mało chętnych. Wezmę namiary i skontaktuje się z panią... 8
  • Dossier 2 mar 2003 LESZEK MILLER, premier RP "Będziemy przemawiać wtedy, kiedy uznamy za stosowne i będziemy mówić to, co uważamy za stosowne. Obojętne, czy to się komuś podoba, czy nie podoba" Program I Polskiego Radia KRZYSZTOF JANIK,... 9
  • Z życia koalicji 2 mar 2003 No proszę, ktoś się wreszcie zainteresował billingami Lwa Rywina. "Rzeczpospolita" podała, że kilkanaście razy wydzwaniał on do Brunatnego Roberta. O rybach rozmawiali. Spiskową teorię dziejów ukuł od razu Tomasz... 10
  • Z życia opozycji 2 mar 2003 Z pewnym opóźnieniem Liga Polskich Rodzin spostrzegła, że poseł Kopczyński to człowiek postrzegający rzeczywistość nieco inaczej niż zwykły śmiertelnik. Zauważywszy to, postanowiła wycofać go z sejmowej komisji śledczej... 11
  • M&M 2 mar 2003 PYTANIE ZA PYTANIE - Felieton Marka Majewskiego 12
  • Idealna kasa 2 mar 2003 Jak wyciągnąć pieniądze z unijnej kasy, najlepiej wiedzą Fundacja Idealna Gmina i Związek Powiatów Polskich, które wygrały przetarg na kampanię informacyjną dla rolników na Opolszczyźnie. 12
  • Playback 2 mar 2003 12
  • Fotoplastykon 2 mar 2003 14
  • Poczta 2 mar 2003 Listy od czytelników 16
  • Kadry 2 mar 2003 17
  • Polityczne odszczurzanie 2 mar 2003 Ranking polityków: Rywin szkodzi Millerowi i Kwaśniewskiemu 18
  • Niewinni czarodzieje 2 mar 2003 Afera Rywina może odsłonić kulisy nielegalnego finansowania polityki 22
  • Lotniskowiec Polska 2 mar 2003 W Białej Podlaskiej, Mińsku Mazowieckim, Powidzu i Świętoszowie powstaną amerykańskie bazy wojskowe. 26
  • Powódź błędów 2 mar 2003 Po wiosennej odwilży Wrocław i inne miasta znowu znajdą się pod wodą 32
  • Mroczne pocałunki 2 mar 2003 Demon partyjności nawiedza i dawnych członków PZPR, i ich śmiertelnych wrogów 35
  • Giełda i wektory 2 mar 2003 Hossa ŚwiatKod klientaW brytyjskich hipermarketach Tesco zamiast kodów kreskowych na towarach pojawią się elektroniczne chipy. Wkrótce będzie wystarczyło przejechać wózkiem wypełnionym zakupami przez bramkę, by się... 36
  • Klient obdzierany ze skóry 2 mar 2003 Co szóstą zarobioną złotówkę płacimy oszustom 38
  • Źle, ale nie beznadziejnie 2 mar 2003 Nie grozi nam katastrofa finansów publicznych, ale może nas czekać kilka lat chudych 44
  • Sprawiedliwość aspołeczna 2 mar 2003 Jak Grzegorz Kołodko ulży nam, sięgając do naszej kieszeni 46
  • Azjatycki poligon 2 mar 2003 Nie zdobędziemy azjatyckich rynków tak łatwo jak przed laty, gdy sprzedawaliśmy dosłownie wszystko, co byliśmy w stanie wyprodukować - przyznaje pułkownik Ryszard Brdak, polski attaché wojskowy w Delhi. 48
  • Siła etatyzmu 2 mar 2003 Wspieranie interwencjonizmu przysparza popularności, obrona wolności gospodarczej naraża na ataki 52
  • Szkoła totalitaryzmu 2 mar 2003 Czas sobie wyraźnie powiedzieć, że sukcesy Leppera mają źródło w nieuctwie polityków 53
  • Supersam 2 mar 2003 Zegarki marzeń Zegarki dla kobiet DreamLine ARC Baguette firmy Roamer łączą niezawodność szwajcarskiego mechanizmu z elegancją, podkreśloną przez duże rzymskie cyfry i precyzyjne wykończenia kopert oraz bransolet. Czasomierze wykonane... 54
  • Wszechnica Wiedzy Wszelakiej 2 mar 2003 Rząd a nauka www.science.gov Nad czym aktualnie pracują podległe rządowi USA agencje i instytucje naukowe? Kto ciekaw, może to sprawdzić w witrynie Science.gov. Znajdzie tu katalog stron placówek naukowych oraz konkretnych... 55
  • Generacja Piotrusia Pana 2 mar 2003 Dwie trzecie młodych Europejczyków pasożytuje na rodzicach. W Polsce 45 proc. ludzi przed 30 mieszka z rodzicami. 56
  • Proboszcz na akord 2 mar 2003 Polscy księża naśladują Marka Kotańskiego 60
  • Klubomaniacy 2 mar 2003 Muzyka klubowa wypiera techno 62
  • Robot-nik 2 mar 2003 Współczesne pomoce domowe są leniwe i podkradają pieniądze. Kiedy nie ma cię w domu, wylegują się na twojej kanapie i popijają twoją whisky. 63
  • Bikont do Makłowicza, Makłowicz do Bikonta - Lewy do prawego 2 mar 2003 Drogi Robercie! Piszę, aby Ci się poskarżyć na los mańkuta. Zapytasz pewnie: a jakież to problemy może mieć człowiek leworęczny w kuchni lub przy stole (bo przecież nasza korespondencja zazwyczaj dotyczy kwestii kulinarnych)? W kuchni nawet nie tak wiele. Pod warunkiem... 64
  • Krzyk rafy 2 mar 2003 Rafy koralowe, kilka lat temu uznane za niemal całkowicie martwe, mogą się odradzać - wynika z najnowszych badań raf koralowych, które ogłosił Klaus Toepfer, dyrektor generalny UNEP. 66
  • Druga płeć - Pan Niepokorny 2 mar 2003 Mężczyźni zapewne zdziwiliby się, słysząc, że długość męskiego penisa zajmuje ostatnie miejsce na liście kobiecych priorytetów Małgorzata Domagalik Prezydent Lyndon Johnson pytany przez dziennikarzy, dlaczego Amerykanie walczą... 67
  • Polski król Mandżurii 2 mar 2003 W latach dwudziestych minionego wieku Władysław Kowalski stworzył na Dalekim Wschodzie małą Rzeczpospolitą 68
  • Know-how 2 mar 2003 Krajobraz po katastrofie Prof. MIKE GRUNTMAN, dyrektor programu astronautyki i projektowania statków kosmicznych na Uniwersytecie Południowej Kalifornii w Los Angeles, dla "Wprost": - Nie patrzę optymistycznie na rosyjski... 71
  • Nakręceni 2 mar 2003 W globalnej konkurencji zaczynamy uczestniczyć wszyscy, a środki dopingujące zakazane w sportowej rywalizacji coraz częściej są wykorzystywane w życiu codziennym. Prawie 60 proc. zatrudnionych (o 10 proc. więcej niż przed dziesięcioma laty) deklaruje, że stara się pracować... 72
  • Wróżenie z krwi 2 mar 2003 Wkrótce się dowiemy, kiedy umrzemy 78
  • Zachować twarz 2 mar 2003 Firmy farmaceutyczne wysunęły się na czoło pacjenta 79
  • Bez granic 2 mar 2003 Wybuch (cen) ropy Podczas rozładunku barki z propanem na cyplu Staten Island niedaleko Nowego Jorku wybuchł pożar w gigantycznym terminalu naftowym. Kilka minut po wybuchu ceny ropy na giełdzie w Londynie wzrosły o dolara za baryłkę. Baza... 80
  • Drogi przyjaciel Saddam 2 mar 2003 Ile jest biegów we francuskim czołgu? Pięć wstecznych i jeden do przodu - na wypadek ataku z tyłu". 82
  • Skazany na siebie 2 mar 2003 Zimny drań"- mówią wrogowie, ma "gorące serce" - zapewniają stronnicy. Podejrzewany o machlojki, a jednocześnie określany jako człowiek nie dbający o osobiste zyski. 84
  • Operacja Babilon 2 mar 2003 Gdyby nie zdecydowana reakcja Izraela, Irak zafundowałby sobie bombę "A" na francuskiej licencji 86
  • Sojuszniku, obudź się! 2 mar 2003 Bliżej Iraku jest stąd już tylko New York 88
  • Trup Wokulskiego 2 mar 2003 W handlu z Rosją nie wolno nam płacić politycznymi koncesjami 91
  • Kiosk 2 mar 2003 Herald Tribune 19.02.2003 r. "Ostrzeżenie prezydenta Jacques'a Chiraca skierowane do kandydatów do UE i NATO, aby nie stały po stronie USA, ukazały głębokie, długotrwałe podziały, które mogą rozsadzić unię od... 92
  • Incydent 2 mar 2003 Stanowisko prezydenta Chiraca nie wzbudziło entuzjazmu jego rodaków 92
  • Menu 2 mar 2003 Świat Pięta Brada Pitta Brad Pitt zagra Achillesa w przygotowywanej (kosztem 125 mln USD) hollywoodzkiej adaptacji "Troi". Zdjęcia do filmu jednak nie rozpoczną się, jak planowano, w kwietniu. Producenci, obawiając się... 94
  • Kultura Nic 2 mar 2003 Tylko 5 proc. polskiej produkcji kulturalnej ma szansę w konfrontacji z zachodnim importem 98
  • Płyty Kuby Wojewódzkiego 2 mar 2003 Recenzje płyt : Kora, Kelly Rowland, Aretha Franklin 101
  • Naiwniak z Nibylandii - Michael Jackson 2 mar 2003 Osobnik budzący wstręt, a jednocześnie wzruszający swoją naiwnością - taki portret Michaela Jacksona przedstawia Martin Bashir, dziennikarz brytyjskiej telewizji. 102
  • Kino Tomasza Raczka 2 mar 2003 Recenzje filmów: Kocha...nie kocha, Złap mnie jeśli potrafisz 103
  • Czarownik Gałczyński 2 mar 2003 Z ducha Gałczyńskiego wywodzą się Młynarski, Kofta, Wasowski 104
  • Perły do lamusa? - Z życia niższych sfer 2 mar 2003 Codzienna egzystencja bohaterów filmu "Wszystko albo nic" bliska jest nicości, ale w sytuacji zagrożenia gotowi są sobie oddać wszystko 106
  • Wszystko dla wszystkich! 2 mar 2003 Zwariowaliśmy, jak Amerykanie. Oto niedawno wprowadzono rozporządzenie, w myśl którego ogłoszenia prasowe nie mogą zawierać treści dyskryminujących jakąś grupę obywateli. Nie można już dać ogłoszenia: "Zatrudnię młodą, atrakcyjną. Znajomość angielskiego i komputera niezbędna". 108
  • Szkiełko w oku - Język ciała 2 mar 2003 Niedawno w TV jakiś dziwacznie gestykulujący człowiek zapraszał na bezpłatny pokaz swojej sztuki w Zamku Królewskim. Jak się okazało, nie był to mim, lecz specjalista od języka ciała (body language), znany z tego, że pomaga przedstawicielom naszych elit poprawić swój imidż... 108
  • Organ Ludu 2 mar 2003 TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI 109
  • Raz na stole, raz pod stołem 2 mar 2003 Najnowsze dzieje III RP toczą się niczym moneta rzucona po śliskim blacie, czyli od "okrągłego stołu" do stolika w Delfinie czy Bristolu 110

ZKDP - Nakład kontrolowany