Siłaczka do Rezerwy

Siłaczka do Rezerwy

Już niedługo najpotężniejszą kobietą świata nie będzie kanclerz Niemiec Angela Merkel, tylko niziutka pani z Brooklynu, o której pewnie nigdy nie słyszeliście.

Dwunastka gniewnych spotyka się osiem razy w roku, z reguły we wtorki, w jasnej sali konferencyjnej budynku przy alei Konstytucji w Waszyngtonie. Członkowie Federalnej Komisji ds. Otwartego Rynku, bo o nich mowa, najważniejszego ciała w strukturze Rezerwy Federalnej (Fed), wchodzą drzwiami, nad którymi wisi wielka mapa Ameryki. Prezes przybywa z drugiej strony sali wprost ze swojego gabinetu. W czasie narady mówią do zamontowanych na stole mikrofonów – zielone światełka wskazują, że każde słowo jest nagrywane. Mogą wywoływać lub zażegnywać kryzysy, zatapiać lub ratować waluty, pobudzać lub pogrążać rynki. Są jedną z najpotężniejszych grup na planecie, a prezes – jednym z najpotężniejszych ludzi. Niedługo po raz pierwszy w historii prawdopodobnie zostanie nim kobieta.

Po tym jak z ubiegania się o fotel szefa amerykańskiego banku centralnego Fed zrezygnował Larry Summers, były szef doradców ekonomicznych Obamy, Janet Yellen – pełniąca dziś funkcję wiceprezes – wyrosła nagle na jedyną liczącą się kandydatkę do zastąpienia kończącego drugą kadencję Bena Bernankego. Co niespotykane – na tę wiadomość równie entuzjastycznie zareagowali demokraci, spora część republikanów, a nawet Wall Street. Urodzona w 1946 r. na Brooklynie Yellen ma 150 centymetrów wzrostu i aparycję emerytowanej przedszkolanki. – Mała dama z ogromnym IQ – opisuje ją jeden z kolegów. – Cechują ją wdzięk i mądrość rzadko spotykane w Waszyngtonie – mówi inny. Jedyna z grona dwunastu gniewnych, która jada obiady w firmowej stołówce razem z szeregowymi pracownikami. Na narady przychodzi zawsze pierwsza, najlepiej przygotowana do wypowiedzi, z najrówniej ułożonym plikiem dokumentów. Laureat Nobla z ekonomii James Tobin pisze, że jest „geniuszem – nikt tak jak ona nie potrafi przedstawić tak prosto tak skomplikowanych argumentów”. Inny noblista Joseph Stiglitz, który przez pół wieku wykładał na najlepszych uczelniach świata – m.in. w Princeton czy Oksfordzie – stwierdza, że była najlepszą studentką, jaką uczył. To ona, a nie Obama i jego sztab ekonomiczny, ma wreszcie wyprowadzić Amerykę z kryzysu.

Więcej luzu

Żaden inny z centralnych banków nie ma takich mocy jak Fed. Powód jest prosty – dolarów jest na rynku najwięcej, w tej walucie przeprowadza się większość transakcji, dlatego to, co dzieje się z dolarem – a w dużej mierze decyduje o tym Fed – ma ogromy wpływ na gospodarki państw świata.

Przykładów nie trzeba szukać daleko. W połowie września finansiści wstrzymali oddech przed naradą, na której miała zapaść decyzja o dalszych losach programu luzowania ilościowego (quantitative easing, QE). Operacja ta trwa z przerwami od 2008 r. i polega – w największym skrócie – na tym, że Fed drukuje ogromne ilości dolarów. Do rachunku Rezerwy dopisane zostają pieniądze, które bank wydaje od razu na skup aktywów od prywatnych banków i instytucji finansowych. Takie zasilanie gotówką ma w założeniu pobudzić ich moce inwestycyjne i kredytodawcze – co powinno się przełożyć na poprawę kondycji korzystających z kredytów firm, tworzenie nowych miejsc pracy i rozruszanie całej gospodarki.

W ciągu pięciu lat Fed „wydrukował” w ten sposób ponad 2 bln dolarów. Dziś drukowanie odbywa się w tempie 1,5 mld dolarów dziennie. W maju Fed wysłał sygnał, że stan gospodarki poprawił się na tyle, żeby operacja mogła zostać zamknięta. Inwestorzy zareagowali, wyprzedając waluty, obligacje i akcje na rynkach wschodzących, żeby mieć za co kupować dolary (koniec drukowania będzie oznaczał wzmocnienie amerykańskiej waluty). Brazylijski real i indyjska rupia straciły na wartości, wpędzając gospodarki tych państw w kłopoty. Odpływ kapitału z Indonezji przyczynił się do wyhamowania tempa rozwoju. Kraje grupy BRICS (Brazylia, Rosja, Indie, Chiny i RPA) zapowiedziały powołanie stumiliardowego funduszu stabilizującego ich waluty. Część ekspertów, również w USA, ostrzegała, że zbyt gwałtowne ruchy Fed mogą wywołać kryzys w państwach rozwijających się – podobny do tego, który dotknął azjatyckie tygrysy w latach 90. Na ostatnim szczycie G20 liderzy wschodzących gospodarek kierowali do USA dramatyczne apele o rozsądne decyzje w sprawie QE i lepszą komunikację Fed z innymi bankami na świecie.

W końcu przyszedł dzień narady i ku globalnemu zaskoczeniu dwunastka gniewnych zdecydowała, że będą drukować dalej. Indeksy na całej planecie poszybowały pod niebiosa.

Teorie do kosza

Zamieszanie z QE dobrze oddaje specyfikę działania Fed. Każda jego decyzja budzi kontrowersje. Część ekspertów twierdzi, że drukując dolary, Rezerwa pompuje na giełdzie kolejną bańkę, która pęknie z większym hukiem niż poprzednia. Jeden z bardziej prominentnych krytyków banku prof. Robert Auerbach z Uniwersytetu Teksaskiego w Austin dowodzi, że gotówka, którą prywatne banki dostają od Fed, nie idzie na kredyty dla firm, tylko napędza spekulacje na giełdzie; a spora jej część – według Auerbacha nawet do 80 proc. – po prostu zalega na rachunkach jako bezużyteczna rezerwa. – QE jest jak heroina – twierdzi cytowany przez Fox News analityk Spencer Patton. – Rynek uzależnił się od niej i po zamknięciu operacji pojawi się bardzo przykry syndrom odstawienia.

Ekonomiści zwracają też uwagę na błędne koło – bankierom nie opłaca się odblokować strumienia kredytów, bo jeśli firmom się od nich poprawi, Fed odłączy kroplówkę z QE. W efekcie program, który miał uzdrawiać gospodarkę, w rzeczywistości ją pęta. Gniewni – w tym Janet Yellen, która jest jedną z adwokatek QE – bronią się, wskazując na spadające bezrobocie. Historia nie świadczy jednak na korzyść Rezerwy. Założyciel chicagowskiej szkoły ekonomii Milton Friedman twierdził, że Fed przyczynił się do Wielkiego Kryzysu z lat 30. ubiegłego wieku, bo w porę nie poratował banków gotówką. Obecny kryzys też zwalić można na Fed, który za panowania Alana Greenspana przyczyniał się do deregulacji rynku i – przez utrzymywanie niskich stóp procentowych – do pompowania bańki w nieruchomościach. Gdy ta pękła, Greenspan przyznał: – Doznałem szoku, kiedy się okazało, że teorie, w które wierzyłem przez 40 lat, się nie sprawdziły.

Nie wiadomo, czym skończy się obecna polityka. Wiadomo, że u steru najpotężniejszej instytucji finansowej świata stanie zapewne Janet Yellen. Oznaczać to będzie, że światową kasą zarządzają kobiety – Francuzka Christine Lagarde od 2011 r. jest dyrektor zarządzającą Międzynarodowego Funduszu Walutowego. Yellen wspomina, że za młodu zainteresowała się ekonomią, bo wydawała jej się najlepszym zawodem dla kogoś, kto chce pomagać biednym. Dziś w zepsutym cieście finansjery jest rodzynkiem – nikt nie ma wątpliwości co do jej szczerych intencji poczucia społecznej misji. Żeby naprawić rynek, który już dawno zamienił się w kasyno, te cechy mogą jednak nie wystarczyć. ■

Okładka tygodnika WPROST: 40/2013
Więcej możesz przeczytać w 40/2013 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 40/2013 (1597)

  • Straszna wolność 29 wrz 2013, 20:00 Żywię głęboką nieufność wobec osób, które co niedziela przeżywają współczucie i miłość do cierpiącego Jezusa na krzyżu, a pozostają ostentacyjnie obojętne (a nawet agresywne) wobec tych, którzy cierpią rzeczywiście. Nawet... 6
  • Skaner 29 wrz 2013, 20:00 Gołą nogą w islam Ta noga należy do Anke Van Dermeersch, Miss Belgii z 1991 r., dziś deputowanej ultraprawicowej partii Vlaams Belang. Plakat wyprodukowany przez grupę Kobiety przeciw Islamizacji w oryginalny sposób pokazuje skalę... 8
  • Majątek w dobrych rękach 29 wrz 2013, 20:00 Family office to znacznie więcej niż doradca inwestycyjny czy private banking. To centrum zarządzania majątkiem rodziny. 13
  • Drużyna elektromontera 29 wrz 2013, 20:00 W filmie „Wałęsa. Człowiek z nadziei” brakuje wątku o ludziach, którzy pomagali Lechowi Wałęsie, a potem popadli w zapomnienie. 14
  • Wieżą w generała 29 wrz 2013, 20:00 „Tower”, czyli wieża, to kryptonim operacyjnego rozpracowania przez SKW wiceministra obrony Waldemara Skrzypczaka. Materiały zebrane na generała są słabe, ale jego przyszłość w MON wcale nie jest pewna. 20
  • Raj pedofilów 29 wrz 2013, 20:00 Na Dominikanie na seks z dziećmi przymyka się oko. Polscy księża musieli komuś podpaść. Dlatego zostali oskarżeni – mówi Katarzyna Izydorczyk, która na Dominikanie prowadzi fundację i pensjonat. 26
  • Warszawski falstart 29 wrz 2013, 20:00 Referendum warszawskie, które miało politycznie pogrążyć Hannę Gronkiewicz-Waltz, prawdopodobnie zapewni jej trzecią kadencję na stanowisku prezydenta Warszawy. 30
  • Leming w Kościele 29 wrz 2013, 20:00 Tzw. niepokorni mają tego pecha, że ich znam prywatnie. Wiele o nich mogę powiedzieć, ale nie to, że są niepokorni - mówi ks. Kazimierz Sowa, dziennikarz, dyrektor Religia TV. 34
  • Kronika niepolska 29 wrz 2013, 20:00 Nic nie zdziesiątkowało Polski bardziej – ani II wojna światowa, ani komunistyczne wywózki, ani dramatycznie niska demografia, ani dramatycznie wysoka emigracja – niż katastrofa smoleńska. W ciągu zaledwie trzech i pół roku... 40
  • Strasznie śmieszni dziennikarze 29 wrz 2013, 20:00 Czasami praca dziennikarza budzi szczery rechot publiczności i czytelników. O najzabawniejszych wpadkach w swojej książce opowiedział Maciej Mazur z „Faktów” TVN. 42
  • Dotacje to nie wszystko 29 wrz 2013, 20:00 Chciałeś aplikować o wsparcie z unijnych dotacji i okazało się, że pula środków została wyczerpana? Nic straconego. Aplikuj o kredyt lub pożyczkę z unijnym dofinansowaniem. 44
  • Cena błędu 29 wrz 2013, 20:00 Każdy może się pomylić. Także lekarz. Tyle że jego błąd kosztuje życie i zdrowie. Bezcenne. Coraz częściej jednak sądy muszą ich wartość wyceniać i wyceniają wysoko. A szpitale? Robią wszystko, by konsekwencji nie ponieść. 47
  • Obrót bezgotówkowy - korzyści dla wszystkich 29 wrz 2013, 20:00 Dokonywanie płatności bez zaangażowania gotówki przy zakupach to wygoda, oszczędność czasu, redukcja kosztów oraz bezpieczeństwo. 50
  • Życie na podsłuchu 29 wrz 2013, 20:00 Zegarek jak u agenta 007, dyktafon w zapalniczce albo podsłuch w telefonie to już nie science fiction, lecz zwyczajna rzeczywistość. I to polska. 53
  • Warto rozmawiać 29 wrz 2013, 20:00 Ani ja, ani kibice nie możemy brać odpowiedzialności za wyskoki każdego oszołoma – mówi Bogusław Leśnodorski, prezes Legii, w rozmowie z tygodnikiem „Wprost”. 56
  • Kobiety, które biją mężczyzn 29 wrz 2013, 20:00 Wołanie o pomoc czy manipulacja? Kobiety coraz częściej traktują niebieską kartę jako narzędzie do walki z byłym partnerem. 58
  • Śmierć bankom 29 wrz 2013, 20:00 Polacy zaczynają pozywać banki za nieuczciwe kredyty we frankach. Jeśli sądy przyznają im rację, na wojnę z bankami może wyruszyć kilkaset tysięcy zadłużonych. 62
  • Lista 100 najbogatszych Polek 29 wrz 2013, 20:00 1. Grażyna Kulczyk 2,4 mld zł Działając na własny rachunek, zgromadziła potężny majątek. Jego głównym składnikiem jest Stary Browar w Poznaniu. W centrum handlowym powstałym w wyniku rewitalizacji XIX-wiecznego browaru Huggerów... 66
  • Każdy z nas nosi w sobie historie 29 wrz 2013, 20:00 Każdy ma taką opowieść, która może go zainspirować do zmiany - mówią Dorota Drozdowska-Szymborska i Dorota Szatkowska, założycielki studia DoDo4Story. 90
  • Dżihadyści z internetu 29 wrz 2013, 20:00 Spełnia się czarny sen ekspertów od terroryzmu: islamska ekstrema rzuca do walki zwerbowanych w sieci rekrutów, którzy urodzili się i wychowali na Zachodzie. 104
  • Siłaczka do Rezerwy 29 wrz 2013, 20:00 Już niedługo najpotężniejszą kobietą świata nie będzie kanclerz Niemiec Angela Merkel, tylko niziutka pani z Brooklynu, o której pewnie nigdy nie słyszeliście. 108
  • Efekt „dzień po” 29 wrz 2013, 20:00 Lubimy się bawić i drinkować, nie lubimy mieć kaca. Wygląda na to, że do aptek trafił specyfik, który zapobiega niemiłym skutkom „dnia następnego”. 110
  • Awantura o klimat 29 wrz 2013, 20:00 Klimatolodzy dostali białej gorączki. Raport ONZ wywołał skandal, zanim jeszcze się pojawił. Czy to możliwe, że globalne ocieplenie ustało? 112
  • Cel i transparentność – na to stawiam 29 wrz 2013, 20:00 Rozmowa z Panią Anną Włodarczyk-Moczkowską, Prezesem Zarządu Gothaer TU S.A. 114
  • Wizja i konsekwencja 29 wrz 2013, 20:00 Współcześnie obserwujemy coraz więcej przykładów działania przedsiębiorstw, które wśród źródeł swoich sukcesów wymieniają rozwiniętą współpracę z otoczeniem zewnętrznym. Ta współpraca może przybierać różne formy i obejmować zróżnicowanych partnerów, natomiast gdy mówimy o... 115
  • Przyszłość to innowacje 29 wrz 2013, 20:00 Zgodnie ze strategią Europa 2020 Polska powinna zwiększyć do 2020 r. wydatki na działalność badawczo-rozwojową do 1,7 proc. PKB. To duże wyzwanie. 116
  • Na zakręcie 29 wrz 2013, 20:00 Przed premierą „Wałęsy. Człowieka z nadziei” z odtwórczynią roli Danuty Wałęsy, Agnieszką Grochowską, rozmawia Krzysztof Kwiatkowski. 118
  • Kobiety uciekają 29 wrz 2013, 20:00 Warto przestać psioczyć na feminizm i spojrzeć nań inaczej – być może jedną z jego ról było ostrzeżenie Zachodu przed największym społecznym kryzysem w jego historii. 122
  • Kalejdoskop kulturalny 29 wrz 2013, 20:00 Spójrz no Fundacja Deutsche Bank i Zachęta Narodowa Galeria Sztuki po raz szósty dają możliwość wglądu w to, co się dzieje w polskiej (młodej) sztuce. Wystarczy zajrzeć na konkursową wystawę „Spojrzenia” w Zachęcie... 124
  • Złoto dla zuchwałych 29 wrz 2013, 20:00 To nie diamenty są najlepszym przyjacielem kobiety, ale złoto! 130
  • Moda w kratkę 29 wrz 2013, 20:00 Moda na jesień i zimę nie zaskakuje. Kilka kontynuacji z poprzednich miesięcy, czasem w nowych zestawieniach. 132
  • Upcykling na salonach 29 wrz 2013, 20:00 Z potrzeby życia w zgodzie z naturą i w poszanowaniu środowiska, lecz także z miłości do piękna powstają perły designu. 134
  • Bomba tygodnia 29 wrz 2013, 20:00 Hieny Anna Przybylska wypowiedziała wojnę paparazzim. Nagrywa filmiki z nimi i umieszcza na Instagramie. Przez chwilę oni widzą, jak to jest, kiedy ktoś robi zdjęcie bez zgody fotografowanego. Przybylska, jedna z ulubionych aktorek, stała... 139
  • Nici liftingujące - przełom w odmładzaniu 29 wrz 2013, 20:00 Ta nowość zrewolucjonizowała techniki mało inwazyjne. Dała nam, lekarzom, nowe możliwości odmładzania, a pacjentom gwarancję bezpieczeństwa – pisze Barbara Walkiewicz-Cyrańska o niciach liftingujących. 143
  • Odmładzanie na miarę 29 wrz 2013, 20:00 Odmładzanie to kompleksowy i długotrwały medyczny program terapeutyczny, a nie usługa zamawiana przez pacjenta. 144
  • Super-nici 29 wrz 2013, 20:00 Od 30. roku życia w skórze zaczynają przeważać procesy zaniku nad procesami syntezy elementów elastycznych – mówi dr Karina Felberg z Ce-Ce Beauty Clinic. 146
  • Odmładza i ujędrnia 29 wrz 2013, 20:00 Radiesse® umożliwia modelowanie konturu twarzy, pozwalając zachować jej naturalny wygląd. Bez pomocy skalpela wygładza zmarszczki, odmładzając skórę. 148
  • Uroda ważna jak dyplom 29 wrz 2013, 20:00 Zabiegi chirurgii plastycznej poprawiają wygląd i sprawiają, że pacjenci czują się, jak gdyby odmłodnieli – mówi Grażyna Kretowicz-Kwiatkowska, właścicielka krakowskiej Prywatnej Kliniki Chirurgii Plastycznej „Estetika Nova”. 150
  • Chirurgia skuteczna i bezpieczna 29 wrz 2013, 20:00 Korekcja wyglądu zwiększa wiarę we własne siły, ułatwia realizowanie celów i marzeń – mówi Małgorzata Keller-Skomska, chirurg plastyczny z Prywatnej Kliniki Chirurgii Plastycznej „Estetika Nova” w Krakowie. 150
  • Okulary do lamusa 29 wrz 2013, 20:00 Laserowa operacja wad wzroku to znaczna poprawa komfortu życia – mówi dr Jan Grzeszkowiak z kliniki okulistycznej Lexum. 153
  • Życie to ruch 29 wrz 2013, 20:00 Najważniejsze jest dla nas holistyczne podejście do pacjenta – mówi dr n. med. Grzegorz Adamczyk, ordynator Centrum Medycznego Gamma. 154
  • Sposób na raka 29 wrz 2013, 20:00 NanoKnife to technika selektywnego usuwania komórek rakowych stosowana w Centrum Medycznym Klara. 156
  • Mały dzielny pacjent 29 wrz 2013, 20:00 Jak sprawić, aby dziecko nie bało się dentysty – wyjaśnia dr Agnieszka Sicińska, dyrektor medyczny Eurodentalu. 157
  • Zahartowany znaczy zdrowy 29 wrz 2013, 20:00 Odporność dziecka należy wspomagać, najlepiej naturalnymi metodami. Oto kilka wskazówek, jak zahartować malucha. 162
  • Aloes - cudowny lek 29 wrz 2013, 20:00 Natura podarowała nam coś, czego nie sposób przecenić – roślinę, która uzdrawia. 163
  • Spa dla ciała i ducha 29 wrz 2013, 20:00 W Piotrkowie Trybunalskim przy ul. Narutowicza 40 znajduje się nowe MetropoliSpa – 400 mkw. luksusu dla ciała i duszy. To jedyne spa w tym mieście. 164

ZKDP - Nakład kontrolowany