Putin: groźny, bezwzględny, zły

Putin: groźny, bezwzględny, zły

W polityce jest stałe lobby prorosyjskie, w gospodarce też – mówi Krystyna Kurczab-Redlich, polska dziennikarka, która 15 lat pracowała w Rosji.

Boi się pani?

Krystyna Kurczab-Redlich: Kogo?

Jego.

Władimira Władimirowicza Putina? Boję się go jako polityka, osobiście nie. W Moskwie było trudniej, od kiedy zaczęłam jeździć do Czeczenii, a moje artykuły znalazły się na najważniejszym rosyjskim biurku. Przeżyłam rewizje, przeszukania, legitymowania. Kiedyś na przyjęciu w ambasadzie RP przeszedł obok mnie ambasador Meller i cicho powiedział: „Proszę jechać do domu, zlikwidować wszystkie kasety, i żadnych kaukaskich akcentów w telefonie. Przeszła pani spod opieki MSW pod opiekę FSB”. To był czas, kiedy w moim mieszkaniu w Moskwie mieszkała czeczeńska rodzina. Wtedy się trochę bałam. Ale to przeszłość. Teraz okazuje się, że wszystko, co mówiłam i pisałam przez ostatnie 15 lat na temat Putina, było prawdą.

Ta antyputinowska wariatka - to o pani tak mówiono w mediach.


Zawsze pisałam o faktach. A one dla wielu naszych polityków i dziennikarzy wydawały się zbyt radykalne. Był taki okres, że trudno mi było cokolwiek wydrukować. Po tym jak w 2002 r. „Gazeta Wyborcza” opublikowała mój tekst na temat Putina, przez wielu naszych znawców Rosji, nawet przez Adama Michnika, który przecież zamieścił ten tekst, zostałam uznana za zbyt radykalną.

Dziś nawet Daniel Olbrychski zerwał współpracę z moskiewskim teatrem, tłumacząc, że język rosyjski kojarzy mu się z agresją Rosji na Ukrainę.

Trzeba uszanować taki gest: niełatwo jest zrezygnować z rosyjskich kontaktów, pieniędzy, popularności. Wielu dopiero teraz zaczyna rozumieć, o czym niektórzy dziennikarze mówili od dawna. Że Putin był i jest groźny, że jest bezwzględny – nie powstrzyma się przed niczym. Mam przecież w pamięci i wysadzanie domów ze spokojnie śpiącymi mieszkańcami w 1999 r. po to, by udowodnić istnienie czeczeńskiego terroru i zacząć – potrzebną mu – wojnę, i bezwzględność wobec zakładników na Dubrowce czy w Biesłanie. A sankcje? Sensowne będą te, które ugodzą w samego Putina. A tak tylko wzmogą w Rosjanach wpajane im od lat przekonanie, że cały świat jest przeciwko nim.

Pani ciągle pisze o Putinie.

Obserwuję go od 1999 r. Pierwsze, co zrobił po objęciu władzy, to zwiększenie budżetu militarnego, wprowadzenie doktryny wojennej, a w niej możliwość użycia atomu, wydanie dekretu o utajnieniu ogromnej ilości dokumentów, wznowienie w szkołach wychowania wojskowego, uniemożliwienie tworzenia partii, zepchnięcie opozycji w nicość, wprowadzenie kontroli politycznej naukowców, no i obsadzenie wysokich stanowisk ludźmi z byłego KGB.

Władimir Putin interesuje mnie jako człowiek. Jego postępowanie, sposób zachowania... Jak pani o nim mówi, mam wrażenie, że on tu z panią mieszka.

Bo mieszka. Ze mną, w mojej głowie. Obserwuję go od 16 lat. Jego żonę też. Wiem o niej dużo. Wiele bym dała, by z nią porozmawiać. Myślę, że potwierdziłaby moją tezę, że Putin to człowiek totalnie nieszczęśliwy i totalnie sam.

Ale większość Rosjan i tak go kocha.

Bo po chorym, często nietrzeźwym Jelcynie zobaczyli młodego, prężnego żbika, mówiącego ich językiem. Supermana. Nie zdają sobie sprawy, że tak naprawdę jest to człowiek, który piekielnie się boi przeciwników. On nie potrafi dyskutować, potrafi tylko wygłaszać mowy do tych, którzy myślą tak jak on. Jeden wódz, jedna partia, jedna telewizja. Jest OK.

Słyszałam, że Paweł Deląg jest tam gwiazdą.

Rozmawiałam z nim tuż przed igrzyskami w Soczi w studiu telewizyjnym. Był oburzony tym, co mówię na temat Putina.

Teraz już boi się rozmawiać.

Dziwi się pani? On zarabia tam niewyobrażalne pieniądze. Staje się bardzo bogatym i popularnym w Rosji człowiekiem. Nie wpływa na polską kulturę, nie jest żadnym pomostem. Nie lobbuje na rzecz Rosjan w Polsce, zajął się po prostu swoją karierą.

A kto lobbuje?

Mogę mówić o wpływach, o tym, że w Polsce, w zasadzie w każdym środowisku, są ludzie o prorosyjskich poglądach. Nie tak dawno rozmawiałam z osobą pracującą w firmie konsultingowej, która uczestniczyła w negocjacjach dużego kontraktu polsko- -rosyjskiego. Mówiła, że Rosjanie byli tak przygotowani do rozmów, że znali szczegóły strategii polskiej strony, wiedzieli o swoich kontrahentach wszystko, potrafili nawet w odpowiedni sposób zaszantażować. Miała wrażenie, że mają swoich ludzi w każdym gabinecie każdej dużej firmy.

A w polityce?

Tu jest bardziej klarowna sytuacja. Politycy nie kryją się ze swoimi poglądami. Leszek Miller powiedział mi kiedyś: „Zawsze będę proputinowski”. W polityce jest stałe lobby prorosyjskie, w którym są niektórzy prominenci dawnego establishmentu.

Józef Oleksy?

Moim zdaniem raczej nie. Aleksander Kwaśniewski też nie jest w tym lobby, Cimoszewicz również nie. On ma ogromny dystans do Rosji. Pojawiły się u nas ostatnio rozmaite instytucje polsko-rosyjskie, które dość niechętnie odnoszą się do opozycji antyputinowskiej w Rosji. Jest także paru profesorów, którzy uparcie nazywają mnie rusofobką: prof. Andrzej de Lazari, prof. Andrzej Walicki.

Pani nienawidzi Rosji.

I dlatego spędziłam wśród Rosjan niemal pełnych 15 lat, dlatego na ścianach mam obrazy i grafiki Rosjan oraz rosyjski folklor, i dlatego pani pije kawę z filiżanek z tzw. krymskiej porcelany, a na półkach mam mnóstwo rosyjskiej literatury i poezji? Nie jestem antyrosyjska, tylko antyputinowska. Wśród Rosjan czuję się świetnie, ale i świetnie ich czuję. Byłam wolnym strzelcem, dziennikarzem niefinansowanym przez redakcje, klepałam takie życie jak moi sąsiedzi.

Proczeczeńskim wolnym strzelcem.

Nie jestem adwokatem Czeczenów. Jestem dziennikarzem opisującym fakty. Widziałam ofiary, opisywałam to, co działo się tam naprawdę, robiłam dokumenty pokazujące łamanie praw człowieka. Nie moją winą jest to, że fakty świadczą przeciw Kremlowi.

I dlatego pani kandydatura została zgłoszona do Pokojowej Nagrody Nobla?

W 2005 r. przez Amnesty International, Helsińską Fundację Praw Człowieka i czeczeńską organizację Echo Wojny. Trudno przekonać mnie do Putina, bo pamiętam, jak na rynek w Groznym spadła bomba i zginęło ponad 200 osób. Putin był wtedy w Helsinkach i oświadczył całemu światu, że to było punktowe uderzenie na bazy czeczeńskich bojowników, na arsenały broni. Już wtedy mnie bolało, że światli Polacy nazywający się antystalinowskimi rusofilami nie rozumieli tego, w co on gra.

Mówi pani o Adamie Michniku?

Między innymi. Tłumaczyli, że tam w Rosji jest wspaniała elita umysłowa. Nie rozumieli, że Putin hołubi ich właśnie po to, żeby światli ludzie na Zachodzie to mówili. Świat sądzi, że społeczeństwo rosyjskie jest podobne do zachodniego. Nic bardziej mylnego. Putin – likwidując znakomite podręczniki historyczne, zamykając archiwa i wprowadzając imperialną propagandę – kontynuuje swoistą lobotomię na mózgach rodaków, którą uprawiano przez 70 lat ZSRR.

Na wszystkich?

Na ponad 70 proc. spośród 140 mln ludzi. Gorbaczow zaczął reaktywację prawdy, Jelcyn to kontynuował. Gdy przyszedł Putin, orzekł, że historia ma kształtować postawy patriotyczne, a nie wpajać ludziom wiedzę opartą na faktach negatywnych.

W 2008 r. był w Rosji premier Tusk.

Z pierwszą zagraniczną wizytą. Pewnie wymagał tego interes Polski, ale dla mnie było to trudne.

Donald Tusk powiedział wtedy: „Putin to nasz człowiek w Moskwie”.

I co ja mam powiedzieć, że zaraz potem Czeczeni mieszkający u nas zaczęli mieć coraz większe kłopoty?

A zaczęli?

Zaczęli. Na pewno im nie pomagano tak, jak to się powinno robić. Pamiętam, że niektórzy ludzie z PiS, jak choćby Mariusz Kamiński, zachowywali się wtedy przyzwoicie. Trudno mi było pogodzić się z tym, że w Polsce przyjmowaliśmy jednego z największych zbrodniarzy współczesnej Rosji, szefa FSB Nikołaja Patruszewa. Przecież ten człowiek, gdyby zasiadł na ławie oskarżonych w trybunale w Hadze, zapewne dostałby dożywocie.

Krzyczała pani wtedy?

Co mogłam zrobić, napisałam artykuł. A poza tym jako wyborca chciałabym wiedzieć, jakie interesy Polski wymagały tego, żebyśmy schylali kark przed Rosją. Mnie się wydaje, że nasi politycy dość niewiele wiedzieli o tym, kim naprawdę jest ich partner na Kremlu, przez lata negowali oczywiste prawdy na jego temat. Ale z drugiej strony musieli lawirować tak, by Zachód nie patrzył na nas jak na rusofobów.

Minister Sikorski jest rusofobem?

Sympatii nigdy do nich nie miał. Wie pani, moim zdaniem na forum międzynarodowym tylko Václav Havel prezentował postawę chroniącą moralność w polityce. Zbuntował się, kiedy chciano wręczyć Putinowi nagrodę Kwadrygi, przyznawaną od 2003 r. w rocznicę zjednoczenia Niemiec. Bo inni... Choćby prezydent Francji Jacques Chirac nadał mu order Legii Honorowej, Blair nazywał go swoim przyjacielem, Bush dopatrywał się w nim duszy głębokiej, a Schröder lobbował za interesami rosyjskimi w Europie.

Wraca pani do Rosji?

Mogę jechać choćby jutro. Nie wyrzucono mnie stamtąd, tylko doprowadzono do tego, bym wyjechała, postawiono warunki zaporowe otrzymania dziennikarskiej akredytacji. Nie chciałabym tylko wrócić do tej mojej biedy… Pracowałam jako wolny strzelec, jeździłam metrem, kupowałam na tanich bazarkach, do Warszawy zawsze jeździłam pociągiem. Do Czeczenii też pociągiem. I mieszkałam z Czeczenami, przebrana za Czeczenkę.

Z tymi blond loczkami i niebieskimi oczami?

Tam na nizinach Czeczenki bywają blondynkami. Kręcone włosy przykrywałam chustką. Wróciłabym natychmiast do Czeczenii, do Inguszetii. Tam jestem potrzebna. Mnie nie interesuje świat, mnie interesuje tylko Rosja. To najwspanialszy kraj dla dziennikarzy takich jak ja. Trochę przygody, trochę misji. ■

Okładka tygodnika WPROST: 13/2014
Więcej możesz przeczytać w 13/2014 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 13/2014 (1621)

  • Skaner 23 mar 2014, 20:00 Świat Zagubione Od 8 marca trwają poszukiwania malezyjskiego boeinga 777. To nie pierwszy samolot, który zniknął bez śladu z radarów. Szczątków większości z nich nie odnaleziono nawet po latach. Katastrofa lotnicza samolotu... 4
  • Euroentuzjastów już nie ma… 23 mar 2014, 20:00 Europanie ma szczęścia. Ciągle jest niewidoczna. W Polsce zawsze przesłaniała ją Polska i jej sprawy wewnętrzne, dziś przesłania ją Polska i jej sprawy zewnętrzne, czyli Ukraina. Gdzie indziej nie jest lepiej. Bo nawet zagrożenie... 8
  • Nie testować obywateli 23 mar 2014, 20:00 Sąd Najwyższy utrzymał w ubiegłym tygodniu wyrok uniewinniający byłą posłankę PO Beatę Sawicką i burmistrza Helu Mirosława Wądołowskiego w głośnej sprawie korupcyjnej. Przypomnę, afera posłanki PO Beaty Sawickiej stała się... 8
  • Lekcja zimnej wojny 23 mar 2014, 20:00 Irytujenas powolność Unii Europejskiej i NATO. A to przecież nic nowego. Zachód jest nie od dziś mocarzem spętanym demokratycznymi procedurami. I tak jak w Monachium w 1938 r. dla agresora otwiera się przestrzeń do rozbojów. Świat po... 9
  • Nie dać się rozgrywać 23 mar 2014, 20:00 Kryzys ukraińsko-rosyjski sprawił, że więcej mówimy o możliwościach obronnych Polski, a także ryzyku ewentualnego ataku ze Wschodu. To ważne rozważania, ale nie mniej istotne jest to, by dostrzec inne zagrożenie, o którym prawie się... 10
  • Gra o świńską koronę 23 mar 2014, 20:00 Marek Sawicki to polityczny zawodnik wagi ciężkiej. Wiele miesięcy czekał, by wrócić. Aż wyczuł wiatr ze wschodu. 12
  • Miś do wynajęcia 23 mar 2014, 20:00 Michał Kamiński latami był kibicem Legii. Potem przerzucił sympatię na Polonię Warszawa. W polityce dokonał równie radykalnego zwrotu. Walczył u boku Kaczyńskiego, teraz przeszedł do drużyny Tuska. 16
  • Niezatapialny 23 mar 2014, 20:00 Ani prywata, ani mętne interesy nie zaszkodziły karierze prezesa Totalizatora sportowego Wojciecha Szpila. 20
  • Putin: groźny, bezwzględny, zły 23 mar 2014, 20:00 W polityce jest stałe lobby prorosyjskie, w gospodarce też – mówi Krystyna Kurczab-Redlich, polska dziennikarka, która 15 lat pracowała w Rosji. 24
  • Pudelek Europejski 23 mar 2014, 20:00 Jeszcze nigdy w wyborach do europarlamentu polskie partie nie wystawiły tylu celebrytów, co w tym roku. Politycy mają wobec nich prosty plan: WYKORZYSTAĆ I RZUCIĆ. 28
  • Ukłuci przez system 23 mar 2014, 20:00 Kilkudziesięciu rodziców z całej Polski domaga się, by prokuratura zbadała sprawę tragicznych powikłań, które u ich dzieci mogły wywołać szczepionki. 32
  • Depresja pakera 23 mar 2014, 20:00 Obwód bicepsa i klaty mierzą kilka razy dziennie. Wyniszczają swoje zdrowie katorżniczymi ćwiczeniami i sterydami. Oficjalnie BIGOREKTYCY umierają jednak na zawał lub ostrą niewydolność krążenia. Ewentualnie popełniają samobójstwo z powodu depresji. 38
  • Dziecko w mediach sprzedam 23 mar 2014, 20:00 Niektórzy rodzice zrobią wszystko, BY ICH POCIECHA BRYLOWAŁA W MEDIACH. Nawet jeśli kilkuletni chłopiec ma rapować o dziwkach, a mała dziewczynka przerobiona na ociekającą seksem księżniczkę – prężyć się na scenie. 42
  • Powrót Gorgonowej 23 mar 2014, 20:00 Sztab specjalistów rozpoczął prace nad najbardziej sensacyjnym projektem kryminalistyczno- -prawniczym ostatnich lat: próbą wznowienia procesu RITY GORGONOWEJ. 46
  • Wiosna startuje w stolicy 23 mar 2014, 20:00 Ponad 12 tys. przyznanych numerów startowych. 1,2 tys. wolontariuszy. Tona medali. W niedzielę 30 marca odbędzie się 9. PZU Półmaraton Warszawski. 53
  • Marki zdrowego stylu życia 23 mar 2014, 20:00 Przez trzy kolejne lata największe w Polsce biegi na dystansach maratonu i półmaratonu będą rozgrywane pod nazwą PZU Maraton Warszawski i PZU Półmaraton Warszawski. Co was skłoniło do podjęcia takiej decyzji? Drogi PZU i fundacji... 54
  • Strzał w dziesiątkę 23 mar 2014, 20:00 Półmaraton Warszawski to dziś największa tego typu impreza biegowa w Polsce – mówi Marek Tronina, dyrektor 9. PZU Półmaratonu Warszawskiego. 55
  • Zdrowie w twoich nogach 23 mar 2014, 20:00 Bieganie to najlepszy sposób, by zrzucić zbędne kilogramy, stać się wytrzymalszym, sprawniejszym i silniejszym. 56
  • Jak wyhodować dyktatora i na tym zarobić 23 mar 2014, 20:00 BOLSZEWICY nie utrzymaliby się przy władzy nawet dwa lata, gdyby nie pomoc zachodnich polityków, bankierów i biznesmenów. 58
  • 4Service – tańsze usługi serwisowe dla użytkowników Škody 23 mar 2014, 20:00 Wydaje się, że serwisowanie kilkuletniego auta w autoryzowanych stacjach nie ma sensu z uwagi na koszty. Ale nie dla klientów Škody. Preferencyjne ceny na oryginalne części i usługi zapewnia im program 4Service. 62
  • Rosyjsko-niemiecka ruletka 23 mar 2014, 20:00 NIEMCY MOGĄ ZATRZYMAĆ PUTINA. Problem w tym, że im się to nie opłaca. Czy będą się przyglądać, jak rosyjska armia wejdzie do wschodniej Ukrainy? 64
  • W poszukiwaniu zaginionej kasy 23 mar 2014, 20:00 Nowe władze w Kijowie twardo GRAJĄ Z BOGACZAMI, bo ich fortuny mogą pomóc postawić gospodarkę na nogi. Jeśli miliarderzy wybiorą Moskwę, skończą bez majątków. 68
  • Uwolnić gaz! 23 mar 2014, 20:00 Czy Polska potrzebuje własnej technologii wydobycia gazu z łupków? Odpowiedź na to pytanie jest krótka. Tak. Jaka ma to być technologia? Najlepiej skuteczna, relatywnie tania i bezpieczna dla środowiska naturalnego. 72
  • Interes grzechu wart 23 mar 2014, 20:00 Miały być zyski, wielkie inwestycje i wejście na giełdę. Z kościelnego biznesu OJCÓW CYSTERSÓW Z MAŁOPOLSKI pozostał jednak tylko niesmak. 80
  • Między dżumą a cholerą 23 mar 2014, 20:00 To nie wzrost cen, lecz ich spadek jest dziś ZAGROŻENIEM DLA EUROPEJSKIEJ GOSPODARKI. I nie ma pomysłów, jak z nim walczyć. 84
  • Pieniądze i bezpieczeństwo 23 mar 2014, 20:00 Faktoring to nie tylko dobry sposób na pozyskanie środków czy polepszenie płynności finansowej. To także instrument umożliwiający zwiększenie bezpieczeństwa firmy oraz optymalne zarządzanie różnego rodzaju ryzykami. 86
  • Czas na inwestycje 23 mar 2014, 20:00 Niskie ceny oraz stopy procentowe, zwiększające się możliwości w zakresie pożyczania pieniędzy – to może skłaniać do tego, by rozpocząć inwestycje w firmie z wykorzystaniem kredytu. Już niebawem może nas to kosztować więcej niż obecnie. 88
  • Anatomia przestępcy 23 mar 2014, 20:00 Co przestępca ma w środku? W książce „Gastrofaza. PRZYGODY W UKŁADZIE POKARMOWYM” sprawdza to amerykańska pisarka popularnonaukowa. 90
  • Miły nawyk… oszczędzania 23 mar 2014, 20:00 Oszczędzania można się nauczyć. Tak jak mycie zębów to nawyk, który może w sobie wyrobić każdy z nas. 92
  • To jest moja love story 23 mar 2014, 20:00 W stulecie urodzin Bohumila Hrabala wybierzmy się w podróż w czasie i przestrzeni. Bo każdy w jakiejś mierze składa się z miejsc i adresów, które po sobie zostawił. 96
  • Panteon bogów Ameryki 23 mar 2014, 20:00 „THOR. MROCZNY ŚWIAT” to z sukcesem przeniesiona na ekran historia o nordyckim bogu. Jedna z wielu, które się narodziły w kultowym Marvelu. 97
  • Ludzie w hotelu 23 mar 2014, 20:00 WES ANDERSON jest artystą szalonym i nieobliczalnym. Dlatego jego aktorzy idą za nim w ogień. 98
  • Kalejdoskop kulturalny 23 mar 2014, 20:00 SZTUKA Wielki Tomaszewski Henryk Tomaszewski wybitnym artystą był. „Byłem, czego i Wam życzę”, obszerna monograficzna wystawa w warszawskiej Zachęcie, jeszcze raz to przypomina. Brawurowo. W tym roku przypada jubileusz setnych... 100
  • Za co kochamy morderców? 23 mar 2014, 20:00 Otoczyliśmy niezrozumiałym kultem morderców, a zapomnieliśmy o ofiarach zbrodni. Przecież to im należy się uwaga – mówi Lauren Beukes, pisarka z RPA. 104
  • Bomba tygodnia 23 mar 2014, 20:00 Kino akcji Ostatnio sporo siedzę przy komputerze, kończę książkę, więc czytam wiadomości od znajomych regularniej niż zwykle. Właśnie kumpel, który o szoł-bizie wie tylko tyle, że jest i jest raczej beznadziejny, wysłał mi link do... 106

ZKDP - Nakład kontrolowany