Wyprowadzeni w Pola

Wyprowadzeni w Pola

Dodano: 
Gazprom wynegocjował prawo puszczenia nas z torbami

Pol trzyma nogę na gazie" - pisaliśmy kilka miesięcy temu. Efekt? Jeszcze większe uzależnienie Polski od dostaw gazu z Rosji. Podyktowane przez Gazprom jedne z najwyższych na świecie cen tego surowca. Dwa i pół razy niższa od rynkowej opłata za tranzyt gazu do Niemiec. Taki będzie skutek wejścia w życie tzw. protokołu dodatkowego wynegocjowanego z rządem Rosji przez Marka Pola, wicepremiera i ministra infrastruktury - ustalił "Wprost". Uzupełnieniem kontraktu będzie aneks, który Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo ma podpisać z Gazexportem, spółką zależną od Gazpromu (51 proc. udziałów państwa) rozliczającą transakcje eksportowe tej firmy. Dowiedzieliśmy się nieoficjalnie, że ani w aneksie, ani w protokole dodatkowym nie ma mowy o cenie gazu. Wszystko wskazuje na to, że przez 19 lat, bo takiego okresu dotyczy kontrakt, będziemy kupować gaz głównie od Gazpromu, słono przepłacając.

Historia choroby
Polsko-rosyjskie rozmowy dotyczące importu gazu odbywają się na dwu szczeblach. Najpierw rozmawiają rządy, a później firmy. Ze strony polskiej uczestniczy w nich państwowe PGNiG, ze strony rosyjskiej Gazexport. Nasz problem polega na tym, że w 1993 r. na podstawie ówczesnych prognoz polski rząd zobowiązał się w umowie z rządem rosyjskim, iż w latach 2010-2020 będziemy kupowali 20 mld m3 gazu rocznie. W sumie import miał wynieść 250 mld m3 gazu. Ostatecznie nasze zobowiązania ustalono w 1996 r. w umowie między PGNiG a Gazpromem. Postanowiono wówczas, że Polska kupi od Rosji do 2020 r. 242 mld m3 gazu. Od 2003 r. do 2020 r. mieliśmy kupić 218 mld m3 tego surowca. Szybko się okazało, że zużycie gazu w Polsce spada, a wynegocjowany kontyngent to znacznie więcej, niż potrzebujemy. Dodatkowo w kontrakcie między PGNiG a Gazpromem zastrzeżono, że nie mamy prawa reeksportować rosyjskiego gazu.

Kto ma nóż na gardle
Umowy polsko-rosyjskie skonstruowane są według zasady "bierz lub płać" (take or pay). Niezależnie od tego, czy odbieramy zakontraktowany gaz, czy nie, musimy za niego płacić. Według większości prawników, klauzula "bierz lub płać" dotyczy tylko 2,88 mld m3 gazu rocznie. Wynika to z tego, że od 2002 r. zakupiony przez nas gaz miał być dostarczany gazociągiem jamalskim przez tzw. punkt zdawczo-odbiorczy w Kondratkach. Nadal trwają prace wykończeniowe przy budowie pierwszej nitki gazociągu jamalskiego, a drugiej w ogóle nie ma. Przez gazociąg jamalski przepływa około 21 mld m3 gazu rocznie, Polska odbiera 2,88 mld m3. Nie ma technicznych możliwości, aby z rurociągu jamalskiego odbierać tyle gazu, ile zapisano w kontrakcie. Odbieramy rosyjski gaz przez dwa inne punkty zdawczo-odbiorcze w Wysokoje i Drozdowiczach (robimy to na podstawie corocznych umów), ale w tym wypadku nie obowiązuje już zasada "bierz lub płać". Zdaniem prawników, mogłoby nam to pomóc w korzystnej renegocjacji kontraktu z lat 90. Władze Polski obawiają się jednak, że jeśli tak postawią sprawę, Rosjanie sprzedadzą nam tylko 2,88 mld m3 gazu, a wówczas zacznie nam brakować tego surowca. Dziś importujemy z Rosji około 6,6 mld m3 gazu.
Na początku lutego Marek Pol obwieścił triumfalnie, że nie będzie kryzysu energetycznego ani strat finansowych z tytułu opłat za nie odebrany gaz, bo wynegocjował zmniejszenie dostaw z Rosji w latach 2003-2020 o 34,5 proc. Tak naprawdę Pol wydłużył kontrakt o dwa lata. W sumie jego negocjacje zakończyły się porażką, do której wicepremier nie chce się przyznać. W myśl zawartej przez niego umowy Polska będzie musiała kupić w Rosji do 2022 r. 161 mld m3 gazu, czyli (co Pol przyznaje) faktycznie obniżono zobowiązania zakupów o 26,2 proc. Takie kalkulacje nie mają jednak żadnego znaczenia dla kontraktu handlowego (tzw. aneksu do kontraktu jamalskiego), który mają podpisać PGNiG i Gazexport. - Podawanie informacji o redukcji dostaw o 10-26,5 proc. to spekulowanie w oczekiwaniu na wynik negocjacji między firmami. Mówimy więc jedynie o kosmetycznej korekcie kontraktu - komentuje dla "Wprost" Piotr Woźniak, były wiceprezes PGNiG. Zapewnienia wicepremiera Marka Pola to zatem najwyżej deklaracja pobożnych życzeń.

Ceny z kosmosu
Najważniejszym błędem ekipy Marka Pola i zarządu PGNiG jest ignorowanie problemu ceny surowca. - Negocjacja ceny jest najważniejsza, a w protokole nie ma o tym ani słowa - potwierdza "Wprost" były minister skarbu Wiesław Kaczmarek. - Obawiam się, że bez obniżki cen gazu nasz przemysł chemiczny zbankrutuje - dodaje Kaczmarek. Pol broni się, twierdząc, że negocjowanie ceny to obowiązek PGNiG. To przedsiębiorstwo nie ma jednak żadnego argumentu za tym, by się domagać obniżki, bo Rosjanie dostali już od Pola wszystko, na czym im zależało.
Gwaracja zbytu gazu po rewelacyjnej cenie to nie jedyna korzyść, jaką odniesie Gazprom. W protokole dodatkowym założono obniżkę opłat za transport gazociągiem jamalskim z 2,74 USD za m3 do 1 USD za m3 w latch 2014-2019. Opłatę pobiera właściciel gazociągu EuRoPol Gaz, którego udziałowcami są PGNiG, rosyjski Gazprom (po 48 proc. akcji) oraz Gas Trading (25 proc. udziałów tej firmy należy do Bartimpeksu Aleksandra Gudzowatego). Na obniżeniu opłaty zarabiają Rosjanie, bo do nich należy około 85 proc. przesyłanego gazu (resztę kupuje PGNiG). Dla PGNiG, jako udziałowca EuroPolGazu, oznacza to stratę przynajmniej miliarda dolarów.
Minusów jest więcej. Ponieważ gaz jest odbierany nie tylko w Kondratkach, ale także w Drozdowiczach i Wysokoje, jego ciśnienie ma 3,4 Mpa, a nie 6,1 Mpa (wynika to z gorszych parametrów technicznych tych punktów). - Aby rozprowadzić taki gaz po Polsce, musimy wybudować dodatkowe tłocznie - tłumaczy skutki tej zmiany jeden z pracowników PGNiG. To nie wszystko. Dotychczas wykorzystywaliśmy punkty w Drozdowiczach i Wysokoje do okazyjnych zakupów tańszego (nawet o jedną trzecią!) gazu z Turkmenistanu czy Kazachstanu. Ostatnie porozumienia sprawią, że stanie się to niemożliwe.

Pewni swego
Gazprom wstrzymuje się z podpisaniem aneksu do umowy z PGNiG, bo nie podobają mu się nawet niezwykle korzystne dla niego rozwiązania. Gazprom chce więcej. Rozumowanie szefów rosyjskiej firmy można streścić w kilku słowach: Polacy to nie zając, nie uciekną; podpisali kontrakt, to muszą grzecznie brać nasz gaz. A polskie władze nie robią nic, by się uniezależnić od dostaw z Rosji. Według polskiego rządu, gazociągu norweskiego nie ma i nie będzie, bo Norwegowie chcą się z umowy wycofać. Umowa o budowie gazociągu do Danii także nie jest realizowana. Nikt nie potrafi wytłumaczyć, dlaczego rezygnujemy z możliwości zakupu na wschodzie gazu innego niż rosyjski i dlaczego mamy kupować ten surowiec przez dwie dekady po astronomicznych cenach. Niektórzy przypominają, że wcześniej podpisane umowy gwarantują stronie polskiej możliwość negocjacji cen co trzy lata. Ale to fikcja. Dlaczego Rosjanie mieliby je obniżyć, skoro i tak musimy od nich kupić gaz? Zachowanie polskiego rządu trudno wytłumaczyć. Rzymianie mawiali: "Ten uczynił, komu to przyniosło korzyść". Na mieszance naszej niekompetencji i głupoty (teraz w wykonaniu wicepremiera Pola i zarządu PGNiG) zarabiają rodacy Putina.


Marek Pol
wicepremier, minister infrastruktury
Dzięki podpisaniu protokołu dodatkowego udało się zapobiec katastrofie. Groziło nam, że za 2-3 lata będziemy zmuszeni zaprzestać własnego wydobycia, a 90 proc. gazu zużywanego w Polsce będzie pochodzić z Rosji. Zredukowaliśmy ten udział na pewno do 50 proc., a być może bardziej. Łącznie dostawy obniżyliśmy o ponad 26 proc., w niektórych latach różnica sięga nawet 40 proc. Wartość tej obniżki to ponad 5 mld dolarów, których nie będziemy musieli wydać na rosyjski gaz. Osoby doradzające nam jednostronną interpretację umowy, według której jesteśmy zobowiązani przyjmować tylko 2,88 mld m3 rocznie, tak naprawdę chciały, abyśmy wdali się w groźny spór międzynarodowy. Trudno jednoznacznie ocenić, czy cena, którą płacimy za gaz, jest wysoka, bo ceny zagranicznych kontraktów nie są ujawniane. Negocjacja ceny gazu nie należy do kompetencji rządu, ale PGNiG, które zgodnie z umową może to robić co 3 lata. Negocjacje właśnie trwają.

Aleksander Gudzowaty
prezes Bartimpeksu
Kontrakt wynegocjowany przez wicepremiera Pola praktycznie zamyka Polsce możliwość uczestniczenia w liberalnym rynku gazu Unii Europejskiej, a to oznacza, że nie ma szans na dywersyfikację dostaw. W protokole dodatkowym po raz pierwszy wymieniono przejścia, przez które będzie płynął gaz, zamiast określić globalną wielkość importu. To oznacza, że gaz z kontraktu jamalskiego będzie do Polski sprowadzany czterema przejściami, a nie jednym, jak nakazuje kontrakt. Na wszystkich czterech przejściach będą obowiązywać rygory traktatu jamalskiego i zasada "bierz lub płać". Tymczasem ma ona uzasadnienie najwyżej w wypadku nowych inwestycji, np. gazociągu jamalskiego. Należy jedynie mieć nadzieję, że tak silne umocowanie Gazpromu na polskim rynku zostanie zrekompensowane dużymi rabatami, których w podobnych sytuacjach Rosjanie udzielają, zwłaszcza w kontraktach wieloletnich.
Okładka tygodnika WPROST: 12/2003
Więcej możesz przeczytać w 12/2003 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 12/2003 (1060)

  • Wprost od czytelników 23 mar 2003 Listy od czytelników 5
  • Granat budowlany 23 mar 2003 Na początku był konflikt, a potem wszystko ustabilizowało się na poziomie nieustannych awantur, intryg i skandali korupcyjnych. 5
  • Peryskop 23 mar 2003 TIGER prywatno-publiczny W piątek 14 marca w serwisie PAP ukazała się zlecona (czyli opłacona przez autora) informacja: "Zlecone: Spotkanie z Grzegorzem Kołodko - 'Program naprawy finansów Rzeczypospolitej'. Uprzejmie informujemy,... 8
  • Dossier 23 mar 2003 LESZEK MILLER, premier RP "Jeśli są ugrupowania w Sejmie, które chcą skutecznie dokonać zmiany rządu, to wystarczy przeczytać konstytucję, by dowiedzieć się, jak to zrobić" Program III Polskiego Radia GRZEGORZ KOŁODKO,... 9
  • Z życia koalicji 23 mar 2003 Aleksander Kwaśniewski zaapelował do Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, żeby podała się do dymisji. W odpowiedzi Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji zaapelowała do Aleksandra Kwaśniewskiego, żeby dał se siana. Przy okazji wyszło na... 10
  • Z życia opozycji 23 mar 2003 Zeznania Juliusza Brauna przed komisją śledczą przypomniały, że nieboszczka Unia Wolności kontroluje jeszcze kilka ważnych punktów państwa. Ma na przykład przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji. Działania tej... 11
  • M&M 23 mar 2003 RZĄD UTARTYCH NOSÓW - felieton Marka Majewskiego 12
  • Playback 23 mar 2003 12
  • Rasputin w spódnicy 23 mar 2003 Dwa miesiące po objęciu urzędu prezydent Litwy Rolandas Paksas stał się bohaterem skandalu. Wszystko z powodu jego powiernicy, tajemniczej gruzińskiej uzdrowicielki Leny Loliswili. 12
  • Fotoplastykon 23 mar 2003 14
  • Poczta 23 mar 2003 Listy od czytelników 16
  • Kadry 23 mar 2003 17
  • Koktajl Kwaśniewskiego 23 mar 2003 Wszystko przez Rywina. Gdyby nie chodził do Michnika z łapówkarską propozycją, toczylibyśmy wojnę pozycyjną, byłby czas na obmyślanie strategii. Rywin wrzucił granat, a potem wszystko poleciało na łeb na szyję - tak jeden ze współpracowników premiera określa powody gwałtownego... 18
  • Wyprowadzeni w Pola 23 mar 2003 Gazprom wynegocjował prawo puszczenia nas z torbami 23
  • Wolne miasto Brześć 23 mar 2003 Co roku przez Brześć i Lwów trafia do Polski kontrabanda warta kilka milionów złotych. 26
  • Wizytówki motłochu 23 mar 2003 Co trzeci mieszkaniec Warszawy nie opuszcza mieszkania po zmroku 32
  • Glejt bezkarności 23 mar 2003 Telewizja publiczna ostentacyjnie wspierała autora największego skandalu korupcyjnego 33
  • Giełda i wektory 23 mar 2003 Hossa Świat Bankom po łapach Zamiana dolarów na peso, walutę, w jakiej Argentyńczycy gromadzili oszczędności, była niezgodna z prawem - uznał Sąd Najwyższy Argentyny. Ludzie stracili w ten sposób ponad połowę swoich... 34
  • Interes na interesie 23 mar 2003 Lobbyści, czyli długie ręce V władzy 36
  • Polak Polakowi w kieszeni 23 mar 2003 Co piąta złotówka w naszych rachunkach to cudze należności! 42
  • Stany Zjednoczone Świata 23 mar 2003 W firmie Infosys Technologies w indyjskim Bangalurze 250 informatyków przygotowuje oprogramowanie dla Bank of America. W innych miastach Indii pracownicy Infosysu przetwarzają dane dotyczące pożyczek hipotecznych na zlecenie GreenPoint Mortgage z Novato w Kalifornii. W... 44
  • Woda przemieniona w energię 23 mar 2003 Czeka nas cud na światową skalę, porównywalny do tego w Kanie Galilejskiej 46
  • Zoolityka 23 mar 2003 W demokracji konstytucja gwarantuje każdemu prawo bycia głupcem i niejeden z tego prawa korzysta 50
  • Supersam 23 mar 2003 Życie cybermana Producenci nowych technologii starają się wymyślić urządzenie zastępujące wszystkie inne Światowa recesja spowodowała, że tegoroczne targi CeBIT w Hanowerze były znacznie skromniejsze niż ubiegłoroczne. W... 52
  • Sieroty Pana Boga 23 mar 2003 Ponad milion polskich dzieci prowadzi dorosłe życie 54
  • Klub maybacha 23 mar 2003 Maybach był ulubioną marką Hermanna Göringa i Heinricha Himmlera 58
  • Kapitan Żbik na tropie oranżady 23 mar 2003 Polococta, junak i kapitan Kloss kuszą Polaków w średnim wieku. Jak zarobić na PRL? 62
  • Makłowicz do Bikonta, Bikont do Makłowicza - Anyż niejedno ma imię 23 mar 2003 Czy pamiętasz cukierki zwane kopalniakami? To były czarne dropsy, bardzo mocno anyżowe, a ich smak na lata całe zniechęcił mnie do przyprawy, która w nich dominowała. 64
  • Damska siła 23 mar 2003 Kobiety zaczynają ogrywać mężczyzn w futbolu, hokeju na lodzie, maratonach 66
  • Ekran osobisty - Durczok idzie na wojnę 23 mar 2003 Kamil Durczok nie buntuje się, nie prosi o pomoc; po prostu przygotowuje się do walki i wierzy, że wróci do domu cały i zdrowy 68
  • Ciemna strona Jasnej Góry 23 mar 2003 W szwedzkim potopie roi się od mitów 70
  • Know-how 23 mar 2003 Rośliny na warcie Drzewa i rośliny doniczkowe mogą ostrzegać o ataku chemicznym lub biologicznym - twierdzą naukowcy z Colorado State University. Można je tak zmodyfikować genetycznie, aby raptownie traciły zielony kolor, jeśli w... 73
  • Zapalenie serca 23 mar 2003 Tykającą w naszych tętnicach bombę będziemy mogli wykryć za kilka złotych 74
  • Puszka Husajna 23 mar 2003 100 tysięcy amerykańskich żołnierzy padło ofiarą syndromu wojny w Zatoce 78
  • Camp David Inków 23 mar 2003 Archeolodzy zaćmili słońce w Machu Picchu 82
  • Bez granic 23 mar 2003 Kosiarka XXL Kiedy Donald Rumsfeld zobaczył ogromny grzyb nad poligonem bazy lotniczej Eglin w stanie Floryda, z niedowierzaniem pokręcił głową: "To nie jest małe". Amerykanie po raz pierwszy wypróbowali największą na... 84
  • Pax Civilitatis 23 mar 2003 W interesie Ameryki, czyli w interesie świata: na czym naprawdę polega siła Stanów Zjednoczonych? 86
  • Strategiczna prognoza pogody 23 mar 2003 Superstacja meteorologiczna w Monterey dostarcza US Army wiedzy równie cennej jak CIA 91
  • Burza nad Irakiem 23 mar 2003 Kliknij na poniższą grafikę, aby obejrzeć wersję w pełnej rozdzielczości 92
  • Miecz Zachodu 23 mar 2003 Kliknij na poniższą grafikę, aby obejrzeć wersję w pełnej rozdzielczości 94
  • Prawo Hitlera 23 mar 2003 Rozmowa z AHMEDEM ZAKAJEWEM, przedstawicielem prezydenta Czeczenii Asłana Maschadowa 96
  • Plan "B" 23 mar 2003 Mogę sobie w tej chwili wyobrazić coś, co było nie do pomyślenia jeszcze rok temu: świat bez sprawnego NATO, z ONZ sprowadzoną do roli bezzębnego klubu dyskusyjnego oraz Europą podzieloną na obóz proamerykański i antyamerykańskie jądro kontynentu, bez Polski. Czy już w tej... 98
  • Kiosk 23 mar 2003 "Herald Tribune" 14.03.2003 r. "W krajach, gdzie brak instytucji, indywidualności znaczą wiele. Slobodan Milošević pociągnął Jugosławię - teraz zwaną Serbią i Czarnogórą - z powrotem w czasy średniowieczne. Zoran... 100
  • Zamach na przyszłość 23 mar 2003 Czy po śmierci Zorana Dzindzicia znów zawrze w bałkańskim kotle? 100
  • Strzały w Europę 23 mar 2003 Kierujemy się ku UE, by strzały oddane w Belgradzie nie uderzały w nas rykoszetem 101
  • Menu 23 mar 2003 Świat Nie tylko Bono Z Irlandią najbardziej kojarzą się Bono, Sinead O'Connor i słynne ciemne piwo Guinness. Ale Zielona Wyspa wydała także twórcę "Ulissesa" - Jamesa Joyce'a, nagrodzonego Noblem awangardowego dramaturga... 102
  • Milioner na podglądzie 23 mar 2003 Idealną gwiazdą reality show jest gwiazda kina bądź rozrywki 106
  • Firma Machulski 23 mar 2003 Każdy film Juliusza Machulskiego obejrzało średnio milion widzów 110
  • Heretyk Jan Paweł II? 23 mar 2003 "Tryptyk rzymski", najnowsze dzieło literackie Jana Pawła II, wywołał w Watykanie prawdziwy popłoch. Zawiera bowiem frazy, które z punktu widzenia kościelnej ortodoksji są prawdziwą bombą. Dlatego tłumaczenia na obce języki zostały ocenzurowane. 112
  • Kino Tomasza Raczka 23 mar 2003 Recenzje filmów: I twoją matkę też, Człowiek bez przeszłości 113
  • Zabójczy dumping 23 mar 2003 Polski przemysł fonograficzny podrzyna sobie gardło 114
  • Płyty Kuby Wojewódzkiego 23 mar 2003 Recenzje płyt 115
  • Mataczenie i majaczenie 23 mar 2003 Pomroczność jasną wykazuje także Adam Michnik, broniąc premiera po tym, jak wymierzył mu cios, być może śmiertelny. Nie czuje się chyba najlepiej również pan prezydent, skoro wezwał do dymisji całą Krajową Radę Radiofonii i Telewizji, zamiast napisać do Czarzastego: "Włodku,... 116
  • PRL szoł 23 mar 2003 Zbigniew Ziobro wyrasta na ludowego (excusez le mot) trybuna. Jan Maria Rokita depcze po piętach Małyszowi. W tej sytuacji nie dziwi zachowanie posła Romana Giertycha, wściekłego, że nie załapał się do najpopularniejszego programu telewizyjnego. Żal trochę, że wypadli ze... 116
  • Organ Ludu 23 mar 2003 TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 12 (25) Rok wyd. 2 WARSZAWA, poniedziałek 17 marca 2003 r. Cena + VAT + ZUS + winieta Przed nami 83 dni wytężonej pracy Do referendum akcesyjnego pozostały 83 dni. Będą to dni wytężonej... 117
  • Bacha, dawaj kałacha! 23 mar 2003 Każdy sentymentalny terrorysta, gangster, najemnik czy wojskowy będzie mógł niebawem używać kosmetyków Kałasznikow 118

ZKDP - Nakład kontrolowany