W poszukiwaniu zaginionej kasy

W poszukiwaniu zaginionej kasy

Nowe władze w Kijowie twardo GRAJĄ Z BOGACZAMI, bo ich fortuny mogą pomóc postawić gospodarkę na nogi. Jeśli miliarderzy wybiorą Moskwę, skończą bez majątków.

W przeddzień aneksji Krymu przez Rosję Dmytro Firtasz, zwany gazowym królem Ukrainy, został zatrzymany na wniosek FBI w centrum Wiednia. Austriacka policja, wyprzedzając pytania dziennikarzy, od razu poinformowała, że areszt biznesmena nie ma związku z wydarzeniami na Ukrainie. Śledztwo w sprawie łapówkarstwa i organizowania grup przestępczych, o co Firtasz jest podejrzany, FBI prowadzi ponoć od 2006 r. Kilka dni później przeszukano szwajcarskie biuro najbogatszego Ukraińca Rinata Achmetowa. – Firtasz i Achmetow byli silnie związani z obalonym prezydentem Wiktorem Janukowyczem – tłumaczy nam Wołodymyr Dubrowski z centrum badań Case Ukraina. – Jako jedni z niewielu ukraińskich oligarchów nie zostali odsunięci od garnuszka przez wszechmocną prezydencką „familię”.

Ukraińscy eksperci twierdzą, że Amerykanie przymknęli Firtasza głównie dlatego, że ma związki z samozwańczymi władzami Krymu. Według niektórych informacji od lat sponsoruje krymskie organizacje separatystyczne, Rosyjską Jedność Siergieja Aksionowa i Wyspę Krym Rustama Temirgalijewa. Aresztując Firtasza, Amerykanie wysyłają sygnał pozostałym ukraińskim oligarchom, że zabawa w separatyzm może się dla nich źle skończyć. To wiadomość dla bogaczy na rosyjskojęzycznym wschodzie kraju, gdzie separatystyczna machina Kremla będzie próbowała zdziałać to samo co na Krymie.

JAK BÓG


Achmetow i Firtasz należą do silnej grupy oligarchów, dla których najkorzystniejsza byłaby lansowana przez wiele środowisk opcja federalizacji Ukrainy. Jej realizacja pozwoliłaby zachować dobrosąsiedzkie relacje z Rosją, nie skazując miejscowego biznesu na całkowite przejście pod kontrolę Kremla.

Firtasz może się pochwalić wzorcową biografią postsowieckiego magnata. Jak większość ukraińskich oligarchów uruchomił biznes w latach 90. Pierwsze pieniądze – 50 tys. dolarów – zarobił, wymieniając ukraińskie mleko w proszku na uzbecką bawełnę, którą następnie sprzedał w Hongkongu. Wkrótce przeniósł się do Moskwy i rozpoczął handel żywnością na większą skalę. Prawdziwe szczęście się do niego uśmiechnęło, kiedy kontrahenci w Turkmenistanie zaproponowali, że za spożywcze dostawy będą płacić gazem. Tak w 2002 r. powstał Eural Trans Gas, firma kontrolująca dostawy turkmeńskiego gazu na Ukrainę. Dwa lata później wspólnie z Rosjanami Firtasz stworzył RosUkrEnergo (RUE) – grupę pośredniczącą pomiędzy rosyjskim Gazpromem a ukraińskim Naftohazem i uczestniczącą w dostawach gazu do Europy.

Według Władimira Miłowa, dyrektora rosyjskiego Instytutu Polityki Energetycznej, Firtasz dysponuje wiedzą o korupcji wśród najwyższych rosyjskich urzędników i menedżerów państwowych firm. „Ile ludzie Putina zarabiają na handlu gazem, wie tylko Pan Bóg i Firtasz, bo sam brał udział w większości układów” – pisze Miłow na łamach rosyjskiego „Forbesa”. Nazwiska Firtasza i Achmetowa na pewno pojawiają się też w prowadzonym przez nowe kijowskie władze śledztwie w sprawie oszustw, których dopuszczała się rodzina byłego prezydenta. Chodzi o zlokalizowanie i znacjonalizowanie majątku tzw. familii i biznesmenów, którzy pod skrzydłami Janukowycza w ciągu kilku lat, okradając kraj, stali się milionerami.

NOWI PATRIOCI

Jest też całkiem spora grupa ukraińskich oligarchów, która przeszła na stronę nowych władz i włączyła się do walki o integralność Ukrainy. Dmytro Hnap, ukraiński dziennikarz, twórca portalu Yanukovych Leaks, przypomina w rozmowie z „Wprost”, że gdy kilka tygodni temu p.o. prezydent Ukrainy Ołeksandr Turczynow wymienił 18 gubernatorów, najbardziej zapalne miejsca na wschodzie i południu kraju wzięli ludzie powiązani z oligarchicznymi grupami. Osobiście urzędy objęli Serhij Taruta (jego majątek wycenia się na 780 mln dolarów) w obwodzie w donieckim oraz Ihor Kołomojski (3,6 mld dolarów), który dostał obwód dniepropietrowski.

Kołomojski, obejmując urząd, nazwał Putina schizofrenikiem. Moskwa nie pozostała dłużna. Komunistyczna Partia Rosji złożyła wniosek do prokuratury, aby zbadać związki należącego do Kołomojskiego banku Moskompriwatbank z organizacją Prawy Sektor. W banku bez zapowiedzi pojawił się syndyk. Dziś Moskompriwatbank jest wystawiony na sprzedaż. Według Hnapa patriotyczna postawa niektórych oligarchów wynika z czystej kalkulacji: – Nie mają złudzeń, że jeśli tereny te przejmie Rosja, w najlepszym wypadku będą musieli się dzielić bogactwem z rosyjskimi graczami, w najgorszym – zostaną zupełnie usunięci z gry.

Nowy rząd próbuje ich wykorzystać jak się da. Są na tyle silni w swoich regionach, że mają wszelkie możliwości, aby powstrzymać separatystyczne nastroje. Na przykład w Dniepropietrowsku nie ma już żadnych demonstracji. Kołomojski za służbę rewolucji jest oczywiście odpowiednio wynagradzany – tydzień temu wygrał przetarg na zaopatrzenie ministerstwa obrony w paliwo na kwotę 190 mln hrywien. Umowa pokazuje tworzenie się nowych układów nowej Ukrainy. Mało kto wierzy tu w koniec oligarchii i cudowne uzdrowienie kraju z raka korupcji. Spośród przedstawicieli obecnego rządu tylko żółtodzioby z Majdanu mają czyste konto. Nawet premier Arsenij Jaceniuk znalazł się latem zeszłego roku na celowniku mediów, po tym gdy wyszło na jaw, że jego kuzyn Wołodymyr Jaceniuk jest zamieszany w aferę defraudowania publicznych pieniędzy przy budowie szpitala. Dzisiejszy premier, który zresztą sam w bardzo młodym wieku dorobił się pokaźnej fortuny, tłumaczył, że z krewnym nie utrzymuje bliskich stosunków. Niesmak jednak pozostał.

GDZIE TA KASA

– Skarb państwa został rozgrabiony. Nie mamy czym spłacać naszych zobowiązań – ogłosił Jaceniuk, gdy został premierem. Wiadomo już, że odbić się od gospodarczego dna pomoże Ukrainie rozłożona na kilka lat pomoc Zachodu w kwocie 11 mld euro. To miliard mniej, niż wart jest majątek byłego prezydenta i jego synów. Według Jaceniuka za czasów rządów Janukowycza z budżetu państwa wyprowadzono łącznie nawet 70 mld dolarów. W większości środki te pochodzą z kredytów, które brała poprzednia władza. Problem w tym, że nie wiadomo, gdzie tej kasy szukać. Pomóc mają finansowi śledczy z Wielkiej Brytanii i USA, którzy już od tygodni pracują w Kijowie.

Z 50 dochodzeń, które prowadzi w sprawach pieniędzy oligarchów prokuratura generalna, 11 dotyczy działalności firm należących do Serhija Kurczenki. Ten 28-latek z Charkowa, którego majątek oszacowano na 2,4 mld dolarów, miał kontrolować rynek gazu płynnego na Ukrainie. Kurczenko zaczynał jako kurier w firmie Ekspohaz. W ciągu kilku lat awansował do stanowiska zastępcy dyrektora handlowego odpowiedzialnego za sprzedaż hurtową. W 2009 r. stworzył Gaz Ukrainy 2009, grupę, w której skład weszło 50 różnych firm zarejestrowanych w Charkowie i na Krymie. Do niego należały też charkowski klub piłkarski Metalist, odeska rafineria, sieć stacji benzynowych oraz największy na Ukrainie holding medialny UMH Group, główna tuba informacyjna Partii Regionów. Po ucieczce Janukowycza znikł również Kurczenko.

W powrót pieniędzy do państwowej kasy mało kto wierzy. Nasi rozmówcy Dmytro Hnap i Wołodymyr Dubrowski przypominają historię Pawła Łazarenki, który był premierem Ukrainy zaledwie rok (1996-1997), ale w tym czasie zdążył okraść budżet państwa na 200 mln dolarów. Kiedy sprawa nabrała rozgłosu, Łazarenko uciekł do Stanów Zjednoczonych, gdzie został zatrzymany. Za finansowe oszustwa dostał dziewięć lat więzienia i 10 mln dolarów grzywny. W 2008 r. trafił na sporządzoną przez Bank Światowy listę dziesięciu najbardziej skorumpowanych polityków świata. Mimo udowodnionej winy 200 mln dolarów i tak nie wróciło na Ukrainę. W przypadku oszustw Janukowycza i jego rodziny znalezienie choćby części z kilkudziesięciu miliardów będzie jeszcze bardziej skomplikowane. ■

Okładka tygodnika WPROST: 13/2014
Więcej możesz przeczytać w 13/2014 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 13/2014 (1621)

  • Skaner 23 mar 2014, 20:00 Świat Zagubione Od 8 marca trwają poszukiwania malezyjskiego boeinga 777. To nie pierwszy samolot, który zniknął bez śladu z radarów. Szczątków większości z nich nie odnaleziono nawet po latach. Katastrofa lotnicza samolotu... 4
  • Euroentuzjastów już nie ma… 23 mar 2014, 20:00 Europanie ma szczęścia. Ciągle jest niewidoczna. W Polsce zawsze przesłaniała ją Polska i jej sprawy wewnętrzne, dziś przesłania ją Polska i jej sprawy zewnętrzne, czyli Ukraina. Gdzie indziej nie jest lepiej. Bo nawet zagrożenie... 8
  • Nie testować obywateli 23 mar 2014, 20:00 Sąd Najwyższy utrzymał w ubiegłym tygodniu wyrok uniewinniający byłą posłankę PO Beatę Sawicką i burmistrza Helu Mirosława Wądołowskiego w głośnej sprawie korupcyjnej. Przypomnę, afera posłanki PO Beaty Sawickiej stała się... 8
  • Lekcja zimnej wojny 23 mar 2014, 20:00 Irytujenas powolność Unii Europejskiej i NATO. A to przecież nic nowego. Zachód jest nie od dziś mocarzem spętanym demokratycznymi procedurami. I tak jak w Monachium w 1938 r. dla agresora otwiera się przestrzeń do rozbojów. Świat po... 9
  • Nie dać się rozgrywać 23 mar 2014, 20:00 Kryzys ukraińsko-rosyjski sprawił, że więcej mówimy o możliwościach obronnych Polski, a także ryzyku ewentualnego ataku ze Wschodu. To ważne rozważania, ale nie mniej istotne jest to, by dostrzec inne zagrożenie, o którym prawie się... 10
  • Gra o świńską koronę 23 mar 2014, 20:00 Marek Sawicki to polityczny zawodnik wagi ciężkiej. Wiele miesięcy czekał, by wrócić. Aż wyczuł wiatr ze wschodu. 12
  • Miś do wynajęcia 23 mar 2014, 20:00 Michał Kamiński latami był kibicem Legii. Potem przerzucił sympatię na Polonię Warszawa. W polityce dokonał równie radykalnego zwrotu. Walczył u boku Kaczyńskiego, teraz przeszedł do drużyny Tuska. 16
  • Niezatapialny 23 mar 2014, 20:00 Ani prywata, ani mętne interesy nie zaszkodziły karierze prezesa Totalizatora sportowego Wojciecha Szpila. 20
  • Putin: groźny, bezwzględny, zły 23 mar 2014, 20:00 W polityce jest stałe lobby prorosyjskie, w gospodarce też – mówi Krystyna Kurczab-Redlich, polska dziennikarka, która 15 lat pracowała w Rosji. 24
  • Pudelek Europejski 23 mar 2014, 20:00 Jeszcze nigdy w wyborach do europarlamentu polskie partie nie wystawiły tylu celebrytów, co w tym roku. Politycy mają wobec nich prosty plan: WYKORZYSTAĆ I RZUCIĆ. 28
  • Ukłuci przez system 23 mar 2014, 20:00 Kilkudziesięciu rodziców z całej Polski domaga się, by prokuratura zbadała sprawę tragicznych powikłań, które u ich dzieci mogły wywołać szczepionki. 32
  • Depresja pakera 23 mar 2014, 20:00 Obwód bicepsa i klaty mierzą kilka razy dziennie. Wyniszczają swoje zdrowie katorżniczymi ćwiczeniami i sterydami. Oficjalnie BIGOREKTYCY umierają jednak na zawał lub ostrą niewydolność krążenia. Ewentualnie popełniają samobójstwo z powodu depresji. 38
  • Dziecko w mediach sprzedam 23 mar 2014, 20:00 Niektórzy rodzice zrobią wszystko, BY ICH POCIECHA BRYLOWAŁA W MEDIACH. Nawet jeśli kilkuletni chłopiec ma rapować o dziwkach, a mała dziewczynka przerobiona na ociekającą seksem księżniczkę – prężyć się na scenie. 42
  • Powrót Gorgonowej 23 mar 2014, 20:00 Sztab specjalistów rozpoczął prace nad najbardziej sensacyjnym projektem kryminalistyczno- -prawniczym ostatnich lat: próbą wznowienia procesu RITY GORGONOWEJ. 46
  • Wiosna startuje w stolicy 23 mar 2014, 20:00 Ponad 12 tys. przyznanych numerów startowych. 1,2 tys. wolontariuszy. Tona medali. W niedzielę 30 marca odbędzie się 9. PZU Półmaraton Warszawski. 53
  • Marki zdrowego stylu życia 23 mar 2014, 20:00 Przez trzy kolejne lata największe w Polsce biegi na dystansach maratonu i półmaratonu będą rozgrywane pod nazwą PZU Maraton Warszawski i PZU Półmaraton Warszawski. Co was skłoniło do podjęcia takiej decyzji? Drogi PZU i fundacji... 54
  • Strzał w dziesiątkę 23 mar 2014, 20:00 Półmaraton Warszawski to dziś największa tego typu impreza biegowa w Polsce – mówi Marek Tronina, dyrektor 9. PZU Półmaratonu Warszawskiego. 55
  • Zdrowie w twoich nogach 23 mar 2014, 20:00 Bieganie to najlepszy sposób, by zrzucić zbędne kilogramy, stać się wytrzymalszym, sprawniejszym i silniejszym. 56
  • Jak wyhodować dyktatora i na tym zarobić 23 mar 2014, 20:00 BOLSZEWICY nie utrzymaliby się przy władzy nawet dwa lata, gdyby nie pomoc zachodnich polityków, bankierów i biznesmenów. 58
  • 4Service – tańsze usługi serwisowe dla użytkowników Škody 23 mar 2014, 20:00 Wydaje się, że serwisowanie kilkuletniego auta w autoryzowanych stacjach nie ma sensu z uwagi na koszty. Ale nie dla klientów Škody. Preferencyjne ceny na oryginalne części i usługi zapewnia im program 4Service. 62
  • Rosyjsko-niemiecka ruletka 23 mar 2014, 20:00 NIEMCY MOGĄ ZATRZYMAĆ PUTINA. Problem w tym, że im się to nie opłaca. Czy będą się przyglądać, jak rosyjska armia wejdzie do wschodniej Ukrainy? 64
  • W poszukiwaniu zaginionej kasy 23 mar 2014, 20:00 Nowe władze w Kijowie twardo GRAJĄ Z BOGACZAMI, bo ich fortuny mogą pomóc postawić gospodarkę na nogi. Jeśli miliarderzy wybiorą Moskwę, skończą bez majątków. 68
  • Uwolnić gaz! 23 mar 2014, 20:00 Czy Polska potrzebuje własnej technologii wydobycia gazu z łupków? Odpowiedź na to pytanie jest krótka. Tak. Jaka ma to być technologia? Najlepiej skuteczna, relatywnie tania i bezpieczna dla środowiska naturalnego. 72
  • Interes grzechu wart 23 mar 2014, 20:00 Miały być zyski, wielkie inwestycje i wejście na giełdę. Z kościelnego biznesu OJCÓW CYSTERSÓW Z MAŁOPOLSKI pozostał jednak tylko niesmak. 80
  • Między dżumą a cholerą 23 mar 2014, 20:00 To nie wzrost cen, lecz ich spadek jest dziś ZAGROŻENIEM DLA EUROPEJSKIEJ GOSPODARKI. I nie ma pomysłów, jak z nim walczyć. 84
  • Pieniądze i bezpieczeństwo 23 mar 2014, 20:00 Faktoring to nie tylko dobry sposób na pozyskanie środków czy polepszenie płynności finansowej. To także instrument umożliwiający zwiększenie bezpieczeństwa firmy oraz optymalne zarządzanie różnego rodzaju ryzykami. 86
  • Czas na inwestycje 23 mar 2014, 20:00 Niskie ceny oraz stopy procentowe, zwiększające się możliwości w zakresie pożyczania pieniędzy – to może skłaniać do tego, by rozpocząć inwestycje w firmie z wykorzystaniem kredytu. Już niebawem może nas to kosztować więcej niż obecnie. 88
  • Anatomia przestępcy 23 mar 2014, 20:00 Co przestępca ma w środku? W książce „Gastrofaza. PRZYGODY W UKŁADZIE POKARMOWYM” sprawdza to amerykańska pisarka popularnonaukowa. 90
  • Miły nawyk… oszczędzania 23 mar 2014, 20:00 Oszczędzania można się nauczyć. Tak jak mycie zębów to nawyk, który może w sobie wyrobić każdy z nas. 92
  • To jest moja love story 23 mar 2014, 20:00 W stulecie urodzin Bohumila Hrabala wybierzmy się w podróż w czasie i przestrzeni. Bo każdy w jakiejś mierze składa się z miejsc i adresów, które po sobie zostawił. 96
  • Panteon bogów Ameryki 23 mar 2014, 20:00 „THOR. MROCZNY ŚWIAT” to z sukcesem przeniesiona na ekran historia o nordyckim bogu. Jedna z wielu, które się narodziły w kultowym Marvelu. 97
  • Ludzie w hotelu 23 mar 2014, 20:00 WES ANDERSON jest artystą szalonym i nieobliczalnym. Dlatego jego aktorzy idą za nim w ogień. 98
  • Kalejdoskop kulturalny 23 mar 2014, 20:00 SZTUKA Wielki Tomaszewski Henryk Tomaszewski wybitnym artystą był. „Byłem, czego i Wam życzę”, obszerna monograficzna wystawa w warszawskiej Zachęcie, jeszcze raz to przypomina. Brawurowo. W tym roku przypada jubileusz setnych... 100
  • Za co kochamy morderców? 23 mar 2014, 20:00 Otoczyliśmy niezrozumiałym kultem morderców, a zapomnieliśmy o ofiarach zbrodni. Przecież to im należy się uwaga – mówi Lauren Beukes, pisarka z RPA. 104
  • Bomba tygodnia 23 mar 2014, 20:00 Kino akcji Ostatnio sporo siedzę przy komputerze, kończę książkę, więc czytam wiadomości od znajomych regularniej niż zwykle. Właśnie kumpel, który o szoł-bizie wie tylko tyle, że jest i jest raczej beznadziejny, wysłał mi link do... 106

ZKDP - Nakład kontrolowany